Kazakistan Tahıl Birliği: Durum Buğdayı İhracatı Düşecek

Kazakistan’ın makarnalık (durum) buğday ihracatının 2025/26 sezonunda belirgin şekilde azalması bekleniyor. Kazakistan Tahıl Birliği’nin tahminlerine göre, ülkenin durum buğdayı ihracatı bu sezon yaklaşık 300 bin ton seviyesinde kalacak. Bu miktar, 2024/25 sezonuna kıyasla neredeyse yüzde 50’lik bir düşüşe işaret ediyor.

Kazakistan Devlet Gelirleri Komitesi verileri, sezonun ilk dört ayında (Eylül 2025 – Ağustos 2026) ihracatın 46,2 bin tonla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 50 gerilediğini ortaya koyuyor.

Analistler, ihracattaki bu düşüşün temel nedenleri arasında küresel üretimdeki artışa bağlı olarak ithalat talebinin zayıflamasını gösteriyor. Uluslararası Hububat Konseyi’nin son verilerine göre, küresel durum buğdayı üretiminin bu sezon yüzde 2,4 artışla 37,8 milyon tona ulaşması bekleniyor. Buna karşılık, dünya genelindeki ihracat hacminin yüzde 5,9 düşüşle 8,6 milyon tona gerileyeceği öngörülüyor.

Önde gelen üretici ülkelerden Kanada’da durum buğdayı üretimi yüzde 12 artışla 7,1 milyon tona yükselirken, ihracatın yüzde 8 düşüşle 5,4 milyon ton seviyesinde kalacağı tahmin ediliyor. Avrupa Birliği’nde ise üretimin yüzde 5 artışla 8,1 milyon tona çıkması, ihracatın ise yüzde 10 artışla 0,9 milyon tona ulaşması bekleniyor. Buna karşın, AB’nin üçüncü ülkelerden yaptığı ithalatın yüzde 8 azalarak 1,9 milyon tona gerileyeceği öngörülüyor.

Agroexport analistleri, yüksek arz ortamında artan rekabetin ve özellikle İtalya başta olmak üzere AB ülkelerinin ithalat talebindeki düşüşün Kazakistan’ın durum buğdayı ihracatını olumsuz etkilediğini belirtiyor. Yüksek lojistik maliyetleri ve 2026 yılı için taşımacılık sübvansiyonlarının geleceğine ilişkin belirsizlik de ihracat üzerindeki baskıyı artıran unsurlar arasında yer alıyor.

Sezonun genelinde düşüş eğilimi görülmesine rağmen, Aralık ayında ihracatta geçici bir toparlanma yaşandı. Avrasya Ekonomik Birliği hariç olmak üzere Aralık ayındaki durum buğdayı ihracatı 30,7 bin ton olarak kaydedildi. Bu miktar, Kasım ayına göre 11,5 kat artış anlamına gelirken, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10 daha düşük kaldı.

Aralık ayında Kazakistan’ın en büyük durum buğdayı pazarı Türkiye oldu. Türkiye’ye yapılan sevkiyat 21,6 bin ton olarak gerçekleşti. Analistler, Türkiye’nin bu sezon Rusya için de başlıca durum buğdayı pazarı haline geldiğine dikkat çekiyor. Temmuz 2025 – Haziran 2026 döneminde Türkiye’nin Rusya’dan yaptığı durum buğdayı ithalatı 200 bin tonun üzerine çıkarak geçen yılın aynı dönemine göre beş katın üzerinde artış gösterdi.