Kazakistan Azotlu Gübrede İthalata Bağımlı Kalıyor

Kazakistan’da gübre sektörü, kendi üretimine rağmen iç piyasada yüksek oranda ithalata bağımlı. 2025 yılında azotlu gübre talebinin yalnızca %43,6’sı yerli üretimle karşılanırken, ithalatın büyük kısmı Rusya ve Özbekistan’dan sağlandı. Fosforlu gübre üretimi ise talebin %98,5’ini karşılayarak daha istikrarlı bir tablo sergiliyor.

Üretim Verileri

• Azotlu gübre üretimi: 384,8 bin ton (%11,4 artış)
• Amonyak üretimi: 213,7 bin ton (%7,9 artış)
• Fosforlu gübre üretimi: 32,4 bin ton

Ocak 2026 itibarıyla:

• Azotlu gübre: 38,7 bin ton (%12,2 artış)
• Amonyak: 22,2 bin ton (%21,4 artış)
• Fosforlu gübre: 2,3 bin ton (%16,8 düşüş)

İç satışlar ve ihracat:

• Azotlu gübre iç satış: 765,8 bin ton (%26,9 artış)
• Azotlu gübre ihracat: 116,1 bin ton (%45,9 düşüş)
• Fosforlu gübre ihracat: 5,5 bin ton (%5,3 artış)

Başlıca azotlu gübre ihracat pazarları Peru, Ukrayna, Nijerya, Polonya ve Türkiye oldu. İthalatta Rusya ve Özbekistan öne çıktı.

Fiyat Dalgalanmaları ve Küresel Riskler

Son yıllarda gübre fiyatları enerji maliyetleri, lojistik kısıtlar ve jeopolitik risklerden etkilendi. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, dünya üretilen ürenin ve sülfürün önemli kısmının geçtiği bu kritik güzergahın kapanması riskini doğuruyor. Analistler, olası lojistik aksaklıkların Kazakistan’daki ithalat maliyetlerini artırarak iç tarım ürünlerine yansıyabileceğini belirtiyor.

Sektör uzmanları, yerli üretim ve iç pazara yönlendirme esnekliğinin, dış şoklara karşı sektöre belirli bir direnç sağladığını vurguluyor.