Bloomberg: Gübre Fiyatları Çatışma Sonrası Yüzde 30 Düştü

NEW YORK — Küresel tarım ve gıda piyasalarında gıda enflasyonunu tetikleyen en büyük unsurlardan biri olan jeopolitik risk primi hızla ortadan kalkıyor. İran ile İsrail arasında yaşanan çatışmaların ardından tırmanışa geçen ve dünya genelinde tahıl ile gübre fiyatlarını yukarı yönlü tetikleyen "askeri risk primi" tamamen eridi. Tarım sektörü veri analiz portalı zol.ru'nun Bloomberg raporlarına dayandırdığı verilere göre, tedarik zincirinde uzun vadeli kesintiler yaşanacağına dair endişelerin zayıflaması, tarımsal emtia piyasalarında sert bir fiyat düşüş dalgası başlattı.

Karbamid Fiyatlarında Yüzde 30'luk Büyük Çöküş

Tarımsal üretimin en temel girdilerinden ve en önemli azotlu gübre çeşitlerinden biri olan karbamid (üre) fiyatları, Nisan ayının ortalarında gördüğü zirve seviyelerden bu yana yüzde 30'un üzerinde değer kaybetti. Yaşanan bu sert düşüş, çatışma döneminde gerçekleşen tüm fiyat artışlarını tamamen sildi. Gübre maliyetlerindeki bu gerileme; başta mısır ve buğday olmak üzere dünya genelindeki birçok temel tarım ürününün borsalardaki kontrat fiyatlarını da peşinden aşağı çekiyor. Dünyada en çok ticareti yapılan 10 stratejik tarım ürününü takip eden "Bloomberg Tarım Spot Endeksi" (Bloomberg Agriculture Spot), Cuma günü kapanış itibarıyla 5 Mart'tan bu yana en düşük seviyesine geriledi.

Fiyatların Çakılmasını Sağlayan 4 Kritik Faktör

Küresel piyasalarda karbamid fiyatlarının hızla çökmesinde şu dört temel gelişme etkili oldu:

• Çin'in İhracat Hamlesi: Çin hükümeti, gübre ihracatı üzerindeki katı kısıtlamalarını gevşeterek küresel pazara ürün akışını rahatlattı.
• Hürmüz Blokajının Çözülmesi: Hürmüz Boğazı çevresinde daha önce bloke edilen ve sevkiyatı duran tarımsal ürünler yeniden küresel pazara dahil edilmeye başlandı.
• Asya'da Üretimin Yeniden Başlaması: Güney Asya'daki bazı büyük gübre üreticileri, kısa süreli kesintilerin ardından fabrikalarında üretimi yeniden tam kapasiteye çıkardı.
• Çiftçi Talebinin Baskılanması: Tahıl piyasalarındaki genel durgunluk ve düşük fiyat seyri, dünya genelindeki çiftçilerin gübre satın alma iştahını ve talebini sınırladı.

Brezilya Faktörü ve Sezonluk Baskı

Fiyatların aşağı yönlü baskılanmasında mevsimsel faktörler de önemli bir rol oynuyor. Kuzey Yarımküre'deki birçok ülkede ekim döneminin tamamlanmış olması dönemsel talebi düşürürken; dünyanın en büyük tarım üreticilerinden Brezilya'nın gübre alımlarını ertelemesi ve ithalat hacmini geçen yılın aynı dönemine göre azaltması piyasayı gevşetti. Ancak uzmanlar, 2026 yılının ikinci yarısında Brezilya'nın karbamid talebinin yeniden artışa geçeceğini ve bunun küresel gübre piyasasına bir miktar destek sağlayabileceğini öngörüyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ