Avrupa’da Don Riski Artıyor

Avrupa Komisyonu’na bağlı Ortak Araştırma Merkezi’nin (JRC) tarımsal izleme birimi MARS tarafından yayımlanan 2026 yılı Mart ayı ilk bültenine göre, Avrupa genelinde kışlık ürünler için koşullar büyük ölçüde tatmin edici seviyede kaldı. Ancak Kuzey ve Doğu Avrupa’nın bazı bölgelerinde etkili olan şiddetli ve uzun süreli don olayları, yerel düzeyde zarar riskine yol açtı.

Raporda, kışlık buğdayın genel olarak soğuğa karşı iyi dayanım gösterdiği, buna karşın arpa ve kolza (kanola) bitkilerinin bazı bölgelerde olumsuz etkilenmiş olabileceği belirtildi. Özellikle kar örtüsünün yetersiz kaldığı alanlarda don hasarı ihtimalinin arttığı kaydedildi.

Kuzey ve Doğu Avrupa’da riskli bölgeler

Avrupalı tarım meteorologları; Doğu Polonya, Baltık ülkeleri ve Batı Ukrayna’yı don zararına ilişkin “riskli bölgeler” olarak tanımladı. Bazı alanlarda sıcaklıkların eksi 30 dereceye kadar düştüğü ve kar örtüsünün yeterli koruma sağlamadığı ifade edildi.

Finlandiya, Baltık ülkeleri, Polonya ve Ukrayna’da uzun süren şiddetli don ve ince kar örtüsü nedeniyle yerel hasarların görüldüğü bildirildi. Buna karşılık Almanya’nın kuzeydoğusu, Danimarka, İsveç, Batı Polonya ve Orta Ukrayna’da don riskinin daha sınırlı olduğu belirtildi.

Yağış dengesi ve su rezervleri

Raporda, Aralık ayında Orta Avrupa, Batı Balkanlar, Romanya ve Orta Ukrayna dahil olmak üzere Avrupa’nın geniş kesimlerinde yağış eksikliği yaşandığı aktarıldı. Ocak ve Şubat aylarında ise Kuzeydoğu Avrupa’da düşük sıcaklıklarla birlikte nem açığının devam ettiği kaydedildi.

Buna karşılık Fransa’nın batısı, Güney Avrupa ve Batı Akdeniz’de görülen yoğun yağışların toprak nemini ve su rezervlerini desteklediği, ancak bazı bölgelerde yerel su baskınlarına neden olduğu ifade edildi.

Magrip ülkelerinde verim beklentileri

MARS raporunda Avrupa için henüz 2026 yılına ilişkin verim tahmini paylaşılmadı. Ancak Kuzey Afrika’daki üç Magrip ülkesi için beş yıllık ortalamalarla karşılaştırmalı projeksiyonlara yer verildi.

Rapora göre:

• Tunus’ta buğday veriminin hektar başına yüzde 7 artması ve beş yıllık ortalamanın yüzde 10 üzerinde gerçekleşmesi bekleniyor.
• Fas’ta buğday veriminin hektar başına yüzde 8 artması öngörülse de toplam üretimin beş yıllık ortalamanın yüzde 20 altında kalacağı tahmin ediliyor.
• Cezayir’de ise buğday verimi ve toplam üretimin beş yıllık ortalamanın yüzde 10 üzerinde gerçekleşmesi, arpa üretiminin ise yüzde 16 artması bekleniyor.

Raporda, son yıllarda ekim alanlarında yaşanan daralmaların bazı ülkelerde toplam üretimi sınırladığına dikkat çekildi. Özellikle Fas’ta buğday ve arpa ekim alanlarında son yıllarda belirgin düşüşler kaydedildi.