Sencer Solakoğlu: Soğanda plansız üretim fiyatları yükseltti

BURSA — Bursa'nın ilk "Hastalıktan Ari" ve Avrupa Birliği (AB) normlarında üretim yapan Feyz Çiftliği'nin sahibi Sencer Solakoğlu, sosyal medya hesabından yayımladığı videoda kuru soğan üretimi, ithalat politikası ve fiyatlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Solakoğlu, son üç yılda üreticilerin zarar ettiğini, bunun da üretim alanlarının daralmasına ve fiyatların yükselmesine neden olduğunu savundu.

Konuşmasına 2019 yılında uygulanan tanzim satış sürecini hatırlatarak başlayan Solakoğlu, o dönemde yüksek soğan fiyatlarının stokçuluk iddialarıyla ilişkilendirildiğini belirtti. Bugün gelinen noktada ise benzer sorunların farklı nedenlerle yeniden yaşandığını öne sürdü.

"Üretici üç yıl üst üste zarar etti"

Karacabey'de bir soğan tarlasında açıklama yapan Solakoğlu, geçen yıl kuru soğanın üretim maliyetinin kilogram başına yaklaşık 10 lira olduğunu, ancak üreticinin ürününü 5-6 liraya satmak zorunda kaldığını iddia etti. Aynı dönemde ürünün market raflarında yaklaşık 10 liradan satıldığını belirten Solakoğlu, üreticinin maliyetinin altında satış yapmak zorunda kaldığını söyledi.

Solakoğlu, benzer tablonun yalnızca geçen yıl değil, önceki iki yılda da yaşandığını belirterek, üst üste zarar eden çok sayıda üreticinin kuru soğan ekiminden vazgeçtiğini ifade etti.

Tarlada fiyat yükseldi, raf fiyatı daha da arttı

Bu yıl üretimin azalması nedeniyle tarlada kuru soğan fiyatlarının yaklaşık 30-35 liraya yükseldiğini belirten Solakoğlu, ürünün market raflarında ise 70-75 liraya kadar ulaştığını söyledi.

Solakoğlu'na göre üretimde yaşanan daralma nedeniyle bu yıl satış yapan üreticiler önceki yıllara göre daha yüksek fiyat elde etti. Ancak üretimden çekilen çok sayıda çiftçinin bu fiyat artışından yararlanamadığını savundu.

İthalat kararını eleştirdi

Videoda Tarım ve Orman Bakanlığının kuru soğan ithalatında uygulanan gümrük vergisini yüzde 49'dan yüzde 5'e düşürmesini de eleştiren Solakoğlu, hasat döneminde ithalatın açılmasının üretici açısından doğru bir politika olmadığını öne sürdü.

Solakoğlu, ithalat kararının kısa vadede fiyat artışını önlemeyi hedeflediğini ancak uzun vadede yerli üretimi olumsuz etkilediğini savundu.

TÜİK verilerine dikkat çekti

Solakoğlu, Türkiye'de kuru soğan ekiliş alanlarının son 20 yılda önemli ölçüde azaldığını belirterek, 2000'li yılların başında yaklaşık 100 bin hektar seviyesinde olan ekiliş alanlarının bugün yaklaşık 65 bin hektara gerilediğini ifade etti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri de kuru soğan ekiliş alanlarının yıllar içinde dalgalı bir seyir izlediğini gösteriyor. Ancak üretim miktarı ve ekim alanları; fiyatlar, iklim koşulları, üretici tercihleri ve piyasa şartlarına bağlı olarak her yıl değişiklik gösterebiliyor.

"Plansız üretim hem üreticiyi hem tüketiciyi etkiliyor"

Solakoğlu, üreticilerin ekim öncesinde ürününü kime, hangi fiyattan ve hangi vadede satacağını bilmeden üretim yaptığını belirterek, üretim planlamasının yeterince uygulanmadığını savundu.

Üreticilerin üst üste zarar etmesi nedeniyle farklı ürünlere yöneldiğini ifade eden Solakoğlu, bunun da arzın azalmasına ve fiyatların yükselmesine neden olduğunu söyledi.

Kış aylarına ilişkin öngörüsünü paylaştı

Videonun sonunda Solakoğlu, mevcut üretim miktarı dikkate alındığında kuru soğan fiyatlarının kış aylarında daha da yükselebileceğini öne sürdü.

Bu değerlendirme, herhangi bir resmî kurumun fiyat tahmini değil, Sencer Solakoğlu'nun kişisel öngörüsü niteliği taşıyor.

Tarım ürünlerinde fiyat oluşumu; üretim miktarı, stok durumu, iç ve dış talep, ihracat, ithalat, iklim koşulları ve piyasa dinamikleri gibi çok sayıda faktörün etkisiyle şekilleniyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ