Çin gübre ihracatına sınırlama getirdi

Çin’in küresel gübre pazarındaki kilit ihracatçı rolü, iç piyasaya öncelik veren politikalar nedeniyle kademeli olarak zayıflıyor. Bu değişimin, başta Brezilya, Hindistan, Güneydoğu Asya ve Okyanusya olmak üzere birçok önemli tarım pazarında gübre fiyatları ve erişilebilirlik üzerinde etkili olabileceği değerlendiriliyor.

Dünyanın en büyük gübre üretici ve ihracatçıları arasında yer alan Çin, özellikle fosfat ve azotlu gübrelerde öne çıkıyor. Ülkenin gübre ihracatının değeri 2025 yılında 13 milyar doları aştı.

Mart ayı ortasından itibaren Çin, giriş-çıkış denetim ve karantina sistemi (CIQ) üzerinden fosfat ve üre dahil birçok azotlu gübreyi kapsayan ihracat kısıtlamaları uygulamaya başladı. Bu adımın, tarımsal üretimde yoğun talep döneminde iç arzın korunmasını hedeflediği belirtiliyor.

İç Piyasa Önceliği ve Rezerv Kullanımı

Çin yönetimi, gübre fiyatlarını dengelemek ve çiftçileri desteklemek amacıyla ulusal rezervlerden piyasaya ürün arzı sağladı. Uzmanlar, özellikle azotlu gübre ihracatının Mayıs ayındaki ekim döneminin ardından kademeli olarak yeniden başlayabileceğini öngörüyor.

Sülfür Fiyatları Üretimi Etkiliyor

Gübre üretiminde kritik bir girdi olan sülfür fiyatlarındaki artış, Çin’de üretim maliyetlerini yükseltti. Bu durum fosfat üretiminde düşüşe yol açarken, Çin yönetimi fosfat ihracatını Ağustos ayına kadar durdurdu.

Küresel sülfür ticaretinin yaklaşık yüzde 44’ünün gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanan jeopolitik gelişmeler de tedarik risklerini artırdı. İthal sülfür fiyatlarına duyarlı olan Çin’in üretim ve ihracat kapasitesi bu gelişmelerden doğrudan etkileniyor.

Üre Arzında Küresel Baskı Artıyor

Bitki gelişimi için kritik öneme sahip olan üre ihracatı, yüksek iç talep nedeniyle azaldı. Sektör uzmanları, Mayıs ayına kadar ihracatta belirgin bir artış beklemiyor. Bu durum ithalatçı ülkeler üzerindeki baskıyı artırıyor.

Öte yandan, küresel üre ticaretinin yaklaşık yüzde 35’ini karşılayan Basra Körfezi’ndeki Arap ülkelerinde yaşanan üretim ve lojistik aksaklıklar da piyasadaki arz sıkışıklığını derinleştiriyor.

Önümüzdeki dönemde Çin’in gübre ihracatındaki rolünü sürdürmesi beklenirken, ihracat politikalarının büyük ölçüde iç piyasa ihtiyaçlarına bağlı olarak şekilleneceği ifade ediliyor.