BAZA: Rus gübresine vergi AB'li çiftçiye pahalıya patladı

BRÜKSEL — Avrupa Birliği'nin Rus gübresine uyguladığı ilave ithalat vergileri, beklenenin aksine en büyük maliyet yükünü Avrupalı üreticilere getirdi. BAZA tarafından hazırlanan ve Agronomika'nın yayımladığı analize göre, AB'deki çiftçiler yalnızca 2026 yılının ilk altı ayında 200 ila 270 milyon avro arasında ek maliyetle karşı karşıya kaldı.

Analize göre Avrupa Birliği, Rusya'dan ithal edilen azotlu gübrelere Temmuz 2025'te ton başına 40 avro, Temmuz 2026'dan itibaren ise ton başına 60 avro ek gümrük vergisi uygulamaya başladı. Bu kararın ardından Rusya'dan yapılan gübre ithalatı 2026'nın ilk yarısında 664 bin tona geriledi.

Rus gübresi yerine Avrupa'nın ağırlıklı olarak Mısır, Cezayir ve ABD kaynaklı gübreye yöneldiği belirtilirken, bu alımların küresel üre fiyatlarının Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler nedeniyle yükseldiği döneme denk gelmesi maliyetleri daha da artırdı.

BAZA'nın hesaplamalarına göre, Avrupalı çiftçiler Rus gübresini almaya devam etseydi ve mevcut yüksek vergileri ödeseydi bile yıllık ek maliyet 190-220 milyon avro seviyesinde kalacaktı. Buna karşılık alternatif tedarikçilere yönelinmesi nedeniyle yalnızca altı ayda 200-270 milyon avroluk ilave maliyet oluştu.

Analizde dikkat çeken bir başka unsur ise Rus gübre üreticilerinin Avrupa pazarındaki kaybı kısa sürede telafi etmesi oldu. Avrupa pazarının daralması nedeniyle Rus üreticilerinin yıllık yaklaşık 1,7 milyar avro gelir kaybına uğradığı belirtilirken, sektörün yeni pazarlara yönelmesi sayesinde 2026'nın ilk çeyreğinde gübre ihracatından 3,6 milyar avro gelir elde edildi. Başlıca alıcılar arasında Brezilya, Hindistan ve diğer ülkeler yer aldı.

Raporda ayrıca ABD'nin Rus üre ithalatını %60 artırdığı, ithal edilen ürünün bir bölümünün daha sonra ABD üzerinden yeniden Avrupa pazarına satıldığı iddia edildi.

Öte yandan Avrupa tarımı yalnızca gübre maliyetleriyle mücadele etmiyor. Tahıl ticaret kuruluşu COCERAL, aşırı sıcak hava nedeniyle Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık'ın tahıl üretim tahminini 16 milyon ton aşağı yönlü revize etti. Bunun üreticiler açısından yaklaşık 3 milyar avroluk gelir kaybına yol açabileceği öngörülüyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ