Sarıbal, çiftçinin bankalara olan tarımsal kredi borcunun 2004'te 5,3 milyar TL'den Haziran 2026'da 1 trilyon 459 milyar TL'ye yükseldiğini belirtti. Aynı dönemde tarımsal desteklerin 3,1 milyar TL'den 167,6 milyar TL'ye çıktığını ifade eden Sarıbal, borçtaki artışın desteklerdeki artışın üzerinde gerçekleştiğini söyledi.

Sarıbal'ın verdiği rakamlara göre 2004'te çiftçinin banka borcu tarımsal desteklerin yaklaşık 1,7 katı seviyesindeyken, Haziran 2026 itibarıyla bu oran 8,7 kata yükseldi. Takipteki tarım kredilerinin de bir yılda 7,7 milyar TL'den 25,5 milyar TL'ye çıktığını belirten Sarıbal, çiftçinin kredi borçluluğunun üretim üzerindeki baskısını gündeme getirdi.

Sarıbal, “Çiftçi perişan. Hem de üreterek perişan” diyerek kredilerin tarımsal finansmanın merkezinde olmaması gerektiğini savundu. Çiftçinin faiz yükü altında bırakılmaması ve üretimini sürdürebilmesi gerektiğini ifade etti.

Şeftali üreticisine ilişkin değerlendirme

Sarıbal, üretim maliyetleri ile ürün fiyatları arasındaki makasın bazı ürünlerde üreticiyi zorladığını da belirtti.

Bursa'da sanayilik şeftalinin kilogram maliyetinin 20–25 TL seviyesine ulaşmasına karşın 5 TL'ye kadar fiyat verildiğini söyleyen Sarıbal, Mersin'de yaklaşık 15 TL maliyetle üretilen sanayilik şeftalinin yine 5 TL'ye alınmak istendiğini aktardı.

Denizli'nin Çivril ilçesinde ise sofralık şeftalinin kilogram maliyetinin yaklaşık 22 TL, fiyatının ise 15 TL'ye kadar gerilediğini belirtti.

Malatya'da kayısı üreticilerinin zararına dikkat çekti

Sarıbal, Malatya'da etkili olan sağanak ve selin kayısı üreticilerini de etkilediğini belirterek, CHP Malatya İl Başkanlığından aktarılan bilgilere göre 168 çiftçinin selden etkilendiğini söyledi.

Sarıbal'ın aktardığı bilgilere göre 3 ev, 2 ahır ve 2 depo hasar gördü, kurutulmak üzere serilen 400 tondan fazla kayısı telef oldu. Üreticilerin zararlarının belirlenmesi için hasar tespit çalışmalarının gecikmeden tamamlanması çağrısında bulunan Sarıbal, yalnızca faizli borç ertelemesinin yeterli olmayacağını savundu.

Kuru üzümde fiyat çağrısı

Çekirdeksiz kuru üzümün üretim ve ihracat açısından önemine değinen Sarıbal, Türkiye'de yıllık yaklaşık 250–300 bin ton kuru üzüm üretildiğini ve bunun yaklaşık 150 bin tonunun ihraç edildiğini belirtti.

Çiftçiler Sendikasının 2026 yılı için kilogram başına çıplak maliyeti 93 TL, üreticinin emeği ve yaşam payı eklendiğinde ise referans fiyatı 151,50 TL olarak hesapladığını aktaran Sarıbal, Toprak Mahsulleri Ofisinin 2025 yılında 9 numara çekirdeksiz kuru üzüm için 120 TL/kg fiyat açıkladığını hatırlattı.

Yeni sezon fiyatının henüz açıklanmadığını belirten Sarıbal, TMO'nun fiyat açıklaması ve fiyatın 150 TL'nin altında olmaması gerektiğini savundu.

Zeytinyağında ABD tarifesine dikkat çekti

Sarıbal, ABD'nin Türkiye'den ithal edilen zeytin ve zeytinyağına uyguladığı yüzde 12,5 ek gümrük vergisinin üretici ve ihracatçılar açısından yeni bir baskı oluşturduğunu söyledi.

2024–2025 sezonunun ilk dokuz ayında yaklaşık 480 milyon dolarlık zeytinyağı ihracatı gerçekleştirildiğini, bunun 118 milyon dolarlık bölümünün ABD'ye yapıldığını belirten Sarıbal, Türkiye'nin zeytinyağı ihracatında ABD pazarının önemine dikkat çekti.

Turşuluk biberde maliyet-fiyat farkı

Balıkesir'in Deliklitaş ve Yaylacık mahallelerindeki turşuluk biber üreticilerinin de fiyat baskısıyla karşı karşıya olduğunu belirten Sarıbal, ürünün kilogramının 35–40 TL seviyesinde alıcı bulduğunu, üreticilerin ise maliyetlerini karşılayabilmek için en az 70 TL fiyat beklediğini söyledi.

Mazot ve gübre fiyatlarının yüzde 50–60, işçilik, bakım, lastik ve tamir giderlerinin ise yüzde 40–50 arttığını aktaran Sarıbal, üreticilerin piyasa koşullarında daha güçlü bir konuma getirilmesi gerektiğini savundu.

Sarıbal, tarımın banka kredileri ve ithalat yerine üretim planlaması, yeterli destek, taban fiyat, alım güvencesi ve güçlü üretici örgütleriyle desteklenmesi gerektiğini belirterek açıklamasını tamamladı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Yaklaşık üç aydır liman çevresinde nöbet tutan köylüler, kafes balıkçılığı faaliyetlerinin geleneksel balıkçılık alanlarını daraltacağını ve deniz ekosistemini olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.

Kafes balıkçılığında kullanılacak ekipmanların bölgeye getirilmesinin ardından yaşanan müdahalede Hacer Kanbay, Ahmet Tafralı, İbrahim Oğuz ve Muhammet Yağcı gözaltına alındı. Kaynak metne göre dört köy sakini daha sonra serbest bırakıldı.

Köylülerin serbest bırakılmasının ardından kafes malzemelerinin güvenlik güçleri eşliğinde limana indirildiği de haber kaynaklarına yansıdı.

ASLAN’DAN BALIKÇI KÖYÜ AÇIKLAMASI

Yaşanan gelişmelerin ardından açıklama yapan Zafer Partisi Çevre, Şehircilik ve Kültür Politikaları Başkanı Esmaül Hüsna Aslan, Balıkçı Köyü sakinlerinin yaklaşık üç aydır geçim kaynakları, deniz ve yaşam alanlarına ilişkin taleplerini dile getirdiğini belirtti.

Aslan, köy halkının temel talebinin yıllardır geçimlerini sağladıkları kıyılarda kafes balıkçılığı yapılmaması olduğunu ifade etti.

Köylülerin taleplerinin dikkate alınması gerektiğini savunan Aslan, çevresel ve hukuki süreçlerin kamu yararı gözetilerek yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Aslan, açıklamasında, kendi denizini, emeğini ve geçim kaynağını korumaya çalışan vatandaşların sesinin duyulması ve sürecin hukuk, çevre ve kamu yararı temelinde yürütülmesi gerektiğini belirtti.

“BALIKÇI KÖYÜ YALNIZ DEĞİLDİR”

Zafer Partisi heyetinin daha önce de Balıkçı Köyü’nü ziyaret ederek bölge halkıyla görüştüğünü belirten Aslan, partisinin süreci takip etmeyi sürdüreceğini ifade etti.

Aslan, Zafer Partisi olarak daha önce ziyaret ettikleri Balıkçı Köyü halkının mücadelesini takip etmeye ve seslerini duyurmaya devam edeceklerini belirterek, “Balıkçı Köyü yalnız değildir” dedi.

Aslan’ın açıklamasında, konunun yalnızca bir yatırım projesi olarak değil; geleneksel balıkçılık, yerel halkın ekonomik yaşamı, çevresel etkiler ve kamu yararı açısından değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

PROJEYE İLİŞKİN TARTIŞMA 2025’TE DE GÜNDEMDEYDİ

Balıkçı Köyü’nde kafes balıkçılığına ilişkin tartışmanın yeni olmadığı belirtiliyor.

Kaynak metinde yer alan Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü kayıtlarına göre, 17 Eylül 2025’te Rize Valisi İhsan Selim Baydaş başkanlığında Balıkçı Köyü’nde yapılması planlanan kafes balıkçılığına ilişkin bir değerlendirme toplantısı gerçekleştirildi.

Toplantıya Tarım ve Orman Bakanlığı Su Ürünleri Genel Müdürü, Pazar Kaymakamı, ilgili daire başkanları, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri, Balıkçı Köyü Muhtarı ve balıkçılar katıldı.

Resmi açıklamada, bölgedeki avcı balıkçıların taleplerinin dinlendiği, geleneksel balıkçılığın zarar görmemesi ve kafes balıkçılığı faaliyetlerinin yürütülebilmesi amacıyla çalışmalar yapılacağının belirtildiği aktarıldı.

ASLAN ÇEVRESEL RİSKLERE DİKKAT ÇEKTİ

Aslan, kafes balıkçılığının çevresel etkilerinin de değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Aslan’ın açıklamasında; yoğun üretim ve yetersiz su sirkülasyonu bulunan alanlarda yem artıkları ile balık dışkılarının deniz tabanında birikmesinin organik yükü artırabileceği, su kalitesini ve çözünmüş oksijen seviyelerini etkileyebileceği ifade edildi.

Açıklamada ayrıca hastalık ve parazitlerin yayılması, kullanılan ilaç ve kimyasalların ekosistem üzerindeki etkileri ile yetiştirilen balıkların kafeslerden kaçması sonucu doğal türlerle etkileşime girmesi gibi risklerin de değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Aslan, üretime karşı olmadıklarını; üretimin yeri, kapasitesi ve yönteminin bilimsel verilerle belirlenmesi, kümülatif çevresel etkilerin bağımsız biçimde ortaya konulması ve bölge halkının görüşlerinin karar sürecinde dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

KÖYLÜLERİN NÖBETİ SÜRÜYOR

Balıkçı Köyü sakinlerinin nöbetinin, köy limanı açıklarına kafes yerleştirilmesinin ardından başladığı belirtildi.

Kaynak metinde, eylemin ikinci ayını geride bıraktığı bölümünde köylülerin kafes balıkçılığı projesinin iptal edilmesini ve bölgeye yerleştirilen kafesin kaldırılmasını talep ettiği aktarılıyor.

Bölge sakinleri, kafeslerin kıyıya ve geleneksel avlanma alanlarına yakınlığının balıkçılık faaliyetlerini olumsuz etkileyebileceğini savunurken çevresel etkilerin de dikkate alınmasını istiyor.

Basına yansıyan bilgilere göre projenin Kuzuoğlu Grup ile Günvak 1 ve Günvak 2 tarafından hayata geçirilmesi planlanıyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Bir çiftçiyle yaptığı görüşmede dekar başına verim hakkında bilgi alan Aygun, üreticinin 170-200 kilogram arasında verim aldığını belirtti.

“Türk çiftçisinin para kazanması lazım”

Ayçiçeği hasadının Trakya'da başladığını belirten Aygun, geçen yıl da benzer bir durum yaşandığını öne sürerek bazı sanayicilerin gümrük vergilerinin daha erken düşürülmesi için girişimde bulunduğunu iddia etti.

Aygun, Ticaret Bakanlığına ve Tarım ve Orman Bakanlığına seslenerek bu yöndeki girişimlere karşı dikkatli olunması gerektiğini söyledi.

Aygun, “Çiftçinin hakkını arayın” diyerek, üreticinin mi yoksa Rusya, Bulgaristan, Romanya ve Ukrayna'daki çiftçilerin mi destekleneceği konusunda tercih yapılması gerektiğini savundu.

“Çiftçi para kazanmazsa gelecek yıl ekemez”

Aygun, Muratlı'daki çiftçiye gelecek yıl ayçiçeği ekip ekmeyeceğini sordu. Çiftçi, para kazanması halinde ekim yapacağını belirtirken, Aygun da üreticinin para kazanamaması durumunda gelecek yıl ekim yapamayacağını söyledi.

Aygun, Türkiye'de bu yıl ayçiçeğinde 1,7 milyon ton civarında hasat beklendiğini ifade ederek, üretimin gelecek yıllarda artırılabilmesi için çiftçinin gelir elde etmesinin önemli olduğunu dile getirdi.

Aygun ayrıca, ayçiçeği ithalatına yönelik politikalarda ithalatçıların ve ithalat lobisinin etkili olmasına izin vermeyeceklerini belirterek, önceliklerinin üretim olduğunu söyledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman, Köy İşleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, tarımda yapısal sorunların devam ettiğini belirterek, girdi maliyetlerindeki artışa karşın üreticinin ürününü düşük alım fiyatlarıyla satmak zorunda kaldığını söyledi.

Gürer, mazotun litre fiyatının 80 lirayı, çiftçinin düzenli kullandığı gübrelerin ton fiyatının ise 30 bin lirayı gördüğünü belirtti. Üretim maliyetlerinin yükselmesine rağmen buğday, fındık, çay ve diğer ürünlerde açıklanan alım fiyatlarının üreticinin refahını sağlayacak düzeyde olmadığını savunan Gürer, bu durumun çiftçinin üretimden elde ettiği geliri baskıladığını ifade etti.

“Rekolte yükseliyor, raftaki ürünün fiyatı düşmüyor”

Gürer, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın bu yıl bitkisel üretimde rekor artış beklendiğine yönelik açıklamasına ve Merkez Bankası Başkanı’nın gıda enflasyonunun enflasyona etkisine ilişkin değerlendirmelerine dikkat çekti.

Rekolte yükselmesine rağmen raftaki ürün fiyatlarının düşmediğini belirten Gürer, bunun temelinde tarımdaki yapısal sorunların bulunduğunu öne sürdü.

Gürer, tarımda üreticinin gelecek yıl hangi ürünü ne fiyata satacağını öngörememesinin ürün deseninin sürekli değişmesine neden olduğunu belirterek, üretim fazlasının tarlada kalabildiğini, üretimin yetersiz olduğu dönemlerde ise raf fiyatlarının yükseldiğini söyledi.

Ürün planlaması ve girdi maliyetlerine dikkat çekti

Tarımda öngörülebilir bir politika ve planlama ihtiyacı bulunduğunu ifade eden Gürer, ürün deseninin ihtiyaca göre düzenlenmesi gerektiğini belirtti.

Gürer, üreticinin girdi maliyetlerinin düşürülmesi, çiftçiye yeterli destek sağlanması ve alım fiyatlarının girdi maliyetleri dikkate alınarak üretici refahını sağlayacak seviyede belirlenmesi gerektiğini savundu.

Ayrıca üreticiden tüketiciye ulaşan süreçteki aracılık sisteminin yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirten Gürer, yerli üreticinin desteklenmesi ve ithalata dayalı yaklaşımın azaltılması çağrısında bulundu.

“Kooperatifçilik geliştirilmeli”

Gürer, raf fiyatlarının düşürülmesi için tarımdaki yapısal sorunların giderilmesi gerektiğini belirterek, kooperatifçiliğin geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Ürünlerin işlenmiş, dondurulmuş ve katma değerli ürünlere dönüştürülerek birden fazla yıl değer bulabileceği bir sisteme geçilmesini öneren Gürer, böylece üreticinin ürününü yalnızca hasat döneminde satmak zorunda kalmayacağı bir yapı oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Gürer ayrıca krediyle üretim döngüsünü sürdüren çiftçilere yeterli destek verilmesi ve kamunun üreticinin yanında olması gerektiğini belirtti.

“Gıda enflasyonu devam ediyorsa sorumluluk iktidardadır”

Ürün miktarının artmasına rağmen tüketicinin uygun fiyatla gıdaya ulaşamamasının önemli bir sorun olduğunu dile getiren Gürer, özellikle emekliler ve sabit gelirlilerin meyve ve sebze fiyatları karşısında alım gücü sorunu yaşadığını savundu.

Gürer, üreticiden çıkan ürünün çok sayıda el değiştirmesinin raf fiyatını artırdığını belirterek, üretim miktarı yüksek olsa dahi tüketicinin erişebileceği fiyatların oluşması gerektiğini söyledi.

Gürer, tarımdaki yapısal sorunlar giderilmeden gıda enflasyonunun etkisinin azaltılmasının mümkün olmadığını ifade ederek, mevcut tablonun iktidarın tarım politikalarındaki sorumluluğu ve uygulamalarına ilişkin olduğunu savundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Geçen yıl TMO’nun mısır alım fiyatını ton başına 11 bin 300 lira olarak açıkladığını hatırlatan Durmaz, aradan geçen bir yılda başta mazot ve gübre olmak üzere üretim maliyetlerinde çok yüksek artışlar yaşandığına dikkat çekti.

Durmaz, “2025’in fiyatıyla 2026’nın mısırını satın alamazsınız. Çiftçi geçen yılın mazotuyla tarlasını sürmedi, geçen yılın gübresiyle üretim yapmadı. 2026’nın maliyetiyle üretim yapan çiftçiye 2026’nın gerçeklerine uygun bir fiyat vermek zorundasınız” dedi.

MAZOT YÜZDE 58, ÜRE GÜBRESİ YÜZDE 62 ARTTI

Durmaz, Mart 2025-Mart 2026 döneminde mazotun litre fiyatının 47,57 liradan 75,12 liraya çıkarak yüzde 57,9, üre gübresinin ton fiyatının 19 bin 200 liradan 31 bin 124 liraya çıkarak yüzde 62,1 arttığını söyledi.

Aynı dönemde DAP gübresi 26 bin 329 liradan 38 bin 943 liraya, 20.20.0 kompoze gübresi ise 17 bin 440 liradan 25 bin 888 liraya yükseldi. Artış oranları sırasıyla yüzde 47,9 ve yüzde 48,4 oldu.

TÜİK’in Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi de maliyet artışını doğruluyor. Tarım-GFE Mayıs 2026’da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 36,65 artarken, Nisan ayında gübre ve toprak geliştiriciler grubundaki yıllık artış yüzde 62,77’ye ulaştı.

Durmaz, şöyle devam etti:

“Mazot arttı, gübre arttı, tohum arttı, sulama arttı, işçilik arttı. Mısır üreticisi tarlasına her girdiğinde geçen yıldan daha fazla para harcadı. Şimdi hasat zamanı geldiğinde çiftçiye ‘geçen yılın biraz üzerinde fiyat verdik’ denilemez. Üreticinin yalnızca bugünkü borcunu değil, gelecek yıl yeniden tarlasına girebilmesini sağlayacak bir fiyat açıklanmalıdır.”

“ÜRETİCİNİN BEKLENTİSİ EN AZ 17 LİRADIR”

Durmaz, 2026 yılı için kilogram başına en az 17 liralık alım fiyatının üreticinin temel beklentisi olduğunu belirterek, bunun keyfî bir talep olmadığını söyledi.

2025 TMO alım fiyatı olan 11,30 liraya göre 17 liralık fiyat yaklaşık yüzde 50’lik bir artış anlamına gelirken, yalnızca bir yıllık dönemde mazot, üre, DAP ve kompoze gübre gibi temel girdilerde yüzde 48 ile yüzde 62 arasında değişen artışların yaşandığına dikkat çeken Durmaz, “Çiftçinin istediği yüksek fiyat değil, yükselen maliyetinin karşılığıdır” dedi.

“MISIR YETMİYOR DİYEREK İTHALAT YAPIYORSANIZ, YERLİ ÜRETİCİYİ DAHA ÇOK KORUMALISINIZ”

Durmaz, mısır politikasındaki en büyük çelişkinin ise ithalat ile üretici fiyatı arasındaki ilişki olduğunu söyledi.

Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü’nün Temmuz 2026 raporuna göre Türkiye’nin mısır üretimi 2024/2025 pazarlama yılında 8,1 milyon ton, yurtiçi kullanımı ise 10 milyon 755 bin ton olarak gerçekleşti. Kullanılabilir üretimin yurtiçi tüketimi karşılama oranı yüzde 73’te kaldı. Aynı dönemde mısır ithalatı 5 milyon 708 bin tonla tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Mısırın Türkiye’deki kullanımının yüzde 84’ünü yem sektörü oluşturuyor.

2026/2027 döneminde de mısır üretiminin yüzde 5,9 azalarak yaklaşık 8 milyon tona gerilemesi bekleniyor.

Durmaz, bu verilerin ardından şu soruyu yöneltti:

“Madem Türkiye’nin mısırı yetmiyor, madem milyonlarca ton ithalata ihtiyaç duyuyorsunuz; o zaman kendi çiftçinizin ürettiği mısırı neden değersizleştiriyorsunuz? Üretim açığınız varsa çözüm, yerli üreticiyi daha az kazandırarak üretimden uzaklaştırmak olabilir mi? Tam tersine, ithalat ihtiyacını azaltmak istiyorsanız çiftçiye ‘sen üret, ben senin ürününe sahip çıkacağım’ demeniz gerekir.”

3 MİLYON TONLUK İTHALATA YÜZDE 5 VERGİ

Nisan ayında yayımlanan düzenlemeyle 20 Nisan-31 Temmuz 2026 tarihleri arasında 3 milyon ton mısır ithalatı için yüzde 5 gümrük vergili tarife kontenjanı açıldı. Ticaret Bakanlığı kararın gerekçesini, yerli üretimin tüketimi karşılamada yetersiz kalması, yem ve gıda sektöründeki ihtiyacın karşılanması, arz güvenliği ve fiyat istikrarının korunması olarak açıkladı.

Bakanlığın TEPGE raporuna göre 2025/2026 pazarlama yılının ilk dokuz ayında Türkiye’nin mısır ithalatı 4 milyon tona ulaştı ve ithalatın yüzde 75,6’sı Ukrayna’dan gerçekleştirildi.

Durmaz, ithal ürünün hasat dönemine yaklaşırken yerli mısır fiyatı üzerinde baskı oluşturma riskine dikkat çekerek şunları söyledi:

“Ukrayna’dan daha ucuz mısırı ülkeye sokup sonra kendi çiftçinize ‘piyasa bu fiyatı veriyor’ diyemezsiniz. O piyasanın şartlarını aldığınız ithalat kararlarıyla siz oluşturuyorsunuz. İthalatı üreticinin başında Demokles’in kılıcı gibi tutarsanız çiftçi gelecek yıl mısır ekmez. Sonra üretim daha da düşer, ithalat daha da artar. Bu, Türkiye’yi kendi eliyle ithalata bağımlı hâle getiren yanlış bir tarım politikasıdır.”

“FİYATI AÇIKLAMAK YETMEZ, O FİYATA SAHİP ÇIKACAKSINIZ”

Mısır üreticisinin sorununun yalnızca TMO’nun açıklayacağı rakam olmadığını vurgulayan Durmaz, piyasada üreticinin açıklanan fiyatın altında satış yapmak zorunda bırakılmaması gerektiğini söyledi.

“Geçmişte bunun örneklerini gördük. Devlet bir fiyat açıklıyor ama üretici tüccara gittiğinde çok daha düşük fiyatla karşılaşıyor. Borcu var, biçerdöver parası var, mazotçuya, gübreciye borcu var; ürününü bekletecek deposu yok. Çiftçi mecbur bırakılınca açıklanan fiyat kâğıt üzerinde kalıyor.”

Durmaz, Tarım ve Orman Bakanlığı ile TMO’ya çağrıda bulunarak şöyle devam etti:

“2026 yılı mısır alım fiyatı kilogram başına en az 17 lira olmalıdır. Ama mesele yalnızca 17 lirayı açıklamak da değildir. TMO yeterli miktarda, zamanında ve etkin alım yapmalı; alım noktalarını artırmalı, piyasayı yakından denetlemeli ve üreticinin ürününü açıklanan fiyatın altında satmak zorunda kalmasının önüne geçmelidir.”

“İTHALATIN ÖNÜNÜ DEĞİL, ÜRETİCİNİN ÖNÜNÜ AÇIN”

Türkiye’nin mısırda ithalat ihtiyacını azaltmasının yolunun üreticinin kazanmasından geçtiğini belirten Durmaz, sözlerini şöyle tamamladı:

“Şimdi iktidarın önünde çok açık bir tercih vardır. Türkiye, kendi çiftçisine mi kazandıracak, başka ülkelerin çiftçisine mi?

Mısır yetersiz geldiği için milyonlarca ton ithalat yapıyorsanız, kendi çiftçinizin ürettiği ürünü maliyetinin altında almayacaksınız.

Bu yıl açıklanacak fiyat, aynı zamanda çiftçinin 2027’de mısır ekip ekmeyeceğinin de kararı olacaktır. Çiftçiyi mutlu edecek, üretimde tutacak bir fiyat mı açıklayacaksınız; yoksa üreticiyi küstürüp gelecek yıl daha fazla mısır mı ithal edeceksiniz? Bunu hep birlikte göreceğiz.

Bu ülkenin toprağı var, suyu var, üretim tecrübesi var, çiftçisi var. Mısırda yapılması gereken ithalatın önünü açmak değil, üreticinin önünü açmaktır.”

AKP iktidarının ÖTV düzenlemesiyle mazot fiyatında yüksek artışlara neden olduğunu savunan Barut, daha yeni bir fiyat güncellemesi yapılmasına rağmen kısa süre içinde “önce indirim, sonra bindirim” tablosunun ortaya çıktığını ifade etti. Barut, bu durumun çiftçinin üretim maliyetlerini artırdığını ve tüketicinin alım gücünü olumsuz etkilediğini söyledi.

Mazot artışının üretim maliyetlerini artıracağını belirtti

Mazotun tarımsal üretimdeki temel maliyet kalemlerinden biri olduğunu belirten Barut, fiyat artışlarının traktörden sulamaya, ekimden hasada, sürümden budamaya kadar üretimin farklı aşamalarındaki maliyetleri yükselttiğini ifade etti.

Barut, artan üretim maliyetlerinin ürün fiyatlarına yansıyacağını, nakliye ve lojistik giderlerindeki yükselişin de raf fiyatlarını artıracağını savundu. Mazot fiyatındaki artışın üreticiden tüketiciye uzanan maliyet zincirinin tamamına yansıyacağını belirten Barut, bunun sonucunda hem üreticinin hem de tüketicinin olumsuz etkileneceğini söyledi.

“Mazotta vergi yükü tümüyle kaldırılmalı”

Tarım ve üreticinin yeterince desteklenmediğini, yanlış ekonomi politikaları nedeniyle halkın alım gücünün düştüğünü savunan Barut, çiftçinin üretim maliyetlerinin artmasına karşın ürününün yeterli karşılığı bulamadığını ifade etti.

Tüketicilerin de yüksek fiyatlar ve enflasyon nedeniyle uygun fiyatlı ürün bulmakta zorlandığını belirten Barut, çözüm olarak mazotta vergi yükünün tamamen kaldırılması ve üreticiler ile üretimin yeterince desteklenmesi gerektiğini söyledi.

Barut, mazottaki vergi yükünün kaldırılmasının yalnızca üreticiyi değil, tüketiciyi de destekleyeceğini savundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Sunat, Gördes'ten Alaşehir'e, Sarıgöl'den Akhisar'a kadar üreticilerin çeşitli sorunlarla karşı karşıya olduğunu savunarak Manisa'daki üreticilerin durumunun yerinde görülmesi gerektiğini belirtti.

Gördes'te kornişon üreticisinin fiyat sorunu

Sunat, Gördes'te yaklaşık 7 bin 250 dekar alanda yıllık 10 bin tona yakın turşuluk salatalık üretildiğini belirtti. Üretim alanında önemli bir artış yaşanmamasına rağmen kornişonun bu yıl tarlada kaldığını ifade eden Sunat, ürün fiyatının 45 TL'ye kadar gerilediğini söyledi.

Sunat, kornişon üreticisinin yaşadığı duruma ilişkin, “Bu kornişon neden tarlada?” diye sordu.

Üzümde hasat başladı, fiyat açıklanması çağrısı

Manisa'nın önemli üzüm üretim merkezleri arasında yer alan Alaşehir, Sarıgöl ve Salihli'de hasadın başladığını belirten Sunat, kuru üzüm fiyatının henüz açıklanmadığını ifade etti.

TARİŞ ve Tarım ve Orman Bakanlığını eleştiren Sunat, kuru üzüm fiyatının açıklanması çağrısında bulundu.

Zeytin üreticisinin maliyet endişesi

Sunat, Manisa'nın önemli ürünlerinden zeytinde de yaklaşan hasat öncesinde üreticilerin kaygılı olduğunu savundu. Akhisar, Kırkağaç ve Köprübaşı'ndaki üreticilerin artan maliyetlerle karşı karşıya olduğunu belirten Sunat, zeytin ve zeytinyağında fiyatların üreticiyi mağdur edecek seviyelere gerilemeden önlem alınmasını istedi.

Sunat, “Hasat kapıda. Zeytin ve zeytinyağı fiyatı dip yapmadan neden harekete geçmiyorsunuz?” ifadelerini kullandı.

Sunat'tan Bakan Yumaklı'ya saha çağrısı

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın Manisa'ya geleceği yönündeki bilgileri de gündeme getiren Sunat, olası ziyaretin yalnızca salon toplantılarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini savundu.

Sunat, Bakan Yumaklı'ya yönelik çağrısında, “Klimalı salonlarda nutuk atmaya gelmeyin! Bahçelere, bostanlara, bağlara, zeytinliklere, tarlalara gelin!” dedi.

Üreticilerin sorunlarının yerinde dinlenmesi gerektiğini ifade eden Sunat, Manisa'daki üretici sorunlarını üç başlıkta özetledi:

“Kornişon üreticisi alıcı bekliyor. Üzüm üreticisi fiyat bekliyor. Zeytin üreticisi ihracat bekliyor.”

Sunat, Tarım ve Orman Bakanlığını üreticilerin sorunlarına sahada çözüm üretmeye çağırdı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Barut, elektrik kesintisinin çiftlikte sürdürülen hayvansal ve bitkisel üretimin yanı sıra Ziraat Fakültesinin eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini de olumsuz etkileyebileceğini belirtti. Milletvekili, özellikle canlı hayvanların bakım, besleme ve sulanması, sağım sistemleri, süt ve diğer hayvansal ürünlerin soğuk zincirde muhafazası, soğuk hava depoları, laboratuvar cihazları, sulama sistemleri ve araştırma altyapısının elektrik enerjisine bağlı olduğunu ifade etti.

Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliğinin resmi internet sitesinde de çiftliğin fakülte bölümlerinin araştırma projeleri ile lisans ve lisansüstü eğitimine yer, materyal ve hizmet sağlamak amacıyla kurulduğu belirtiliyor. Üniversite, çiftliğin uygulamalı ziraat eğitimi ile araştırma ve geliştirme çalışmaları açısından önemli olduğunu ifade ediyor.

“Ticari bir yer değil”

Barut, Araştırma ve Uygulama Çiftliği bünyesinde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, uygulama, hayvansal ve bitkisel üretim faaliyetlerinin yürütüldüğünü belirtti.

Çiftlikte canlı hayvanların ve süreklilik gerektiren üretim sistemlerinin bulunduğunu ifade eden Barut, elektrik, doğal gaz, yem, akaryakıt ve benzeri temel girdilerin kesintisiz sağlanması gerektiğini savundu.

Barut, çiftliğin yalnızca ticari faaliyet yürüten bir işletme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, borç ve ödemelerin eğitim, bilimsel araştırma ve üretim faaliyetlerinin devamlılığı açısından ele alınması gerektiğini söyledi.

Çukurova Üniversitesi'nin resmi bilgilerine göre Araştırma ve Uygulama Çiftliği yaklaşık 7 bin dekar arazi varlığına sahip ve ağırlıklı olarak tarla tarımı faaliyetleri yürütüyor. İşletmede bahçe tarımının yanı sıra hayvansal üretim ve araştırma amaçlı bölümler de bulunuyor.

Elektrik kesintisinin üretim ve araştırmaları etkileyebileceği belirtildi

Barut, çiftliğin daha önce de mali kriz, borç yükü ve ödeme yükümlülükleri nedeniyle gündeme geldiğini ifade etti. Milletvekili, daha önce işçi alacakları ve benzeri ödemelerde aksaklık yaşandığını, borç ödemelerinin yapılamaması nedeniyle doğal gaz hizmetinde de kesinti yaşandığını öne sürdü.

Barut'un açıklamasına göre, mevcut durumda yaklaşık 3 milyon liralık elektrik borcu bulunduğu ve ilk aşamada yaklaşık 500 bin liralık ödeme yapılmaması halinde elektrik kesintisi gündeme gelebilecek.

Barut, elektriklerin kesilmesi halinde özellikle hayvanların bakım, besleme ve sulanması ile sağım sistemlerinin çalışmasının aksayabileceğini belirtti. Ayrıca sütün ve diğer hayvansal ürünlerin soğuk zincirde muhafazası, soğuk hava depoları, sulama sistemleri ve üretim altyapısının da risk altında kalabileceğini ifade etti.

Milletvekili ayrıca çiftlikte yürütüldüğünü belirttiği TÜBİTAK, Avrupa Birliği, yüksek lisans ve doktora tezleri kapsamındaki çalışmalar ile laboratuvar cihazlarının da elektrik kesintisinden etkilenebileceğini söyledi.

Çiftliğin resmi internet sitesinde de işletmenin tarla, bahçe, hayvancılık, tavukçuluk, gıda ve diğer üretim birimleriyle faaliyet yürüttüğü görülüyor. Tarla Şubesinin yaklaşık 4 bin 365 dekarlık alanda üretim yaptığı, bunun yaklaşık 1.900 dekarında sulu tarım uygulandığı belirtiliyor.

“Çiftliğin yaşatılması zorunluluk olarak ele alınmalı”

Ayhan Barut, yaşanan sorunun yalnızca elektrik borcundan ibaret olmadığını, çiftliğin mali yapısının sürdürülebilir hale getirilmesi gerektiğini savundu.

Barut, elektrik borcunun çözülmesi ve Ziraat Fakültesi ile Araştırma ve Uygulama Çiftliğinin faaliyetlerinin devam ettirilmesi için iktidar ve üniversite yönetimine çağrıda bulundu.

“Çiftliğin korunması ve yaşatılması zorunluluk olarak ele alınmalıdır” diyen Barut, sorunun çözülmesi için harekete geçilmesini istedi.

Barut, konunun takipçisi olacaklarını ve sorunlar tamamen çözülene kadar açıklamalarını sürdüreceklerini belirtti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Öztürkmen, Gaziantep’in Nizip ilçesindeki fıstıkçılar çarşısında Suriye’den geldiğini belirttiği “kırmızı fıstıkların” satıldığını öne sürdü. Söz konusu ürünün Antep fıstığından görünüm ve tat bakımından farklı olduğunu savunan Öztürkmen, Suriye’den çıkış fiyatının 400 lira, Türkiye’deki satış fiyatının ise 800-900 lira aralığında olduğunu iddia etti.

Milletvekili, bu ürünlerin satışına ilişkin yeterli denetim ve inceleme yapılmadığını da öne sürerek Tarım ve Orman Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve Gaziantep Valiliğine çağrıda bulundu.

Öztürkmen’den aflatoksin endişesi

Öztürkmen açıklamasında, Suriye’den geldiğini belirttiği fıstıklarda yüksek oranda aflatoksin bulunabileceği yönünde endişeleri olduğunu ifade etti. Bu nedenle ithal edilen ürünlerin gıda güvenliği açısından denetlenmesi gerektiğini savundu.

Öztürkmen’in bu açıklaması, belirli ürünlerde aflatoksin bulunduğunun kesinleştiği anlamına gelmiyor. Ancak 2026 yılında Türkiye menşeli Antep fıstıklarıyla ilgili Avrupa Birliği sınırlarında aflatoksin nedeniyle reddedilen sevkiyatlar kayda geçti. Örneğin Mart 2026 tarihli RASFF bildiriminde İtalya’nın Türkiye menşeli Antep fıstığında izin verilen limitlerin üzerinde aflatoksin tespit ettiği bildirildi.

Dolayısıyla gıda güvenliği konusunda ürün bazlı analiz ve resmi denetim sonuçları, Öztürkmen’in dile getirdiği endişelerin değerlendirilmesinde belirleyici önem taşıyor.

Suriye’den fıstık ithalatı daha önce de gündeme gelmişti

Suriye’den Antep fıstığı ithalatı konusu ilk kez gündeme gelmiyor. Ticaret Bakanlığının, Antep fıstığı fiyatlarındaki artışın ardından Ocak 2025’te Suriye’den fıstık ithalatının önünü açmak amacıyla çalışma başlattığı AA tarafından haberleştirilmişti.

Öztürkmen de 8 Ocak 2025 tarihli TBMM Genel Kurulu konuşmasında Suriye’den Antep fıstığı ithalatına karşı çıkmış, üreticinin desteklenmesi gerektiğini savunmuştu.

Yeni açıklamasında da aynı konudaki itirazını sürdüren Öztürkmen, ithalat yerine Gaziantep'teki üreticilerin desteklenmesi gerektiğini söyledi.

Üreticide afet ve maliyet baskısı

Öztürkmen, Antep fıstığı üreticisinin son iki yılda farklı doğal afetlerle karşı karşıya kaldığını belirtti. Geçen yıl zirai donun, bu yıl ise dolu ve “süper hücre” olarak nitelendirdiği hava olaylarının üreticiyi olumsuz etkilediğini ifade etti.

Ayrıca bu yılın fıstıkta “yok yılı” olduğunu belirten Öztürkmen, üreticinin yaşadığı sorunlara rağmen ithalatın gündeme getirilmesinin yerli üreticiyi daha da zor durumda bırakacağını savundu.

Milletvekili, akaryakıt, gübre ve zirai ilaç gibi girdilerin %100 arttığını da ileri sürdü. Bu oran Öztürkmen’in açıklamasında yer alan bir iddiadır; bağımsız bir maliyet endeksi olarak değerlendirilmemelidir.

Üretici desteği ve ithalat çağrısı

Öztürkmen, Barak ve Karkamış ovalarındaki sulama sorunlarına da dikkat çekerek üreticinin gübre, elektrik, sulama ve zirai ilaç gibi temel girdilerde desteklenmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişte bölgede faaliyet gösteren Güneydoğu Birliği'nin taban fiyat uygulamasına da değinen Öztürkmen, bu yapının sona ermesinin ardından üreticinin pazarlık gücünün zayıfladığını savundu.

Öztürkmen açıklamasının sonunda fıstık ithalatına izin verilmemesi, yerli üreticinin desteklenmesi ve Suriye’den geldiği belirtilen ürünlerin denetlenmesi çağrısında bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Türkiye Büyük Millet Meclisinde yaptığı açıklamada, tarım kesimindeki borçluluk ve haciz uygulamalarına dikkat çekti. Gürer, tarım kesiminin kredi borcunun 1 trilyon 460 milyar liraya ulaştığını belirterek, üreticilerin borçlarının ötelenmesi, faizlerin silinmesi, ek destek verilmesi ve icra işlemlerinin durdurulması çağrısında bulundu.

Gürer, çiftçi, üretici ve besicinin aldığı krediyi ödeyememesi durumunda haciz işlemlerinin başladığını belirterek, traktör, tarla, hayvan ve ürünlerin icra yoluyla üreticinin elinden alınabildiğini söyledi.

“Tarım kesiminde hacizler durmuyor. Traktör, tarla, ev, hayvan ürünler icra yoluyla üreticinin elinden alınıyor.”

Gürer, üreticinin yaptığı üretimden yeterli gelir elde edememesi halinde borçlarını ödemekte zorlandığını ifade etti. Girdi maliyetlerindeki artış ile ürünlerin satış fiyatlarının üreticinin beklentisini karşılamamasının borçluluk sorununu ağırlaştırdığını savunan Gürer, üreticinin ürettiği ürünün değer bulmaması durumunda borçlarını ödeyemediğini söyledi.

Kayseri'de 65 ton elmanın satışa çıkarıldığını söyledi

Gürer, konuşmasında tarımsal ürünlere yönelik haciz uygulamalarına örnek olarak Kayseri'nin Yeşilhisar ilçesindeki bir soğuk hava deposunda bulunan elmaları gösterdi.

Gürer'in verdiği bilgiye göre, 65 ton elma, 4 milyon 424 bin lira muhammen bedelle satışa çıkarıldı.

Gürer, daha önce Antalya'nın Serik ilçesinde daldaki yeşil domateslere yönelik icra işlemi uygulandığını da belirterek, üreticinin kendi ürününü satmak yerine icra yoluyla el konulması süreciyle karşı karşıya kaldığını söyledi.

“Her ay traktördü, tarlaydı, üründü, hayvandı haciz işlemleri uygulanıyor. Bir an önce bu icralar durdurulmalı.”

“Çiftçilere, üreticilere, besicilere ek destek sağlanmalı”

Gürer, tarım sektöründe borçların ötelenmesi gerektiğini belirterek çiftçi, üretici ve besicilere ek destek verilmesi çağrısında bulundu.

Üreticinin karşı karşıya bulunduğu maliyet kalemlerini de sıralayan Gürer; mazot, elektrik, su, yem, gübre, ilaç, tohum ve işçilik giderlerindeki artışa dikkat çekti.

Gürer, üreticinin artan maliyetler nedeniyle ürününü daha yüksek maliyetle üretmek zorunda kaldığını, buna karşılık satışta düşük alım fiyatları nedeniyle yeterli gelir sağlayamadığını söyledi.

“Mazot, elektrik, su, yem, gübre, ilaç, tohum, işçilik derken artan girdi maliyetleriyle ürünü her seferinde daha pahalı üretmek durumunda kalıyor.”

Gürer: Borçlar ötelenmeli, faizler silinmeli

Tarım kesiminin kredi borçlarının geri ödenememesi durumunda haciz işlemlerinin gündeme geldiğini belirten Gürer, çözüm için borçların ötelenmesi ve faizlerin silinmesi gerektiğini ifade etti.

Gürer ayrıca tarım sektörüne ek destek verilmesi ve icra işlemlerinin durdurulması gerektiğini savundu.

“Ülkemizde tarım kesiminin borçlarının ötelenmesi, faizlerinin silinmesi, ek destekler verilmesi, ayrıca icraların durdurulması gerekiyor.”

Gürer, üreticinin traktörünün, tarlasının veya hayvanının haciz yoluyla elinden alınmasının üretim faaliyetlerinin sürdürülebilirliğini de olumsuz etkilediğini söyledi.

“Eğer siz traktörünü alırsanız, tarlasını alırsanız, hayvanını alırsanız o üretici, o çiftçi, o besi nasıl ayakta duracak?”

Girdi maliyetleri ve düşük alım fiyatlarına dikkat çekti

Tarım kesiminin içinde bulunduğu sorunların yalnızca borçlarla sınırlı olmadığını belirten Gürer, üreticinin yüksek girdi maliyetleriyle karşı karşıya olduğunu söyledi.

Gürer, üretim maliyetleri artarken alım fiyatlarının düşük kalmasının üreticinin gelirini olumsuz etkilediğini savundu. Aracılık sistemi ve ithalat lobilerinin varlığının raftaki ürün fiyatlarını artırabildiğini ancak bunun üreticiye yeterli fayda sağlamadığını ifade etti.

Gürer, üreticinin borçlarını ödeyememesi ve kredi geri ödemelerinin aksaması durumunda bankaların haciz yoluyla üreticinin mal varlığına yöneldiğini belirtti.

“Üretim planlaması ve kamucu yaklaşım gerekli”

Tarım sektöründeki sorunların çözümü için üretim planlamasının gerekli olduğunu ifade eden Gürer, kamucu bir yaklaşımla sorunlara çözüm üretilmesi gerektiğini söyledi.

Gürer ayrıca katma değerli ürünlere dönüşümü sağlayacak ve üreticiye ek destek verecek projelerin hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.

Kooperatifçiliğin geliştirilmesi gerektiğini de dile getiren Gürer, girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve üreticinin, besicinin ve çiftçinin korunacağı bir sistemin oluşturulmasının tarım politikalarının önceliği olması gerektiğini söyledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, tarımda çalışan ve üretim yapan nüfustaki gerilemeye dikkat çekti. Gürer, tarımda çalışan sayısının 2002 yılında 7 milyon 400 bin iken 2025 yılında 4 milyon 560 bine gerilediğini belirterek, üreticinin yüksek girdi maliyetleri, pazarlama sorunları ve yetersiz destekler nedeniyle tarımdan uzaklaştığını söyledi.

Gürer, tarımın stratejik bir alan olduğunu vurgulayarak konuşmasına tarımda çalışanların sayısındaki değişimi anlatarak başladı. 2002 yılında nüfusun 69 milyon olduğunu ve tarımda 7 milyon 400 bin kişinin çalıştığını belirten Gürer, 2025 yılında nüfusun 86 milyona çıktığını, buna karşılık tarımda çalışan sayısının 4 milyon 560 bine gerilediğini ifade etti.

Gürer'in verdiği rakamlara göre tarımda çalışanların toplam nüfusa oranı 2002'de yaklaşık yüzde 10,7 seviyesindeyken, 2025'te 4 milyon 560 bin kişinin 86 milyonluk nüfusa oranı yaklaşık yüzde 5,3 seviyesine geliyor. Konuşma dökümünde bu oran yüzde 5,23 olarak ifade ediliyor.

Gürer, tarımda çalışan sayısındaki gerilemenin yanı sıra çiftçi ve sigortalı çiftçi sayılarına da dikkat çekti. Ziraat odalarına kayıtlı üye sayısının yaklaşık 5 milyon, Çiftçi Kayıt Sistemi'ne dahil çiftçi sayısının ise yaklaşık 2 milyon 300 bin civarında olduğunu söyledi.

Sigortalı çiftçi sayısındaki değişime de değinen Gürer, 2009 yılında 1 milyon 140 bin seviyesinde olan sayının bugün 562 bin 120'ye düştüğünü ifade etti.

“Veriler gösteriyor ki tarımda önemli ölçüde çalışanı, üretende bir gerileme var.”

“Üretici kazanmazsa büyük kentlere gidiyor”

Tarımda çalışan ve üretici sayısındaki gerilemenin nedenlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Gürer, çiftçiliğin kişi başına yapılan bir iş olduğunu ve üreticinin kazandığı sürece üretime devam ettiğini söyledi.

Gürer, üreticinin kazanamadığında büyük kentlere yöneldiğini belirterek, yüksek girdi maliyetleri ve pazarlama sorunlarının çiftçinin karşılaştığı temel sorunlar arasında bulunduğunu dile getirdi.

Gürer, üreticinin kendi ürününden yeterli gelir elde edemediği düşüncesinin de tarımdan uzaklaşmayı etkilediğini belirterek şöyle konuştu:

“Girdi maliyetleri yüksek. Ürettiği ürünü pazarlamada sorunu var. Kendisine sağlanan destekler yetersiz.”

Gürer, üreticinin yaşadığı durumu, “Ben bir yılda ürünü üretiyorum. Benden alıp giden para kazanıyor. Ben kazanamıyorum.” sözleriyle anlattı.

Fındık, çay ve buğday fiyatlarını örnek gösterdi

Gürer, düşük alım fiyatlarının üreticinin belirli ürünlerden uzaklaşmasına neden olduğunu savundu. Konuşmasında fındık, çay ve buğdayı örnek gösteren Gürer, düşük alım fiyatlarının üretim kararlarını etkilediğini ifade etti.

“Buğdayda fiyat düşük. Ya düşük alım fiyat politikasıyla oluşturulan sonuçta o üretimi yapanların o işten uzaklaşmasını getiriyor.”

Gürer ayrıca tarım politikalarında ithalata başvurulmasını eleştirerek, üreticinin, çiftçinin ve besicinin desteklenmesi gerektiğini söyledi.

“Rafta ürün var ama vatandaş alamıyor”

Tarımda yaşanan sorunların yalnızca üretici açısından değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Gürer, tüketicilerin de düşük alım gücü nedeniyle gıdaya erişimde sorun yaşadığını söyledi.

Gürer, et, süt, meyve ve sebzede vatandaşın satın alma gücünün önemine dikkat çekerek, rafta ürün bulunmasına rağmen tüketicinin bu ürünleri satın alamamasını “dolaylı bir kıtlık” olarak nitelendirdi.

Üreticinin ürününün tarlada kalmasının da bir sonraki yıl üretim tercihlerinin değişmesine yol açtığını belirten Gürer, ürün desenindeki değişimin ilerleyen dönemlerde arzı ve fiyatları etkileyebileceğini savundu.

Gürer’den üretim planlaması ve destek çağrısı

Gürer, tarım politikalarının temelinde üretim planlamasının bulunması gerektiğini söyledi. Üreticinin girdi maliyetlerinin düşürülmesi, desteklerin artırılması ve üretim sürecinin bütün aşamalarının planlanması gerektiğini ifade etti.

Gürer'in önerileri arasında mazotta ÖTV ve KDV'nin kaldırılması, kooperatifçiliğin geliştirilmesi ve üretim öncesinden üretim sonrasına kadar sürecin planlanması da yer aldı.

“Hem üretenin zarar etmeyeceği hem tüketenin uygun fiyatta ürün alabileceği bir sistemin oluşturulması gerekiyor.”

Gürer, son yıllarda üretim planlamasının daha fazla gündeme geldiğini ancak mevcut tarım politikalarının sorunları çözmekte yetersiz kaldığını savundu. Konuşmasında patates ve soğan üretimini de örnek gösteren Gürer, tarım politikalarının üretim planlaması konusunda daha etkin olması gerektiğini söyledi.

“Çiftçilerin yaş ortalaması 58”

Tarımda çalışan nüfusun yaşlanmasına da dikkat çeken Gürer, çiftçilerin yaş ortalamasının 58 olduğunu ifade etti. Çiftçilerin tarımdan çekilmesi halinde gelecekte gıda alanında yaşanabilecek sorunların daha da büyüyebileceği uyarısında bulundu.

Gürer, çözüm için kamucu bir anlayışla üretim planlamasının öne çıkarılması ve sorunların tarım sektörünün tüm kesimlerini kapsayan bir çalışmayla ele alınması gerektiğini belirterek konuşmasını tamamladı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Gürer, fındık alım fiyatının belirlenmesi öncesinde kendilerinin de bir çalışma yaptığını belirterek, "Tarım Komisyonu üyesi olarak bölge milletvekilimiz Mustafa Adıgüzel ile birlikte yaptığımız bir çalışmada, girdi maliyetlerini dikkate alarak kilo fiyatının 370 lira olarak açıklanmasını talep etmiştik." dedi.

Açıklanan 250 liralık fiyatın enflasyonun altında kaldığını savunan Gürer, "Verilen 250 liralık fiyat, enflasyonun da altında bir fiyat oldu." ifadelerini kullandı.

Fındığın yüzde 80'inin ihraç edildiğini belirten Gürer, mevcut fiyat politikasının üreticiyi zor durumda bıraktığını savundu. Gürer, "%80'i ihraç edilen fındığın sonunu getirmek adına yapılabilecek bir uygulama ne derseniz bu olmalı." diye konuştu.

Üreticinin girdi maliyetlerinin arttığını ifade eden Gürer, fındıktan elde edilen gelirden yabancı tekellerin yararlandığını, buna karşılık Ülkemizdeki üreticinin zorlandığını savundu.

Gürer, fındık fiyatının yeniden belirlenmesi gerektiğini vurgulayarak, "Onun için mutlaka fiyat yeniden güncellenmeli, girdi maliyeti artı makul kâr üzerinden belirlenmeli ve 370 liralık bir kilo alım fiyatı açıklanmalıdır." dedi.

Fındığın geleceğine ilişkin değerlendirmesinde Gürer, "Yoksa fındıkta dünya markası olan ürün de geleceğe karanlıktır diyorum." ifadelerini kullandı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Konuşmasında hasadın Gaziantep'in Nizip, Karkamış, Barak ve Birecik bölgelerinde sürdüğünü belirten Öztürkmen, "Gaziantep'te Antep fıstığında sezonun ilk hasadı olan su altı boz fıstık toplama mesaisi başladı. Nizip'te, Karkamış'ta, Barak'ta ve Birecik'te boz kırım devam ediyor." ifadelerini kullandı.

Piyasada oluşan fiyatların üreticiyi memnun etmediğini dile getiren Öztürkmen, "Fiyatlar 300 lira. Bu fiyat hasadın başlamasıyla daha da aşağılara düşecek. Geçtiğimiz yıl 230 liraydı. Her şey yüzde 100 zamlandı. 1 litre mazot 82 lira, işçinin yevmiyesi 1.500 lira." dedi.

Konuşmasında yer alan rakamlara göre, boz fıstığın kilogram fiyatının 300 lira, geçen yılın aynı döneminde ise 230 lira seviyesinde olduğunu belirten Öztürkmen, mazot fiyatının 82 lira, tarım işçisi yevmiyesinin ise 1.500 lira olduğunu ifade etti. Öztürkmen, bu rakamların üretim maliyetlerindeki artışı yansıttığını savundu.

Üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi için alım fiyatlarının yükselmesi gerektiğini belirten Öztürkmen, "Boz kırılan fıstığın kilosunun en az 400 liranın altında olmaması gerekiyor." diye konuştu.

Bu yıl yaşanan süper hücre afetinin ürün verimini de olumsuz etkilediğini dile getiren Öztürkmen, "Bu yıl yaşanan süper hücre felaketi fıstığın tozlanmasını da önledi. Fıstıklar dalında var gibi gözüküyor ama yüzde 70'i boş. Rekolte tahminleri tutmayacak." ifadelerini kullandı.

Konuşmasının sonunda gübre, elektrik, sulama ve zirai ilaç gibi temel üretim girdilerinde üreticiyi rahatlatacak yeni destek mekanizmalarının oluşturulmasını isteyen Öztürkmen, "Gübre, elektrik, sulama ve zirai ilaç gibi temel girdilerde üreticiyi rahatlatacak yeni destek mekanizmaları oluşturulmalı. Fıstık ithalatına izin verilmemeli, yerli üretici desteklenmeli." çağrısında bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Gürer, hasat dönemine girilmesine rağmen üreticilerin belirsizlik yaşadığını ifade ederek, "Ülkemizde mısır ürünü bazı bölgelerde hasat başlamıştır. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin şu ana kadar bir alım fiyatını açıklamaması, tüccarın fiyatı düşük tutmasına neden olmaktadır." dedi.

TMO'nun üreticinin maliyetlerini dikkate alan bir fiyat politikası izlemesi gerektiğini belirten Gürer, "Toprak Mahsulleri Ofisi, çiftçilerin, üreticilerin girdi maliyetleri artı makul bir kâr koyarak en az 17 liradan kilosunu açıklama yapmalıdır." ifadelerini kullandı.

Mısırın gıda, yem ve yağ sanayisi açısından stratejik bir ürün olduğuna dikkat çeken Gürer, "Mısır danelik, yağlık, yemlik olarak üretilen bir üründür. Ama Ülkemizde bu yıl TÜİK'in 8 milyon ton civarında üretim öngörüsüne rağmen yine de açığı olan bir üründür." diye konuştu.

Üretim açığının ithalatla karşılandığını belirten Gürer, "3,5 milyon ton bir ithalat öngörülmektedir. 2024-2025 döneminde ise bu 5,5 milyon tona kadar çıkmıştı." dedi.

Konuşmasının sonunda üreticinin üretimde kalabilmesi için açıklanacak alım fiyatının önemine vurgu yapan Gürer, "Açığın oluşmaması için çiftçi refahını sağlayacak bir alım fiyatı esas alınmalıdır. Üreticiler bu anlamda fiyat beklemektedir. Düşük alım fiyatları üreticinin o üründen uzaklaşmasına neden olmaktadır." ifadelerini kullandı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yangın riskine ilişkin yaptığı açıklamayı değerlendiren Sarıbal, orman yangınlarının önlenmesinde yurttaş duyarlılığının önemli olduğunu ancak bunun kamusal hazırlığın yerine geçemeyeceğini savundu.

Sarıbal, "Vatandaşlarımız elbette duyarlı olacak, kendi sorumluluklarını yerine getirecek. Ama bu şu demek değildir: Vatandaşlarımız dikkat ederlerse orman yangınları çıkmaz. Asla böyle bir şey yok." ifadelerini kullandı.

İklim değişikliği, kuraklık ve artan sıcaklıkların yangın riskini büyüttüğünü belirten Sarıbal, enerji nakil hatları, yol kenarlarındaki yanıcı maddeler ve önleyici ormancılık çalışmalarındaki eksikliklerin de dikkate alınması gerektiğini söyledi. Ayrıca, "Yangınlar bir sonuçtur. Önemli olan, yangınlar çıkmadan önce gerekli çaba ve çalışmaları yapabilmektir." dedi.

Orman işçilerinin çalışma koşullarına da değinen Sarıbal, yangınla mücadelenin geçici istihdamla yürütülemeyeceğini belirterek, "Bakanlığın bu işi geçici istihdamla değil, sahici bir kadrolaşmayla; uzman, eğitimli ve tecrübeli insanlarla yapması gerekir." değerlendirmesinde bulundu.

Konuşmasının tarım bölümünde ithalat verilerine dikkat çeken Sarıbal, buğday, mısır, yağlı tohum, küspe, canlı hayvan ve kırmızı et ithalatındaki artışları sıralayarak, üretim maliyetlerindeki yükselişin yerli üreticiyi zorladığını ifade etti.

Sarıbal, "İthalata yaklaşık 410 milyar lira veriyoruz. Peki bu iktidarın çiftçiye ayırdığı para ne kadar? 168 milyar lira." diyerek ithalat harcamaları ile tarımsal destekler arasındaki farkı eleştirdi.

Ekonomi politikalarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Sarıbal, "Mehmet Şimşek enflasyonun belini kıramadı; kırsaydı faizler düşerdi. Ama bildiğim bir şey var: Mehmet Şimşek yoksulun, fakirin, emeklinin, emekçinin, köylünün ve çiftçinin belini kırdı." ifadelerini kullandı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Durmaz, mevcut mücadele anlayışının değişen iklim koşullarına göre güncellenmesi gerektiğini ifade ederek, "İklim değişti, yangınların hızı ve etkisi arttı. Yangın kapılara dayandı ancak mücadele anlayışı hâlâ değişmedi." dedi.

Orman işçilerinin çalışma koşullarına da değinen Durmaz, "Orman işçilerini uzun vardiyalar, eksik personel, yetersiz eğitim ve koruyucu ekipmanla alevlerin arasına gönderiyorsunuz." ifadelerini kullandı.

Yangınla mücadelede kullanılan ekipman ve altyapıya ilişkin eleştirilerini sürdüren Durmaz, "Arazözlerde personel eksik, enerji nakil hatları denetimsiz, kuru otlar temizlenmiyor, yangın emniyet şeritlerine bakımı yapılmıyor. Kurumlar ise yangından önce değil yangınlar başladıktan sonra bir araya geliyor." diye konuştu.

Yangın eğitimi konusunda da değerlendirmelerde bulunan Durmaz, "Sadece Antalya'da yangın eğitim merkezi var, o da yetersiz. Buca Eğitim Merkezi kapalı." sözleriyle eğitim altyapısının güçlendirilmesi gerektiğini savundu.

Konuşmasının sonunda Tarım ve Orman Bakanlığına çağrıda bulunan Durmaz, "Personel açığının kapatılması, işçilerin tam donanımla çalışması, iklim krizine uygun ortak mücadele sisteminin kurulması için daha kaç ormanın yanması, kaç orman emekçisini kaybetmemiz gerekiyor?" ifadelerini kullandı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Gürer, geçmişte orman alanlarında keçi yetiştiriciliğinin ormanlara zarar verdiği gerekçesiyle orman dışına çıkarıldığını hatırlatarak, bugün gelinen noktada farklı bir yaklaşımın tartışıldığını ifade etti.

TBMM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, "Orman alanlarında keçi yetiştirenlerin ormanlara zarar verdiği gerekçesiyle orman dışına çıkarılmasından sonra, orman yangınlarıyla ilgili Avrupa'da bazı ülkelerde yeniden keçi yetiştirilmesi, koyun yetiştirilmesi, çobanların ormanlarda olmasının orman yangınlarını önlemede, dip otların temizlenmesinde önemli etkisi olacağı tartışılır boyuta ermiştir." dedi.

Bu gelişmelerin Ülkemiz açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Gürer, orman yangınlarıyla mücadelede yalnızca müdahale çalışmalarının değil, önleyici uygulamaların da önem taşıdığına dikkat çekti.

Gürer, "Ülkemizde de ormanlarda yeniden keçi yetiştiriciliğinin teşvik edilmesi ve bu yolda çalışma yapılması ihtiyaç durumuna gelmiştir." ifadelerini kullandı.

Konuşmasında keçi varlığındaki değişime de değinen Gürer, "1980'lerde 19 milyon keçisi olan ülkemizde bugün keçi sayısı da 11 milyon civarındadır." diyerek hayvan varlığındaki gerilemeye işaret etti.

Orman yangınlarının önlenmesine yönelik farklı yöntemlerin değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Gürer, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"Orman yangınları için bir önlem oluşturduğu görüldüğüne göre bir an önce orman içinde yeniden keçi yetiştirilmesinin ve çobanların orman içinde olmasının olası yangınları önleyici bir yöntem olduğu dikkate alınmalıdır."

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Baydar, yaptığı yazılı açıklamada GAP'ın yalnızca Şanlıurfa'nın değil, Ülkemiz'in tarımsal kalkınmasının en önemli projelerinden biri olduğunu ifade etti. Projenin tüm hedefleriyle hayata geçirilmesinin üretim, istihdam ve bölgesel kalkınmaya önemli katkı sağlayacağını belirtti.

Sulamaya açılmayı bekleyen alanların üretime kazandırılmasının hem üreticiler hem de ülke ekonomisi açısından önem taşıdığını vurgulayan Baydar, GAP yatırımlarının hızlandırılması gerektiğini söyledi.

Baydar, tarımsal üretimin yalnızca üretim aşamasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, tarıma dayalı sanayi yatırımlarının artırılması, ürünlerin işlenmesi, markalaştırılması ve ihracat olanaklarının geliştirilmesinin katma değeri yükselteceğini ifade etti.

Üreticilerin pazarlama imkanlarının güçlendirilmesi gerektiğini dile getiren Baydar, güçlü bir tarım sektörünün güçlü bir ekonominin temel unsurlarından biri olduğunu kaydetti.

Açıklamasının sonunda GAP'ın tüm hedefleriyle tamamlanmasının Şanlıurfa'nın kalkınması açısından kritik öneme sahip olduğunu belirten Baydar, Anahtar Parti olarak çiftçinin emeğini koruyan, üretimi artıran ve bölgesel kalkınmayı destekleyen yatırımların yanında olmaya devam edeceklerini ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Konuşmasına Antalya Hali'nde yaşanan gelişmelere değinerek başlayan Kaya, son dönemde konkordato ilan eden firmaların yalnızca ticari faaliyetlerini değil, tarım sektörünün tamamını etkileyen bir tablo ortaya çıkardığını ifade etti.

"Bugün Antalya Hali'nde son dönemde 5-6 firma konkordato ilan etmiş durumda. Bunun etkisi sadece bu firmalarla sınırlı kalmadı. Adeta bir domino etkisi oluşturdu."

ifadelerini kullandı.

Konkordato sürecinin oluşturduğu ekonomik etkinin tahmin edilenden daha büyük olduğunu belirten Kaya, piyasada ciddi bir tahsilat sorunu yaşandığını söyledi.

"Konkordato ilan eden firmaların piyasada 10 milyar TL'nin üzerinde bir ekonomik kayba yol açtığı ve ciddi bir tahsilat sorunu oluşturduğu tahmin ediliyor."

diyen Kaya, bu durumun yalnızca komisyoncuları değil, üretim zincirinin tüm halkalarını etkilediğini dile getirdi.

Tarım sektöründe dolaşan çeklerin birçok kesimin elinde bulunduğunu ifade eden Kaya,

"Bu piyasada dolaşan çekler sadece komisyoncunun elinde değil; çiftçinin elinde, zirai ilaç bayisinin elinde, fidecinin, tohumcusunun, gübrecisinin, galericinin, nakliyecinin ve birçok esnafın elinde dolaşıyor."

ifadeleriyle yaşanan sorunun geniş bir kesimi etkilediğini anlattı.

Konkordato ilan eden işletmeler nedeniyle alacaklıların mağdur olduğunu savunan Kaya,

"Bir firma konkordato ilan edince o çeki elinde tutan yüzlerce insan mağdur oluyor. Konkordato alan firma ödeme yapmazken, diğerleri borcunu ödemeye devam ediyor."

dedi.

Konkordato uygulamasının amacından uzaklaşmaması gerektiğini belirten Kaya, mevcut yasal düzenlemenin gözden geçirilmesi gerektiğini savundu.

"Konkordato gerçekten zor durumda kalan işletmeleri ayağa kaldırmak için vardır. Ancak konkordato ile ilgili yasal düzenlemeler yeniden ele alınmalı, konkordato alabilme şartı daha sıkı hâle getirilmelidir."

ifadelerini kullandı.

Üç aylık geçici mühlet sonunda yükümlülüklerini yerine getiremeyen işletmelere ilave süre verilmemesi gerektiğini belirten Kaya, alacaklıların haklarını koruyacak yeni mekanizmaların oluşturulmasını istedi.

"Üç aylık verilen sürenin sonunda borçlarını ödemek için somut adım atmayan, iyi niyet göstermeyen firmalara ek süre verilmemelidir."

diyen Kaya, gerektiğinde şirketlerin mal varlıklarının değerlendirilerek elde edilecek kaynakların alacaklıların mağduriyetinin giderilmesinde kullanılmasını önerdi.

Konuşmasının devamında yaşanan sorunun yalnızca konkordato uygulamasından kaynaklanmadığını ifade eden Kaya, tarım sektöründe yıllardır sürdürülen uzun vadeli satış sisteminin de finansal kırılganlığı artırdığını söyledi.

"Bugün bu sektörde neredeyse nakit kalmadı. Herkes 12-15 ay vadeli çeklerle ticaret yapıyor."

ifadelerini kullanan Kaya, çiftçiden komisyoncuya, zirai ilaç bayisinden fideciye kadar sektörün tüm paydaşlarının aynı finansman modeli içinde faaliyet gösterdiğini belirtti.

Yüksek faiz oranlarının sektör üzerindeki baskıyı artırdığını dile getiren Kaya,

"Bir taraftan kullandıkları kredilere yüksek faiz ödüyorlar; diğer taraftan kazandıkları kâr, bu finansman yükünün altında kalıyor. Böyle bir düzenin ayakta kalması artık mümkün değil."

değerlendirmesinde bulundu.

Tarım sektöründe peşin ödeme sistemine geçişin desteklenmesi gerektiğini belirten Kaya, zincir marketlerde ve pazarlarda ürünlerin peşin satıldığına dikkat çekerek, tarım sektöründe ticaretin hâlâ uzun vadeli çeklerle yürütüldüğünü söyledi.

Tarım ve Orman Bakanlığına çağrıda bulunan Kaya,

"Kamu bankalarımız ve sektör temsilcilerimizle birlikte bu vadeli satış düzeni yeniden ele alınmalıdır. Vadeliler kademeli olarak kısaltılmalı, peşin ve güvenli ödeme sistemleri yaygınlaştırılmalıdır."

ifadelerini kullandı.

Bu dönüşümün finansman maliyetlerini azaltacağını savunan Kaya,

"Böylece finansman yükü azalacak, üretim maliyetleri önemli ölçüde düşecek; hem çiftçimiz hem esnafımız rahatlayacak, vatandaşımız da ürüne daha uygun fiyatla ulaşabilecektir."

değerlendirmesinde bulundu.

TBMM Genel Kurulu'ndaki konuşmasında Kaya, Antalya Hali'nde yaşanan konkordato süreçlerinin tarım sektörüne etkileri, alacaklıların korunmasına yönelik yasal düzenleme ihtiyacı ve tarım sektöründeki uzun vadeli çek sisteminin değiştirilmesine ilişkin görüş ve önerilerini milletvekilleriyle paylaştı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, yüksek enflasyonun vatandaşların satın alma gücü üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Durmaz, 200 liralık banknotun tedavüle çıktığı 2009 yılı ile bugün arasında alım gücünde önemli bir gerileme yaşandığını savundu.

Milletvekili, 200 liralık banknotun tedavüle çıktığı dönemde bir ekmeğin yaklaşık 40 kuruş olduğunu ve aynı banknotla yaklaşık 500 ekmek satın alınabildiğini söyledi. Bugün ise bir ekmeğin 17,5 lira seviyesine yükseldiğini belirten Durmaz, aynı banknotla yalnızca yaklaşık 11 ekmek alınabildiğini ifade etti. Durmaz'ın konuşmasında yer verdiği karşılaştırmaya göre, 200 liralık banknotun satın alma gücü yaklaşık 489 ekmek azaldı.

Satın alma gücündeki düşüşü çarpıcı bir örnekle anlatan Durmaz, "Soframızdan 489 ekmeği kim çaldı?" ifadelerini kullandı. Emekli, işçi, memur ve çiftçinin gelirlerinin her geçen gün eridiğini savunan Durmaz, vatandaşların alım gücündeki gerilemenin günlük yaşamda daha belirgin hissedildiğini dile getirdi.

Konuşmasında banknotun nominal değeri ile gerçek satın alma gücü arasındaki farka da dikkat çeken Durmaz, "Kağıdın üzerindeki rakam hâlâ 200 ama değeri aynı değil." dedi.

Ekonomik tabloyu eleştiren Durmaz, "Yanlış ekonomi politikaları, yüksek enflasyon, adaletsiz düzen vatandaşın alın terini değersizleştirdi." değerlendirmesinde bulundu.

Vatandaşların enflasyonu günlük yaşamlarında doğrudan hissettiğini belirten Durmaz, "Vatandaşımız enflasyonu bakkalın önünde, marketin kasasında ekmeğini bölerken yaşıyor." ifadelerini kullandı.

Ekonomik sıkıntıların yalnızca rakamlardan ibaret olmadığını savunan Durmaz, "Bir zamanlar 500 ekmek alan para bugün 11 ekmeğe yetiyorsa sadece ekonomik bir başarısızlık yoktur. Mutfakta sönen ateş, büyüyen bir yoksulluk vardır." dedi.

Konuşmasının sonunda vatandaşın ekonomik gelişmeleri demokratik süreçlerde değerlendireceğini ifade eden Durmaz, "Milletimizin ekmeğini küçültenlerden, cebini boşaltanlardan ve alın terini değersizleştirenlerden sandık önünde hesabını mutlaka soracaktır." sözleriyle konuşmasını tamamladı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, hayvan ithalatının başladığı 2010 yılından bu yana uygulanan politikaların kırmızı et fiyatlarını düşürmediğini savunarak, ithalatın yerli besicilik üzerindeki etkileri ve hayvancılık sektörünün karşı karşıya bulunduğu sorunlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Gürer, "Ülkemizde 2010 yılından sonra hayvancılıktaki sorunlar dikkate alınarak et ve hayvan ithalatı başladı. Her gelen bakan 3 yılda bunu durduracağını söylese de aralıksız hayvan ithalatı devam ediyor." dedi.

Gemilerle binlerce kilometre uzaklıktaki ülkelerden canlı hayvan ithal edildiğini belirten Gürer, buna rağmen kırmızı etin tüketiciler için hâlâ pahalı olduğunu ifade etti. Gürer, "Gemilerle binlerce kilometre öteden hayvan ithalatı yapılıyor ama vatandaşın sofrasında et yine lüks. İthal hayvan yerli besiciliği de zora sokuyor." ifadelerini kullandı.

Açıklamasında ithalat rakamlarına da yer veren Gürer, 2026 yılının ilk altı ayında 412 bin baş hayvan ithal edildiğini belirtti. Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 yılı için 500 bin baş hayvan ithalatı öngördüğünü hatırlatan Gürer, yılın ilk yarısında bu hedefe büyük ölçüde ulaşıldığını söyledi. Son 1,5 yılda ise toplam 1 milyon 151 bin baş büyükbaş hayvan ithalatı gerçekleştirildiğini dile getiren Gürer, "2026 yılı için Bakanlığın öngördüğü 500 bin hayvan ithalatıydı. Yılın ilk 6 ayında bu rakama neredeyse erişildi. 1,5 yılda 1 milyon 151 bin büyükbaş hayvan ithalatı gerçekleşti." dedi.

Canlı hayvan ithalatının Brezilya, Uruguay, Avustralya ve Azerbaycan başta olmak üzere farklı ülkelerden sürdüğünü belirten Gürer, ithalata rağmen kırmızı et fiyatlarında beklenen gerilemenin yaşanmadığını savundu. "Brezilya'dan, Uruguay'dan, Avustralya'dan, Azerbaycan'dan hayvan ithalatı devam ediyor. Et fiyatları ise düşmüyor." diyen Gürer, artan üretim maliyetlerinin yerli besicileri daha da zor durumda bıraktığını ifade etti.

Hayvancılık işletmelerinin en önemli sorunlarından birinin girdi maliyetleri olduğunu söyleyen Gürer, yem fiyatları ile ahır giderlerindeki artışın üretim maliyetlerini yükselttiğini belirterek, "Ahır giderleri artıyor. Yem fiyatları artıyor ve bunun yansıması da maliyetlere önemli ölçüde olumsuz oluyor. Bu durumda hayvancılık yapanlar da para kazanamadığını söylüyor." ifadelerini kullandı.

Üreticilerin elektrik, mazot, su, işçilik ve veterinerlik hizmetleri gibi temel giderlerde yaşanan artış nedeniyle faaliyetlerini sürdürmekte zorlandığını dile getiren Gürer, "Yem fiyatının, ahır giderinin artması hayvancılık yapanları zora sokuyor." değerlendirmesinde bulundu.

Hayvancılık sektöründe yaşanan maliyet artışlarının yalnızca üreticileri değil, kırmızı etin tüketiciye ulaşmasına kadar uzanan tüm zinciri etkilediğini belirten Gürer, besicilerin ekonomik olarak üretimi sürdürmekte zorlandığını söyledi. Artan maliyetler nedeniyle bazı yetiştiricilerin hayvanlarını kesime göndermek zorunda kaldığını ifade eden Gürer, "Elektrik, mazot, su, işçilik, veteriner giderleri derken hayvancılıkla uğraşanlar 'Bu işten para kazanamıyoruz' diye hayvanlarını kesime gönderiyorlar." dedi.

Gürer, üreticilerin yaşadığı ekonomik sıkıntıların perakende satış yapan kasap esnafına da yansıdığını belirterek, yılbaşından bu yana kırmızı et fiyatlarında artışın sürdüğünü söyledi. Kasapların da artan işletme giderleri nedeniyle zorlandığını dile getiren Gürer, "Yılbaşından bu yana et fiyatlarına yine artış var. Bunu da kasaplar açıklarken kendi giderlerinde meydana gelen artışı ifade ediyorlar. Kirasını, elektriğini, nakliyesini, işçiliğini katarak onlar da bu işten para kazanmakta zorlandığını söylüyorlar." ifadelerini kullandı.

"Üretici de kazanamıyor, tüketici de ete ulaşmakta zorlanıyor"

Hayvancılık sektöründe yaşanan sorunların üreticiden tüketiciye kadar geniş bir kesimi etkilediğini savunan Gürer, besicilerin, kasapların ve tüketicilerin ortak sorunlarla karşı karşıya olduğunu söyledi.

Gürer, "Hayvancılık yapan zordayım diyor. Kasaplık yapan kazanamıyorum diyor. Vatandaş yüksek fiyatla ete mecbur bırakıldığı için almakta zorlanıyor. Emekli, asgari ücretli, dar gelirli artık sofrasında eti göremiyor ama sürekli de ithal hayvan getiriliyor." sözleriyle sektörün farklı kesimlerinin yaşadığı sorunları değerlendirdi.

"İthalat yerli besiciliğin sorunlarını çözmüyor"

Canlı hayvan ithalatının devam ettiğini ancak bunun yerli üreticilerin sorunlarını ortadan kaldırmadığını savunan Gürer, ithalatın daha çok yurt dışındaki üreticilere katkı sağladığını ileri sürdü.

Bu kapsamda Gürer, "İthal hayvan yurt dışındaki besicilerin faydasını sağlarken ülkemizdeki hayvancılığın sorunu çözmüyor." dedi.

Son yıllarda canlı hayvan ithalatının önemli bölümünün Et ve Süt Kurumu tarafından gerçekleştirildiğini ifade eden Gürer, kurumun uygulamalarına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Gürer, "İthal hayvanı son yıllarda Et ve Süt Kurumu getiriyor. Et ve Süt Kurumunun kâr ettiği de görülüyor. Öyle olunca yurt dışından et ve hayvan ithalatıyla yurdumuza gelen hayvanların fiyatlarının da ülkemizdeki satış fiyatlarını endekslendiği anlaşılıyor." ifadelerini kullandı.

İthalat yerine üretim odaklı politika çağrısı

Hayvancılıkta kalıcı çözümün ithalatı artırmak değil, üreticiyi destekleyen politikaları güçlendirmek olduğunu savunan Gürer, ithalatın ancak piyasa dengesini sağlamaya yönelik sınırlı bir araç olması gerektiğini ifade etti.

Gürer, "Oysa yurt dışından ithalat ülkemizdeki fiyatları dengelemek için yapılmalı ya da besiciye verilerek onun önü açılıp ona katkı sağlamalı." dedi.

Hayvancılık sektörünün sürdürülebilirliği için mera hayvancılığının geliştirilmesi, yem maliyetlerinin düşürülmesi, ahır giderlerinin azaltılması ve üreticilere daha güçlü destekler verilmesi gerektiğini belirten Gürer, "Bu bağlamda mera hayvancılığının geliştirilmesi, yem fiyatlarının düşürülmesi, ahır giderlerinin dengelenmesi ve hayvancılık yapanlara gerekli destek ve teşvik sağlanması ihtiyaç." ifadelerini kullandı.

Konuşmasının sonunda mevcut politikalarla hayvancılık sektöründeki temel sorunların çözülemeyeceğini savunan Gürer, "Aksi halde Türkiye'de et sorunu da hayvan sorunu da bitmeyecek görülüyor." değerlendirmesinde bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Sarıbal'ın paylaştığı verilere göre, 2002 yılında yaklaşık 64 milyon olan nüfus döneminde tarımda çalışan kayıtlı kişi sayısı yaklaşık 7,5 milyon seviyesindeydi. Buna karşılık 2026 yılında nüfusun yaklaşık 86 milyona yükselmesine rağmen tarımda çalışan sayısının 4,8 milyona gerilediğini ifade etti. Buna göre tarımsal istihdam yaklaşık 2,7 milyon kişi azalırken, ülke nüfusu aynı dönemde yaklaşık 22 milyon kişi arttı.

CHP'li Sarıbal, tarım sektörünün toplam istihdam içerisindeki payının da önemli ölçüde gerilediğini belirtti. Açıklamasına göre 2002 yılında toplam istihdamın yüzde 34'ünden fazlasını oluşturan tarım sektörü, bugün yaklaşık yüzde 14 seviyesine düştü. Ayrıca 2024-2025 döneminde 267 bin kişinin, 2026 yılının ilk çeyreğinde ise 44 bin kişinin daha tarımsal üretimden ayrıldığını söyledi.

Sarıbal, tarımdaki iş gücü kaybının yalnızca mekanizasyon ve teknolojik gelişmelerle açıklanamayacağını savunarak, bu değerlendirmesini "İthalat üzerinden sektör terbiye edilmektedir" sözleriyle dile getirdi. Açıklamasında, üretimden uzaklaşmanın yapısal nedenlerinin bulunduğunu ve özellikle küçük üreticilerin bu süreçten daha fazla etkilendiğini ifade etti.

Açıklamasında yer alan değerlendirmelere göre, küçük aile işletmeleri ile küçük ölçekli üreticilerin üretim sisteminden uzaklaşması yalnızca istihdam rakamlarını değil, gelecekteki üretim kapasitesini de etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Sarıbal, tarımsal istihdamdaki gerilemenin yalnızca çalışan sayısındaki azalmadan ibaret olmadığını, bu durumun özellikle küçük aile işletmeleri ve küçük ölçekli üreticilerin üretimden uzaklaşmasının bir göstergesi olduğunu savundu. Açıklamasında, açıklanan verilerin küçük üreticilerin sistem dışına itilme sürecini ortaya koyduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"Bu, özellikle küçük aile işletmelerinin, özellikle küçük üreticilerin sistemden sürekli uzaklaştığını, sistemden sürekli çıktığını gösterir."

Bu tablonun yalnızca istihdam verileri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Sarıbal, tarımdan uzaklaşmanın uzun vadede Ülkemizin üretim kapasitesini, kırsal kalkınmasını ve gıda arzını da etkileyeceğini ileri sürdü.

Gıda güvencesi ve üretim kapasitesine dikkat çekti

Sarıbal, küçük üreticilerin üretimden çekilmesinin sürdürülebilir tarımsal üretim açısından önemli sonuçlar doğuracağını belirterek, bu sürecin Ülkemizin gıda güvencesi ve gıda egemenliği bakımından risk oluşturduğunu ifade etti.

Açıklamasında değerlendirmelerinin TÜİK verilerine dayandığını belirten Sarıbal, tarım ve gıda politikalarının yalnızca verimlilik, rekabet ve kârlılık ekseninde ele alınmaması gerektiğini savundu.

İthalata dayalı politikaların mevcut yapısal sorunları çözmeyeceğini öne süren Sarıbal, Covid-19 salgını döneminde yaşanan gelişmeleri örnek göstererek, küresel krizlerde temel gıda ürünlerine erişimin yalnızca ekonomik imkânlarla güvence altına alınamayacağını dile getirdi.

Teknik personel istihdamına ilişkin değerlendirme

Orhan Sarıbal, tarımsal üretimin bilimsel planlama temelinde yürütülmesi gerektiğini belirterek ziraat ve veterinerlik alanındaki istihdam sorununa da dikkat çekti.

Açıklamasına göre Ülkemizde;

• 50 binin üzerinde işsiz ziraat fakültesi mezunu,
• 30 binin üzerinde işsiz veteriner fakültesi mezunu bulunuyor.

Bunun yanında çok sayıda ziraat mühendisi ve veteriner hekimin kendi meslekleri dışında çalışmak zorunda kaldığını ifade eden Sarıbal, Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 yılı için açıkladığı 1.874 sözleşmeli personel alımının sektörün ihtiyaçlarını karşılamak açısından yeterli olmadığını savundu.

Üretim planlaması önerisi

Sarıbal, Ülkemizin tarımsal üretim potansiyeline ilişkin çeşitli verileri de paylaşarak;

• 226 milyon dekar üretim alanı,
• 146 milyon dekar mera alanı,
• yaklaşık 78 milyon baş hayvan varlığı

bulunduğunu belirtti.

Bu üretim kapasitesinin kuru tarım, sulu tarım, seracılık, hububat, baklagiller, yağlı tohumlar, endüstri bitkileri ile bitkisel ve hayvansal üretimin bütüncül bir planlama anlayışıyla değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Sarıbal, ziraat mühendisleri, veteriner hekimler, teknikerler ve teknisyenlerin üretim sürecinde daha etkin görev almasının mümkün olduğunu belirterek, doğru planlamayla tarımsal üretim kapasitesinin artırılabileceğini savundu.

Konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Doğru bir planlama, doğru bir tarım modeli; ülkenin biyoçeşitliliğini, toprağını, iklimini, suyunu, kuru ve sulu tarımını plana dönüştürdüğümüzde hiçbir ziraat mühendisinin, hiçbir veteriner hekimin işsiz kalma olanağı yok."

İthalata dayalı politika eleştirisi

Tarımın stratejik sektörlerden biri olduğunu belirten Sarıbal, küçük üreticilerin üretimden uzaklaşmasının yalnızca çiftçileri değil, toplumun tamamını ilgilendiren sonuçlar doğuracağını ifade etti.

Sarıbal, gıda güvencesinin yalnızca piyasa koşulları ve rekabet anlayışıyla değerlendirilemeyeceğini savunarak, ithalata dayalı politikaların tarım sektöründeki temel sorunları çözmeyeceğini ileri sürdü.

Açıklamasında, Ülkemizin sahip olduğu toprak varlığı, su kaynakları, iklim çeşitliliği, mera alanları, hayvan varlığı ve ürün deseninin önemli bir üretim potansiyeli oluşturduğunu belirten Sarıbal, bu kaynakların bilimsel üretim planlamasıyla değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Sarıbal'ın açıklamasında öne çıkan değerlendirme, küçük aile işletmeleri ile küçük üreticilerin üretim sisteminden uzaklaşmasının devam etmesi halinde, Ülkemizin sürdürülebilir tarımsal üretim kapasitesi, gıda güvencesi ve gıda egemenliği açısından uzun vadeli risklerin artabileceği yönünde oldu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — YENİ Parti Adana Milletvekili Ayhan Barut, TBMM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada yaklaşan mısır hasadı öncesinde Toprak Mahsulleri Ofisi'ne (TMO) alım fiyatını vakit kaybetmeden açıklama çağrısında bulundu. Mısır üreticisinin artan maliyetler nedeniyle ciddi bir belirsizlik yaşadığını belirten Barut, üretimin sürdürülebilmesi için açıklanacak alım fiyatının maliyetleri karşılayacak düzeyde olması gerektiğini söyledi.

Mısır üreticilerinin hasat dönemine endişeyle girdiğini ifade eden Barut, çiftçilerin TMO'nun açıklayacağı fiyatı beklediğini belirterek, "Çiftçimiz şu anda mısır fiyatının açıklanmasını dört gözle ve endişeli bir şekilde bekliyor. Deyim yerinde ise adeta kara kara düşünüyor." dedi.

Geçen yıl TMO'nun mısır alım fiyatını kilogram başına 11 lira 30 kuruş olarak açıkladığını hatırlatan Barut, buna rağmen üreticilerin ürününü bu seviyeden pazarlayamadığını öne sürdü. Barut, "Geçen yıl mısırın taban fiyatını Toprak Mahsulleri Ofisi 11 lira 30 kuruş açıkladı ama geçen yıl da yine 10 liradan zor sattı." sözleriyle, açıklanan fiyat ile üreticinin fiilen satış yaptığı fiyat arasında fark oluştuğunu savundu.

Bu yıl üretim maliyetlerinin daha da yükseldiğini belirten Barut, TMO'nun açıklayacağı fiyatın üreticinin maliyetini ve makul gelir beklentisini karşılaması gerektiğini dile getirdi. "Bu sene üreticinin maliyeti mısırda 1 kilogramı yaklaşık 14 lira. Eline geçmesi gereken fiyat ise 17,5 lira. Bu ancak çiftçiye nefes aldırır bir fiyat." ifadelerini kullanan Barut, maliyetin altında belirlenecek bir alım fiyatının üreticiyi zor durumda bırakacağını söyledi.

Barut, düşük alım fiyatlarının yalnızca üreticiyi değil, ülkenin gıda arzını da olumsuz etkileyeceğini savunarak, "Bakın maliyetin 14 lira olduğu yerde fiyatın bunun altına gitmesi çiftçiyi mısır ekiminden uzaklaştıracaktır. Gıda güvenliğimizi, gıda egemenliğimizi de riske atacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'nin yıllık mısır tüketimi ile üretimi arasındaki farka dikkat çeken Barut, ülkenin yaklaşık 11-12 milyon ton mısır tükettiğini, buna karşılık yıllık üretimin yaklaşık 8 milyon ton seviyesinde kaldığını ifade etti. Yaklaşık 3 milyon tonluk açığın ithalatla karşılandığını belirten Barut, yerli üreticinin desteklenmesi halinde bu açığın üretim yoluyla kapatılabileceğini savundu.

Konuşmasında ithalat politikasını da eleştiren Barut, hasat öncesinde mısır ithalatında uygulanan gümrük vergisinin düşürülmesini doğru bulmadığını söyledi. "Hasatın yaklaştığı şu günlerde maalesef 3 milyon tonu, yüzde 130 olan gümrük vergisini yüzde 5'e düşürerek ithalat yolunu açtınız. Bu da hasat döneminde çiftçiye yapılacak en büyük kötülüktür." ifadelerini kullandı.

Mısırdaki gelişmeleri buğday alım süreciyle de ilişkilendiren Barut, benzer bir tablonun mısırda yaşanmaması gerektiğini belirtti. Buğdayda açıklanan alım fiyatının ardından üreticilerin finansman sıkıntısı nedeniyle ürünlerini daha düşük fiyatlardan tüccara satmak zorunda kaldığını öne süren Barut, mısırda da üreticinin mağdur edilmemesi için alım fiyatının zamanında ve maliyetleri karşılayacak düzeyde açıklanmasını istedi.

TBMM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmayı hükümete çağrıyla tamamlayan Barut, mısır üretiminin artırılması ve ithalat bağımlılığının azaltılması için yerli üreticinin desteklenmesi gerektiğini ifade ederek, üreticilerin beklentilerinin dikkate alınmasını istedi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin geçmişte çiftçinin en önemli güvencelerinden biri olduğunu belirten Gürer, kurumun zaman içinde yapısal değişiklikler yaşadığını anlattı. 2006 yılında depoların satılması ve birçok bölgede TMO'nun alım faaliyetlerinin azaltılmasıyla üreticinin pazarlama konusunda sıkıntılar yaşamaya başladığını dile getiren Gürer, daha sonra kurumun yeniden farklı bir yapıyla faaliyet göstermeye başladığını söyledi.

TMO'nun açıkladığı alım fiyatlarının taban fiyat niteliği taşımadığını belirten Gürer, sistemin üreticiyi tüccar karşısında zayıf bıraktığını savundu.

"Kamunun 'alım fiyatı' adı altında belirlediği fiyatı tüccar bekliyor, onun altında fiyatla piyasaya giriyor. Taban fiyat uygulaması olmadığı için TMO'nun açıkladığı fiyat bir alım fiyatı. Ama TMO'ya ürün teslim etmenin şartları ağır. Randevu sistemi diyor, ödemede problem var, 'Ayağıma getir, belirlediğim yerde olsun' diyor; çünkü her yerde alım yapmıyor. Borçlu çiftçi de tarlaya gelen tüccara ürününü vermek durumunda kalıyor ve ürününden para kazanamıyor." dedi.

Buğday alım fiyatlarının üretim maliyetlerinin altında kaldığını ileri süren Gürer, farklı bölgelerde maliyetlerin değiştiğine dikkat çekti.

"Bu yıl 16 bin 500 lira tonunda buğdayın fiyatı açıklandı. Çukurova'daki verimliliğe göre 20 bin lira civarında bir fiyatken, İç Anadolu'da kıraç arazideki verime göre de 24 bin lira civarında bir maliyeti var." ifadelerini kullandı.

Fındıkta açıklanacak alım fiyatlarının üreticiler açısından kritik önem taşıdığını belirten Gürer, Cumhuriyet Halk Partisi'nin önerisini de Genel Kurul'da paylaştı.

"Cumhuriyet Halk Partisi olarak önerimiz; çiftçi refahını sağlayacak, kiloda 370 liralık bir fiyat diyoruz." diye konuştu.

Fındığın ülkemiz açısından stratejik bir ihraç ürünü olduğunu vurgulayan Gürer, üreticinin yeterince desteklenmediğini savunarak yabancı şirketlerin sektördeki etkisine dikkat çekti.

"Fındıkta dünya markasıyız. Ama Türkiye'de fındık üreticisinin yanında durmayan bir kamu var." dedi.

Konuşmasının devamında tarım sektöründeki genel tabloyu değerlendiren Gürer, yalnızca tek yıllık üretim artışlarının esas alınmasının gerçeği yansıtmadığını ifade etti. Kuraklık ve zirai don nedeniyle son yıllarda önemli üretim kayıpları yaşandığını belirten Gürer, tarla ürünleri ve meyvede yaklaşık 10'ar milyon tonluk kayıp oluştuğunu söyledi.

Buğday üretimindeki uzun dönemli değişime de dikkat çeken Gürer, nüfus artışı dikkate alındığında üretimde yeterli seviyeye ulaşılamadığını ifade etti.

"2002 yılında bu ülkede 19 milyon 500 bin ton buğday yetişirken geçen yıl 17 milyon 900 bin ton yetişmişti. Nüfus oranı ölçüsünde buğday üretiminde artışımız yok, açığımız var." dedi.

Üreticinin alım gücündeki gerilemeye ilişkin örnekler veren Gürer, buğday fiyatlarının girdi maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını belirtti.

"2025 yılında 1 ton buğday satan çiftçi 287 litre mazot alıyordu. Bu yıl 1 ton buğday satan çiftçi 214 litre mazot alabiliyor." ifadelerini kullandı.

Mazot fiyatlarındaki artışın üretim maliyetlerini ciddi şekilde yükselttiğini belirten Gürer, "2021 yılında mazot 7 lirayken 2026 yılında mazot 77 lira arkadaşlar." sözleriyle girdi maliyetlerindeki artışa dikkat çekti.

Çiftçilerin kredi borçları nedeniyle ekonomik zorluk yaşadığını belirten Gürer, kırsalda icra işlemlerinin arttığını söyledi.

"Bu ay yalnızca 77 traktöre ve 5 bin 400 tarlaya icra geldi." dedi.

Mısır ve mercimek başta olmak üzere birçok üründe ithalat politikalarının üreticiyi olumsuz etkilediğini savunan Gürer, Türkiye'de 21 üründe arz açığı bulunduğunu ifade etti.

"21 üründe arz açığı devam ediyor. Bu benim belirlediğim bir arz açığı değil. Verileri ben Bakanlığın, TÜİK'in verilerinin dışında kullanmam." diye konuştu.

İthalat yerine üreticinin desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Gürer, gübrede yüzde 50 sübvansiyon sağlanması, mazottan ÖTV ve KDV'nin kaldırılması, Ziraat Bankası kredilerinde üreticiyi koruyacak düzenlemeler yapılması ve çiftçi borçlarının faizsiz ertelenmesi önerilerinde bulundu.

Konuşmasının sonunda tarım sektöründeki sorunların çözümü için üreticiyi önceleyen politikalara ihtiyaç bulunduğunu ifade eden Gürer, üretim maliyetlerinin düşürülmesi, üreticinin gelirinin artırılması ve tüketicinin uygun fiyatla gıdaya ulaşabileceği sürdürülebilir bir üretim modelinin oluşturulması çağrısında bulundu.

"Bu ülkenin tarımını ayağa kaldırmak için doğru politikalara ihtiyaç var."

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, TBMM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarını gündeme taşıyarak, barınmadan sağlığa, eğitimden sosyal güvenceye kadar birçok alanda yaşanan sorunların çözümü için Meclis araştırması açılması çağrısında bulundu.

Gürer, tarımsal üretimde üreticilerin ve tüketicilerin yaşadığı ekonomik sorunların yanında mevsimlik tarım işçilerinin de ağır koşullar altında çalıştığını belirterek, "Tarımda sorunlar derinleşiyor. Üreticinin, çiftçinin ürettiği üründen para kazanamaması yanında tüketici de pahalı ürün alarak sorunlu bir süreç yaşamaya devam ediyor." dedi.

Türkiye'nin farklı iklim özellikleri nedeniyle tarımsal üretimin yıl boyunca sürdüğünü hatırlatan Gürer, bu nedenle binlerce mevsimlik tarım işçisinin farklı illere göç ederek geçimini sağlamaya çalıştığını söyledi. İşçilerin çoğunun düşük gelirle ve zorlu koşullarda çalıştığını ifade eden Gürer, "Yoksulluk içinde olan bu kesim göç ederek farklı illere gidiyor ve kazandıklarıyla adeta karın tokluğuna çalışıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Cumhurbaşkanlığı tarafından mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönelik yayımlanan genelgeyi hatırlatan Gürer, uygulamada önemli eksikliklerin sürdüğünü savundu. Sahada yaptığı incelemelerde çadırlarda yaşayan ailelerin temel ihtiyaçlara erişimde sorun yaşadığını belirterek, "Temiz suya erişimden elektriğe, tuvaletinden diğer ihtiyaçlarını gidermeye kadar eksikliklerin devam ettiği bir süreç yaşanıyor." ifadelerini kullandı.

Çocuk işçiliği ve eğitime erişim konusuna da değinen Gürer, "Özellikle çocukların durumlarını gördüğünüz zaman içiniz acıyor. Okullarından uzaklaşmak zorunda kalan, aileleriyle birlikte yaşam mücadelesi veren çocuklar var." dedi.

Mevsimlik tarım işçilerinin ulaşım kazaları, iş güvenliği ve sosyal güvence sorunlarına dikkat çeken Gürer, kadın işçilerin daha düşük ücretlerle çalıştırıldığını, sağlık taramalarının yetersiz kaldığını ve iş kazalarına karşı yeterli önlemlerin alınmadığını ileri sürdü.

Konuşmasında tarım sektöründeki istihdam verilerine de yer veren Gürer, son yıllarda tarımda çalışan ve sosyal güvenlik sistemine kayıtlı çiftçi sayısında önemli düşüş yaşandığını belirtti. Gürer, "Son 8 yılda tarımda çalışan 841 bin kişi azaldı." derken, Tarım Bağ-Kur kapsamındaki sigortalı sayısının da resmi verilere göre son 17 yılda yaklaşık yarı yarıya gerilediğini söyledi.

Tarımın yalnızca ekonomik değil, stratejik bir alan olduğuna işaret eden Gürer, "Tarım, gıda, milli güvenlik kadar önemli." ifadelerini kullanarak, üreticiden mevsimlik tarım işçilerine kadar sektörün tüm paydaşlarının sorunlarının bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini dile getirdi.

Konuşmasının sonunda mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının ülke genelinde araştırılması amacıyla TBMM'de araştırma açılması çağrısında bulunan Gürer, "Mevsimlik tarım işçilerinin durumlarının ülke genelinde araştırılması ve sorunlarının çözümüne yönelik Meclis araştırmamızın desteklenmesini temenni ediyorum." dedi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Gürer, vatandaş ihbarı üzerine yapılan bir denetimde uzun yıllardır piyasada bulunan bir peynir ürününün Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği'ne uygun bulunmadığını belirterek, "Ne yediğimizi ne içtiğimizi bilmiyoruz. Sağlığımız da risk altında." dedi.

Söz konusu uygunsuzluğun vatandaş ihbarı sonrasında ortaya çıkarıldığını ifade eden Gürer, "Eğer vatandaş ihbarda bulunmasa biz o peyniri tüketiyoruz." sözleriyle mevcut denetim sistemini eleştirdi.

Gıda güvenliğinde yalnızca kayıt dışı üretimin değil, piyasada yaygın olarak satılan markalı ürünlerin de düzenli şekilde denetlenmesi gerektiğini savunan Gürer, Tarım ve Orman Bakanlığının denetimleri artıracağı yönündeki açıklamasını hatırlatarak uygulamanın daha etkin hâle getirilmesi gerektiğini söyledi.

Gürer, belediyelerin yeniden denetim sürecine dahil edilmesini önererek, "Gıdada denetimlerin yaygınlaştırılmasının yolu belediyelerin yetkilerinin geri verilmesi, belediye laboratuvarlarının açılması ve yeterli denetim elemanının alınmasına ihtiyaç olduğunu gösteriyor." ifadelerini kullandı.

Konuşmasının sonunda gıda denetimlerinde yaşanan eksikliklerin halk sağlığını doğrudan etkilediğini belirten Gürer, "Ülkemizde bu konuda denetimlerde ortaya çıkan problemler sağlığımızı da olumsuz etkiliyor." dedi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Sarıbal, hükümetin gıda enflasyonuyla mücadelede uyguladığı yöntemlere ilişkin değerlendirmesinde, ithalatın üretici fiyatlarını baskıladığı görüşünü dile getirdi. Konuşmasında, "İthalatı sopa olarak dayatıp fiyatları düşürerek enflasyonu indirmeye çalışan bir tutum içerisindeler. Bedelini çiftçiye ödetiyorlar." ifadelerini kullandı.

Basın toplantısının başında Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş ve belediye çalışanlarının gözaltına alınmasına da değinen Sarıbal, yargı süreçlerinde masumiyet karinesinin gözetilmesi gerektiğini savundu. "Arkadaşlarımız derhal serbest bırakılmalıdır." diyen Sarıbal, adil yargılanma hakkına vurgu yaptı.

"Mazotta yeni bir destekleme modeli zorunlu"

Motorin fiyatlarının birçok ilde 80 lirayı aştığını hatırlatan Sarıbal, mazot giderlerinin traktör kullanımından sulamaya, ürünlerin taşınmasından hasat sonrası lojistiğe kadar üretimin tüm aşamalarını etkilediğini söyledi. Yaklaşık 300 dönüm kuru tarım yapan bir işletmenin yılda 2 bin litre mazot tükettiğini belirten Sarıbal, yalnızca yakıt giderinin 160 bin liraya ulaştığını ifade etti.

Sarıbal, mevcut koşullarda yalnızca ÖTV ve KDV düzenlemelerinin yeterli olmayacağını belirterek, "Mazotta yeni bir destekleme modeli zorunludur." değerlendirmesinde bulundu. Ayrıca 2026 yılı için öngörülen yaklaşık 168 milyar liralık tarımsal desteğe karşılık, çiftçilerin mazot harcamalarının 230 milyar liraya yaklaşabileceğini söyledi.

Tarımsal istihdama dikkat çekti

Sarıbal, TÜİK verilerine atıf yaparak 2002 yılında 7,5 milyon olan tarımsal istihdamın 4 milyon 560 bine gerilediğini, yaklaşık 2 milyon 940 bin kişinin sektörden ayrıldığını söyledi. Tarımın toplam istihdam içindeki payının da aynı dönemde yüzde 34,9'dan yüzde 14'e düştüğünü belirten Sarıbal, özellikle küçük aile işletmelerinin üretimden uzaklaştığını savundu.

Kayısı üretimindeki düşüşü değerlendirdi

Kayısı üretimine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Sarıbal, 11 Nisan 2025'te yaşanan zirai donun ardından üretimde önemli kayıplar yaşandığını ifade etti. Konuşmasına göre, 2024 yılında 1 milyon 290 bin ton olan üretim, 331 bin tona geriledi. Sarıbal, üretimde yaklaşık yüzde 74'lük düşüş yaşandığını, Malatya'da ise ürün kaybının yüzde 100'e yaklaştığını söyledi.

Sarıbal ayrıca, "Kayısı üreticisi perişan. Kayısıdan yüksek bir katma değer yaratılıyor ancak bu değer üreticiye yansımıyor." ifadelerini kullanarak Kayısıbirlik'in yeniden etkin hâle getirilmesi ve ilgili kamu kurumlarının üreticiye destek vermesi gerektiğini savundu.

Kuru üzüm ve ayçiçeği üreticilerine ilişkin değerlendirmeler

Kuru üzüm üreticilerinin yeni sezon öncesinde belirsizlik yaşadığını belirten Sarıbal, artan üretim maliyetleri nedeniyle kilogram başına en az 180 lira alım fiyatı beklendiğini ifade etti. TARİŞ ve ilgili kamu kurumlarının etkin alım politikaları uygulaması gerektiğini söyledi.

Ayçiçeğinde ise Çukobirlik tarafından açıklanan 2026 alım fiyatlarının üreticilerin beklentilerini karşılamadığını dile getiren Sarıbal, ithalat politikalarının yerli üreticinin pazarlık gücünü zayıflattığını savundu. Sarıbal, 2003-Mayıs 2026 döneminde ayçiçeği tohumu, küspe ve yağ ithalatına toplam 31,7 milyar dolar ödendiğini, aynı dönemde ayçiçeği yağı ihracatından 13,9 milyar dolar gelir elde edildiğini belirtti.

Konuşmasının sonunda ithalatın tarımsal üretimin alternatifi olmaması gerektiğini dile getiren Sarıbal, "Çiftçi korunmadan üretim sürdürülemez; üretim sürdürülemeden halkın gıda güvencesi sağlanamaz." ifadelerini kullandı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Barut, konuşmasında tarlada üretim yapan çiftçilerin patates, soğan ve diğer ürünleri hak ettiği değerden satamadığını, buna karşın tüketicilerin de pazarda yüksek fiyatlarla karşılaştığını söyledi. Mevcut tablonun sorumlusu olarak hükümetin tarım politikalarını gösteren Barut, üretimin planlanması ve çiftçiye verilen desteklerin artırılması gerektiğini savundu.

Ayhan Barut, tarımsal üretimin güçlendirilmesi yerine ithalata ağırlık verildiğini öne sürerek, üreticinin desteklenmesi halinde hem üretimin artacağını hem de tüketicilerin ürünlere daha uygun fiyatlarla ulaşabileceğini ifade etti.

Konuşmasının devamında Barut, alın terinin karşılığını aldığı, üreticinin emeğinin değer gördüğü ve toplumun refah içinde yaşayabildiği bir düzen istediklerini belirtti. Üreteni ve tüketeni birlikte koruyan adil ve sürdürülebilir bir tarım politikası oluşturulması gerektiğini dile getirdi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Gürer, konuşmasında Çukobirlik'in %44 randımanlı yağlık ayçiçeği için alım fiyatını 35,5 lira olarak açıkladığını hatırlattı. Bir önceki yılın Eylül ayında açıklanan alım fiyatının ise 33 lira olduğunu ifade eden Gürer, bu sezon üretimin devam ettiğini kaydetti.

TÜİK verilerine göre bu yıl ayçiçeği üretiminde geçen yıla kıyasla %16 artış beklendiğini belirten Gürer, buna rağmen ülkemizin ayçiçeği ihtiyacının yaklaşık %30'unun ithalatla karşılanmaya devam ettiğini söyledi.

Gürer, ayçiçeği tohumu ve ham yağ ithalatının azaltılmasının yolunun üreticinin desteklenmesinden geçtiğini ifade ederek, çiftçiye doğru, zamanında ve gerçekçi destekler verilmesi gerektiğini dile getirdi.

Üreticinin emeğinin karşılığını alamadığı dönemlerde ürün desenini değiştirmek zorunda kaldığını belirten Gürer, bunun yeni ithalat kalemlerinin oluşmasına neden olduğunu savundu. Gürer'e göre üreticinin gelir elde edebildiği bir üretim modeli hem ayçiçeği üretiminin sürdürülebilirliğine hem de ithalatın azaltılmasına katkı sağlayacaktır.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Sarıbal, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile birlikte Ankara'nın Polatlı ilçesinde mevsimlik tarım işçilerini ziyaret ettiklerini belirterek, işçilerin barınma, temiz su, elektrik, sağlık, eğitim ve ücret gibi temel ihtiyaçlara erişimde çeşitli sorunlarla karşılaştığını ifade etti.

Açıklamasında tarım sektöründeki istihdam verilerine de değinen Sarıbal, 2002 yılında yaklaşık 64 milyon olan Ülkemiz nüfusuna karşılık tarımda çalışan sayısının 7,5 milyon olduğunu, aradan geçen 23 yılda bu sayının 4,8 milyona gerilediğini söyledi. Mevsimlik tarım işçisi sayısına ilişkin kesin kayıt bulunmadığını belirten Sarıbal, bu sayının 1,4 ila 1,5 milyon arasında olduğunun tahmin edildiğini aktardı.

Mevsimlik tarım işçilerinin üretim sezonunda yüzlerce kilometre yol kat ederek tarımsal üretime katkı sunduğunu ifade eden Sarıbal, bu çalışanların "geçici iş gücü" olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savundu. Tarımsal üretimin devamlılığı açısından işçilerin emeğinin önemli olduğunu belirten Sarıbal, çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Sarıbal ayrıca, mevsimlik tarım işçilerinin ulaşım, barınma ve sosyal yaşam koşullarına ilişkin düzenlemelerin mevzuatta yer aldığını ancak uygulamada çeşitli eksiklikler bulunduğunu öne sürdü. İlgili kamu kurumlarının mevcut düzenlemelerin hayata geçirilmesi konusunda daha etkin rol üstlenmesi gerektiğini ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Gürer'in açıklamasına göre, Serik'te 4,5 dekarlık serada üretim yapan bir çiftçinin şubat ayında dikimini yaptığı ve henüz hasat edilmemiş yaklaşık 36 ton domatesi için bilirkişi tespiti gerçekleştirildi. Gürer, ürünlerin olgunlaşma süreci tamamlanmadan icra işlemlerine konu edilmesini eleştirerek bunun üreticinin emeğini ve gelirini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.

Daha önce Yozgat'ın Yerköy ilçesinde borç nedeniyle güvercinlere haciz uygulanmasını hatırlatan Gürer, benzer uygulamaların bugün tarımsal üretime kadar uzandığını savundu. Yaşanan gelişmenin üreticilerin içinde bulunduğu ekonomik tabloyu gösterdiğini belirten Gürer, çiftçilerin üretim sürecinde artan maliyetlerle mücadele ettiğini söyledi.

Gürer, tarım kesiminin bankalar ve finans kuruluşlarına olan borçlarının 1 trilyon 439 milyar lirayı aştığını ifade ederek, gübre, mazot, elektrik, ilaç, su ve diğer üretim girdilerindeki maliyet artışlarının üreticilerin borçlarını ödemesini zorlaştırdığını dile getirdi. Ürün fiyatlarında yaşanan dalgalanmaların da üreticilerin gelirlerini olumsuz etkilediğini kaydetti.

Henüz hasat edilmemiş ürünlerin icra sürecine konu edilmesinin üreticiler açısından yeni mağduriyetler oluşturabileceğini belirten Gürer, tarımsal kredi borçlarının yeniden yapılandırılması, faiz yükünün hafifletilmesi ve üreticilere ilave destek sağlanması gerektiğini söyledi.

Ömer Fethi Gürer, üreticilerin sürdürülebilir şekilde üretime devam edebilmesi için tarım kesimine yönelik destek politikalarının güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Pestisit kullanımının günümüzde birçok üründe zorunlu hale geldiğini ancak insan sağlığı açısından risk taşıyan maddelerin kullanımının sıkı şekilde denetlenmesi gerektiğini belirten Gürer, Türkiye'de yaklaşık 300 pestisit etken maddesinin yasaklandığını, buna rağmen bilinçsiz kullanım nedeniyle sorunların devam ettiğini dile getirdi.

"Pestisit tarım zehri. Tarım zehirleri kullanılmadan dünya genelinde farklı ürünleri elde etmek artık zorlaştı. Ancak bunların insan sağlığı açısından olumsuz olanları eleniyor."

"İlk yedi ayda 270 bildirim yapıldı"

Gürer, Avrupa Birliği kayıtlarına göre yılın ilk yedi ayında Türkiye kaynaklı ürünlerle ilgili 270 bildirim yapıldığını, bunların 197'sinin sınırda geri çevrildiğini söyledi.

"Avrupa Birliği'nin bu yılın ilk yedi ayında ülkemize 270 bildirimde bulunduğu görülüyor. Bunun 197 tanesi sınırda iade gerçekleşmiş."

İhraç edilen ürünlerin Türkiye'deki kontrollerden geçmesine rağmen Avrupa Birliği sınır laboratuvarlarında kabul edilmemesinin önemli bir sorun oluşturduğunu belirten Gürer, bu durumun hem ekonomik kayba hem de ihracatta güven kaybına yol açtığını savundu.

"Hem ürünün iadesiyle ortaya çıkan bir sorun oluşuyor hem de Türkiye üretim yönünden itibarında sorun yaşıyor."

En fazla bildirim Bulgaristan, Almanya ve Fransa'dan

Gürer'in paylaştığı verilere göre geri bildirimlerin ülkelere göre dağılımında;

• Bulgaristan'dan 65 bildirim,
• Almanya'dan 61 bildirim,
• Fransa'dan 53 bildirim yapıldı.

Bu verilerin denetim mekanizmalarının daha da güçlendirilmesi gerektiğini gösterdiğini ifade eden Gürer, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yürüttüğü çalışmalara rağmen sorunun devam ettiğini öne sürdü.

"Ortalama rakam üretim bölgelerini yansıtmıyor"

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın dünya genelinde dekara 2,6 kilogram, Türkiye'de ise 2,3 kilogram pestisit kullanıldığı yönündeki verilerine de değinen Gürer, ülke ortalamasının yoğun üretim yapılan bölgelerdeki gerçek tabloyu tam olarak yansıtmadığını savundu.

Konuşmasına göre, ihracatın yoğun olduğu 10 üretici ilin esas alınması halinde pestisit kullanımının dekarda yaklaşık 6,7 kilograma, Konya'nın hesaplama dışında bırakılması durumunda ise 9 kilograma kadar çıktığını ifade etti.

"Esas üretim bölgeleri dikkate alındığında daha çok tarım zehri kullanıldığı görülüyor."

Çiftçi eğitimi ve laboratuvar çağrısı

Pestisit kaynaklı sorunların azaltılabilmesi için üreticilerin bilinçlendirilmesi gerektiğini belirten Gürer, doğru doz, doğru zaman ve doğru uygulama konusunda eğitim çalışmalarının yaygınlaştırılmasını istedi.

Ayrıca ürünlerin satışa sunulduğu hallerde laboratuvar kurulmasını, büyük marketlerin de kendi laboratuvar altyapılarını oluşturmasını önerdi.

"Her hale laboratuvar kurulmalı. Her hale giren ürün bu laboratuvar kontrolünden geçmeli. Büyük marketlerin de mutlaka laboratuvarları olmalı."

"Denetimler daha da sıkılaştırılmalı"

İnsan sağlığının korunmasının öncelikli olması gerektiğini vurgulayan Gürer, pestisit kullanımında denetimlerin artırılması gerektiğini söyledi.

"Pestisitle ilgili denetimler çok daha katı biçimde gerçekleştirilmeli. Çiftçi eğitilmeli."

Gürer ayrıca, pestisit uygulayan üreticilerin de kişisel koruyucu ekipman kullanması gerektiğini belirterek, hem tüketici hem de üretici sağlığının birlikte korunmasının önemine dikkat çekti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — YENİ Parti Adana Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ayhan Barut, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini belirterek, mevsimlik tarım işçilerinin temel haklara erişimde yaşadığı sorunların çözümü için kalıcı adımlar atılması çağrısında bulundu.

Barut, tarımsal üretimin yalnızca ekonomik bir faaliyet olmadığını, çiftçilerin ve tarım işçilerinin emeğinin ülkenin gıda arzı açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti. Üretimin dört mevsim boyunca sürdüğünü vurgulayan Barut, tarladan sofraya ulaşan her ürünün arkasında üreticilerin ve tarım emekçilerinin alın terinin bulunduğunu söyledi.

Konuşmasında mevsimlik tarım işçilerinin karşı karşıya kaldığı yaşam koşullarına da değinen Barut, birçok işçinin aileleriyle birlikte çadırlarda yaşamak zorunda kaldığını, temiz içme suyu, elektrik, kanalizasyon ve hijyen gibi temel altyapı hizmetlerine erişimde güçlük yaşandığını dile getirdi.

Barut ayrıca, çocukların eğitim hayatından uzak kaldığını ve düzenli olarak okula devam edemediğini, bazı çocukların ise tarım alanlarında çalışmak zorunda bırakıldığını ifade etti. Sağlık hizmetlerine erişimde de sorunlar yaşandığını belirten Barut, güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasının önemine dikkat çekti.

Tarım işçilerinin taleplerinin insana yakışır yaşam koşulları olduğunu söyleyen Barut, insana yakışır ücret, sosyal güvence, kayıtlı istihdam, iş sağlığı ve güvenliği önlemleri, kadınların korunması, çocukların eğitimden kopmaması, güvenli barınma alanları, temiz içme suyu, elektrik, sağlık hizmetleri ve güvenli ulaşımın temel haklar arasında yer aldığını kaydetti.

TBMM çatısı altında tarım emekçilerinin sorunlarının gündemde tutulması gerektiğini ifade eden Barut, kalıcı çözümler üretilmesi çağrısında bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — Anahtar Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Tarım ve Gıda Güvenliği Politikaları Başkanı Hasan Hüseyin Demiröz, Ankara'nın Polatlı ilçesinde düzenlenen "Tarımı Uzmanlarıyla Yerinde Konuşuyoruz" toplantısında, partilerinin tarım politikalarının temelini oluşturduğunu belirttiği yeni üretim modelini anlattı.

Demiröz, mevcut destekleme sisteminin uzun yıllardır uygulanmasına rağmen tarımsal üretimde yaşanan yapısal sorunları çözemediğini savunarak, üreticinin ihtiyaç duyduğu girdilerin devlet ve kooperatifler aracılığıyla sağlandığı, hasat sonunda ise ürünün yine devlet tarafından satın alındığı yeni bir sistem önerdiklerini söyledi.

"Destek değil, planlı üretim"

Hasan Hüseyin Demiröz, tarımda mazot, gübre ve prim desteklerinin tek başına kalıcı çözüm üretmediğini belirterek, esas ihtiyacın üretim planlaması olduğunu ifade etti.

Demiröz, üreticinin hangi ürünü hangi bölgede ekeceğinin planlandığı, girdilerin önceden sağlandığı ve ürünün pazarlama riskinin ortadan kaldırıldığı bir sistem kurulması gerektiğini dile getirdi.

Şeker pancarı modelini örnek gösterdi

Konuşmasında şeker pancarında uygulanan sözleşmeli üretim modeline değinen Demiröz, bu sistemde üreticinin ekimden hasada kadar süreci önceden bildiğini, avans ödemesi alabildiğini ve ürününü kime satacağını bildiğini söyledi.

Aynı yaklaşımın buğday, arpa, patates, soğan, süt ve hayvansal üretim başta olmak üzere diğer tarımsal alanlara da uygulanabileceğini savunan Demiröz, bu sayede üreticinin banka kredilerine bağımlılığının azalacağını ifade etti.

Kooperatifler sürecin merkezinde olacak

Demiröz, önerdikleri modelde kooperatiflerin aktif rol üstleneceğini belirterek, üreticilerin gübre, tohum ve diğer tarımsal girdilere tek elden ulaşmasının maliyetleri azaltacağını ifade etti.

Model sayesinde sanayicinin de yıllık hammadde planlamasını önceden yapabileceğini söyleyen Demiröz, üretimden pazarlamaya kadar uzanan zincirde öngörülebilirliğin artırılmasının hedeflendiğini dile getirdi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — Anahtar Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Tarım ve Gıda Güvenliği Politikaları Başkanı Hasan Hüseyin Demiröz, Ankara'nın Polatlı ilçesinde düzenlenen "Tarımı Uzmanlarıyla Yerinde Konuşuyoruz" toplantısında, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) randevu sistemi ve depolama kapasitesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Demiröz, hasat döneminde üreticilerin TMO'dan randevu almakta güçlük yaşadığını belirterek, randevu tarihlerinin bazı bölgelerde uzun süre sonrasına verildiğini ifade etti. Bu süreçte üreticilerin kredi, borç ve nakit ihtiyacı nedeniyle ürünlerini bekletemediğini söyleyen Demiröz, bunun üreticiyi tüccara satış yapmaya yönelttiğini savundu.

"Üretici bekleyemiyor"

Hasan Hüseyin Demiröz, hasat döneminin kısa bir zaman diliminde gerçekleştiğine dikkat çekerek, üreticinin finansal yükümlülükleri nedeniyle ürününü uzun süre depoda bekletme imkânı bulunmadığını belirtti.

Demiröz, TMO randevu tarihleri ile ödeme süreçlerinin üreticinin ihtiyaç duyduğu hızda işlemediğini öne sürerek, bu nedenle birçok çiftçinin ürününü açıklanan alım fiyatının altında tüccara satmak zorunda kaldığını ifade etti.

Depolama kapasitesi tartışması

Konuşmasında depolama kapasitesine de değinen Demiröz, TMO'nun mevcut depolama alanlarının hasat yoğunluğunu karşılamakta zorlandığını ileri sürdü.

Demiröz, konuşmasında bugüne kadar yaklaşık 5 milyon ton ürün alındığını, toplam depolama kapasitesinin ise 10 milyon ton olduğunu belirterek, mevcut stoklar dikkate alındığında kullanılabilir kapasitenin sınırlı kaldığını savundu. Buna rağmen tüm ürünlerin alınacağı yönündeki açıklamaların sahadaki tabloyla örtüşmediğini ifade etti.

"Sorun sadece randevu süresi değil"

Hasan Hüseyin Demiröz, tartışmanın yalnızca randevu tarihlerinin erkene çekilmesiyle çözülemeyeceğini belirterek, sorunun üretimden alıma kadar uzanan sistemsel bir yapıya dönüştüğünü dile getirdi.

Anahtar Parti'nin önerisinin, üreticiye girdilerin önceden sağlandığı ve hasat sonunda ürünün doğrudan devlet tarafından alındığı yeni bir model olduğunu belirten Demiröz, bu sistemin hem üreticinin finansman ihtiyacını azaltacağını hem de tarımsal planlamayı güçlendireceğini savundu.

Toplantıda dile getirilen değerlendirmeler, Anahtar Parti'nin tarım politikalarına ilişkin önerileri kapsamında kamuoyuyla paylaşıldı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — Anahtar Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Tarım ve Gıda Güvenliği Politikaları Başkanı Hasan Hüseyin Demiröz, Ankara'nın Polatlı ilçesinde düzenlenen "Tarımı Uzmanlarıyla Yerinde Konuşuyoruz" toplantısında buğday piyasasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Demiröz, açıklanan buğday taban fiyatına ilişkin tartışmalarda fiyat seviyesinden çok uygulama biçiminin sorun oluşturduğunu savunarak, partilerinin hasat döneminde "16,5 lira alım fiyatı ve kilogram başına 3 lira destek primi" önerisini dile getirdiğini hatırlattı. Ancak bu modelin işlemesi için ürün bedelinin üreticiye zamanında ödenmesi gerektiğini ifade etti.

Demiröz, açıklamasında üreticinin hasat döneminde finansman ihtiyacı nedeniyle ürününü bekletemediğini belirterek, TMO alımlarındaki bekleme süreleri ve ödeme takviminin çiftçiyi zor durumda bıraktığını söyledi. Bu nedenle bazı üreticilerin ürünlerini açıklanan alım fiyatının altında tüccara satmak zorunda kaldığını öne sürdü.

"Taban fiyatın altında alım yapılmamalı"

Demiröz, taban fiyat uygulamasının amacının üreticiyi korumak olduğunu belirterek, açıklanan fiyatın altında alım yapılmasının sistemin işleyişi açısından çelişki oluşturduğunu savundu. Üreticinin ekonomik baskılar nedeniyle ürününü daha düşük fiyatlardan elden çıkardığını, buna karşılık aynı ürünün daha sonra TMO'ya teslim edilebildiğini ifade etti.

"Sorun fiyat değil, alım sistemi"

Hasan Hüseyin Demiröz'e göre temel sorun yalnızca açıklanan fiyat değil, alım ve ödeme sisteminin işleyişi. Demiröz, üreticinin ürününü doğrudan devlete teslim edebildiği, girdilerin önceden sağlandığı ve hasat sonunda mahsulün devlet tarafından alındığı yeni bir model önerdiklerini söyledi.

Bu sistemin şeker pancarında uzun yıllardır uygulanan modele benzediğini belirten Demiröz, aynı yaklaşımın buğday başta olmak üzere diğer tarımsal ürünlerde de uygulanabileceğini savundu.

TMO depolama kapasitesine ilişkin değerlendirme

Demiröz, konuşmasında TMO'nun depolama kapasitesine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Hasadın devam ettiği dönemde depolama alanlarının önemli bölümünün dolduğunu öne süren Demiröz, bunun randevu sistemi üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti. Bu nedenle üreticinin ürününü zamanında teslim edemediğini savundu.

İthalat yerine üreticiye destek önerisi

Demiröz, konuşmasında buğday ithalatına da değinerek, yurt dışından buğday ithal etmek yerine yerli üreticinin daha güçlü desteklenmesini önerdi. Sanayicinin rekabet gücünün korunmasının sübvansiyon yoluyla sağlanabileceğini belirten Demiröz, kamu kaynaklarının öncelikle yerli üretime yönlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — İYİ Parti Eğitim Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Manisa Milletvekili Şenol Sunat, TBMM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada kuru üzüm üreticilerinin artan üretim maliyetleri nedeniyle ciddi ekonomik baskı altında olduğunu belirterek, Tarım ve Orman Bakanlığı ile TARİŞ'e 2026 sezonu kuru üzüm alım fiyatının gecikmeden açıklanması çağrısında bulundu.

Temmuz ayı ortasında Manisa'nın üzüm üretim merkezleri olan Saruhanlı, Salihli, Alaşehir ve Sarıgöl'de üreticilerle görüştüğünü söyleyen Sunat, üreticilerin özellikle rekoltenin yüksek olması nedeniyle fiyatların daha da düşmesinden endişe duyduğunu ifade etti.

Sunat, konuşmasında kuru üzüm fiyatlarının son üç yıldaki seyrine ilişkin şu bilgileri paylaştı:

• 2023: 100 TL
• 2024: 110 TL
• 2025: 120 TL

Buna karşılık mazot, gübre ve işçilik başta olmak üzere üretim maliyetlerinin aynı dönemde önemli ölçüde arttığını belirten Sunat, fiyat artışlarının maliyetleri karşılamadığını savundu.

Geçen yıl kuru üzüm alım fiyatının hasat döneminden 18 gün sonra açıklandığını hatırlatan Sunat, bu durumun üreticileri zor durumda bıraktığını belirterek, bu yıl benzer bir gecikme yaşanmaması gerektiğini söyledi.

Manisalı üreticilerin beklentisinin en az 180 TL olduğunu ifade eden Sunat, yüksek enflasyon dikkate alındığında bu rakamın dahi yeterli olmayabileceğini ileri sürdü. Sunat, alım fiyatlarının üretim maliyetlerini esas alacak şekilde ve hasat sürecini bekletmeden açıklanmasını istedi.

Son beş yıla ilişkin değerlendirmeler

Şenol Sunat, konuşmasında üzüm sektöründe son beş yılda yaşandığını belirttiği değişimleri de paylaştı.

Sunat'ın verdiği rakamlara göre;

• Ekim alanı %7 azaldı.
• Üretim miktarı %17 geriledi.
• Verim %11 düştü.
• Kuru üzüm ihracatı miktar bazında %37 azaldı.

Sunat ayrıca 2025 yılında son 25 yılın en düşük kuru üzüm ihracatının gerçekleştiğini savundu.

Konuşmasında iç tüketimde de düşüş yaşandığını belirten Sunat, tüketimin %25 gerilediğini ifade etti.

İç tüketimin artırılması önerisi

Şenol Sunat, yalnızca ihracatın artırılmasının yeterli olmayacağını belirterek, kuru üzüm tüketimini artırmaya yönelik kamu destekli uygulamaların hayata geçirilmesini önerdi.

Sunat'ın önerileri arasında;

• Okullarda kuru üzüm dağıtılması,
• Türk Hava Yolları'nın ikramlarında kuru üzüme yer verilmesi,
• Mehmetçiğin kumanyalarına kuru üzüm eklenmesi,
• KYK yurtlarında kahvaltılarda kuru üzüm sunulması,
• Ceza infaz kurumları ile kamu sosyal tesislerinde kuru üzüm tüketiminin teşvik edilmesi

yer aldı.

Katma değerli üretim vurgusu

Sunat, üzüm sektörünün yalnızca hammadde üretimiyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, üzümün işlenmesi, markalaştırılması ve yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesinin önemine dikkat çekti.

Gastronomi, inanç ve doğa turizmiyle üzümün daha güçlü şekilde tanıtılabileceğini ifade eden Sunat, üreticilerin desteklenmesi gerektiğini söyledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Barut, yaptığı açıklamada üretim maliyetlerinin yükselmeye devam ettiğini, buna karşın çiğ süt tavsiye fiyatında artış yapılmadığını belirtti. Çiftçi borcunun 1 trilyon 400 milyar lirayı aştığını, bir çuval yemin ise 1.000 liranın üzerine çıktığını ifade eden Barut, mevcut fiyat politikasının süt üreticilerini zor durumda bıraktığını ileri sürdü.

Ulusal Süt Konseyi'nin maliyetlerde gerileme olduğu gerekçesiyle tavsiye satış fiyatını değiştirmeme kararına tepki gösteren Barut, üretimin sürdürülebilirliği açısından üreticinin emeğinin karşılığını alabileceği bir fiyat mekanizmasının oluşturulması gerektiğini söyledi.

Barut, yem-süt paritesine göre üreticinin sattığı 1 litre sütle en az 1,5 kilogram yem alabilmesi gerektiğini belirterek mevcut fiyat ve maliyet yapısında bu dengenin sağlanamadığını savundu.

Üreticilerin yalnızca yem değil; enerji, işçilik, veterinerlik hizmetleri, bakım ve diğer üretim girdilerindeki artışlardan da olumsuz etkilendiğini dile getiren Barut, birçok süt üreticisinin zararına üretim yaptığını, bazı işletmelerin ise süt hayvanlarını kesime göndermek zorunda kaldığını ifade etti.

Damızlık hayvan varlığındaki olası azalmanın yalnızca bugünkü süt üretimini değil, gelecekte et ve süt arzını da etkileyebileceğini belirten Barut, bunun sektör açısından önemli bir risk oluşturduğunu kaydetti.

Süt sektöründe geçici çözümler yerine kalıcı politikaların uygulanması gerektiğini ifade eden Barut, üretim maliyetlerini esas alan adil bir fiyatlandırma sistemi kurulmasını, yem başta olmak üzere temel üretim girdilerinde desteklerin artırılmasını ve küçük ile orta ölçekli işletmelerin üretimde kalmasını sağlayacak teşvik mekanizmalarının güçlendirilmesini istedi.

Barut, üreticinin desteklenmesinin tüketicinin korunması açısından da önem taşıdığını belirterek gıda arz güvenliği ve süt sektörünün sürdürülebilirliği için üretim odaklı tarım politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

NİĞDE — CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, tarım sektöründe artan borç yükünün üreticileri ekonomik açıdan zor durumda bıraktığını belirterek, çiftçilerin bankalara olan kredi borcunun 1 trilyon 439 milyar 81 milyon liraya ulaştığını söyledi. Gürer, üreticilerin son iki yılda yaşanan doğal afetler, artan girdi maliyetleri ve ürünlerini bekledikleri değerlerde satamamaları nedeniyle ödeme güçlüğü yaşadığını ifade etti.

Gürer, bu ekonomik tablonun icra işlemlerine de yansıdığını belirterek, bu ay içinde 77 traktör ve 9 tarla için icra işlemi görüldüğünü, ayrıca 12 büyükbaş hayvanın icra yoluyla satışa çıkarıldığını söyledi. Söz konusu hayvanlar arasında süt ineklerinin de bulunduğunu ifade eden Gürer, işlemlerin Antalya, Bursa ve Balıkesir'de görüldüğünü kaydetti.

"Çiftçi ekonomik sorunların altında eziliyor"

Ekonomide yaşanan sıkıntıların toplumun birçok kesimini etkilediğini belirten Gürer, tarım sektörünün de bu süreçten ağır şekilde etkilendiğini söyledi.

Gürer,

"İşçinin, çiftçinin, esnafın, emeklinin, memurun, sanayicinin ekonomik sorunların altında ezildiği bir süreç yaşıyoruz. Dar gelirlilerin, sabit gelirlilerin gelirlerine göre her gün artan fiyatlardan dolayı yaşamları daralıyor."

ifadelerini kullandı.

Tarım sektörünün kredi borçlarının tarihi seviyelere ulaştığını belirten Gürer,

"Tarım kesiminin bankalara olan borcu 1 trilyon 439 milyar 81 milyon liraya ulaşmış bulunuyor. Cumhuriyet tarihinin bankalar ve finans kuruluşlarına olan kredi borcunun en üst seviyeye erdiği dönemi yaşıyoruz."

dedi.

"İcra kapıya dayanıyor"

Üreticilerin son iki yılda peş peşe yaşanan sorunlarla karşı karşıya kaldığını ifade eden Gürer, geçen yıl yaşanan zirai don olaylarının birçok üreticiyi olumsuz etkilediğini, bu yıl ise ürünlerin beklenen fiyatlardan satılamaması nedeniyle gelir-gider dengesinin bozulduğunu söyledi.

Bu durumun üreticilerin borçlarını ödemesini zorlaştırdığını belirten Gürer,

"Çiftçiler geçen yıl iklim değişikliği ile ortaya çıkan dondan önemli ölçüde etkilendi ve ödeme güçlüğüne düştü. Bu yıl ise ürettikleri ürünü değerine satamadılar. Gelir gider dengeleri bozulduğu için icra kapıda."

ifadelerini kullandı.

Üreticilerin hem piyasaya hem de bankalara olan borçlarını ödemekte zorlandığını dile getiren Gürer,

"Piyasaya olan borçlarının dışında bankalara olan kredi borçlarını ödeyemeyince haciz de kapıya dayanıyor ve elindeki avucunda ne varsa gidiyor. Arazisi gidiyor, evi gidiyor, tarlası gidiyor, traktörü gidiyor, hayvanı gidiyor."

şeklinde konuştu.

Gürer, ekonomik sıkıntı yaşayan üreticiler için daha önce de borçların yeniden yapılandırılması yönünde çağrılarda bulunduklarını belirterek, üreticilerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için desteklenmeleri gerektiğini söyledi.

Süt üreticilerinin maliyet baskısına dikkat çekti

Hayvansal üretim yapan işletmelerin de benzer sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Gürer, özellikle küçük aile işletmelerinin üretimden yeterli gelir elde edemediğini ifade etti.

"Çiğ süt 24 lira 30 kuruştan üreticiden alınıyor. Rafta 100 liraya kadar sütün çıkmış olması o üreticiye yaramıyor. Üreticinin girdi maliyetleri arttığı için ürettiği üründen de para kazanamadığından borcunu ödemekte zorlanıyor."

diyen Gürer, Ulusal Süt Konseyi'nin çiğ süt tavsiye fiyatının 24,30 TL/litre seviyesinde sabit tutulduğunu, buna karşın üretim maliyetlerinin kendi değerlendirmesine göre 30 TL'nin üzerine çıktığını savundu.

"Planlı üretim ve destek şart"

Buğday başta olmak üzere birçok üründe düşük alım fiyatları nedeniyle üreticinin beklediği geliri elde edemediğini söyleyen Gürer, yem ve gübre gibi temel girdilerde desteklerin artırılması gerektiğini ifade etti.

Gürer,

"Girdi maliyetleri düşmeden ürün fiyatının rafta düşmesi mümkün değil. Aracılık sistemi düzenlenmeden üreticinin para kazanmadığı yerde aracıların para kazandığı bir sistemde tüketici de uygun fiyata ürün alma şansı bulamaz."

ifadelerini kullandı.

Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için planlı üretimin önemine dikkat çeken Gürer, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Tarımda planlamaya önem verilmeden bu işlerin üstesinden gelinemez. Tarımda planlı üretim sağlanmalı ve bu yolla çiftçilerin kapısına icra gelmesi değil, o çiftçinin üretimde kalması sağlanmalıdır."

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Sarıbal, beslenme hakkının temel bir insan hakkı olduğunu belirterek tarım politikalarının üretim odaklı olması gerektiğini ifade etti. Türkiye'nin gıda güvencesinin ithalata dayalı politikalarla sağlanamayacağını savunan Sarıbal, üreticinin artan maliyetler nedeniyle zorlandığını, tüketicinin ise yüksek gıda fiyatlarıyla karşı karşıya kaldığını söyledi.

Ekonomi yönetimini de eleştiren Sarıbal, 2026 yılı bütçesinde faize yaklaşık 3 trilyon lira, tarımsal desteklere ise 168 milyar lira ayrıldığını belirterek bu tabloyu tarım politikaları açısından değerlendirdi.

Gıda enflasyonu değerlendirmesi

Basın toplantısında Türkiye'nin gıda enflasyonuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Sarıbal, ülkedeki gıda enflasyonunun yüzde 35,45 seviyesinde olduğunu belirtti. Türkiye'nin bu oranla Venezuela ve İran'ın ardından üçüncü sırada yer aldığını ifade eden Sarıbal, bu tablonun yalnızca küresel gelişmelerle açıklanamayacağını savundu. Bu değerlendirme Sarıbal'ın siyasi açıklaması niteliğindedir.

Çiftçi borçlarına dikkat çekti

Sarıbal, 2002 yılında Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı yaklaşık 2,8 milyon çiftçi bulunduğunu, aynı dönemde tarımsal kredi borçlarının 2,4 milyar lira seviyesinde olduğunu söyledi. Günümüzde ise çiftçi borçlarının 1 trilyon 390 milyar liraya ulaştığını belirten Sarıbal, aynı süreçte tarımsal desteklerin yaklaşık 70 kat, çiftçi borçlarının ise 579 kat arttığını ifade etti. Bu rakamlar Sarıbal'ın basın toplantısında paylaştığı verilerdir.

Çiğ süt fiyatı eleştirisi

Ulusal Süt Konseyi'nin çiğ süt tavsiye fiyatını 24,30 lira/litre seviyesinde bırakmasını eleştiren Sarıbal, TÜSEDAD'ın hesaplamasına göre üretim maliyetinin 26,97 lira/litre olduğunu belirtti. Buna göre üreticinin litre başına yaklaşık 2,67 lira maliyet baskısıyla karşı karşıya kaldığını söyledi. Ayrıca küçük ölçekli üreticilerin yem maliyetlerinin daha yüksek olduğunu ve süt satış fiyatlarının birçok bölgede 22-23 lira seviyesinde kaldığını ifade etti.

B-Reçete sistemi

Sarıbal, 1 Temmuz itibarıyla uygulanmaya başlayan B-Reçete sisteminin bitki koruma ürünlerinin izlenebilirliği açısından önemli bir hedef taşıdığını ancak mevcut haliyle sahada uygulanmasının güç olduğunu dile getirdi. Sistemin çiftçi ve bayilere ilave bürokratik yük oluşturduğunu savunan Sarıbal, uygulamanın sektör temsilcileriyle birlikte yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

İthalat kararlarına eleştiri

Basın toplantısında ayçiçeği ve kuru soğan ithalatına ilişkin düzenlemeleri de değerlendiren Sarıbal, hasat öncesinde açıklanan ithalat kontenjanlarının üretici fiyatlarını baskılayabileceğini öne sürdü. Yerli üretimin desteklenmesini isteyen Sarıbal, ithalatın ancak iç piyasa dengeleri değerlendirildikten sonra gündeme gelmesi gerektiğini ifade etti.

Sarıbal, açıklamasının sonunda tarım politikalarının üretim, gıda güvencesi ve yerli üreticiyi esas alan bir anlayışla oluşturulması gerektiğini belirterek mevcut uygulamaların yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Bakanlığın verdiği bilgilere göre, 2025 yılında tarımsal sulama abone sayısı 796 bin 391 olarak kaydedildi. Aynı yanıtta, borcu nedeniyle elektriği kesilen tarımsal sulama abonelerinin oranının yüzde 2,33 olduğu bildirildi.

Bu oran esas alındığında hesaplanan yaklaşık 18 bin 557 tarımsal sulama abonesinin elektriğinin borç nedeniyle kesildiğine dikkat çeken Gürer, söz konusu rakamın yalnızca istatistikten ibaret olmadığını, sulama yapamayan ve üretim süreci aksayan üreticileri temsil ettiğini ifade etti.

Gürer, tarımsal üretimde gübre, mazot, ilaç, tohum, işçilik ve sulama giderlerinin son yıllarda önemli ölçüde arttığını belirterek özellikle yeraltı suyuyla sulama yapan üreticiler açısından elektrik maliyetlerinin temel üretim girdileri arasında yer aldığını söyledi. Elektrik borcu nedeniyle yapılan kesintilerin üretim üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu savundu.

Milletvekili Gürer, TBMM soru önergesinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına; tarımsal faaliyetlerde kullanılan elektrik faturalarında indirim planı bulunup bulunmadığını, çiftçilerin toplam elektrik borcu tutarını, borç nedeniyle yapılan elektrik kesintilerinin sayısını ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile ortak bir destek çalışmasının planlanıp planlanmadığını sordu.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ise yanıtında, tarımsal faaliyetler abone grubunda uygulanan elektrik tarifesinin son yıllarda piyasa maliyetinin altında olduğunu ve 2026 yılında da düşük tarife uygulamasının sürdüğünü belirtti. Bakan ayrıca alçak gerilim seviyesinde tarımsal faaliyetler abone grubuna uygulanan nihai elektrik fiyatının 493,66 kuruş/kWh olduğunu ifade etti. Yanıtta, ihtiyaç duyulması halinde 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında Cumhurbaşkanı kararıyla ilgili tüketici gruplarına bütçeden sübvansiyon sağlanabileceği de aktarıldı.

Gürer ise Bakanlığın elektrik tarifesinin piyasa maliyetinin altında uygulandığı yönündeki değerlendirmesinin üreticilerin ödeme güçlüğünü ortadan kaldırmadığını ileri sürdü. Elektrik borçlarının yapılandırılması, üretim döneminde kesintilerin önlenmesi ve tarımsal sulamada kullanılan elektriğe doğrudan destek verilmesi gerektiğini savunan Gürer, sulama sezonunda yaşanabilecek elektrik kesintilerinin üretim ve gıda arzı açısından risk oluşturabileceğini ifade etti.

Haberde yer alan sayısal veriler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın TBMM soru önergesine verdiği resmi yanıtta belirtilen 796 bin 391 tarımsal sulama abonesi ile yüzde 2,33 kesinti oranı esas alınarak karşılaştırmalı biçimde değerlendirilmiştir. Bu hesaplamaya göre borç nedeniyle elektriği kesilen abone sayısı yaklaşık 18 bin 557 olarak ortaya çıkmaktadır.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Önergede, TÜİK'in 2025 yılı verilerine göre ülkemizde 97 bin 984 arıcı, 8 milyon 961 bin 975 kovan ve 95 bin 492 ton bal üretimi bulunduğu belirtilirken, üretime katkı sağlayan 918 bal ormanının Türk arıcılığı açısından önemli bir altyapı oluşturduğu ifade edildi. Aynı açıklamada ülkemizin çam balı üretiminde dünya lideri konumunda olduğu vurgulandı.

Sunat, 18 Haziran 2026 tarihli "Bal Ormanları ve Orman Alanlarında Yürütülecek Arıcılık Faaliyetlerine İlişkin Tebliğ" kapsamında yürürlüğe giren uygulamayla, bal ormanları ve devlet ormanlarında konaklayan arıcılardan kovan başına 100 TL Arı Konaklatma Ekosistem Hizmet Bedeli alınmasının öngörüldüğünü hatırlattı.

Milletvekili Sunat, gezgin arıcılık yapan üreticilerin son dönemde artan akaryakıt, nakliye, şeker, işçilik, ilaç ve ekipman maliyetleri nedeniyle ekonomik baskı altında bulunduğunu belirterek, yeni uygulamanın üretim maliyetlerini daha da artırabileceğine ilişkin değerlendirmelerin sektör tarafından dile getirildiğini ifade etti.

Soru önergesinde, söz konusu ücretin hangi ekonomik analiz ve bilimsel gerekçeler doğrultusunda belirlendiği, uygulamadan 2026 yılında kaç kovanın etkileneceği, buradan elde edilmesi beklenen toplam gelirin ne olacağı ve bu gelirin hangi harcama kalemlerinde kullanılacağının açıklanması istendi.

Sunat ayrıca, düzenleme hazırlanırken Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği, Bal Üreticileri Merkez Birliği, üniversiteler ve sektör temsilcilerinin görüşlerinin alınıp alınmadığını da Bakanlığa yöneltti.

Önergede, uygulamanın gezgin arıcılık faaliyetleri, tarımsal polinasyon, çam balı üretimi ve ihracat üzerindeki olası etkilerine ilişkin herhangi bir ekonomik veya sektörel etki analizinin yapılıp yapılmadığı da soruldu.

Şenol Sunat, arıcılardan tahsil edilen ücret karşılığında Orman Genel Müdürlüğünün hangi somut hizmetleri sunduğunun, üreticilere akaryakıt, nakliye ve diğer temel girdilere yönelik yeni destek planlarının bulunup bulunmadığının da açıklanmasını istedi.

Milletvekili, 2025 yılında arıcılara kovan başına 100 ila 140 TL arasında temel hayvancılık desteği verildiğini, buna karşılık 2026 yılında aynı Bakanlığa bağlı Orman Genel Müdürlüğü tarafından kovan başına 100 TL ücret alınmasının destek politikalarıyla nasıl bağdaştırıldığını da soru önergesinde gündeme getirdi.

Sunat açıklamasında, Türkiye'nin dünya çam balı üretimindeki liderliğine dikkat çekerek, bal ormanlarının arıcılığı desteklemek amacıyla kurulduğunu belirtti ve uygulamanın sektöre etkilerine ilişkin kamuoyunun açıklama beklediğini ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Dolu yağışından etkilenen üreticilerle bir araya gelen Aygun, özellikle Ferhadanlı Mahallesi'nde karpuz, kavun, ayçiçeği ve domates ekili alanlarda ciddi hasar oluştuğunu belirtti. Karpuz tarlalarında bitkilerin yeşil aksamının büyük ölçüde zarar gördüğünü ifade eden Aygun, ürünlerde yoğun kayıp yaşandığını dile getirdi.

Çiftçilerin son dönemde artan üretim maliyetleri nedeniyle zaten ekonomik zorluk yaşadığını belirten Aygun, dolu afetinin üreticilerin yükünü daha da artırdığını söyledi.

Aygun, yaptığı açıklamada TARSİM Genel Müdürü ile görüştüğünü belirterek, sigortalı üreticilerin zararlarının karşılanması için gerekli çalışmaların yürütüldüğünü ifade etti. Tarım sigortası bulunmayan üreticilerin de mağdur edilmemesi gerektiğini vurgulayan Aygun, Cumhurbaşkanlığının bu konuda devreye girerek destek sağlaması çağrısında bulundu.

Ferhadanlı Mahallesi'nde üretim yapan çiftçi Ferhat Kara da dolu yağışının ardından tarlalarda önemli zarar oluştuğunu belirtti. Kara, hasarın kesin boyutunun arazi incelemelerinin tamamlanmasının ardından netleşeceğini söyledi.

Bölgede hasar tespit çalışmalarının sürmesi beklenirken, üreticiler zarar gören ürünler için destek talebinde bulunuyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Güvenilir gıdaya erişimin temel bir insan hakkı olduğunu belirten Kılıç, taklit ve tağşiş uygulamalarının yalnızca tüketicileri değil, kurallara uygun üretim yapan işletmeleri de olumsuz etkilediğini ifade etti.

"Gıda güvenliği milli bir meseledir"

Kılıç, gıda sektöründe güven ortamının korunabilmesi için denetimlerin kesintisiz sürdürülmesi ve mevzuata aykırı üretim yapan işletmelere yönelik caydırıcı yaptırımların kararlılıkla uygulanması gerektiğini dile getirdi.

Vatandaşların satın aldığı ürünlerin içeriğinden şüphe duymaması gerektiğini vurgulayan Kılıç, insan sağlığını hiçe sayarak haksız kazanç elde etmeye çalışan anlayışa karşı daha kararlı adımlar atılması gerektiğini ifade etti.

Dürüst üreticilerin korunmasına dikkat çekti

Taklit ve tağşiş yoluyla oluşturulan haksız rekabetin hem tüketicilere hem de kurallara uygun üretim yapan işletmelere zarar verdiğini belirten Kılıç, güvenilir üretimi teşvik eden, denetimleri artıran ve caydırıcı yaptırımları etkin şekilde uygulayan bir sistemin oluşturulmasının önem taşıdığını kaydetti.

Toplum sağlığının korunmasının devletin temel sorumlulukları arasında yer aldığını ifade eden Kılıç, vatandaşların güvenle tüketebileceği gıda ürünlerine ulaşmasını sağlayacak denetim anlayışının kesintisiz şekilde sürdürülmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Barut, yaptığı yazılı açıklamada, üreticilerin artan girdi maliyetleriyle mücadele ettiğini belirterek, hasat dönemine kısa süre kala alınan ithalat kararının yerli üreticiyi olumsuz etkileyeceğini savundu.

Milletvekili Barut'un açıklamasına göre, karar kapsamında 1 milyon 250 bin ton ayçiçeği tohumu veya bunun karşılığı 500 bin ton ham ayçiçek yağı sıfır gümrük vergisiyle ithal edilebilecek.

Barut, Türkiye'nin her yıl 2 milyon tonun üzerinde ayçiçeği ve ayçiçeği ürünleri ithal ettiğini belirterek, gerekli desteklerin sağlanması halinde üretim kapasitesinin artırılabileceğini ifade etti.

Açıklamasında mazot, gübre, zirai ilaç, tohum ve diğer üretim girdilerindeki maliyet artışlarına da değinen Barut, ithalat yerine üretimin desteklenmesi gerektiğini savundu.

Tarım Kanunu'nun 21. maddesine atıfta bulunan Barut, kanunda tarımsal desteklerin milli gelirin en az yüzde 1'i oranında verilmesinin öngörüldüğünü belirterek, bu seviyede destek sağlanması halinde ithalat ihtiyacının azalacağını ileri sürdü.

Barut, hasat öncesinde alınan sıfır gümrüklü ithalat kararının geri çekilmesi çağrısında bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Barut, yaptığı açıklamada orman yangınlarının yalnızca ağaçların zarar görmesine neden olmadığını; doğal yaşam alanlarını, biyolojik çeşitliliği, su kaynaklarını, hava kalitesini ve tarımsal üretimi de olumsuz etkilediğini belirtti. Yangınların iklim krizinin etkilerini artırdığına dikkat çeken Barut, her yıl benzer olayların yaşanmasına rağmen yeterli hazırlığın yapılmadığını öne sürdü.

"24 saat esaslı hazırlık yapılmalı"

Ayhan Barut, yangın sezonu başlamadan önce gerekli hazırlıkların tamamlanması gerektiğini belirterek, yangın söndürme uçakları ve helikopterlerinden oluşan hava filosunun güçlendirilmesini istedi.

Barut, orman teşkilatının personel sayısının artırılması, teknik donanım ve lojistik altyapının geliştirilmesi, riskli bölgelerde erken uyarı ve sürekli izleme sistemlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti.

Yerel iş birliği çağrısı

Açıklamasında yerel yönetimler, orman köylüleri, kamu kurumları, gönüllü ekipler ve sivil toplum kuruluşları arasında koordinasyonun güçlendirilmesi gerektiğini dile getiren Barut, toplumun yangınlara karşı bilinçlendirilmesine yönelik çalışmaların artırılmasını önerdi.

CHP'li Barut, her yaz benzer kayıpların yaşanmaması için bilimsel verilere dayalı kalıcı çözümlerin hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek, orman yangınlarına yönelik kapsamlı bir Acil Eylem Planı'nın vakit kaybedilmeden hazırlanmasını istedi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Öztürkmen'in açıklamasına göre, Nizip Çayı'na karıştığı iddia edilen kimyasal içerikli atıklar nedeniyle yaklaşık 30 köyün çevresel koşulları ve tarımsal faaliyetleri olumsuz etkileniyor. Bölgedeki köy dernekleri başkanları İlhan Aslan ve Öner Deniz de kirliliğin çevre felaketi boyutuna ulaştığını ifade ederek yetkililerden çözüm talep etti.

Köylüler, geçmişte balık tutulabilen ve sulama amacıyla kullanılan çayda bugün yoğun kirlilik ve kötü koku oluştuğunu belirtti. Vatandaşlar, söz konusu durumun tarım arazileri, bahçeler ve günlük yaşam üzerinde olumsuz etkiler yarattığını dile getirdi.

Hasan Öztürkmen ise Nizip Çayı'ndaki kirlilik sorununu Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine birçok kez taşıdığını belirterek, verilen sözlerin yerine getirilmediğini savundu.

Öztürkmen, sanayi faaliyetlerinden kaynaklandığını ifade ettiği kirliliğin yalnızca çevreyi değil, insan ve hayvan sağlığını da tehdit ettiğini söyledi. Kirlenen toprakların da rehabilite edilmesi gerektiğini belirten Öztürkmen, bölgede yaşayan vatandaşların sağlık riskleriyle karşı karşıya kaldığını ifade etti.

Sanayi bölgesinin ekonomik gelişimine karşı olmadıklarını vurgulayan Öztürkmen, sanayi büyümesinin çevresel etkilerinin kontrol altına alınması gerektiğini belirtti. Bölge sakinleri ise özellikle son yıllarda kötü koku, sinek ve sivrisinek yoğunluğunda artış yaşandığını, bazı ağaçların kuruduğunu öne sürdü.

Öte yandan açıklamalarda yer alan çevresel etkiler ve sağlık risklerine ilişkin değerlendirmeler tarafların beyanlarına dayanırken, söz konusu iddialarla ilgili resmi kurumların güncel inceleme ve ölçüm sonuçlarına ilişkin açıklama bulunmuyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Üretim maliyetlerinin sürekli yükseldiğini ifade eden Barut, mazot, gübre, ilaç, tohum, sulama ve enerji giderlerindeki artışın üreticilerin üretim yapma kapasitesini her geçen gün daha fazla zorladığını kaydetti.

"MALİYETLER ÜRETİCİYİ ZORLUYOR"

Türkiye'de tarımsal üretimin son yıllarda hızla artan girdi maliyetleri, finansmana erişimde yaşanan sorunlar ve yetersiz destek politikaları nedeniyle önemli bir darboğazdan geçtiğini belirten Barut, üreticilerin ayakta kalabilmek için krediye yönelmek zorunda kaldığını söyledi.

Artan maliyetlere rağmen birçok üründe üreticinin beklediği geliri elde edemediğini vurgulayan Barut, bu durumun çiftçilerin borç yükünü daha da artırdığını ifade etti.

"GIDA GÜVENLİĞİ İÇİN ÜRETİM SÜRMELİ"

Üreticilerin tarımsal üretimden uzaklaşmasının yalnızca çiftçileri değil, tüketicileri de doğrudan etkileyeceğini belirten Barut, üretimde yaşanabilecek azalışın gıda arzı ve fiyatları üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Barut, gıda güvenliğinin korunması, halkın uygun fiyatlı gıdaya erişiminin sağlanması ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin güvence altına alınması için kamu politikalarının güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

DESTEK VE FİNANSMAN ÇAĞRISI

Tarımsal desteklerin artırılması ve zamanında ödenmesi gerektiğini belirten Barut, üreticilerin kullandığı kredilerde faiz oranlarının düşürülmesini ve geri ödeme koşullarının üretim takvimine uygun hale getirilmesini istedi.

Mazot, gübre, yem, elektrik ve sulama gibi temel girdilerde desteklerin artırılmasının maliyet baskısını hafifletebileceğini dile getiren Barut, küçük ve orta ölçekli aile işletmeleri için özel destek programlarının uygulanması gerektiğini söyledi.

Üretici örgütleri ve çiftçi temsilcileriyle birlikte kapsamlı bir eylem planı hazırlanmasının önemine işaret eden Barut, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için uygun finansman imkanlarının oluşturulmasının zorunlu hale geldiğini belirtti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

"Tablo Her Geçen Gün Ağırlaşıyor"

Türkiye’nin her geçen gün derinleşen ekonomik ve siyasi krizlerin ağır sonuçlarıyla karşı karşıya kaldığını ifade eden Ayhan Barut, toplumun tüm kesimlerinin geçim mücadelesi verdiğini vurguladı. Yüksek enflasyon, artan faiz oranları ve peş peşe gelen zamların halkın alım gücünü erittiğini belirten Barut, "Bugün emekliden asgari ücretliye, kamu emekçisinden esnafa, çiftçiden sanayiciye kadar tüm kesimler geleceğe dair umutlarını korumakta zorlanıyor. Maaşlar daha vatandaşın cebine girmeden değer kaybediyor, temel ihtiyaçlara erişim her geçen gün daha da zorlaşıyor" dedi.

"Çiftçi Maliyet Altında Eziliyor, Tüketici Ucuz Gıdaya Ulaşamıyor"

Üretimin bel kemiği olan çiftçilerin artan girdi maliyetleri nedeniyle üretim yapamaz hale geldiğine dikkat çeken Barut, tarım sektöründeki krizi şu sözlerle özetledi:

"Çiftçilerimiz artan mazot, gübre, yem ve enerji maliyetleri altında ezilirken, alın teriyle yetiştirdikleri ürünleri çoğu zaman maliyetinin altında satmak zorunda kalmaktadır. Esnafımız artan giderler karşısında ayakta kalmaya çalışırken, sanayicilerimiz üretim maliyetlerindeki yükseliş nedeniyle ciddi sıkıntılar yaşamaktadır. Öte yandan, üretici zarar ederken tüketici de ucuz gıdaya ulaşamamaktadır. Sebze ve meyve fiyatları vatandaşın bütçesini zorlamakta, et ve süt ürünleri geniş kesimler için giderek ulaşılması güç temel ihtiyaçlara dönüşmektedir."

"Rantı Değil Halkı Düşünen Düzen Şart"

Mevcut kaynakların halkın yararına kullanılması durumunda refahın adil paylaşılabileceğini ifade eden CHP Adana Milletvekili Ayhan Barut, çözümün günü kurtaran politikalar değil, üretimi ve adaleti esas alan halkçı modeller olduğunu söyledi. Çiftçinin ürününün değer bulduğu, emeklinin ve çalışanların insanca yaşayabildiği bir ekonomik düzeni kurmak için mücadele etmeye devam edeceklerini belirterek sözlerini tamamladı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

"16,5 Liralık Fiyat 'Çalışarak Bat' Demektir"

Üreticilerin zorunlu maliyetlerinin son bir yılda yüzde 100 zamlandığını ancak mahsul alım fiyatlarının yalnızca yüzde 15 artırıldığını dile getiren Öztürkmen, arpanın 12 bin 750 TL, buğdayın ise 16 bin 500 TL olarak belirlendiğini hatırlattı. Hububat fiyatlarının enflasyonun çok altında kaldığını savunan CHP'li vekil, "Maliyeti 25 TL'ye yaklaşan buğdaya TMO tarafından 16,5 TL fiyat biçilmesi, adeta Türk çiftçisine 'çalışarak bat' demekten başka bir şey değildir" dedi.

Randevu Alamayan Çiftçi Tüccarın İnsafına Kaldı

Çiftçilerin belirlenen bu düşük fiyattan dahi TMO'ya ürün teslim edemediğini aktaran Öztürkmen, randevu sistemindeki aksaklıkları şu sözlerle özetledi:

"Çiftçi ürününü satmak için ya randevu alamıyor ya da çok geç tarihlerde randevu bulabiliyor. Tonlarca hasadı depolama imkânı olmayan üretici, ürününü tüccara daha ucuz fiyatlardan satmak zorunda bırakılıyor. Bu yüzden piyasada buğday satış fiyatları 13-14 TL'ye kadar düşüyor. Diğer yandan TMO'ya ürün satmayı başaran az sayıda çiftçinin ise analiz değerleri gerekçe gösterilerek alım fiyatlarında kesintiler yapılıyor."

Gaziantep genelinde, özellikle İslahiye ve Nizip ilçelerindeki üreticilerden yoğun şikayetler aldıklarını belirten Öztürkmen, randevu çilesini fırsat bilen bazı grupların çiftçiden ucuza topladıkları mahsulü TMO'ya satarak haksız kazanç sağladığını iddia etti.

Tarım Bakanı Yumaklı'ya Çağrı: "Sistemden Vazgeçin"

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ve ekonomi yönetimine seslenen Hasan Öztürkmen, mevcut şartların sürmesi halinde üreticilerin gelecek yıllarda tarımdan çekileceğini vurguladı. Öztürkmen, "TMO'daki bu randevu sisteminden derhal vazgeçin! Çiftçinin mahsulünü bekletmeden, sıraya koymadan satın alın. Bugünün şartlarında buğday fiyatının en az 25 TL olması gerekir" ifadelerini kullanarak üreticilere yönelik girdi desteklerinin artırılması çağrısında bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

DİYARBAKIR — Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu ile Diyarbakır Yenişehir Ziraat Odası Başkanı Süleyman İskenderoğlu, Diyarbakır'ın Bismil ilçesine bağlı Çeltikli Köyü'nde hasat yapılan bir tarlayı ziyaret ederek tarım sektörüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Tanrıkulu, hasat alanında yaptığı açıklamada Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanan arpa ve buğday alım fiyatlarının üreticilerin maliyet artışlarının gerisinde kaldığını savundu.

Milletvekili Tanrıkulu, geçen yıl arpa alım fiyatının 11 bin lira olduğunu, bu yıl ise 12 bin 750 lira olarak açıklandığını belirterek bunun yaklaşık yüzde 15'lik bir artış anlamına geldiğini söyledi. Buğday alım fiyatının ise geçen yıl 13 bin 500 liradan bu yıl 16 bin 500 liraya yükseldiğini ve yaklaşık yüzde 20 artış yapıldığını ifade etti.

Tarımsal girdi maliyetlerinin mazot, gübre, tohum, elektrik ve ilaç kalemlerinde çok daha yüksek arttığını öne süren Tanrıkulu, çiftçilerin bu şartlarda üretim yapmasının zorlaştığını dile getirdi.

Konuşmasında Türkiye'nin buğday üretimi ve ekim alanlarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Tanrıkulu, üreticilerin ekonomik nedenlerle buğday ve arpa ekiminden uzaklaştığını iddia etti.

Daha sonra söz alan Diyarbakır Yenişehir Ziraat Odası Başkanı Süleyman İskenderoğlu ise Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından açıklanan fiyatların piyasa beklentilerinin altında kaldığını ileri sürdü.

İskenderoğlu, açıklama öncesinde bazı ticaret borsalarında arpa fiyatlarının daha yüksek seviyelerde işlem gördüğünü belirterek açıklanan fiyatın üreticilerin gelirini olumsuz etkilediğini savundu.

Pamuk üretim alanlarının geçmiş yıllara göre önemli ölçüde azaldığını iddia eden İskenderoğlu, pamuğun tekstil ve yağ sanayi açısından stratejik bir ürün olduğunu ifade etti. Aynı şekilde buğday üretiminde de benzer bir gerileme yaşandığını öne sürdü.

Tarım Kredi Kooperatifleri üzerinden satılan üre gübresinin fiyatına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan İskenderoğlu, serbest piyasa ile arasında önemli fiyat farkı bulunduğunu iddia ederek bunun üreticiler üzerinde maliyet baskısı oluşturduğunu söyledi.

Ziyaretin sonunda Tanrıkulu, çiftçilerin yaşadığı sorunların çözümü için üretici maliyetlerinin dikkate alınması gerektiğini savundu ve TMO'nun üreticilere yönelik yaklaşımını eleştirdi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Kayalar, 2 Haziran'da açıklanan buğday ve arpa alım fiyatlarının üreticilerin artan girdi maliyetlerini karşılamaktan uzak olduğunu savundu. Açıklamasında, 2025-2026 döneminde çiftçi girdilerindeki artışın yaklaşık yüzde 35 seviyesine ulaştığını öne süren Kayalar, buna karşın açıklanan fiyat artışlarının yüzde 15 ila yüzde 21 arasında kaldığını ifade etti.

Kayalar, ekmeklik buğday için 16 bin 500 lira, arpa için ise 12 bin 750 lira olarak açıklanan alım fiyatlarının üretim maliyetlerinin altında olduğunu ileri sürdü. Kendi değerlendirmesine göre buğday üretim maliyetinin 19 bin ila 20 bin lira seviyesinde bulunduğunu belirten Kayalar, açıklanan fiyatların çiftçiler tarafından yeterli görülmediğini söyledi.

Üreticilerin sonbahar dönemindeki yeni ekim sezonuna hazırlanırken ciddi finansman sorunları yaşayabileceğini dile getiren Kayalar, tarımsal üretimin yalnızca çiftçilerin değil ülkenin gıda güvenliği açısından da stratejik önem taşıdığını ifade etti.

Kayalar ayrıca, uzun yıllardır uygulanan tarım politikalarının üreticiyi yeterince desteklemediğini iddia ederek, bunun Türkiye'deki tarımsal üretim üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu savundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Ergan, konuşmasında oyuncu Alper Kul'un ceviz üretimine ilişkin kamuoyunda paylaştığı deneyimi örnek gösterdi. Büyük emek ve yatırım yapılarak gerçekleştirilen üretimin, satış aşamasında yapılan ithalat nedeniyle ekonomik olarak zarar gördüğünü ifade etti.

Konuşmasında, üreticilerin ekimden hasada kadar uzun vadeli planlama yaptığını belirten Ergan, ürünlerin pazara sunulacağı dönemde daha düşük fiyatlı ithalatın devreye girmesinin üreticilerin gelirlerini olumsuz etkilediğini ileri sürdü.

Ergan, bu örneğin yalnızca ceviz üretimiyle sınırlı olmadığını, benzer sorunların birçok çiftçi tarafından yaşandığını iddia ederek, tarım sektöründe üretim planlaması ve ithalat politikalarının yerli üreticiyi destekleyecek şekilde oluşturulması gerektiği yönünde değerlendirmelerde bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

"Yüzde 22'lik Artış Çiftçiyi Borç Batağına Düşürdü"

Yıllık enflasyon oranları karşısında tarımsal girdi maliyetlerinin katlandığını belirten Meriç; mazot, gübre ve tohum fiyatlarındaki artışlara dikkat çekti. Buğday alım fiyatında yapılan yüzde 22'lik artışın yetersiz kaldığını vurgulayan Meriç, "Bu fiyat artışı çiftçiyi borç batağına düşürmüştür. Üstelik verilen düşük fiyatın ödemesi de 45 gün sonra yapılacaktır. Gaziantepli üretici bu vade ve bu parayla ne borcunu ödeyebilir ne de önümüzdeki yıl toprağına yeniden ekin yapabilir" ifadelerini kullandı.

"Coğrafi İşaretlerle Övünürken Üreticiyi Unutuyorsunuz"

Gaziantep'in tarımsal ve gastronomik değerlerine atıfta bulunan Meriç, iktidarın coğrafi işaretli ürünlerle övünmesine rağmen bu ürünleri var eden çiftçileri zor durumda bıraktığını dile getirdi. Meclis kürsüsünden ekonomi yönetimine ve hükümete seslenen CHP'li Melih Meriç, "Çiftçimizi açlığa, sefalete mahkum etmeyin. Bu kabul edilemez fiyatları derhal düzeltin" diyerek taban fiyatların üretici lehine yeniden revize edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

"Çiftçi Borcu 22 Yılda 258.5 Kat Arttı"

TMO’nun üreticinin kara gün dostu olmaktan çıktığını savunan Aygun, 2026 yılı için belirlenen ton başına 16 bin 500 TL’lik makarnalık ve ekmeklik buğday ile 12 bin 750 TL’lik arpa alım fiyatlarını eleştirdi. Mazot, gübre, tohum, ilaç, sulama ve işçilik gibi girdi maliyetlerinin çok yükseldiğini ifade eden Aygun, "Çiftçinin Nisan 2026 itibarıyla bankalara olan toplam nakdi kredi borcu 1 trilyon 370 milyar TL’ye fırladı. 2004 yılında bu borç 5,3 milyar TL düzeyindeydi. Çiftçinin borcu 258,5 kat artmış durumda" dedi.

"Altın ve Traktör Karşısında Erime Var"

Üreticinin alım gücündeki değişimi geçmiş yıllarla kıyaslayan Aygun, şu verileri paylaştı: "2002 yılında buğdayın tonu 280 TL, çeyrek altın 20 TL idi. Çiftçi 71,5 kilo buğday satarak 1 çeyrek altın alabiliyordu. Bugün buğdayın kilosu 16,5 TL, çeyrek altın ise 10 bin 300 TL. Şimdi 1 çeyrek altın için 624 kilo buğday satmak zorunda. Traktörde de durum aynı; 2002'de 87.5 ton buğdayla alınan aynı marka traktör için bugün 212 ton buğday gerekiyor." Aygun, seçim bölgesi üzerinden de örnek vererek, çiftçinin 1 adet Tekirdağ köftesi yiyebilmek için 3 kilo buğday ya da 4 kilo arpa satması gerektiğini söyledi.

Bakanlıklara Prim Desteği Çağrısı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya seslenen CHP Tekirdağ Milletvekili Aygun, üretimde kalan üreticilere sahip çıkılması gerektiğini vurguladı. Aygun, müstahsil makbuzu üzerinden buğday ve arpa için kilogram başına yaklaşık 2,5 lira prim desteği verilmesini talep etti. Nüfus, sığınmacı ve turist sayısındaki artışa rağmen yıllık buğday üretiminin 24 yıldır 19-20 milyon ton bandında saydığını belirten Aygun, küresel gelişmeler nedeniyle artan gübre fiyatlarına karşı Romanya ve İspanya'dakine benzer acil mazot-gübre destek paketlerinin açıklanması çağrısında bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

"1 Kilo Buğdayın Maliyeti 24 Lira 50 Kuruş"

Milletin ve çiftçinin alın terinin görmezden gelindiğini savunan Mahmut Arıkan, tarım politikaları ekipleriyle birlikte yaptıkları detaylı maliyet analizini açırdı. Dekar başına verimin 300 kilogram olması durumunda; kira, tarla hazırlığı, ekiliş, bakım, amortisman, hasat, işçilik ve faiz giderlerinin toplamda 7 bin 830 Lira tuttuğunu belirten Arıkan, temel destekler ve tohum desteği düşüldüğünde 1 kilo buğdayın net maliyetinin 24 Lira 50 kuruşa tekabül ettiğini vurguladı.

Arıkan, Tarım ÜFE’nin yüzde 42 olarak açıklandığı bir ortamda hükümetin hububata sadece yüzde 21 artış yaptığını hatırlatarak, "Çiftçimiz açıklanan rakamla kilo başına yaklaşık 7 lira zarar ediyor. Devlet eğer 24 lirayı verirse çiftçimiz ancak maliyetini karşılayabiliyor" şeklinde konuştu.

"Tarım Bir Milli Güvenlik Meselesidir"

Tarımın Türkiye için savunma sanayisi gibi bir milli güvenlik meselesi olduğunu ifade eden Saadet Partisi Genel Başkanı, Konya'da traktörleriyle eylem yapan çiftçilere ceza kesilerek susturulmaya çalışılmasına da tepki gösterdi. Sorunların cezalarla çözülemeyeceğini söyleyen Arıkan, çiftçilerin mağduriyetini gidermek adına şu 4 maddelik çözüm önerisini sundu:

1. Çiftçi masa başında değil, tarla başında dinlenmeli.
2. Buğday alım fiyatı hasat zamanı değil, ekimden önce açıklanmalı ve maliyetler aşağı çekilmeli.
3. Çiftçiye topraktan vazgeçmeyeceği makul bir kâr payı bırakılmalı.
4. TMO ürün bedelini 45 gün sonra değil, teslimat anında peşin ödemeli.

Meclis Araştırma Önergesi Verilecek

TMO, Et ve Süt Kurumu ile ÇAYKUR gibi yapıların sadece birer "satın alma kurumu" olmadığını, piyasayı düzenlemek ve arz güvenliğini sağlamakla yükümlü olduklarını hatırlatan Arıkan, Sivas'tan gelen ziraat odası başkanları ile bir araya gelerek bir rapor hazırladıklarını duyurdu. Saadet Partisi milletvekillerinin konuyla ilgili TBMM'ye araştırma önergesi vereceğini belirten Arıkan, iktidar kulislerine seslenerek, "Gelin bugün mecliste vereceğimiz öneriye 'yok' demeyin. Çiftçimizin derdini hep beraber konuşalım" çağrısında bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

"Tarihi Bir Üretim Rekoru Kırabiliriz"

Hem bereketli yağışlar hem de uygulanan tarımsal planlama ve destekler sayesinde birçok üründe yüksek rekolte beklediklerini ifade eden Erdoğan, "Tarihi bir üretim rekoru da inşallah bu sene kırabiliriz. Hububat hasat dönemi ülkemizin birçok yerinde başlamıştır. Mevcut tahminlerimize göre buğday üretimimiz geçen yıla göre %27, arpa üretimimiz %50 artacaktır" dedi. Geçen yıl dekar başına 276 kiloya kadar düşen buğday veriminin bu yıl ortalama 400 kiloya çıkacağını, Trakya ve Çukurova gibi bölgelerde ise 700 kiloya varan verimler beklendiğini müjdeledi.

"Üreticimizin 1 Gram Ürünü Dahi Ziyan Olmayacak"

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) alım fiyatlarını geçtiğimiz hafta açıkladığını hatırlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, kurumun 20 milyon ton depo kapasitesi ve 600'ün üzerindeki alım merkeziyle hazırlıklarını tamamladığını söyledi. Erdoğan, çiftçilere şu güvenceyi verdi:

"Üreticimizin 1 gram dahi ürünü ziyan olmayacak. Ofis kendisine getirilen bütün ürünleri alacaktır. Ayrıca ofis ürün teslimine müteakip 21. günden itibaren ürün bedeli ödemelerine de başlayacaktır."

Girdi Maliyetlerine Karşı Destek Tutarları Artırıldı

Bölgesel savaşlar, çatışmalar ve İran krizi sebebiyle üretim girdilerinde yaşanan aşırı artışların çiftçilerin maliyetlerine olumsuz yansıdığına dikkat çeken Erdoğan, üreticinin yükünü hafifletecek stratejik bir kararı paylaştı. Erdoğan, "Bu yıl için açıkladığımız temel destek ve planlama desteği tutarımızı, İran krizi ile birlikte girdi maliyetlerinde oluşan aşırı artışları göz önüne alarak güncelliyoruz. Destek tutarlarımızı buna göre artırıyoruz. Şimdiden hayırlı bereketli olsun" diyerek sözlerini tamamladı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Tekirdağ Milletvekili İlhami Özcan Aygun, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda yaptığı konuşmada tarım sektörünün ve üreticilerin yaşadığı ekonomik sorunları gündeme taşıdı. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından geçtiğimiz hafta açıklanan hububat alım fiyatlarına tepki gösteren Aygun, çiftçinin girdi maliyetleri karşısında ezildiğini savunarak hükümete acil destek çağrısında bulundu.

Konuşmasında seçim bölgesi Tekirdağ’ın coğrafi işaretli köftesi üzerinden dikkat çekici bir piyasa kıyaslaması yapan Aygun, bir porsiyon köfte fiyatı ile çiftçinin ürettiği ürünün değerini karşılaştırdı. Aygun, meclis kürsüsünden şu ifadeleri kullandı:

“Seçim bölgem Tekirdağ'ımızın köftesi meşhurdur. Coğrafi işaretli Tekirdağ köftemizin porsiyonu 460 lira civarındadır. Bir porsiyonda 10 adet köfte vardır. Geçtiğimiz hafta TMO, 1 kilogram buğday alım fiyatını 16,5 lira, arpayı da 12 lira 75 kuruş olarak belirledi. Kısacası çiftçimizin bir tane Tekirdağ köftesini yemesi için tam bu buğdaydan 3 kiloya yakın satması gerekiyor, arpadan da 4 kilo satması gerekiyor.”

Bakanlıklara Çağrı: "Müstahsil Makbuzu Üzerinden 2,5 Lira Prim Verin"

Üreticilerin enflasyonu artıran bir unsur olmadığını, aksine desteklenmeleri gerektiğini vurgulayan CHP Milletvekili İlhami Özcan Aygun, Hazine ve Maliye Bakanı ile Tarım ve Orman Bakanı’na yönelik taleplerini sıraladı.

Ekonomi ve tarım yönetiminin uykusundan uyanması gerektiğini belirten Aygun, üreticinin sürdürülebilirliği için şu çözüm önerisini sundu:

“Buradan sesleniyorum: Yetkililer gözünüzü açın! Çiftçimizi destekleyin. Üreticiler enflasyonu arttırmaz. Hazine Maliye Bakanı'na sesleniyorum, Tarım Bakanı'na sesleniyorum: Çiftçilerimize geçmişte olduğu gibi müstahsil makbuzu üzerinden prim desteği sağlayın. Yaklaşık olarak buğdayda, arpada çiftçimize 2,5 lira prim desteği verin diyorum. Uykunuzdan uyanın, üretimde var olan çiftçilerimize sahip çıkın!”

TBMM Genel Kurulunda yoğun yankı bulan bu açıklamaların ardından gözler, üretici birliklerinin ve ilgili bakanlıkların açıklanan hububat fiyatlarına dair atacağı yeni adımlara çevrildi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

SORGUN (YOZGAT) — Eski Tarım, Orman ve Köyişleri Bakanı, İYİ Parti Yozgat Milletvekili Lütfullah Kayalar, Sorgun'da katıldığı tarım fuarında hububat alım fiyatları ve yaklaşan hasat dönemi öncesinde piyasada yaşanan gelişmelere dair çok kritik uyarılarda bulundu. Geçen hafta açıklanan hububat fiyatlarının ardından serbest piyasada buğday ve arpa fiyatlarının artmak yerine daha da düştüğünü ifade eden Kayalar, üreticinin büyük bir belirsizlikle karşı karşıya olduğunu vurguladı.

Hasat dönemi yaklaştıkça depolama ve alım noktasında ciddi sıkıntıların baş göstereceğini belirten Kayalar, "Geçen seneden alınan ithal buğdaylarla birlikte depoların büyük bir kısmı zaten dolu. Bu sene veriler önümüzdeki günlerde üretimimizin geçen yıla oranla daha da artacağını gösteriyor. İnşallah bereketli bir hasat yapmak nasip olur ama bu artan ürün nereye konulacak? Ben bunu bugün Sorgun'da, bu fuarda ve bu masada bugünden söylüyorum: Bunun önleminin acilen alınması lazım" dedi.

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) alım süreçlerini doğru ve etkin bir şekilde yönetmesi gerektiğinin altını çizen Lütfullah Kayalar, yetkilileri sahada tedbir almaya çağırdı. Açığa alım ya da tarlada alım formüllerinin bugünden planlanması gerektiğini dile getiren Kayalar, şöyle devam etti:

"Bu durum şunu getirir; eğer ofis alım yapmakta, bu fiyata rağmen doğru düzgün çalışmazsa, alımlar planlı yapılmazsa çiftçi tamamen tüccarın kucağına gider. Bugün zaten düşük dediğimiz o fiyattan çok daha aşağıda bir rakama buğday satılmak zorunda kalır. Bunları ben Yozgat'ta, Sorgun'da içimiz ağlayarak ifade ediyorum. Bu sıkıntı başımıza gelmeden önce adımlar atılmalıdır."

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

SORGUN (YOZGAT) — Eski Tarım, Orman ve Köyişleri Bakanı ve İyi Parti Yozgat Milletvekili Lütfullah Kayalar, sosyal medya hesabında paylaşılan konuşmasında çiftçilerin içinde bulunduğu ekonomik koşullara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kayalar, üreticilerin önemli sıkıntılar yaşadığını belirterek tarımsal destekleme sisteminin yeniden ele alınması gerektiğini ifade etti.

Kayalar, mevcut uygulamaların çiftçinin finansman yükünü artırdığını savunarak, destekleme ödemelerinin üretim döneminde yapılmasının önemine dikkat çekti. Desteklerin bir yıl sonra verilmesinin üreticiyi kredi ve faiz yüküyle karşı karşıya bıraktığını dile getiren Kayalar, bu sistemin değiştirilmesi gerektiğini söyledi.

Konuşmasında Toprak Mahsulleri Ofisi'nin ödeme sistemine de değinen Kayalar, ürün alımlarında ödemelerin peşin yapılmasının üreticiler açısından önemli olduğunu belirtti. Fiyat farklarının üreticiye yansıtılması gerektiğini ifade eden Kayalar, çiftçinin ekonomik açıdan rahatlatılmasının zorunlu olduğunu dile getirdi.

Kayalar, yaptığı değerlendirmeleri bir fuar ziyareti sırasında paylaştığını belirterek, önümüzdeki hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde konuya ilişkin daha kapsamlı açıklamalarda bulunacağını söyledi. Ayrıca yetkililerle görüşerek çözüm önerilerini paylaşacağını ifade etti.

Daha önce Tarım Bakanlığı görevinde bulunduğunu hatırlatan Kayalar, görev yaptığı dönemde üreticilerle sahada sürekli temas halinde olduklarını, kantar başlarında yaşanan sorunlara müdahale ettiklerini ve çiftçinin hakkının korunmasına önem verdiklerini söyledi. O dönemde ödemelerin peşin yapıldığını belirten Kayalar, bugün benzer uygulamaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Konuşmasının sonunda siyasi ayrışmaların ötesinde çiftçinin yararına olacak adımların atılması gerektiğini vurgulayan Kayalar, çiftçinin güçlenmesinin Türkiye açısından da önemli olduğunu ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ANKARA — Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Adana Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ayhan Barut, Meclis Genel Kurulu'nda görüşülen "Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" üzerine CHP Grubu adına kapsamlı bir konuşma gerçekleştirdi. Milletvekili Barut, tarım sektörünün ve yerli üreticinin yapısal bir çöküşle karşı karşıya olduğunu vurgulayarak kamusal politikaların tasfiye edilmesini eleştirdi.

"Buğday Taban Fiyatında Algı ve Manipülasyon Var"

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından kısa süre önce açıklanan 16,5 liralık buğday taban fiyatına tepki gösteren Ayhan Barut, bu rakamın geçen yıla oranla yalnızca yüzde 22'lik bir artışa tekabül ettiğini belirtti. Tarımdaki reel enflasyonun yüzde 50'yi bulduğunu ifade eden Barut, maliyet hesaplamalarında algı operasyonu yapıldığını iddia etti:

"Türkiye'de dekara ortalama buğday verimi 300 kilogram iken, açıklanan fiyat 500 kilogramlık hayali bir verim üzerinden hesaplanmıştır. Desteklemelerle fiyatın 19 lirayı bulduğunu söyleyerek aklımızla dalga geçiyorlar. Fiyatı açıklarken yüksek verimi baz alıp, destekleme öderken Türkiye ortalaması olan 300 kilogramı uyguluyorlar."

Üretim Alanları Daralıyor, İthalat Faturası Büyüyor

Türkiye'de buğday üretimi konusunda alarm zillerinin çaldığını ifade eden Barut, 2002 yılında 93 million dekar olan ekim alanlarının günümüzde 70 million dekara gerilediğini açıkladı. Nüfus 45 milyonken de 86 milyona dayandığında da ülkenin buğday ihtiyacının hep 20 milyon ton olarak gösterilmesindeki çelişkiye dikkat çeken CHP'li vekil, Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) iktidarı döneminde yurt dışından 112 milyon ton buğday ithal edildiğini ve yabancı çiftçilere 31 milyar dolar ödendiğini hatırlattı. Barut, bu kaynağın yerli üreticiye aktarılması durumunda tarımın canlanacağını savundu.

Çiftçinin Borcu 1 Trilyon 300 Milyar Liraya Dayandı

Uygulanan ekonomi politikalarının üreticiyi banka kredilerine ve faiz sarmalına mahkum ettiğini söyleyen Barut, çarpıcı borç verilerini paylaştı: 2004 yılında çiftçilerin bankalara olan toplam borcu 4,5 milyar TL seviyesindeyken, 2025 yılı sonu itibarıyla bu miktar 1 trilyon 300 milyar liraya ulaştı. Yüksek faizler nedeniyle borçların döndürülemediğini belirten Barut, üreticilerin üretim sermayesi yaratabilmek için traktörlerini satıp yeniden taksitle araç almak zorunda kaldığını aktardı.

"Devletin Çiftçiye 1 Trilyon 986 Milyar TL Borcu Var"

2006 yılında yürürlüğe giren 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 21. maddesini anımsatan Ayhan Barut, tarımsal desteklemelere bütçeden ayrılacak payın gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYH) yüzde 1'inden az olamayacağının kanunla hüküm altına alındığını vurguladı. Bu oranın fiilen yüzde 0.25 bandına kadar düşürüldüğünü belirten Barut, devletin bütçe yükümlülüklerini yerine getirmediğini şu sayılarla ortaya koydu:

• 2007 - 2026 Dönemi Toplamı: Kanunen çiftçiye ödenmesi gereken toplam destek tutarı 2 trilyon 671 milyar lira olması gerekirken, fiilen yalnızca 686 milyar lira ödeme yapıldı. Üreticiye verilmesi gereken kaynağın yüzde 74'ü ödenmedi. İktidarın çiftçiye net borcu 1 trilyon 986 milyar liradır.
• 2024 Yılı Verileri: GSYH'nin yüzde 1'i uygulansaydı çiftçiye 445 milyar TL verilmesi gerekirken, fiili destek 91 milyar TL'de kaldı.
• 2025 Yılı Verileri: Verilmesi gereken destek 630 milyar TL iken, ödeme 168 milyar TL ile sınırlı tutuldu.
• 2026 Yılı Öngörüsü: Kanuni hak 773 milyar TL olmasına karşılık, bütçede ayrılan pay yine 168 milyar lira seviyesinde bırakıldı.

Konuşmasının sonunda döviz kurunun 45 liraya dayandığını, mazot fiyatlarının ise iktidar döneminde 1 liradan 70 liraya çıkarak tam 70 kat arttığını belirten Adana Milletvekili Ayhan Barut, temel sorunun tarımsal girdilerin küresel piyasalara aşırı bağımlı hale getirilmesi olduğunu söyleyerek, "Çiftçi olmazsa aç kalırız. Tarımını hor gören yarını zor görür. İthalatı bırakın, yerli üreticiyi destekleyin" çağrısıyla sözlerini tamamladı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Türkiye'nin kişi başına ekmek tüketiminde dünyada lider ülkeler arasında yer aldığını ifade eden Sarıbal, buğday üretiminin 86 milyon vatandaşın tamamını doğrudan ilgilendirdiğini belirtti. Ülkedeki buğday ekim alanlarının geçmişte 150 milyon dönümken günümüzde 65 milyon dönüme kadar gerilediğine dikkat çeken Sarıbal, "Buna rağmen 2026 üretim sezonunda olumlu iklim koşulları ve zamanında gelen ilkbahar yağışlarıyla rekoltede önemli bir artış öngörülüyor. Geçtiğimiz yıl 17 milyon 950 bin ton olan üretimin, bu yıl 22 milyon 750 bin tona ulaşması bekleniyor" dedi.

"Açıklanan Fiyatlar Çiftçiye Destek Değil, Cezadır"

Sarıbal, TMO tarafından makarnalık buğday için ton başına 16.500 TL, ekmeklik buğday için 16.500 TL ve arpa için 12.750 TL olarak açıklanan 2026 yılı alım fiyatlarının yetersiz olduğunu ifade etti. Son bir yılda mazot fiyatlarının yüzde 58, gübre fiyatlarının ise çeşidine göre yüzde 57 ile yüzde 100’ün üzerinde arttığını dile getiren Sarıbal, resmi enflasyonun yüzde 32'nin üzerinde seyrettiği bir ortamda buğday fiyatındaki artışın yüzde 22, arpadaki artışın ise yüzde 16'da kaldığını belirtti.

Üreticilerin artan girdi maliyetlerini karşılayamadığını söyleyen CHP'li vekil, "Bu tablo, çiftçinin maliyetlerini karşılamaktan uzaktır. Açıklanan fiyatlar çiftçi açısından bir destek değil, adeta bir cezalandırma anlamına gelmektedir" değerlendirmesinde bulundu.

"Çiftçinin Toplam Borcu 1,3 Trilyon Lirayı Aştı"

Türkiye'deki çiftçilerin toplam borcunun tarihi bir rekorla 1,3 trilyon lirayı aştığını aktaran Orhan Sarıbal, üreticilerin sadece mazot, gübre ve tohum değil; işçilik, sulama, ekipman ve sosyal güvenlik primleri gibi birçok kalem altında ezildiğini belirtti. Özellikle verimliliğin düşük olduğu bölgelerde üretimin sürdürülemez hale geldiğini ifade ederek tarım politikalarında acil reform çağrısı yaptı.

Sorunun kaynak eksikliği değil bir tercih meselesi olduğunu savunan Sarıbal, bütçeden faiz ödemelerine büyük kaynaklar ayrılırken çiftçinin yalnız bırakılmasının kabul edilemeyeceğini söyledi. Sarıbal, düşük verimli bölgeler için ilave destek sağlanması, alımlarda kota ve gecikme sorunlarının çözülmesi ve üreticinin özel sektör karşısında korunması gerektiğini belirterek, "Çiftçiyi destekleyin. Üretimi destekleyin. Geleceğimiz için üreticiyi koruyan politikalar hayata geçirilmelidir" sözleriyle açıklamasını tamamladı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

HARUN GÖKSEL / ANKARA — İYİ Parti Kalkınma Politikaları Başkanı, Samsun Milletvekili ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Dr. Erhan Usta, Samsun'un Bafra ilçesinde bulunan ve Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü'ne (TAGEM) ait olduğu belirtilen 138 dönümlük AR-GE arazisinin geleceğine ilişkin iddiaları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yazılı olarak yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na soru önergesi veren Usta, söz konusu arazinin Türkiye'nin tarımsal araştırma altyapısı açısından stratejik öneme sahip olduğunu ifade etti.

"Stratejik Bir Araştırma Alanı" Vurgusu

Soru önergesinde yer alan bilgilere göre Bafra'daki arazi, Büyük Ova Koruma Alanı sınırları içerisinde bulunuyor ve 1. sınıf tarım arazisi niteliği taşıyor. Bölgede Karadeniz'e özgü incir ve Trabzon hurması gen bankalarının bulunduğu, ayrıca çeltik ve sebze ıslahı alanlarında ulusal ve uluslararası projelerin yürütüldüğü belirtildi.

Usta, arazinin Türkiye'deki kışlık sebze ıslah çalışmalarının yürütüldüğü önemli merkezlerden biri olduğu yönündeki iddialara dikkat çekti.

Belediye Talebi ve Araziye İlişkin İddialar

Önergede, Bafra Belediyesi'nin "Sebze ve Meyve Hali Projesi" kapsamında araziye talip olduğu yönündeki kamuoyuna yansıyan iddialara da yer verildi.

Erhan Usta, TAGEM'in 2025 yılında söz konusu talebe olumsuz görüş verdiğinin öne sürüldüğünü belirterek, buna rağmen arazinin geleceğine ilişkin süreçlerin devam edip etmediğinin açıklığa kavuşturulmasını istedi.

Bakanlığa Yedi Soru Yöneltti

Usta, önergesinde Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan şu konulara açıklık getirilmesini talep etti:

• Bafra TAGEM arazisine ilişkin belediyenin talebinin mevcut durumu,
• Arazinin el değiştirmesine yönelik herhangi bir girişim veya işlem bulunup bulunmadığı,
• Kışlık sebze ıslah çalışmalarının bu arazide yürütüldüğü yönündeki bilgilerin doğruluğu,
• Bölgede devam eden ulusal ve uluslararası projelerin kapsamı,
• Gen bankalarının taşınması halinde oluşabilecek bilimsel etkiler,
• Son yıllarda TAGEM'e bağlı bazı araştırma kuruluşlarının arazilerinde yaşanan değişiklikler,
• Arazinin elden çıkarılmasının Türkiye'nin tarımsal rekabet gücüne etkilerine ilişkin değerlendirmeler.

Tarımsal AR-GE ve Gıda Güvenliği Vurgusu

Önergede, tarımsal araştırma alanlarının korunmasının yalnızca tarım sektörü açısından değil, aynı zamanda gıda güvenliği ve stratejik üretim kapasitesi açısından da önem taşıdığı ifade edildi.

Dr. Erhan Usta, Bakanlığın vereceği yanıtlarla birlikte kamuoyunda tartışılan iddiaların netlik kazanmasının beklendiğini belirterek, tarımsal araştırma altyapısının korunmasına yönelik politikaların önemine dikkat çekti.

"Birçok Sebze Bir Ekmek Parası Bile Etmiyor"

Kumluca Toptancı Hali’ndeki güncel sebze fiyatlarını tek tek sıralayan Milletvekili Kaya; domatesin 25 lira, çarli biberin 10 lira, patlıcanın 12 lira, kabağın 10 lira ve salatalığın ise 5 liradan işlem gördüğünü belirtti. Üreticilerin serbest piyasada çoğu zaman bu rakamların da altında satış yapmak zorunda kaldığına dikkat çeken CHP'li vekil, “Çiftçimiz tamamen zarar ediyor. Bugün birçok sebze bir ekmek parası bile etmiyor” ifadelerini kullandı.

Hal ve Market Fiyatları Arasındaki Uçurum Tepki Çekti

Tarımda üretici ile tüketici arasındaki bağın tamamen koptuğunu ifade eden Aykut Kaya, tarladaki düşük fiyatların tezgahlara yansımadığını söyledi. Marketlerde aynı ürünlerin 5 ila 6 kat daha yüksek fiyatlarla satıldığına işaret eden Kaya, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Ne üretici memnun ne tüketici memnun. Çiftçi ürününü maliyetinin altında satarken, vatandaş da aynı ürünü yüksek fiyatlarla almak zorunda kalıyor. Gübre, mazot, fide, ilaç ve işçilik maliyetleri sürekli artıyor. Borçlu olmayan çiftçimiz neredeyse kalmadı. Çiftçimiz çok para kazanmak istemiyor; sadece emeğinin karşılığını almak ve ürününe pazar bulmak istiyor.”

"Yaş Sebze ve Meyve Enflasyon Hesabından Çıkarılmalı"

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan enflasyon verilerine ve hesaplama yöntemlerine de değinen Antalya Milletvekili, yaş sebze ve meyve kalemlerinin enflasyon sepetine dahil edilmemesi gerektiğini savundu. Kaya, “Enflasyon rakamları açıklanacağı zaman bir bakıyoruz sebze fiyatları suni şekilde düşüyor. Yaş sebze ve meyve enflasyon hesabına katılmamalıdır” dedi.

Konuşmasının son bölümünde yetkilileri sert bir dille uyaran CHP'li Aykut Kaya, gerekli tarımsal desteklerin ve önlemlerin hızla hayata geçirilmemesi durumunda Türk çiftçisinin üretimden çekileceğini ve ülkenin en büyük gücü olan yerli üretimi kaybedeceğini vurguladı.

CHP Gaziantep İl Başkanı Vakkas Acar, Gaziantep'in Araban ilçesinde buğday üreticileriyle bir araya gelerek hasat dönemi öncesinde çiftçilerin yaşadığı sorunları dinledi. Tarla ziyaretinde konuşan üreticiler, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) açıkladığı hububat alım fiyatlarının üretim maliyetlerini karşılamadığını savundu.

Araban'da buğday ve arpa hasadının başladığını belirten Acar, bölgede yalnızca buğday üreticilerinin değil, sarımsak, mısır, pamuk ve arpa üreticilerinin de benzer ekonomik sorunlarla karşı karşıya olduğunu ifade etti.

"Fiyatlar bizi tatmin etmedi"

Tarla ziyaretinde söz alan üretici Cahit, buğday üretim maliyetlerinin yüksek seviyelere ulaştığını belirterek açıklanan fiyatların yeterli olmadığını dile getirdi.

Üretici, artan girdi maliyetleri, kredi yükü ve faiz oranlarının üreticiler üzerindeki baskıyı artırdığını ifade ederek, mevcut şartlarda üretimin sürdürülebilirliğinin zorlaştığını söyledi. Tarım ve Orman Bakanlığının maliyetleri yeniden değerlendirmesi gerektiğini savunan üretici, çiftçilerin görüşlerinin daha fazla dikkate alınmasını istedi.

Acar: Çiftçi emeğinin karşılığını alamıyor

Çiftçinin üretim maliyetleri ile açıklanan alım fiyatları arasındaki fark nedeniyle zor durumda olduğunu öne süren Vakkas Acar, üreticilerin banka borçları ve finansman sorunlarıyla mücadele ettiğini söyledi.

Buğday üretiminin uzun ve emek yoğun bir süreç olduğunu belirten Acar, çiftçilerin ürünlerini maliyetinin altında satmak zorunda kaldığını iddia etti. Tarım politikalarına yönelik eleştirilerde bulunan Acar, üreticilerin sorunlarının yerinde dinlenmesi ve çözüm önerilerinin ilgili kurumlar tarafından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Araban'ın Gaziantep'in önemli tarım merkezlerinden biri olduğunu vurgulayan Acar, bölgedeki üreticilerin ekonomik koşullarının iyileştirilmesine yönelik adımlar atılması çağrısında bulundu.

Üreticilerin artan maliyetler karşısında desteklenmesi gerektiğini savunan Acar, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından çiftçilerin taleplerinin dikkate alınmasının önem taşıdığını söyledi.

“TÜİK Verileri Bile %34 Derken, %22 Artış Kabul Edilemez”

Usta, ekmeklik buğday için ton başına 16.500 TL olarak belirlenen fiyatın geçen yıla göre yüzde 22 artış gösterdiğini ifade ederek, bu oranın TÜİK’in açıkladığı yüzde 34,3’lük tarımsal girdi maliyet artışının dahi gerisinde kaldığını vurguladı.

“TÜİK’in kendi açıkladığı veriler ortadayken, maliyet artışı %34,3 iken biz nasıl %22 fiyat artışı verebiliriz?” diyen Usta, çiftçinin bir yıllık yatırımının karşılığını alamadığını ifade etti.

“45 Günlük Vade Üreticiyi Tüccara İter”

TMO’nun “45 gün içerisinde ödeme yapılacak” açıklamasına da tepki gösteren Usta, küçük ve orta ölçekli üreticinin borçlu olduğunu belirterek şunları söyledi: “45 gün beklemek, üreticiyi tüccara mahkûm etmek demektir. Borçlu olan çiftçi, mahsulünü hasat eder etmez parasını almak zorundadır. Bu vadeyle açıklanan fiyatın hiçbir anlamı kalmıyor.”

Usta, çiftçinin maliyet baskısı altında ezildiğini ifade ederek, mevcut fiyat ve ödeme politikasının gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.

ANKARA — Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Gümüşhane Milletvekili ve TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu Üyesi Musa Küçük, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda söz alarak tarımsal üretimin geleceğine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından ilan edilen 2026 yılı hububat müdahale alım fiyatlarını değerlendiren Küçük, üreticilerin artan girdi maliyetlerine dikkat çekti.

"Fiyatlar Yeniden Değerlendirilmeli"

Milletvekili Musa Küçük, açıklanan hububat fiyatlarının tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından kritik bir eşikte olduğunu belirtti. Ülke genelindeki üreticilerin yanı sıra Gümüşhaneli çiftçilerin de beklentilerinin göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade eden Küçük, Tarım ve Orman Bakanlığına çağrıda bulunarak fiyatların artan üretim maliyetleri dikkate alınarak yeniden gözden geçirilmesini talep etti.

Kilogram Başına 3 TL İlave Prim Talebi

Çiftçinin ekonomik olarak rahatlaması ve üretim motivasyonunun korunması adına somut bir çözüm önerisi sunan Küçük, şu ifadeleri kullandı:

"Açıklanan fiyatlara ek olarak kilogram başına 3 TL ilave prim desteği sağlanması, üreticilerimizin gelirini destekleyecek ve üretim motivasyonuna önemli katkı sunacaktır."

"45 Günlük Ödeme Süresi Çiftçiyi Zorlayabilir"

Konuşmasında ürün bedellerinin geri ödeme takvimine de değinen MHP'li Küçük, 45 günlük ödeme süresinin üretici üzerinde baskı oluşturabileceğini vurguladı. Çiftçilerin; mazot, gübre, ilaç, tohum ve işçilik gibi peşin ödenmesi gereken yoğun girdi maliyetleriyle karşı karşıya olduğunu hatırlatan Küçük, nakit akışının rahatlatılması için ödeme planında esneklik talep etti. Ürün bedelinin bir kısmının teslimat anında peşin olarak, kalan kısmının ise en kısa sürede çiftçilerin hesaplarına aktarılmasının ekonomik yükü hafifleteceğini belirtti.

Saadet Partisi Yüksek İstişare Kurulu Üyesi ve Antalya Milletvekili Şerafettin Kılıç, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada Toprak Mahsulleri Ofisi'nin açıkladığı 2026 yılı hububat alım fiyatlarını değerlendirdi.

Kılıç, açıklanan verilere göre buğday alım fiyatının yüzde 22,2 artışla ton başına 16 bin 500 lira olarak belirlendiğini hatırlattı. Buna karşın üretimde kullanılan temel girdilerdeki artışlara dikkat çeken Kılıç, mazot fiyatlarında yüzde 36,7, gübre fiyatlarında ise yüzde 47,5 oranında yükseliş yaşandığını ifade etti.

Üretim maliyetleri ile alım fiyatlarındaki artış arasında fark bulunduğunu savunan Kılıç, mevcut tablonun üreticiler açısından ekonomik baskıyı artırdığını söyledi.

Konuşmasında ürün bedellerinin 45 gün sonra ödenmesine de değinen Kılıç, ödeme süresinin çiftçilerin nakit akışı üzerinde etkileri olabileceğini belirterek uygulamanın yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.

Türkiye'nin tarımsal üretimde kendi kendine yeterliliğinin önemine vurgu yapan Kılıç, çiftçilerin karşı karşıya kaldığı ekonomik zorlukların tarımsal üretim ve kırsal yaşam üzerindeki etkilerine dikkat çekti.

Tarımın stratejik bir alan olduğunu ifade eden Kılıç, hem alım fiyatlarının hem de ödeme vadelerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.

CHP Tekirdağ Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köy İşleri Komisyon Üyesi Dr. Ziraat Yüksek Mühendisi İlhami Özcan Aygun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından açıklanan 2026 yılı hububat alım fiyatlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Aygun, konuşmasında Tekirdağ’ın Süleymanpaşa ilçesinde yaşanan dolu afeti nedeniyle Oğuzlu ve Tatarlı köylerinde çiftçilerin zarar gördüğünü belirterek üreticilere geçmiş olsun dileklerini iletti ve zararların giderilmesi için yetkilileri göreve çağırdı.

Toprak Mahsulleri Ofisi’nin açıkladığı buğday alım fiyatlarına da değinen Aygun, açıklanan fiyatların üreticilerin maliyetlerinin oldukça gerisinde kaldığını ifade etti. Üretim girdilerinde yaşanan artışların çiftçiyi zor durumda bıraktığını söyledi.

Aygun, açıklanan fiyatların değerlendirilme biçimine ilişkin eleştirilerde bulunarak, olumlu fiyatların farklı makamlarca sahiplenildiğini ancak olumsuz fiyatların kuruma bırakıldığını dile getirdi.

Tarımda üretim maliyetlerinin karşılanamadığını savunan Aygun, mevcut tablonun çiftçiyi üretimden uzaklaştırma riski taşıdığını ifade etti. Gıda güvenliği açısından yerli üretimin önemine dikkat çeken Aygun, ithalata dayalı politikaların sürdürülebilir olmadığını belirtti.

Aygun ayrıca çiftçilerin desteklenmesi gerektiğini vurgulayarak, tarımsal üretimin stratejik bir alan olduğunu ve üreticinin korunmasının ülke gıda güvenliği açısından zorunlu olduğunu ifade etti.

Taşçı, açıklamasında tarımsal üretimde kullanılan temel girdilerin son bir yıl içerisinde önemli ölçüde arttığını belirtti. Geçen yıl yaklaşık 47 lira seviyesinde bulunan mazot fiyatının 65 liraya yükseldiğini ifade eden Taşçı, bunun yüzde 38'in üzerinde bir artış anlamına geldiğini kaydetti.

Üre gübresinin ton fiyatının geçen yıl 24 bin lira seviyesinde olduğunu, bu yıl ise 37 bin liraya ulaştığını belirten Taşçı, gübre maliyetlerinde de yüzde 50'nin üzerinde yükseliş yaşandığını söyledi.

Merkez Bankası'nın yıl sonu enflasyon hedefini yüzde 26 olarak açıkladığını hatırlatan Taşçı, üretim maliyetlerindeki artışların hububat alım fiyatlarına yeterince yansımadığını savundu.

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin geçen yıl ton başına 13 bin 500 liradan aldığı buğday için bu yıl 16 bin 500 lira alım fiyatı açıkladığını belirten Taşçı, söz konusu artış oranının üretim maliyetlerindeki yükselişin altında kaldığını ifade etti.

Hububat üreticilerinin ekonomik koşullar karşısında desteklenmesi gerektiğini dile getiren Taşçı, tarımsal üretimin stratejik önem taşıdığını ve çiftçilerin üretimde kalmasının önemini vurguladı.

DEM Parti Şanlıurfa Milletvekili, Adalet Komisyonu Üyesi ve Avukat Dilan Kunt Ayan, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada Toprak Mahsulleri Ofisi'nin açıkladığı 2026 yılı hububat alım fiyatlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından açıklanan fiyatlara göre ekmeklik ve makarnalık buğday için ton başına alım fiyatı yüzde 22 artışla 16 bin 500 lira, arpa için ise yüzde 16 artışla 12 bin 750 lira olarak belirlendi.

Konuşmasında çiftçilerin üretim maliyetlerine dikkat çeken Ayan, gübre, mazot, tarım ilacı, su ve elektrik giderlerinde son bir yıl içerisinde önemli artışlar yaşandığını söyledi. Çiftçilerin artan maliyetler karşısında zorlandığını belirten Ayan, geçen yıl yaşanan kuraklığın da üreticiler üzerinde ek yük oluşturduğunu ifade etti.

Ayan, açıklanan hububat alım fiyatlarının üreticilerin beklentilerini karşılamadığını savunarak birçok çiftçinin fiyatlara tepki gösterdiğini dile getirdi. Mevcut fiyatların çiftçiyi üretimden uzaklaştırabileceğini öne süren Ayan, alım fiyatlarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.

TBMM Genel Kurulu'ndaki konuşmasında hükümete çağrıda bulunan Ayan, çiftçilerin üretime devam edebilmesi için destekleyici politikaların güçlendirilmesi ve hububat alım fiyatlarının güncellenmesi gerektiğini ifade etti.

"Enflasyonun Altında Fiyat Vermek İnsafsızlıktır"

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Tarım ve Orman Bakanlığına seslenerek girdi maliyetleri ile açıklanan alım fiyatları arasındaki adaletsizliğe dikkat çekti. Yıllık enflasyonun ve temel üretim kalemlerinin hızla yükseldiğini ifade eden Karal, şu verileri paylaştı:

"TÜİK'in açıkladığı yıllık enflasyon %32'nin üzerinde. Mazot son bir yılda %50'den fazla zamlandı. Gübre, ilaç ve işçilik maliyetleri katlandı. Peki siz ne yaptınız? Buğday alım fiyatını sadece %22,2 artırdınız. Arpaya verdiğiniz artış ise %15,9'da kaldı. Toprağı boş bırakmayan, her şeye rağmen üreten çiftçiye enflasyonun altında fiyat vermek en hafif tabiriyle insafsızlıktır."

Karal, bu koşullar altında üreticinin borçlarını ödeyemeyeceğini ve yeni sezon için gerekli olan mazot ile gübreyi tedarik edemeyeceğini belirterek "Üretici kazanmazsa üretim nasıl devam edecek?" sorusunu yöneltti.

"Tarlada Çiftçi Kaybederse 86 Milyon Kaybeder"

DEVA Partisi Ankara Milletvekili Av. İdris Şahin ise geçen yıla oranla yapılan artışların üreticiyi iflasa sürükleyeceğini savundu. Geçen yıl ton başına 13.500 TL olan buğday fiyatının bu yıl yüzde 22,2 artışla 16.500 TL'ye, arpanın ise 11.000 TL'den yüzde 15,9 artışla 12.750 TL'ye çıkarılmasının yetersiz olduğunu vurgulayan Şahin, tarımdaki krizin tüm topluma yansıyacağını ifade etti:

"TÜİK’in makyajlı rakamlarına göre bile yıllık enflasyon %32’nin üzerinde. Çiftçiye enflasyonun altında fiyat verip sonra üretimden, gıda güvenliğinden ve kırsal kalkınmandan söz etmek mümkün değildir. Tarlada kaybeden çiftçi olursa, sadece üretici değil 86 milyon kaybeder. Yorgunsunuz, göremiyorsunuz!"

DEVA Partisi temsilcileri, gıda arz güvenliğinin korunması ve kırsal kalkınmanın sürdürülebilmesi için açıklanan hububat fiyat politikalarının acilen revize edilmesi gerektiği çağrısında bulundu.

TMO'nun yayımladığı 2026 dönemi politikalarına göre, 2. grup ürünler için ton başına makarnalık buğday fiyatı 16.500 TL, ekmeklik buğday fiyatı 16.500 TL ve arpa fiyatı ise 12.750 TL olarak belirlenmişti.

"Buğdaya Yüzde 22, Mazota Yüzde 36 Zam Geldi"

Açıklanan rakamlar üzerinden iktidarın tarım politikalarını eleştiren BTP Genel Başkanı Hüseyin Baş, buğday fiyatına yapılan yüzde 22,2'lik artışın, temel üretim girdilerindeki fiyat artışlarının çok gerisinde kaldığına dikkat çekti.

Çiftçinin en büyük gider kalemlerindeki yükselişi verilerle paylaşan Baş, şu ifadeleri kullandı: "İktidar buğday fiyatını %22,2 zamla 16.500 TL yaptı diye övünüyor. Peki gerçek tablo ne? Mazot %36,7 arttı. Gübre %47,5 arttı. Bu tablo ile çiftçiye 'ne kadar çok üretirsen zararın o kadar büyür' deniliyor."

"Tarım Sistematik Bir Şekilde Bitiriliyor"

Girdi maliyetleri ile alım fiyatları arasındaki makasın açılmasının üretimi durma noktasına getireceğini savunan Baş, mevcut tablonun üreticiye "üretme" mesajı vermek anlamına geldiğini iddia etti. Türkiye'deki tarım sektörünün yapısal bir krizle karşı karşıya olduğunu ileri süren BTP Lideri Hüseyin Baş, açıklamasını "Tarım sistematik bir şekilde bitiriliyor!" sözleriyle tamamladı.

ANKARA — İYİ Parti Grup Başkanvekili, NATO Parlamenter Asamblesi Üyesi ve Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda yaptığı konuşmada, Türkiye'deki tarım ve hayvancılık sektörünün ekonomik verilerini ve ithalat süreçlerindeki usulsüzlük iddialarını çarpıcı rakamlarla meclis gündemine taşıdı.

"Çiftçinin Yaş Ortalaması 58, Üretim Çöküyor"

Konuşmasına tarım sektöründeki yapısal krizle başlayan Çömez, köylerin boşaldığını, aktif çiftçi ve işçi sayısının hızla azaldığını belirterek, Türkiye'de ortalama çiftçi yaşının 58'e ulaştığını açıkladı. Çiftçilerin borç batağında olduğunu, tarla ve traktörlerin satışa çıktığını vurgulayan Çömez, geçtiğimiz günlerde Rize'de gerçekleştirdiği ziyaretlerde çay üreticilerinin dertlerini dinlediğini söyledi. Çömez, "Çay için 35 lira fiyat verildi ancak pratik olarak üreticiye şu anda 32-33 lira ödeme yapılıyor. Maliyet ise hemen hemen bu rakamda veya bunun birazcık üzerinde" diyerek buğday, hububat ve çayda yaşanan vahamete dikkat çekti.

"Erdoğan Cumhurbaşkanı Olduğunda Kıyma 40 Liraydı, Şimdi 1000 Lira"

Hayvancılık politikasındaki çöküşü kıyma fiyatları üzerinden, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın göreve geldiği dönemle kıyaslayarak anlatan İYİ Partili Çömez, şu verileri paylaştı: "Sayın Erdoğan cumhurbaşkanı olduğunda kıymanın kilosu 40 liraydı. Bugün kıyma 1000 liraya dayandı. Yani 20-25 kat arası bir fiyat artışı söz konusu. Dolar üzerinden baktığımızda ise Sayın Erdoğan Cumhurbaşkanı olduğunda kıyma yaklaşık 4 - 4,5 dolar civarındaydı, bugün ise 18-19 dolarlara çıkmış görünüyor. Et fiyatlarında dolar bazında bile inanılmaz bir artış var."

"Yurt Dışındaki Et Şirketleri Yüzünden Hassasiyet Yok"

Et fiyatlarındaki bu fahiş artışın sebebini Et ve Süt Kurumu (ESK) üzerinden açıklayan Çömez, kurumun temel görevinin tüketicinin ucuz et yemesini sağlamak ve üreticinin girdi maliyetlerini azaltarak piyasayı dengelemek olduğunu hatırlattı. Sistemin rant üzerine kurulduğunu iddia eden Çömez, "Bizim Et ve Süt Kurumu başkanının yurt dışında, Macaristan'da ve Çekya'da et şirketleri var. AK Parti'nin gençlik kolları üyelerinin Polonya'da et ihraç eden şirketleri var. Meseleye rant gözüyle baktığınız için Türkiye'deki et fiyatları konusunda zerre kadar hassasiyetiniz yok" suçlamasında bulundu.

"Resmi Enflasyon %30, Danaya Yapılan Zam %84.2"

Et ve Süt Kurumunun besilik dana satış fiyatlarındaki resmi zam oranlarını açıklayan Çömez, "2025 yılında Et ve Süt Kurumu besilik dana satış fiyatını 228 lira olarak belirledi. 2026 yılında belirlediği fiyat ise 420 lira. Kilogram başına %84.2'lik bir artış var. Allah aşkına resmi enflasyon %30 demiyor musunuz siz? Nedir bu dananın 1 kilo fiyatına verdiğiniz %84.2'lik artış?" sözleriyle hükümetin enflasyon hedefi ile kurumun zamları arasındaki çelişkiyi ortaya koydu.

"Brezilya'da 5 Dolar Olan Hayvan, Türkiye'de Neden 9.15 Dolar?"

Canlı hayvan ithalatındaki fiyat oyunlarını faturalarıyla meclis kürsüsünden ifşa eden Çömez, Brezilya'daki üreticilerle bizzat görüştüğünü ve faturaları çıkarttığını belirterek konuşmasını şu maliyet hesaplamasıyla tamamladı: "Geçen sene ithal hayvanın kilosu 5.70 dolardı, bu sene 9.15 dolar olmuş. Kilo başına tam 4.15 dolarlık bir fark var. Bunu hesaba kattığımızda tam 30 milyar lirayı cebine indiriyorlar. Brezilya'da liman teslimi canlı hayvanın kilo fiyatı 3.5 dolar civarında. Türkiye'ye geliş nakliye maliyeti olarak 1 dolar ekleseniz 4.5 dolar eder. Hadi en fazla 5 dolar olsun. Peki, 9.15 dolar neyin nesidir Allah aşkına? Et ve Süt Kurumu bu milletin ucuz et yememesi için bu kadar fahiş fiyatlarla zam yapar mı? Yapar, çünkü başındaki zatın yurt dışında et ihraç ve ithal eden firmaları var. Bu politikadan vazgeçin, aksi halde bunun faturası hem aziz millete hem de size çok ağır olacaktır."

ANKARA – İYİ Parti Grup Başkanvekili, NATO Parlamenter Asamblesi Üyesi ve Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda üreticilerin sorunlarını gündeme getirdi. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından açıklanan yeni dönem hububat alım fiyatlarını değerlendiren Çömez, belirlenen rakamların çiftçinin üretim maliyetlerini karşılamaktan uzak olduğunu vurguladı.

"Artış Enflasyonun ve Maliyetlerin Çok Altında"

Geçen yıl tonu 13.500 TL olan buğday alım fiyatının bu yıl 16.500 TL'ye yükseltildiğini hatırlatan Çömez, bu durumun yalnızca %22,22'lik bir artışa tekabül ettiğini belirtti. Enflasyon oranları dikkate alındığında bu artışın yetersiz kaldığına dikkat çeken İYİ Parti Grup Başkanvekili, şu ifadeleri kullandı:

"Geçen yılın fiyatlarıyla bu seneyi kıyasladığımızda işçilik, gübre, mazot, ilaç, tarla kirası ve tohum gibi en temel girdi maliyetlerinde en az %50'lik bir artış var. Fakat maalesef bu artış buğday fiyatına yansıtılmadı. İYİ Parti olarak talebimiz; 1. sınıf makarnalık buğdayın 24,5 TL, 1. sınıf ekmeklik buğdayın ise 23,5 TL olması yönündeydi. Ancak açıklanan fiyatlar bu beklentinin çok altında kaldı."

"Destekler Düşüldüğünde Çiftçinin Eline Kalan Yetersiz"

İktidar kanadından gelebilecek teşvik ve destek argümanlarına da hesaplamalarla yanıt veren Çömez, dekar başına yapılan desteklerin detaylarını paylaştı. Buğday ve arpa için temel desteğin 403 TL, planlı desteğin 403 TL ve sertifikalı tohum desteğinin 155 TL olduğunu belirten Çömez, toplamda dekar başına 961 TL destek verildiğini ifade etti.

Güney Marmara bölgesindeki ortalama verimlilik üzerinden (dekar başına 550 kg) bir hesaplama sunan Çömez, ton başına sağlanan desteğin 1.750 TL'ye denk geldiğini kaydetti. Bu destekle birlikte buğdayın ton fiyatının teorik olarak 18.250 TL'ye ulaştığını ancak kesintilerle bu rakamın düştüğünü belirterek konuşmasını şöyle sonlandırdı:

"Müstahsil kesintisi, nakliye ve ham maliyetler düşüldüğünde, maalesef çiftçimizin, üreticimizin eline net olarak 17.400 TL kalmaktadır. Bu rakam, günümüz piyasasında yükselen üretim maliyetlerinin çok altındadır ve üreticiyi net bir şekilde zarar ettirmektedir."

Milletvekili Ayhan Barut, mazot, gübre, tohum ve zirai ilaç gibi temel tarımsal girdilerin katlanarak arttığı bir piyasa ortamında açıklanan 16.5 liralık fiyatın ve beraberindeki destekleme primlerinin üreticiyi mağdur ettiğini ileri sürdü. Türkiye'nin önemli tarım merkezlerinden biri olan Çukurova Bölgesi'ni örnek gösteren Barut, dönüm başına ortalama 450 ila 500 kilogram arasında yüksek verim alınan alanlarda dahi bir kilogram buğdayın gerçek üretim maliyetinin 16.5 liranın üzerinde gerçekleştiğini iddia etti. Alım fiyatının acilen çiftçi lehine revize edilmesi gerektiğini savundu.

Bakanlığın ton başına açıkladığı 3 bin liralık destekleme priminin ülke ortalama verimi gerekçesiyle kurgulandığını belirten Barut, bu durumun sahada tam karşılığı olmadığını ve bir algı yönetimi yapıldığını iddia etti. Türkiye'nin her yıl yaklaşık 10 milyon ton buğday ithal ettiğini hatırlatan CHP'li vekil, yerli üreticinin borç sarmalında olduğunu, ürün bedellerinin teslimattan ancak 45 gün sonra ödenecek olmasının ve destekleme ödeme tarihlerinin belirsiz bırakılmasının tarımsal üretime darbe vurduğunu ifade etti.

Hükümetin ekonomi ve tarım politikalarını eleştiren Barut, enflasyonu düşürme politikasının çiftçinin emeği üzerinden yürütülemeyeceğini, üretimin durması halinde ülkede açlık, kıtlık ve daha büyük bir enflasyon dalgasının yaşanabileceğini savundu. Çiftçinin yasal hakları olan desteklerin çoğundan peşin ödenmediği için faydalanamadığını iddia eden Barut, TMO'nun ve siyasi iktidarın bu yanlıştan dönerek alım fiyatlarını üreticiyi koruyacak seviyeye çekmesi çağrısıyla açıklamasını sonlandı.

Gazete3'te yer alan habere göre Mısırlıoğlu, Et ve Süt Kurumu tarafından açıklanan fiyatlarda tosun karkas etinin kilogramının 600 TL, düvenin 530 TL ve ineğin 470 TL olarak belirlendiğini hatırlattı.

"KASAPTA 1000 TL'NİN ÜZERİ SÜRPRİZ DEĞİL"

Açıklamasında karkas et fiyatlarının nihai tüketiciye ulaşana kadar çeşitli maliyetlerle arttığını belirten Mısırlıoğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Bugün devlet üreticiden tosunun karkas kilogramını 600 liradan alıyor. Karkas etin kemiksiz ete dönüşüm süreci, işleme, nakliye, depolama, işletme giderleri ve kâr marjları eklendiğinde bunun tüketiciye yansıması katlanarak artıyor. Bugün 600 liralık karkas etin yarın kasapta 1.000 liranın üzerinde satılması sürpriz değildir. Eğer üreticiyi destekleyen adımlar atılmazsa etin kilosu 1.300 TL'ye çıkarsa kimse şaşırmamalıdır."

"BESİCİ MALİYETLER ALTINDA EZİLİYOR"

Hayvancılık sektörünün temel sorunlarından birinin üretim maliyetleri olduğunu savunan Mısırlıoğlu, yem, saman, arpa, elektrik, mazot ve işçilik giderlerindeki artışların üreticiyi zorladığını belirtti.

Birçok üreticinin hayvan varlığını azaltmaya başladığını ifade eden Mısırlıoğlu, bazı işletmelerin ise üretimden tamamen çekildiğini söyledi.

"AHIRLAR BOŞALIYOR"

Afyonkarahisar'ın Türkiye'nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olduğunu kaydeden Mısırlıoğlu, üreticilerin yeterince desteklenmemesi halinde sektördeki sorunların büyüyebileceğini dile getirdi.

Mısırlıoğlu, "Bugün üretici para kazanamazsa yarın hayvan yetiştirecek insan bulamayacağız. Ahırlar boşalıyor, gençler hayvancılıktan uzaklaşıyor. Üretimin azaldığı yerde fiyatların yükselmesi kaçınılmazdır. Bunun sonucu da vatandaşın ete ulaşamaması olacaktır" dedi.

KÜÇÜKBAŞTA DA MALİYET BASKISI

Küçükbaş hayvancılıkta da benzer sorunların yaşandığını belirten Mısırlıoğlu, kuyruksuz kuzunun kilogram fiyatının 600 TL olarak açıklandığını hatırlatarak maliyet baskısının sektör genelinde hissedildiğini ifade etti.

"Bugün üretici kazanamıyor, tüketici ise pahalıya almak zorunda kalıyor. Bu sistem ne üreticiyi ne de vatandaşı koruyor. Kazanan sadece aradaki aracılar oluyor" değerlendirmesinde bulundu.

"YERLİ ÜRETİM DESTEKLENMELİ"

İthalata dayalı politikaların kalıcı çözüm sağlamadığını savunan Mısırlıoğlu, yerli üretimin desteklenmesi gerektiğini belirterek hükümete çağrıda bulundu.

Mısırlıoğlu, "Türk çiftçisini ve Türk besicisini desteklemek zorundayız. Yerli üretimi güçlendirmeden, maliyetleri düşürmeden ve üreticiyi korumadan et fiyatlarını düşürmek mümkün değildir. Bugün gerekli adımlar atılmazsa yarın kasap vitrinlerinde 1.300 TL'lik et fiyatlarını konuşuyor olacağız" ifadelerini kullandı.

Not: Bu haber, Gazete3'te yayımlanan açıklamalardan yararlanılarak kaynak gösterilmek suretiyle hazırlanmıştır.

TÜİK’in üretim tahminlerini yazılı bir basın açıklamasıyla değerlendiren Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, mevcut tarım politikalarının yapısal sorunlarını eleştirdi. Sarıbal, dönemsel iklim etkileriyle ortaya çıkan üretim artışlarının tarım sektörünün güçlendiği şeklinde yorumlanamayacağını savundu.

"Kişi Başına Üretim Temel Ürünlerde Geriledi"

Milletvekili Orhan Sarıbal, 2002-2024 yılları arasında Türkiye nüfusunun yaklaşık 20 milyon artmasına rağmen, temel gıda maddelerinde kişi başına düşen üretim miktarının azaldığına dikkat çekti. Yatırımların yetersiz olduğunu ifade eden Sarıbal, şu rakamları paylaştı:

"Kişi başına üretim; buğdayda 295 kilodan 243 kiloya, kırmızı mercimekte 8 kilodan 5 kiloya, nohutta 10 kilodan 7 kiloya, pamukta 15 kilodan 10 kiloya düşmüştür. Buna karşılık mısır, ayçiçeği ve domateste artış görülse de patates ve soğanda üretim sabit kalmıştır. Tarımdaki kırılganlığın temel sebebi sulama altyapısının tamamlanmaması ve kamusal yatırımların eksikliğidir."

Sarıbal, buğday, mısır, soya, ayçiçeği, pamuk ve tütün gibi altı stratejik üründe Türkiye'nin net ithalatçı pozisyonuna getirildiğini ileri sürerek, AK Parti iktidarları döneminde sadece bu kalemler için toplam 118 milyar dolar ithalat bedeli ödendiğini ifade etti.

"Un İhracatındaki Rusya Modeli Tıkandı"

Türkiye’nin buğday ithalatına harcadığı paranın 31 milyar dolara ulaştığını belirten Sarıbal, dahilde işleme rejimi kapsamında ithal edilen buğdayın yüzde 95'inin Rusya'dan temin edildiğini hatırlattı. İktidarın bu bağımlılığı "un ihracatı odaklı" gerekçelerle savunduğunu ancak bu modelin artık sürdürülemez olduğunu iddia eden Sarıbal, un ihracatında son iki yılda yüzde 36'lık bir gerileme yaşandığını ve Rusya'nın doğrudan un ihracatına başlamasının Türkiye'nin pazar payını daralttığını vurguladı.

"Hayvancılıkta İthalat Lobileri Kazandı"

Hayvancılık sektöründe yaşanan fiyat artışlarının ve krizlerin geçmişteki yanlış uygulamalardan kaynaklandığını belirten CHP'li vekil, 2008-2009 yıllarındaki süt tozu ithalatı hamlesi nedeniyle çiğ süt fiyatlarının düştüğünü ve yaklaşık 1 milyon anaç ineğin kesime gönderildiğini söyledi. Azalan hayvan varlığı sebebiyle et fiyatlarının yükseldiğini ve çözümün sürekli ithalatta arandığını ifade eden Sarıbal, harcanan bütçeyi şu şekilde özetledi:

• Canlı Büyükbaş İthalatı: 7,8 milyon hayvan için 10,6 milyar dolar
• Canlı Küçükbaş İthalatı: 3,2 milyon hayvan için 395 milyon dolar
• Kırmızı Et İthalatı: 482 bin ton et için 2,7 milyar dolar
• Toplam Fatura: Sektör dışına aktarılan 13,7 milyar dolar

Sarıbal, tarım ve hayvancılıkta kalıcı çözüme ulaşılması, hem üreticinin hem de tüketicinin korunması adına piyasa odaklı sistem yerine acilen planlı, kamucu ve yerli üreticiyi destekleyen bir modele geçilmesi gerektiğini belirterek açıklamasını sonlandırdı.

Gürer, tarımsal üretimde kullanılan temel girdilerdeki fiyat artışlarının çiftçinin üretim sürecini zorlaştırdığını belirterek, özellikle gübre fiyatlarındaki yükselişe dikkat çekti.

Tarımsal girdi maliyetleri yükseldi

Ömer Fethi Gürer, Tarım-GFE’nin mart ayında bir önceki aya göre yüzde 3,89 arttığını ifade ederek, yıllık artış oranının yüzde 34,26’ya ulaştığını söyledi.

On iki aylık ortalamalara göre artış oranının yüzde 33,01 olduğunu belirten Gürer, 2026 yılının ilk üç ayında tarımsal girdi maliyetlerinin yüzde 11,25 yükseldiğini kaydetti.

Gürer, “Çiftçinin üretim sürecinde kullandığı temel girdilerde ciddi bir maliyet baskısı oluştu” dedi.

Gübre fiyatlarında dikkat çeken artış

Mart ayında en yüksek artışın gübre ve toprak geliştiriciler grubunda gerçekleştiğini belirten Gürer, gübre fiyatlarının yıllık bazda yüzde 48,33 arttığını açıkladı.

Aylık bazda da gübre ve toprak geliştiriciler grubunda yüzde 9,69’luk artış yaşandığını ifade eden Gürer, üretim sezonu öncesinde çiftçinin gübreye erişiminin daha da zorlaştığını söyledi.

“Gübre atılamayan toprakta verim düşer” diyen Gürer, artan maliyetlerin üretim üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti.

Gübre fiyatları 2020’ye göre katlandı

CHP’li Gürer, bazı gübre türlerinde son yıllarda yaşanan fiyat değişimlerine de dikkat çekti.

2020 yılında tonu 1.100 TL olan amonyum sülfat gübresinin 2026 yılında 20 bin 500 TL’ye yükseldiğini belirten Gürer, CAN gübresinin 1.150 TL’den 21 bin TL’ye çıktığını ifade etti.

DAP gübresinin ton fiyatının 2020’de 2 bin 140 TL seviyesindeyken 2026 yılında 40 bin TL’ye ulaştığını kaydeden Gürer, üre gübresinin de aynı dönemde 2 bin 140 TL’den 31 bin 500 TL’ye yükseldiğini söyledi.

“Gıda fiyatlarına yansıyacak”

Artan tarımsal girdi maliyetlerinin yalnızca çiftçiyi değil tüketiciyi de etkilediğini belirten Gürer, bu yıl meyve üretiminde rekoltenin yüksek beklendiğini ancak maliyet baskısının fiyatlara yansıyabileceğini ifade etti.

Geçen yıl yaşanan zirai don nedeniyle vatandaşın meyveye erişimde sıkıntı yaşadığını hatırlatan Gürer, bu yıl ise yüksek üretim maliyetlerinin gıda fiyatlarını artırabileceğini söyledi.

ADANA - Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Adana Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ayhan Barut, Çukurova bölgesinde başlayacak olan buğday hasadı öncesinde tarladan üreticinin taleplerini dile getirdi. Girdi maliyetlerinin aşırı yükseldiğini vurgulayan Barut, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) buğday alım fiyatını peşin olarak kilogram başına 20 liranın üzerinde açıklaması gerektiğini söyledi.

"ÇUKUROVA'DA 1 KİLOGRAM BUĞDAYIN MALİYETİ 16,5 LİRA"

Hasat vaktinin geldiğini ve üreticinin endişeli bir bekleyiş içinde olduğunu ifade eden Ayhan Barut, "Sarı altın diye bilinen buğday tarlasındayız. Bugün yarın bölgemizde hasat başlıyor. Ancak çiftçimiz yine endişeli, yine tedirgin bir şekilde bekleyişte. Çünkü buğdayını kime, kaça ve nasıl satacağını bilememektedir" dedi.

Maliyet kalemlerindeki artışlara dikkat çeken Barut, bölgedeki reel üretim rakamlarını şu şekilde paylaştı: "Bu yıl buğdaydaki girdi maliyetlerinin de özellikle mazot, gübre, ilaç ve tohum fiyatlarının aşırı yükselmesiyle birlikte şu anda Çukurova'da üretilen 1 kilogram buğdayın yaklaşık maliyeti 16,5 liradır. Bu, gerçek ve reel bir maliyettir."

"%30 REFAH PAYI İLE BEKLENTİ 20 LİRANIN ÜZERİ"

Üreticinin tarımsal faaliyetine devam edebilmesi için kar etmesi gerektiğini belirten Barut, maliyetin üzerine yüzde 30 oranında bir refah payı eklenmesi gerektiğini savundu. Fiyatın gecikmeden ilan edilmesini talep eden CHP Adana Milletvekili, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Maliyet fiyatının üzerine üreticisinin kazancını, yani refah payı olan yüzde 30'u eklediğinizde 20 liranın üzerinde bir fiyatı Çukurova buğday üreticisi beklemektedir ve hakkıdır da. Eğer bir an önce fiyatlar Toprak Mahsulleri Ofisi kanalınca çiftçinin istediği derecede açıklanmazsa, çiftçi yine buğdayını yok pahasına satacaktır."

"İTHALAT YERİNE YERLİ ÜRETİCİYE DESTEK VERİN"

Hükümetin dış ticaret politikalarını da eleştiren TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ayhan Barut, ithalat bütçesinin yerli çiftçiye aktarılması yönünde çağrıda bulundu. Barut, "Buradan iktidara çağrı yapıyorum. Her yıl 10 milyon ton üzerinde buğday ithalatı yapacağınıza gelin kendi yerli üreticimize, yerli çiftçimize destek verin. Bir an önce Toprak Mahsulleri Ofisini hizmete açın. Buğday alım fiyatını da bu yıl peşin olarak 20 liranın üzerinde bir fiyat olarak açıklayın" diyerek sözlerini tamamladı.

Mazot ve Gübre Maliyetleri Çiftçinin Belini Büküyor

Üretim sürecindeki tüm maliyet yükünün tamamen çiftçinin omuzlarında olduğunu dile getiren CHP'li Orhan Sarıbal, temel tarımsal girdilerde son bir yılda yaşanan fiyat değişimlerini şu verilerle ortaya koydu:

"Son bir yıl içinde mazotun litre fiyatı 48 liradan 75 liraya yükseldi. Gübre fiyatlarında ise türüne göre yüzde 57 ile yüzde 104 arasında değişen oranlarda çok ciddi artışlar yaşandı. Bu şartlar altında buğday üretim maliyetlerinin katlanarak artması kaçınılmaz bir gerçek haline gelmiştir."

"Tek Tip Alım Fiyatı Adil Değil, Bölgesel Model Zorunlu"

Türkiye genelinde iklim ve toprak yapısına bağlı olarak aynı ürün için çok farklı verim düzeylerinde üretim yapıldığına dikkati çeken Sarıbal, dekardan 900 kilogram ile 1 ton arasında yüksek verim alan üreticiler olduğu gibi, kuraklık ve zorlu şartlar nedeniyle 250-300 kilogram verimle ayakta kalmaya çalışan çiftçilerin de bulunduğunu anlattı.

Farklı verim seviyesindeki bu bölgelere aynı alım fiyatının uygulanmasının haksızlık yaratacağını vurgulayan Sarıbal, model önerisini şu sözlerle detaylandırdı: "Düşük verimli bölgelerde üretim yapan çiftçilerle yüksek verimli alanlardaki üreticilere tek bir fiyat politikasının uygulanması adil değildir. 400 kilogramın altında verim alınan bir buğday tarlasında bugün bir kilo buğdayın maliyeti yaklaşık 16,50 liraya ulaşmış durumda. Dolayısıyla TMO'nun açıklayacağı tek tip alım fiyatı ne yapıcıdır ne de kapsayıcıdır. Tarım politikaları Türkiye’nin yerel üretim gerçeklerine göre yeniden düzenlenmelidir. Bölgelere, iklim koşullarına ve verim düzeylerine göre farklılaştırılmış bir fiyat modeli artık zorunluluktur."

Buğday Ekim Alanları 30 Milyon Dönüm Daraldı

Yanlış fiyat ve yetersiz destek politikaları nedeniyle Türkiye'nin stratejik ürünü olan buğdayda ekim alanlarının hızla azaldığını belirten Orhan Sarıbal, 2002 yılında 95 million dönüm seviyesinde olan buğday ekim alanlarının günümüzde 65 milyon dönüme kadar gerilediğini vurguladı.

Milletvekili Sarıbal, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) acilen bölgesel maliyetleri gözeterek üreticiyi kurtaracak bir alım fiyatı ilan etmesi, ödemelerin geciktirilmeden peşin yapılması ve çiftçinin serbest piyasadaki tüccar ile ithalat baskısı karşısında yalnız bırakılmaması gerektiği uyarısıyla sözlerini tamamladı.

NİĞDE — Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Niğde ilinin Merkez ilçesine bağlı Ağcaşar köyünde patates üreticileriyle bir araya gelerek sahada incelemelerde bulundu. Depolarda kalan ve alıcı bulamadığı için çürümeye yüz tutan binlerce ton patatesin sokaklara döküldüğünü ve ancak hayvan yemi olarak değerlendirilebildiğini belirten Gürer, tarım sektöründe yaşanan yapısal krizlere dikkat çekti.

"Büyükşehirde 20 Lira, Depoda 3 Liraya Alıcı Yok"

Ağcaşar köyündeki üreticilerin avlularını gezen Ömer Fethi Gürer, büyükşehirlerde kilosu en az 20 liradan satılan patatesin, üretim merkezinde 3 liraya dahi alıcı bulamadığını vurguladı. 2025 yılında tarlada tüccar bulamadığı için ürünü umutla depolara kaldıran üreticinin, aradan geçen aylara rağmen satış yapamadığını ifade eden Gürer, şöyle konuştu:

"Niğde bölgesinde yıllık 1 milyon ton patates yetişiyor. Ancak bu yıl yaklaşık 200 bin ton patates ne yazık ki depolarda kalarak çöp oldu. Bu ürün milli servettir, yalnızca bu kişilere ait bir kayıp değil, tüm ülkenin değeridir. Türkiye'de yılda 23 milyon ton gıda israf ediliyor ve bunun önemli bir kısmı tarladan depoya gelip değer bulamayan ürünlerden oluşuyor."

Üretici Mustafa Işık: "3 Yılda Battım, 2 Trilyon Zararım Var"

Üç yıl önce başka bir işi bırakarak patates üreticiliğine başlayan köy sakinlerinden Mustafa Işık, maliyet artışları ve sistemsel engeller nedeniyle tamamen battığını ifade etti. İki yıl önce gübreyi 4 liraya alırken bu yıl 22 liraya yükseldiğini söyleyen Işık, yaşadığı mağduriyeti şu sözlerle aktardı:

"Bu depoyu hazırlamak ve ürünü buraya koymak bana 2 trilyon (milyon) liraya mal oldu. Şu an net 2 trilyon zarardayım ve işçilerin parasını dahi ödeyemedim. 200 ton patatesim çöp oldu; yarısını arkadaşlara dağıttım, kalanını kendi hayvanlarıma veriyorum. Büyük şirketler tek kalemde 100 bin ton mal kaldırıp piyasayı domine ederken, bizim gibi küçük aile işletmelerinin yüzüne bakan yok."

"SSK ve Kredi Borçları Yüzünden Çiftçinin Evi, Tarlası Bankaya Geçiyor"

Görüşme sırasında üreticiler, tarımsal kredilere erişimde yaşadıkları bürokratik engellerden de dert yandı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK/SSK) borcu olan çiftçilere bankaların yeni kredi vermediğini belirten üreticiler, Ziraat Bankası'nın borç toplama zamanlamalarının da üretimi zora soktuğunu ifade etti. Bankalardan onaylanan kredilerin ise nakit olarak değil, yalnızca belirli gübre ve yem harcamalarında kullanılmak üzere kartlara yüklendiğini söyleyen çiftçiler, nakit ihtiyaçlarını karşılamak için evdeki hayvanlarını satmak zorunda kaldıklarını, çok sayıda köylünün evinin ve tarlasının özel ya da kamu bankaları tarafından icra yoluyla elinden alındığını dile getirdi.

Tarım Kredi ve TMO'ya Acil Çağrı

Nüfus artmasına rağmen patatesin yemeklik ve sanayi alanındaki kullanımının planlanmadığını, bu yüzden üreticinin ortada kaldığını belirten CHP'li Ömer Fethi Gürer, iktidara ve ilgili tarım kuruluşlarına çağrısını yineledi:

"Tarım Kredi Kooperatifleri ve Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) vakit kaybetmeden alım kapılarını açmalıdır. Bu patatesi alamayan binlerce fakir fukara var. Eğer üreticiye bugün sahip çıkılmazsa, önümüzdeki yıllarda üretim tamamen duracak ve büyükşehirdeki vatandaş patatesin kilosunu 100 liradan almak zorunda kalacaktır."

30 MİLYAR DOLARLIK REZERV VE LOJİSTİK FAALİYETLERİ

Söz konusu projenin Cengiz Holding iştiraki olan Port Madencilik’e ait olduğunu belirten Orhan Sarıbal, şirketin 2022 yılında 2 milyar 205 million TL bedelle dev maden sahasını ihaleden aldığını hatırlattı. Sahada bakırın yanı sıra altın, çinko ve kobalt rezervlerinin bulunduğunu ifade eden Sarıbal, bu rezervlerin toplam ekonomik büyüklüğünün yaklaşık 30 milyar dolar olarak değerlendirildiğini kaydetti.

Proje kapsamında kurulan flotasyon tesisinde üretilecek kimyasal içerikli bakır konsantresinin Gezin Tren İstasyonu üzerinden taşınmasının planlandığını aktaran Sarıbal, 19 Nisan’dan itibaren bölgede iş makineleriyle çalışmaların başladığını, ağaç kesimleri yapıldığını ve alanın tahrip edildiğini öne sürdü.

"KORUMA ALTINDAKİ SULAK ALAN VE SİT BÖLGESİ"

Hazar Gölü’nün ekolojik önemine dikkat çeken CHP Milletvekili Sarıbal, gölün 2015 yılından bu yana “Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan” statüsüyle koruma altında olduğunu vurguladı. Bölgenin aynı zamanda uluslararası Ramsar Sözleşmesi kapsamında korunan sulak alan havzası ve doğal sit alanı sınırları içerisinde yer aldığını belirten Sarıbal, çalışma yürütülen sahanın nitelikli tarım havzası olan Bermaz Ovası sınırlarında kaldığını ifade etti.

GECOĞRAFİ İŞARETLİ GEVEN BALI TEHLİKEDE

Bölgedeki biyoçeşitliliğe ve yerel ekonomik değerlere de değinen Sarıbal, coğrafi işaret tesciline sahip Elazığ Geven Balı’na hayat veren geven bitkisinin bu havzada yoğun olarak bulunduğuna dikkati çekti. Kimyasal içerikli bakır konsantresinin taşınması ve lojistik süreçlerinin ciddi çevresel riskler barındırdığını ifade eden Sarıbal, özellikle su kaynakları ve hassas ekosistemlerde geri dönüşü olmayan tahribatların oluşabileceği uyarısında bulundu.

Gezin Tren İstasyonu’ndaki lojistik çalışmaların derhal durdurulması yönünde çağrıda bulunan Orhan Sarıbal, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Sit alanı ve sulak alan mevzuatının açıkça ihlal edilmesi karşısında sessiz kalan her kurum, bölgede oluşacak ekolojik yıkımın sorumluluğunu ortaklaşa taşıyacaktır.

"PASTIRMANIN KİLOGRAM FİYATI 3300 LİRAYA DAYANDI"

Görüşmede pastırma fiyatlarındaki yıllık artışı rakamlarla ortaya koyan esnaf, maliyetlerin perakende satış fiyatlarına doğrudan yansıdığını ifade etti. Şu anda antrikot kısmından yapılan ve en makbulü olarak kabul edilen yağlı pastırmanın kilogram fiyatının 3300 liraya ulaştığını belirten esnaf, geçtiğimiz yıl aynı dönemde bu fiyatın 2800 lira civarında olduğunu kaydetti.

Pastırmanın Kayseri şehri ile özdeşleşen en önemli kültürel ve ekonomik değer olduğunu vurgulayan CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer ise "Kayseri denince akla pastırma gelir ama artık büyük şehirlerde yaşayan insanlarımız pastırmayı sadece market raflarında uzaktan görebiliyor" dedi.

"KESİMLERİN BÜYÜK BÖLÜMÜ İTHAL ETLE YAPILIYOR"

Et tedarik zincirinde yaşanan yerli üretim krizine dikkat çeken pastırmacı esnafı, "Şu anda kesimlerin büyük bölümü ithal etten oluşuyor. Yerli kesim maalesef minimum seviyede" diyerek hayvancılıktaki gerilemenin pastırma üretim yapısını doğrudan ve olumsuz etkilediğini vurguladı.

Sektörde 57 yıldır pastırma üretimi yaptığını dile getiren kıdemli bir esnaf ise geçmişle bugünü kıyaslayarak tüketim alışkanlıklarındaki düşüşü şu sözlerle aktardı:

"Eskiden vatandaşlarımız gelip 3-5 kilo pastırma alırdı. O dönemlerde vakum teknolojisi yoktu, tenekelere basardık. Şimdi üretim şekli modernize oldu ve değişti ancak tüketim ciddi oranda azaldı. Eskiden kilogramlarla yapılan satışlar artık gramlara düştü. Bugün bir dilim pastırmanın maliyeti tek başına 35 lirayı buluyor. Vatandaş yanına bir de yumurta kırıp yemek istese, sadece bir porsiyonun maliyeti 55 – 60 lira arasına çıkıyor."

KENT İÇİ SATIŞLAR DURGUN, GÖZLER TATİL HAREKETLİLİĞİNDE

Kayseri şehir merkezindeki yerel satışlarda belirgin bir durgunluk yaşandığını ifade eden esnaf, şehir dışı siparişlerin nispeten daha iyi durumda olduğunu belirtti. Sektör temsilcileri, yaklaşan Kurban Bayramı dönemi ve 9 günlük resmi tatil süreciyle birlikte piyasada bir hareketlenme yaşanmasını beklediklerini de sözlerine ekledi.

YILLIK 56 MİLYON METREKÜP SU AÇIĞI VAR

DSİ Bursa Bölge Müdürlüğü’nün sempozyumda paylaştığı verilere atıfta bulunan Orhan Sarıbal, gölün ekolojik dengesindeki tehlikeli boyutu rakamlarla ortaya koydu. Verilere göre, İznik Gölü’ne yıllık net doğal su katkısı yalnızca 23,28 milyon metreküp seviyesinde kalırken, gölden yapılan yıllık toplam su çekimi 79,51 milyon metreküpe ulaşıyor. Her yıl 56,23 milyon metreküplük net su açığı oluşan göle, yıllık toplam 363,9 milyon metreküp su girişi sağlanıyor ancak bu miktarın 340,6 milyon metreküpü buharlaşma yoluyla kaybediliyor.

"SORUMLULUĞU ÇİFTÇİYE YIKMAK MANİPÜLASYONDUR"

Cargill CEO’sunun iki ay önce yaptığı “Gölden su çekmiyoruz, çekilmenin nedeni yanlış tarım sulaması” yönündeki açıklamalarını hatırlatan CHP'li Sarıbal, resmi verilerin bu iddiayı yalanladığını ifade etti. Sorumluluğun sadece çiftçinin üzerine yıkılmasını "büyük bir manipülasyon" olarak nitelendirerek bölgedeki sanayi faaliyetlerine dikkat çekti.

Sarıbal, Cargill’e ait 130 ila 200 metre derinlikte 6 adet kuyu bulunduğunu ve şirkete yıllık 1 milyon 463 bin metreküp yeraltı suyu tahsis edildiğini açıkladı. Yeraltı ve yerüstü sularının aynı hidrolojik döngünün parçası olduğunu belirten Sarıbal, "Derin kuyulardan yapılan sürekli çekimler, gölü besleyen akiferleri zayıflatmakta ve göl seviyesini doğrudan etkilemektedir" dedi.

TEK BİR SANAYİ TESİSİ DOĞAL GELİRİN YÜZDE 43'ÜNÜ KULLANIYOR

Gemlik Gübre Sanayi A.Ş.’ye tahsis edilen su miktarına da değinen Sarıbal, firmaya verilen yıllık 10 milyon metreküplük su izninin, gölün yıllık toplam doğal gelirinin yüzde 43’üne denk geldiğini vurguladı. Sarıbal, "Doğa gölü yılda net 23 milyon metreküp besleyebiliyorken, tek bir sanayi tahsisi bunun neredeyse yarısını tüketiyor. Demek ki sorun yalnızca iklimsel kuraklık değil; su kaynaklarını sermayenin denetimsiz kullanımına açan yönetim anlayışıdır" ifadelerini kullandı.

"BAŞKA HAVZADAN SU TAŞIMAK İFLASIN İLANIDIR"

Kuraklığa çözüm olarak Sakarya Havzası’ndan Boğazköy Barajı aracılığıyla İznik Gölü’ne su aktarılmasının planlandığını belirten Orhan Sarıbal, bu projeyi mevcut su politikalarının iflası olarak yorumladı. Sarıbal, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"İznik Gölü’nü kendi sınırları içinde koruyamayanlar, şimdi başka havzaların suyuyla gölü ayakta tutmaya çalışıyor. Taşıma suyla değirmen dönmez. Çözüm; suyu yalnızca tüketilecek bir ticari kaynak olarak gören anlayıştan vazgeçmektir. Havzanın tamamını esas alan, kamucu ve sürdürülebilir bir yönetim modelini hayata geçirmek zorundayız. İznik Gölü'nün rant politikalarına teslim edilmesine müsaade etmeyeceğiz.

ANTALYA – Saadet Partisi Yüksek İstişare Kurulu (YİK) ve Genel İdare Kurulu (GİK) üyesi, Antalya Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu üyesi Şerafettin Kılıç, 14 Mayıs Çiftçiler Günü’nde TBMM Genel Kurulunda kürsüye çıkarak üreticilerin yaşadığı ekonomik sorunları dile getirdi. Kılıç, çiftçilerin ürettikçe borçlandığını ve kendi tarlasında borçlu hale getirildiğini savundu.

"Çiftçi Ürettikçe Kazanmıyor, Borçlanıyor"

Konuşmasına tüm çiftçilerin 14 Mayıs Çiftçiler Günü'nü kutlayarak başlayan Şerafettin Kılıç, normal şartlarda bir üretim bayramı olarak kutlanması gereken bugünün, mevcut ekonomik koşullar nedeniyle çiftçiler için bir bayram niteliği taşımadığını ifade etti. Çiftçinin alın teriyle değil, kredi kartıyla geçinmek zorunda kaldığını belirten Kılıç, şu ifadeleri kullandı:

"Çiftçimiz kendi toprağında kiracı, kendi tarlasında borçlu hale getirilmiş durumdadır. Rakamlar ortada. Tarım sektörünün toplam borcu bir yılda 1 trilyon 1 milyar lirayı aşmış. Sadece 9 ayda borç 210 milyar lira artmış. Takibe düşen tarım borçları yüzde 130 artış gösterdi. Böyle bir düzen olur mu? Traktörüne haciz gelen, tarlasını banka icrasına kaptıran çiftçiye nasıl 'üret' diyeceksiniz?"

Girdi Maliyetlerindeki Artış Öne Çıktı

Üreticilere üretim yapılması yönünde çağrılar yapılmasına rağmen mazot, gübre, tohum ve elektrik fiyatlarının hızla yükseldiğini vurgulayan Antalya Milletvekili Kılıç, geçen yıl 30 lira olan gübrenin bu yıl 80 liraya çıktığını, buna karşın alım fiyatlarının maliyetlerin çok altında kaldığını söyledi. Geçmiş dönemlerdeki tarım politikalarına da atıfta bulunan Kılıç, "Önceleri tarlada kara saban vardı. İşte o zamanlar biz tarımda kendi kendine yetebilen bir ülkeydik. Bugün faize bulaşmayan tek çiftçi kalmadı. Sizin faize, ithalata, borca dayalı bu düzeniniz üretimi bitirdi" dedi.

Gıda Enflasyonu Eleştirisi ve Gelecek Vurgusu

Konuşmasında iktidarın ekonomi ve tarım politikalarını eleştiren Kılıç, gıda güvenliğinin ulusal bağımsızlıkla doğrudan ilişkili olduğunu hatırlatarak, Türkiye'nin gıda enflasyonunda dünya sıralamasındaki yerine dikkat çekti. Yaşanan tablonun değişeceğine olan inancını dile getiren Şerafettin Kılıç, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"Tablo karanlık görünse de bu düzen değişecek. Çiftçi emeğinin karşılığını alacak. Çay üreticisi, buğday eken, süt satan üretici yeniden onurla, helal kazançla ayakta duracak. Bu topraklar yeniden bereketlenecek. Çiftçi kazanacak, Türkiye kazanacak.

"Her Saatte 18 Futbol Sahası Büyüklüğünde Alan Yok Oluyor"

Türkiye'nin üretim hafızasına yönelik ciddi bir toprak kaybı yaşandığını belirten Gürer, "Son 22 yılda 2,5 milyon hektar tarım arazisini kaybettik. Bu, Ankara büyüklüğünde bir üretim alanının artık var olmadığı anlamına geliyor. Eğer bu alanları kaybetmeseydik, bugün fazladan 8 milyon ton buğday üretebilirdik ve ithalata ihtiyaç duymazdık. Şu an her saatte 18 futbol sahası büyüklüğünde tarım arazisi kaybediyoruz" dedi. Verimli araziler üzerine kurulan Güneş Enerji Santrallerini (GES) de eleştiren Gürer, enerji yatırımlarının tarım dışı alanlara kaydırılması gerektiğini ekledi.

Kırsal Yaşlanıyor, Türkiye 21 Üründe Arz Açığı Veriyor

Kırsal yaşamın sosyal donatı eksiklikleri nedeniyle cazibesini yitirdiğini ve gençlerin köyleri terk ettiğini söyleyen Gürer, ÇKS'ye kayıtlı çiftçi sayısının nüfusa oranla gerilediğini ve kırsaldaki yaş ortalamasının 58’e yükseldiğini ifade etti. Bu çöküşün dışa bağımlılığı artırdığını savunan CHP'li vekil, “Cumhuriyetin ilk yıllarındaki üretici vizyonu sürdürülemediği için bugün 21 temel üründe arz açığı olan bir ülke haline geldik. Buğday, arpa, pamuk, ayçiçeği, çay, ceviz ve bademde ithalata muhtacız. 2025 yılındaki mercimek üretimi, 2002 yılının yarısına düştü. Nohut ve fasulyede dahi açığımız var” diye konuştu.

"Kanuni Destek Çiftçiden Esirgeniyor"

Maliyet artışları altında ezilen çiftçinin tüccar ve aracıların insafına bırakıldığını dile getiren Gürer, bütçe ve yasal zorunluluklar arasındaki uçurumu şu sözlerle eleştirdi: “Tarım Kanunu’na göre 2026 yılında çiftçiye verilmesi gereken yasal destek 722 milyar lirayken, verilen destek yalnızca 168 milyar lira. Tarım Bakanlığı’nın toplam bütçesi dahi bu yasal sınırın altında kalıyor. Çiftçi kazanamıyor; mazot, gübre, ilaç ve sulama maliyetleri üreticiyi eziyor.” Gürer, geçtiğimiz dönemde yaşanan kuraklığın da hububat ve bahçe bitkilerinde yaklaşık 20 milyon tonluk dev bir kayba yol açtığını hatırlattı.

Çözüm Reçetesi: "Mazotta ÖTV ve KDV Kaldırılmalı"

Tarım sektörünü ayağa kaldırmak için acil reform çağrısı yapan TBMM Komisyon Üyesi Ömer Fethi Gürer, çözüm önerilerini şöyle sıraladı: Çiftçinin kullandığı mazottan ÖTV ve KDV kaldırılmalı, elektrik borçları yapılandırılmalı, tarımsal icra takipleri derhal durdurulmalıdır. Ziraat Bankası asli görevi olan çiftçi kuruluşu kimliğine geri dönmeli, gübre ve yem fiyatları yüzde 50 oranında sübvanse edilerek kooperatifçilik güçlendirilmelidir. Toplantıyı Sümerlerden kalan bir sözle bitiren Gürer, “'Koyunu ve buğdayı olanın kapısını altını olan bekler.' Çok güzel villalarınız olabilir ama gıdanız yoksa yaşamı sürdüremezsiniz. Duvarı kemirerek yaşayamazsınız, çiftçiyi sahiplenmek zorundayız" dedi.

"Çiftçi Sayısı ve Prim Ödeyen Üretici Hızla Düşüyor"

Resmi veriler ile sahadaki durum arasındaki çelişkilere dikkat çeken Gürer, sosyal güvenlik sistemine dahil olabilen çiftçi sayısındaki dramatik düşüşü paylaştı: “Bakanlık verilerine göre 2 milyon 300 bin ÇKS’li, Ziraat Odalarında ise yaklaşık 5 milyon kayıtlı çiftçimiz var. Ancak sosyal güvenlik sistemine prim ödeyebilen çiftçi sayısı 2009 yılında 1 milyon iken, bugün 616 bine geriledi. Çiftçimiz içine düşürüldüğü durum nedeniyle büyük sıkıntı yaşıyor.”

"Son 3 Yılda Çiftçiden 1 Trilyon 354 Milyar Lira Esirgediniz"

Tarım Kanunu’nun desteklemeleri içeren maddelerinin uygulanmadığını savunan Gürer, bütçe verileri üzerinden hükümeti eleştirdi: “Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesine göre 2026 yılında çiftçiye verilmesi gereken destek 722 milyar liraydı. Verilen destek ise sadece 168 milyar lira. Tarım ve Orman Bakanlığının toplam bütçesi zaten 542 milyar lira. Son üç yılda çiftçiden esirgenen destek toplamı 1 trilyon 354 milyar lirayı buldu. Bu destekler verilseydi, çiftçinin bankalara ve finans kuruluşlarına olan borcu bugün 1,5 trilyon liraya ulaşmazdı.”

Ürün Fiyatları ve Haciz Kıskacı

Yaş çay ve buğday fiyatları üzerinden üreticinin alım gücü kaybını örneklendiren CHP’li Gürer, “35 liralık çay fiyatı çiftçiyi mutlu etmedi. Geçen yıl 6 kilo yaş çay satan 1 kilo kuru çay alırken, bu yıl 8,5 kilo satmak zorunda. Çukurova'da buğday hasadı başladı; eğer fiyat 24-25 liranın altında kalırsa üretici yine perişan olacak” uyarısında bulundu. Eskiden ürününü satan çiftçinin esnafa gittiğini, şimdi ise icra korkusuyla doğrudan bankaya koştuğunu belirten Gürer, Anadolu'da traktör, tarım arazisi ve ev hacizlerinin arttığını söyledi.

Kırsaldan Kaçış ve Çözüm Önerileri

Kırsal alanlardaki altyapı, internet, eğitim ve sağlık yetersizlikleri nedeniyle köylerin boşaldığını ve çiftçi yaş ortalamasının 58’e yükseldiğini ifade eden Gürer, çözüm için şu önerileri sıraladı: Mazotta ÖTV ve KDV kaldırılmalı, gübre ve yem yüzde 50 sübvanse edilmeli, taban fiyat uygulamasına geri dönülerek piyasa tüccarın insafından kurtarılmalı ve kooperatifçilik geliştirilmelidir.

"İthalat Çözüm Olmadı, ESK Kâr Etme Yeri Değildir"

2010 yılından bu yana sürdürülen hayvan ithalatı politikalarını da eleştiren Ömer Fethi Gürer, “Geçen yıl 739 bin büyükbaş hayvan ithal edildi, bu yıl 500 bin daha gelecek ama besici hâlâ hayvan bulamıyor. Et ve Süt Kurumu 2025 yılında 14 milyar lira kâr açıklamış. Bu kurumlar kâr etmek için değil, piyasayı dengeleyip üreticiyi ve tüketiciyi korumak için vardır” diyerek tarımdaki sorunların yerinde incelenmesi için Meclis araştırma çağrısını yineledi.

"YASANIN ÖNGÖRDÜĞÜ DESTEK VERİLMEDİ"

2006 yılında yürürlüğe giren Tarım Kanunu’nun 21. maddesini hatırlatan Sarıbal, tarımsal desteklerin milli gelirin en az yüzde 1’i oranında olması gerektiğini vurguladı. İktidarın bu yasaya uymadığını belirten Sarıbal, "Desteğin yalnızca beşte biri çiftçiye ulaştı. 2007-2026 döneminde iktidarın çiftçiye olan borcu cari fiyatlarla yaklaşık 2 trilyon liraya ulaştı" dedi.

BORÇLAR 256 KAT ARTTI

Sarıbal, çiftçinin bankalara olan borcunun Mart 2026 itibarıyla 1 trilyon 350 milyar liraya yükseldiğini açıkladı. Son 20 yılı kıyaslayan Sarıbal, "Tarımsal destekler 54 kat artarken, çiftçinin borcu 256 kat arttı. Bu tablo, desteklenenin üretici değil bankalar olduğunun açık kanıtıdır" ifadelerini kullandı.

26 MİLYON DEKAR ALAN KAYIP

Üretimden kaçışın arazi verilerine de yansıdığını ifade eden Bursa Milletvekili, 2002 yılından bu yana yaklaşık 26 milyon dekar tarım alanının kaybedildiğini söyledi. Girdi maliyetlerindeki enflasyona da dikkat çeken Sarıbal, gübre fiyatlarındaki yıllık artışın yüzde 104’e, mazotun ise yüzde 57,6’ya ulaştığını hatırlatarak, üretimin sürdürülemez hale geldiğini belirtti.

ÇÖZÜM ÖNERİLERİNİ SIRALADI

Sarıbal, tarımsal krizden çıkış için şu önerilerde bulundu:

• Tarımsal destekler milli gelirin en az yüzde 1’i seviyesine çıkarılmalı.
• Çiftçi BAĞ-KUR primleri düşürülmeli ve prim gün sayısı 7 bin 200’e indirilmeli.
• Doğal afetlerde üreticinin zararı eksiksiz karşılanmalı.

"TARIMDA İSTİHDAM VE ALAN KAYBI KORKUTUCU"

Öztürkmen, 2011 yılında toplam istihdamın %24,8'ini oluşturan tarım sektörünün, Mart 2025 itibarıyla %14,7'ye gerilediğini belirtti. Çiftçi sayısının 2 milyon sınırına dayandığını söyleyen Öztürkmen, "2001'den bu yana 2,3 milyon hektardan fazla tarım arazisi kaybedildi. Çiftçimiz yüksek maliyetler ve iklim krizi nedeniyle toprağını terk ediyor" dedi.

2025: REKOR KAYIPLARIN YILI

TÜİK verilerine dayanarak 2025 yılının tarımsal üretimde dramatik düşüşlere sahne olduğunu kaydeden Öztürkmen, zirai don ve kuraklık nedeniyle meyve üretiminin 10 yıl sonra ilk kez 20 milyon tonun altına düştüğünü bildirdi. Özellikle kayısıda %73,9, kirazda %70,6 ve elmadaki %48,3'lük kayıpların altını çizdi.

ANTEP FISTIĞINDA "SÜPER HÜCRE" YIKIMI

Gaziantep'in Mayıs ayı başında "süper hücre" adı verilen şiddetli bir afetle karşılaştığını hatırlatan Öztürkmen, şunları söyledi: "Antep fıstığında rekolte kaybı %60'ı aştı. Sadece bu yılın mahsulü değil, gelecek yılın tomurcuğu olan 'karagöz'ler de yok oldu. TARSİM, karagöz zararını kapsam dışı bırakıyor; bu hata derhal düzeltilmelidir."

"GAZİANTEP AFET BÖLGESİ OLMALI"

İktidarın Gaziantep için ayırdığı 100 milyon TL'lik ödeneği yetersiz bulan Öztürkmen, bölgenin acilen 'afet bölgesi' ilan edilmesi, çiftçi borçlarının faizsiz ertelenmesi ve TARSİM devlet desteğinin %75'e çıkarılması çağrısında bulundu.

"ÇİFTÇİ BAYRAM DEĞİL, YAS TUTUYOR"

TÜİK’in Nisan 2026 Tarım-ÜFE verilerine atıfta bulunan Barut, tarım üretici fiyatlarının yıllık bazda yüzde 42,53 artmasına rağmen, ürünlerin maliyetinin altında satıldığını ifade etti. Barut, "Maliyetler katlanarak artıyor ama narenciyeden pamuğa, buğdaydan mısıra ürün fiyatları maliyetlerin çok altında kalıyor. Bu koşullarda çiftçi kutlama değil, adeta yas tutuyor" dedi.

BORÇ YÜKÜ VE ÜRETİCİ SAYISINDAKİ KAYIP

Çiftçinin ekonomik tablosuna dair çarpıcı veriler paylaşan Ayhan Barut, 2002 yılında 2,8 milyon olan Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı üretici sayısının bugün 2 milyon seviyesine gerilediğini açıkladı. Borçlanma verilerine de değinen Barut, "2002 yılında 2,5 milyar lira olan çiftçi borcu bugün 1 trilyon 300 milyar lirayı aşmış durumda" bilgisini paylaştı.

"TARIM KANUNU UYGULANMIYOR"

2006 yılında çıkarılan Tarım Kanunu’na göre GSYH’nin yüzde 1’inin tarıma destek olarak verilmesi gerektiğini hatırlatan Barut, hükümetin kendi yasasına dahi uymadığını savundu. Barut, "Halkın iktidarında 14 Mayıs'ı bayram tadında kutlayacağız. Üreten ve kalkınan bir Türkiye’de herkesi refaha kavuşturacağız" diyerek çözümün yerli üretimi desteklemekten geçtiğini vurguladı.

"ALIM GÜCÜ CİDDİ ORANDA DÜŞTÜ"

Yaş çay fiyatını alım gücü üzerinden değerlendiren Gürer, üreticinin geçen yıla oranla büyük bir kayıp yaşadığına dikkat çekti. Gürer, "Geçtiğimiz yıl 6 kilo yaş çay satan üretici 1 kilo kuru çay alabiliyordu. Bugün ise 1 kilo kuru çay alabilmek için 8,5 kilo yaş çay satmak zorunda. Sadece kuru çay üzerinden bakıldığında bile üreticinin 2,5 kilo kaybı var" dedi.

"FİYAT DÜŞÜK OLDUĞU İÇİN BAKANLIK AÇIKLADI"

Fiyatın üreticiyi memnun etmediğinin iktidarın tutumundan belli olduğunu savunan CHP’li Gürer, "Eğer fiyat üreticiyi mutlu etseydi açıklamayı Sayın Cumhurbaşkanı yapardı. Bu kez açıklamayı Bakanlık yaptı, çünkü verilen fiyat düşük" ifadelerini kullandı. Gürer, kahvehanelerde bir bardak çayın 15 liraya satıldığını hatırlatarak, iki bardak çay parasının bir kilo yaş çay bedelinden fazla olduğunu belirtti.

İTHALAT RAKAMLARI KORKUTUYOR

Türkiye’nin çayda arz açığı riskiyle karşı karşıya olduğunu vurgulayan Gürer, son yıllardaki ithalat verilerini paylaştı:

• 2022-2026 Dönemi: 67 bin 552 ton siyah çay ithalatına 153,7 milyon dolar ödendi.
• 2025 Yılı: 20 bin 890 ton ithalat için 47,8 milyon dolar yurt dışına gitti.
• 2026 (İlk 3 Ay): 4 bin 613 ton çay ithal edildi, 12,4 milyon dolar döviz ödendi.

"FİYAT 40 LİRANIN ÜZERİNE ÇIKARILMALI"

Çay üretiminin engebeli arazilerde büyük maliyetlerle yapıldığını ifade eden Ömer Fethi Gürer, yevmiye, gübre ve nakliye giderlerinin dikkate alınarak fiyatın ivedilikle 40 liranın üzerine revize edilmesi çağrısında bulundu.

ÇİFTÇİ BORÇLARINDA REKOR ARTIŞ

Aygun, çiftçilerin ekonomik darboğazda olduğunu rakamlarla ortaya koydu: "2004 yılında çiftçilerin bankalara olan nakdi kredi borcu 5,3 milyar TL iken, 2025 yılında bu tutar 1 trilyon 239 milyar TL'ye ulaşmıştır. Son 19 yılda borç yükü tam 234 kat artmıştır." Tarımsal desteklerin bu borç sarmalı karşısında yetersiz kaldığını belirten Aygun, desteklerin üreticiyi güçlendirmek yerine borç sistemini ayakta tutan bir tampona dönüştüğünü savundu.

"TARIMSAL KİT’LER ZAYIFLATILDI"

Gübre ve tohum gibi stratejik alanlarda kamusal gücün kaybedildiğini ifade eden Aygun; TÜGSAŞ, İGSAŞ, TİGEM ve TÜRKŞEKER gibi kurumların özelleştirme ve kapasite düşüşleri nedeniyle işlevsizleştiğini belirtti. Türkiye’nin gübre hammaddesinde yüzde 90 oranında dışa bağımlı olduğunu hatırlatan Aygun, bu durumun gıda egemenliğini tehdit ettiğini söyledi.

ÇÖZÜM: %50 SÜBVANSİYON VE PLANLI TARIM

Gıda arz güvenliği için acil bir "Tarım ve Hayvancılık Eylem Planı" çağrısında bulunan Dr. İlhami Özcan Aygun, şu çözüm önerilerini sıraladı:

• Çiftçi borçlarının yeniden yapılandırılması.
• Mazot, gübre, tohum ve ilaç giderlerinin en az yüzde 50 oranında sübvanse edilmesi.
• İthalat odaklı politikalar yerine yerli üretimin ve planlı tarımın öncelenmesi.

Aygun açıklamasını, "Üretimdeki tükenmişlik artık bir beka sorunudur. İktidarı çiftçinin sesine kulak vermeye davet ediyorum," sözleriyle tamamladı.

"Üretim 2002 Yılı Rakamlarının Gerisinde"

Türkiye’nin buğday üretimindeki tarihsel verilerini paylaşan Gürer, 2002 yılında 19,5 milyon ton olan üretimin 2025’te 17,9 milyon tona gerilediğine dikkat çekti. Yıllık 22 milyon tonluk ihtiyaca vurgu yapan Gürer, "Bu yıl yağışlar verimi artırdı ancak üretim alanlarındaki kayıp ve ithalat baskısı gıda güvenliğimizi tehdit ediyor. 2002’den bu yana 2 milyon 800 bin hektar tarım arazisi devre dışı kaldı," dedi.

Maliyetler 21 Lirayı Aşıyor: "En Az 24 Lira Şart"

Artan girdi maliyetlerinin çiftçinin belini büktüğünü ifade eden Gürer, güncel üretim maliyetlerini şu rakamlarla açıkladı:

• Sulu Tarım: Kilogram maliyeti yaklaşık 20 TL.
• Kuru Tarım: Kilogram maliyeti 21 TL’nin üzerinde.

Gürer, bu maliyet tablosu karşısında üreticinin evini geçindirebilmesi ve yeniden ekim yapabilmesi için alım fiyatının en az 24 liranın üzerinde olması gerektiğini vurguladı.

"Piyasa Tüccara Bırakılmamalı"

TMO’nun müdahale alımlarında proaktif olması gerektiğini söyleyen Gürer, "Piyasa tüccarın inisiyatifine bırakılırsa düşük fiyat oluşur. Çiftçi zarar ederse bir sonraki yıl buğdaydan uzaklaşır. Kendi çiftçimizi desteklemek yerine Rusya ve Ukrayna’nın buğdayına muhtaç kalmamalıyız," ifadelerini kullandı.

"Gıda Yoksa Bağımsızlık da Yok"

Tarımın stratejik önemine vurgu yapan Ömer Fethi Gürer, Türkiye'nin 21 temel üründe dışa bağımlı hale geldiğini belirtti. Mercimek üretiminin 2002 yılında 500 bin ton iken 2025 yılında 230 bin tona kadar gerilediğine dikkat çeken Gürer, "Sümerlerin dediği gibi; altını olan, buğdayı olanın kapısını bekler. Gıda güvencesi olmayan bir ülkenin bağımsızlığı tehlikededir" dedi.

"Çiftçiyi Arayacağız Ama Bulamayacağız"

Artan mazot, gübre ve lastik maliyetlerinin üreticiyi topraktan uzaklaştırdığını ifade eden Gürer, devlet desteğinin yetersizliğine değindi. 2006 Tarım Kanunu’na göre milli gelirin %1’inin çiftçiye verilmesi gerektiğini hatırlatan Gürer, "Bu yıl 722 milyar lira verilmesi gerekirken destek 168 milyar lirada kaldı. Yarın elini öpmek için çiftçi arayacağız ama bulamayacağız" diye konuştu.

Esnaf Nakliye ve Vergi Yükünden Şikayetçi

Hal esnafı Nuh Ağızballıer ise tarladan sofraya gelene kadar maliyetlerin katlandığını belirtti. Otoyol ücretleri ve tonaj sınırlamalarının sebze fiyatlarını doğrudan artırdığını söyleyen Ağızballıer, "Domates taşıyan aracın maliyetini artırırsanız fiyat nasıl düşecek? Vatandaş artık lüks hale gelen erik ve çileği alamıyor, sadece bakıyor" diyerek yetkililere seslendi.

"Maliyet 20 Lirayı Geçti, Fiyat 25 Lira Olmalı"

Çukurova'da hasadın yer yer başladığını ancak alım fiyatlarının hala açıklanmadığını hatırlatan Ayhan Barut, çiftçinin kara kara düşündüğünü ifade etti. Barut, "Bir kilo buğdayın üretim maliyeti 20 lirayı aştı. Çiftçinin kara gün dostu olması gereken TMO hala neyi bekliyor? Maliyeti gözeterek alım fiyatını en az 25 lira olarak açıklayın" dedi.

"İthalata Değil Çiftçiye Destek Verin"

Türkiye'nin yıllık 10 milyon tonluk buğday ithalatını adeta gelenek haline getirdiğini savunan Barut, iktidara şu sözlerle seslendi:

"Milyarlarca doları tarımsal ithalata harcamak yerine yerli üreticiye destek verin. Bu sene verim iyi ancak mazottan gübreye tüm maliyetler katlanarak arttı. Eğer çiftçinin yüzü gülmezse üretimden tamamen çekilecek. Bunun sonu gıda krizi ve kıtlıktır."

Barut, afetlerin ardından bu yıl yüzü gülen tarlalarda, ekonomik şartlar nedeniyle üreticinin mağdur edilmemesi gerektiğini belirterek, hakkın teslim edilmesi çağrısında bulundu.

Sarıbal, 2013 yılından bu yana göldeki yıllık su seviyesi değişimlerinin, yaklaşık 232 milyon metreküplük su kaybının nedenlerinin ve sanayi tesislerinin su kullanım miktarlarının açıklanmasını istedi. Tarımsal sulamaya yönelik kısıtlamalar uygulanırken sanayi kullanımına ilişkin denetimlerin yetersiz kaldığını savunan Sarıbal, göldeki su krizinin yalnızca iklim koşullarıyla açıklanamayacağını ifade etti.

Sarıbal, “Çiftçiye tasarruf çağrısı yapılırken sanayinin gölden ve yeraltından çektiği milyonlarca metreküp suyun konuşulmaması çözüm değil algı yönetimi olur” dedi.

“İznik Gölü Minimum İşletme Kotunun Altına Düştü”

Açıklamada, son 12 yılda gölde yaklaşık 3,55 metrelik su kaybı yaşandığı ve bunun yaklaşık 232 milyon metreküplük hacme karşılık geldiği belirtildi. Sarıbal, göl seviyesinin minimum işletme kotunun altına düştüğünü belirterek bunun “ekolojik yıkım” anlamına geldiğini söyledi.

Kuraklık, azalan yağışlar, yeraltı suyu kullanımı ve sanayi faaliyetlerinin göldeki kaybı artırdığını ifade eden Sarıbal, 2022’de yüzde 16, 2023’te yüzde 40 ve 2024’te yüzde 30 oranında su kaybı yaşandığını kaydetti.

“Sanayi Kullanımı Denetlenmeli”

Sarıbal, bölgedeki bazı sanayi tesislerinin su kullanımına ilişkin iddiaları da gündeme taşıdı. Açıklamada, Cargill’in tahsis edilen yeraltı suyu kuyularından yılda 1 milyon metreküpten fazla su çektiği öne sürüldü. Ayrıca Gemlik Gübre tesislerine ilişkin geçmiş dönemde su kullanım denetimlerinin yetersiz olduğu iddia edildi.

Bilimsel Araştırma Vurgusu

Sarıbal, Haziran 2025’te yayımlanan bilimsel bir çalışmanın, İznik Gölü Havzası’ndaki plansız yapılaşma ve sanayi baskısının su rejimini olumsuz etkilediğini ortaya koyduğunu söyledi.

Açıklamaya göre 1990–2018 döneminde havzada ticari ve sanayi alanları yüzde 461,5 artarken, ulaşım ve madencilik alanları 730 hektara ulaştı. Aynı dönemde yüzey akışının yüzde 22,3 arttığı, yeraltı suyunu besleyen süzülmenin ise yüzde 7,5 azaldığı belirtildi.

Şeffaf Havza Yönetimi Çağrısı

Sarıbal, İznik Gölü’nün korunması için gölün yıllık su dengesinin kamuoyuna açık biçimde paylaşılması, sanayi kullanımının etkin şekilde denetlenmesi, atık su deşarjlarının şeffaf hale getirilmesi ve tüm paydaşların dahil olduğu bütüncül bir havza yönetim planı hazırlanması gerektiğini ifade etti.

Ayrıca TBMM’ye sunduğu araştırma önergesinde göldeki su kaybının nedenlerinin, sanayi ve tarımsal kullanım baskısının, yeraltı su seviyelerindeki değişimin ve iklim etkilerinin kapsamlı şekilde araştırılmasını talep etti.

Türkiye’de 58 ilde yağlık ayçiçeği üretimi yapıldığını ifade eden Ediz Ün, “Ülkemizin dörtte üçünde ayçiçeği üretimi gerçekleştiriliyor. Ancak 2025 yılında 1,6 milyon tonluk üretimle son 9 yılın en düşük seviyesine geriledik. 2025’teki yağlık ayçiçeği üretimi, bir önceki yıla göre yüzde 12, üretimin zirve yaptığı 2022 yılına göre ise yüzde 30 azaldı. Üstelik son 4 yıldır üst üste üretim düşüyor. Daha önce böyle bir tablo yaşanmamıştı” dedi.

Edirne’nin geçmişte yağlık ayçiçeği üretiminde Türkiye birincisi olduğunu hatırlatan Ün, bugün üçüncü sıraya gerilediğini belirterek şunları söyledi:

“Son 15 yılda Edirne’deki üretim yüzde 48 azaldı. Bu, bölgede yaşanan kuraklık ve tarlaların suya kavuşturulamamasından kaynaklanmaktadır. Edirne’nin temel tarımsal ürünlerinden biri olan ayçiçeğinde yaşanan bu gerileme hem bölge hem de Türkiye açısından büyük kayıptır.”

“İthalatta dünya birincisiyiz”

Ayçiçeği ithalatındaki artışa da dikkat çeken Ün, geçen yılın ilk 3 ayında 393 bin ton olan yağlık ayçiçeği ithalatının bu yıl aynı dönemde yüzde 54 artarak 607 bin tona yükseldiğini ifade etti.

“İthalat 1,5 kattan fazla arttı. Üstelik bu ithalat tam da ekim öncesi dönemde yapılıyor” diyen Ün, AKP dönemindeki ithalat politikalarını şu sözlerle eleştirdi:

“AKP döneminde ayçiçeği tohumu ve türevleri ithalatına 30 milyar dolar ödendi. Bu rakam, yaklaşık 57 milyon ton ayçiçeğine karşılık geliyor. Yani Türkiye’nin yaklaşık 30 yıllık üretimine eş değer bir ithalat yapılmış durumda. Düşünebiliyor musunuz, 30 yıllık üretim kadar ürün dışarıdan alınmış. İthalatı o kadar abarttılar ki Türkiye her yıl ayçiçeği ithalatında dünya birincisi oluyor.”

İthalatın ağırlıklı olarak komşu ülkelerden yapıldığını belirten Ün, “İthalatın yüzde 40’ı Romanya’dan, yüzde 38’i Moldova’dan, yüzde 19’u ise diğer sınır komşumuz Bulgaristan’dan geliyor. Kısacası Türkiye’ye gelen her 10 ayçiçeği tohumunun 6’sı Romanya ve Bulgaristan’dan geliyor. Biz neden üretmiyoruz, neden ihraç eden ülke konumunda değiliz? Çünkü ithalatı seven bir AKP iktidarı ve bundan beslenen çevreler var” ifadelerini kullandı.

“Tarımda dışa bağımlılık her geçen gün artıyor”

Ekim sezonunun sürdüğünü hatırlatan Ün, üreticinin en büyük beklentisinin ürününün para edip etmeyeceği ve devlet desteği olduğunu belirtti.

“Üretici bugün şunu soruyor: ‘Ürünüm para edecek mi, zarar edersem devlet yanımda olacak mı?’ Ancak görüyoruz ki AKP iktidarı ithalattan vazgeçmiyor. ‘Dışarıda ucuzsa ithal et’ anlayışını her geçen gün daha da sertleştirerek sürdürüyorlar. Bu politika belki birilerini zengin ediyor olabilir ama Türkiye tarımda her geçen gün kan kaybediyor, dışa bağımlılığı artıyor” diyen Ün, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Buradan AKP iktidarını uyarıyorum. Bir an önce aklınızı başınıza alın. Giderayak bu ülkenin tarımına daha fazla zarar vermeyin.”

"Zihni Derin'in Mirasına Sahip Çıkıyoruz"

Konuşmasına çayın Rize’deki tarihsel serüvenini hatırlatarak başlayan Özel, Zihni Derin ve İsmet İnönü dönemlerinde çay üreticisine verilen desteğin önemine vurgu yaptı. CHP’nin Rize’yi çayla kalkındıran parti olduğunu belirten Özel, "Zihni Derin CHP’dir, CHP Zihni Derin’dir. Rize’nin ekmeğini veren parti CHP’dir" dedi.

"TÜİK Verilerine Göre Bile Çay 40 Lira Olmalı"

Güncel ekonomik şartlarda çay üreticisinin perişan edildiğini savunan Özgür Özel, maliyet hesaplamalarına değindi. Ziraat Odası verilerine göre 1 kilo çayın maliyetinin 31 TL olduğunu ifade eden Özel, şu açıklamayı yaptı:

"AK Parti’nin geldiği 2002 yılındaki fiyatı sadece TÜİK enflasyonuna uyarlasanız bugün çayın 40 lira 50 kuruş olması lazım. Net olarak söylüyoruz; çayın kilosu 40 lira olmalıdır. 1 kilo çay satan, iki ekmeği koltuğunun altına koyup evine gidebilmelidir. Bunun altındaki her fiyat sömürüdür."

İktidar Olduğumuzda Yapılacaklar: Alım Garantisi ve Promosyon

Özel, CHP iktidarında hayata geçirecekleri "Çay Kanunu" ile üreticiyi koruma altına alacaklarını vaat etti. Öne çıkan vaatler arasında şunlar yer aldı:

• Alım Garantisi: Tıpkı otoyol ve hastanelere verilen garantiler gibi üreticiye devlet güvencesi sağlanacak.
• Desteklemeler: Taban fiyatın %10'u kadar destekleme, dönüm başına 2.000 TL gübre ve çapalama desteği verilecek.
• Banka Promosyonu: Üretici çay parasını hangi bankadan alacağını kendisi seçecek ve banka promosyonu doğrudan üreticinin cebine girecek.
• Kadro Müjdesi: 10 bin ÇAYKUR işçisine kadro verilmesi "namus borcu" olarak nitelendirildi.

Özgür Özel, konuşmasını "Karıncanın kardeşi var, o da Cumhuriyet Halk Partisi'dir" sözleriyle tamamlayarak, kaçak çayla etkin mücadele sözü verdi.