Dış pazarlara yönelik sevkiyat dinamiklerinin 2026 yılında oldukça pozitif seyrettiğini ifade eden Başbakan Yardımcısı hem ihracat hacmi hem de elde edilen gelir bakımından geçen yılın aynı dönemini geride bıraktıklarını vurguladı. Patruşev, "Maddi değer bazında tahıl ihracatımız üçte bir oranında arttı. Arpa ve mısır ihracatı ise neredeyse iki katına çıktı. Sezon sonuna kadar dış pazarlara 50 milyon tonu buğday olmak üzere toplam 60 milyon ton tahıl sevk etmeyi planlıyoruz" dedi.

Üreticilere Destek ve İhracat Vergisi Açıklaması

Devletin ihracat odaklı üretim yapan çiftçilere yönelik desteklerini sürdürdüğünü belirten Patruşev; düşük faizli krediler, nakliye sübvansiyonları ve ürünlerin yurt dışında tanıtılması gibi enstrümanların etkin şekilde kullanıldığını aktardı. Geçtiğimiz yıl 144 milyon tonu aşarak ülke tarihinin en yüksek üçüncü hasat hacmine ulaştıklarını hatırlatan Patruşev, bu yıl olumsuz hava koşulları nedeniyle ekim sürecinin zorlu geçtiğini ancak bölgelerin üretim planlarında bir kesintiye gitmediğini ifade etti.

Buğdayda ihracat vergilerinin kaldırılması ihtimalini kesin bir dille dışlayan Dmitri Patruşev, mevcut mekanizmanın piyasa koşullarına otomatik olarak uyum sağladığını söyledi. Şu an itibarıyla tahıl ürünleri ve ayçiçeği küspesinde vergilerin sıfır seviyesinde olduğunu belirten Patruşev, ayçiçeği yağında ise baz ihracat fiyatlarının yüzde 10 artırılması sayesinde vergi yükünün düşürüldüğünü açıkladı. Tarım Bakanlığının piyasayı dengelemek için tüm araçlara sahip olduğunu belirten Patruşev, "Regülasyonlar üreticinin ekonomisini baltalamamalı; aksine iç pazar, işleme sanayisi ve ihracat arasındaki dengeyi korumaya yardımcı olmalıdır" değerlendirmesinde bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Hürmüz Boğazı'nın küresel gıda ve gübre arzı için taşıdığı hayati öneme dikkat çeken Guryev, dünya genelindeki gübre ticaretinin yüzde 30'unun bu hat üzerinden yapıldığını belirtti. Verileri paylaşan RAPU Başkanı; küresel karbamid (üre) sevkiyatının yüzde 36'sının, kükürt ticaretinin yüzde 46'sının, amonyak ticaretinin yüzde 25'inin ve temel fosfatlı gübre ticaretinin yüzde 22'sinin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini hatırlattı. Guryev, "Kriz gözlerimizin önünde büyüyor. Hürmüz Boğazı, gıda güvenliği için kilit bir merkezdir ve şu anda kapalıdır. Bu yapboz ancak boğaz yeniden açıldığında tamamlanacaktır" ifadelerini kullandı.

15 Milyon Tonluk Kayıp ve Rekolte Tehdidi

Andrey Guryev, şubat ayı ile mayıs ayları arasında mineral gübre ticaretinde yaşanan kaybın 15 milyon tona ulaştığını açıkladı. Bu miktarın küresel çeyreklik satışların neredeyse üçte birine denk geldiğini söyleyen Guryev, bu kaybın telafi edilmesinin imkansız olduğunu, üreticilerin bu hacimde bir ürünü depolayabileceği büyüklükte antrepoların bulunmadığını aktardı.

Gübreleme sezonunun kritik aşamalarının geçmekte olduğunu ve bu durumun gelecekteki tarımsal hasada doğrudan yansıyacağını dile getiren RAPU Başkanı, "Azot, fosfor ve potasyum gibi temel gübrelerin toprağa uygulanmasındaki düşüş; ülkeye ve toprak yapısına bağlı olarak tarımsal verimlilikte yüzde 20 ila yüzde 40 arasında bir rekolte kaybına yol açacaktır" uyarısında bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Yasak kararının 3 Haziran itibarıyla yürürlüğe gireceği belirtilirken, kısıtlamanın Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) üye devletlerine yönelik transit geçişleri de kapsayacağı bildirildi. Rosselkhoznadzor, daha önceki süreçte de Ermenistan'dan yaş meyve-sebze, balık ürünleri, sert çekirdekli meyveler ve üzüm ithalatına kısıtlama getirmişti.

Paşinyan’dan "Siyasi Karar" Niteliği ve Tazminat Sözü

Gelişmelerin ardından açıklamalarda bulunan Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Rusya tarafından uygulamaya konulan bu yasakların siyasi amaçlar taşıdığını iddia etti. Alınan kararlar nedeniyle zarar gören Ermeni çiftçilerin ve üreticilerin maddi kayıplarının hükümet tarafından telafi edileceğini açıklayan Paşinyan, şu ifadeleri kullandı:

"Eğer biberler bozulursa parasını ben ödeyeceğim, hükümet ödeyecek. Ancak tüm bu sürecin neticesinde, Ermenistan'daki biber üretimi ve ihracatı daha da büyüyecektir."

Uluslararası tarım ticareti uzmanları, iki ülke arasında yaşanan bu kısıtlamaların bölgesel tedarik zincirinde ve AEB pazarında ticari dengeleri etkileyebileceğini öngörüyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Bakan Yumaklı, yaptığı açıklamada 7 Haziran’da kutlanan Dünya Gıda Güvenilirliği Günü’nün, gıda güvenilirliği konusunda toplumsal farkındalığın artırılması açısından önemli bir zemin sunduğunu vurguladı.

Birleşmiş Milletler kararıyla her yıl 7 Haziran’da kutlanan bu özel günün, güvenilir gıdaya erişimin halk sağlığının korunmasındaki belirleyici rolünü bir kez daha hatırlattığının altını çizen Yumaklı, “2026 yılı için belirlenen ‘Yükten çözümlere – her yerde güvenli gıda’ teması da gıda kaynaklı risklerin azaltılmasında bilimsel verilerin, etkili politikaların ve doğru uygulamaların önemini açık biçimde ortaya koymaktadır. Biz de bu anlayışla, üreticiden tüketiciye kadar tüm paydaşlarla birlikte güvenilir gıda kültürünü güçlendirmeye devam ediyoruz” ifadelerini kullandı.

SAFE2EAT’TE TÜRKİYE’NİN İLK YIL BAŞARISI

Yumaklı, Safe2Eat kampanyasının EFSA tarafından 2020 yılından bu yana yürütüldüğünü aktararak, Türkiye'nin 2025 yılında ilk kez dahil olduğu kampanyada önemli bir başarı elde ettiğini vurguladı.

Türkiye'nin geçen yıl yürütülen iletişim faaliyetleriyle geniş kitlelere ulaştığını aktaran Yumaklı, şöyle devam etti:

"2025 yılında Safe2Eat kampanyasına ilk kez katılan ülkemiz, yürüttüğü yoğun iletişim faaliyetleri, sosyal medya çalışmaları ve kamuoyu bilgilendirme faaliyetleriyle kampanyaya katılan ülkeler arasında en yüksek görünürlük ve etkileşim sağlayan ülkelerden biri oldu. Gıda güvenilirliği konusunda vatandaşlarımızın gösterdiği ilgi, kampanyanın ülkemizde ne kadar güçlü bir karşılık bulduğunu ortaya koydu. Elde ettiğimiz bu başarılı sonuçların ardından 2026 yılında da kampanyada yer alarak bilim temelli bilgilendirme çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz."

2026 YILINDA ÜÇ TEMEL ODAK ALANI

Toplam 23 ülkenin gönüllü iş birliğiyle yürütülen kampanyanın, tüketicilerin gıda konusunda bilinçli tercihler yapmasını desteklemeyi, bilimsel değerlendirmelere dayalı doğru bilgiyi toplumla buluşturmayı ve gıda sistemine duyulan güveni artırmayı amaçladığını belirten Yumaklı, Türkiye'nin bu yılki çalışmalarını üç temel tema üzerine yoğunlaştırdığına dikkati çekti.

Bakan Yumaklı, kampanya kapsamında öne çıkarılan başlıklara ilişkin şu bilgileri verdi:

"2026 yılı boyunca özellikle gıda israfının azaltılması, gıda kaynaklı hastalıklarla mücadele ve gıdaların güvenilir yöntemlerle hazırlanması konularında tüketicilerimizi bilgilendiriyoruz. Kaynaklarımızın korunması ve israfın önlenmesine yönelik farkındalık oluşturuyor, gıda kaynaklı risklerin bilimsel yaklaşımlarla nasıl azaltılabileceğini anlatıyor ve vatandaşlarımızın gıdaları güvenli şekilde hazırlayıp saklamalarına yönelik doğru uygulamaları paylaşıyoruz."

Yumaklı, gıda güvenilirliğinin yalnızca resmi kontrollerle değil, tüketicilerin bilinçli tercihleriyle de güçlendiğine işaret ederek, kampanyanın bu yönüyle önemli bir farkındalık aracı olduğunu dile getirdi.

Kampanya süresince Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğüne ait sosyal medya hesapları ile https://guvenilirgida.tarimorman.gov.tr internet sitesi üzerinden bilgilendirici içerikler paylaşıldığını belirten Yumaklı, #Safe2EatEU etiketiyle yürütülen iletişim faaliyetleriyle toplumun her kesimine ulaşılmasının hedeflendiğini bildirdi.

Bakan Yumaklı, sektör temsilcileri, akademik çevreler, sivil toplum kuruluşları ve tüketicilerle yürütülen iş birlikleri sayesinde bilim temelli bilginin daha geniş kitlelere ulaştırılmasının amaçlandığına işaret etti.

GÜVENİLİR GIDA MOBİL UYGULAMASIYLA AKTİF KATILIM

Gıda güvenilirliğinde şeffaflığın artırılması ve vatandaşların denetim süreçlerine daha aktif katılımının sağlanması amacıyla hayata geçirilen Güvenilir Gıda Mobil Uygulaması’nın da bu yaklaşımın önemli araçlarından biri olduğunu anımsatan Yumaklı, şunları kaydetti:

“Güvenilir Gıda Mobil Uygulamamız sayesinde vatandaşlarımız, toplu tüketim ve satış noktalarında karşılaştıkları uygunsuzlukları ‘çek-gönder’ özelliğiyle bize hızlı şekilde iletebiliyor, başvurularının durumunu uygulama üzerinden takip edebiliyor. Aynı zamanda karekod okutma özelliğiyle işletmelere ait denetim bilgilerine ulaşabiliyor, taklit ve tağşiş listeleri ile güncel duyuruları tek noktadan görebiliyor. Bu uygulama, devletimizin denetim kapasitesi ile vatandaşlarımızın bilinçli katkısını bir araya getirerek güvenilir gıda kültürünün daha da güçlenmesine katkı sağlıyor.”

Söz konusu hesaplamada, günlük ortalama 30 litre süt verimine sahip 100 baş sağmal Holstein ırkı kapasiteli standart bir işletme modelinin temel alındığı belirtildi. Metodolojide güncel fabrika ve kaba yem fiyatları, elektrik, mazot gibi enerji kalemleri ile personel giderleri, işletme gelirleri ve devlet tarafından sağlanan süt ile buzağı prim destekleri eş zamanlı olarak hesaba katıldı.

Maliyetteki Düşüş Kaba Yem Kaynaklı

Açıklanan raporda en dikkat çeken unsurlardan biri, süt maliyetinin bir önceki aya kıyasla litre başına 1,04 TL azalma göstermesi oldu. TÜSEDAD Yönetim Kurulu, bu düşüşün arka planındaki tarımsal girdileri şu şekilde detaylandırdı:

"Maliyetin bir önceki aya göre litre başına 1,04 TL azalmasının temel sebebi; yonca, kuru hasıl otu ve saman fiyatlarında gözlenen düşmedir. Bu düşüşün etkisi ile toplam işletme maliyeti içinde yemin payı bir önceki aya göre yüzde 1,3 azalma göstermiştir. Diğer işletme giderlerinde önemli bir değişim kaydedilmemesi, maliyetteki bu aşağı yönlü hareketin tamamen kaba yem fiyatlarındaki gevşemeden kaynaklandığını doğrulamaktadır."

İşletme Giderlerinde Aslan Payı Yemin

Yayımlanan işletme verilerine göre, bir süt hayvancılığı işletmesinin yıllık gider kalemleri incelendiğinde yem maliyetlerinin yüzde 67,9'luk pay ve 21 milyon 652 bin 619 TL ile açık ara en büyük yükü oluşturduğu görüldü. Yem giderlerini yüzde 11,8 ile personel (3.765.420 TL), yüzde 4,6 ile veterinerlik ve tedavi hizmetleri (1.480.000 TL), yüzde 4,4 ile enerji harcamaları (1.405.933 TL) ve yüzde 2,7 ile koruyucu hekimlik (850.000 TL) kalemleri takip etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Fuar kapsamında 100’den fazla ülkeden 10 binin üzerinde profesyonel ziyaretçinin ve 300’ün üzerinde katılımcı firmanın ağırlanması öngörülüyor. Geçtiğimiz dönemde 94 ülkeden 7 bin 556 ziyaretçi ve 170 katılımcı firmaya ev sahipliği yapan organizasyon, bu yıl 60’tan fazla ülkeden gelecek resmi delegasyonlar ve binlerce ikili iş görüşmesi (B2B) ile ihracat ağlarını genişletmeyi amaçlıyor.

"Dünya Gıda Güvenliğinin En Kritik Halkasıyız"

Fuarın organizatörlüğünü üstlenen HAGE Grup Yönetim Kurulu Başkanı Muhammet Ali Kalkan, küresel gıda tedarik zincirinde yaşanan dönüşüme dikkat çekti. Gıda güvenliği, sürdürülebilir üretim ve tedarik zinciri dayanıklılığının dünya genelinde stratejik bir önem kazandığını ifade eden Kalkan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Temsilciliğini ve öncülüğünü yaptığımız değirmen makineleri ve tahıl işleme ekipmanları sektörü, dünya gıda güvenliğinin en kritik halkasını oluşturuyor. O nedenle İDMA İstanbul 2026'yı yalnızca yeni teknolojilerin sergilendiği ticari bir alan olarak değil; sektörün geleceğine yön veren fikirlerin, yatırımların ve uluslararası iş birliklerinin şekillendiği stratejik bir platform olarak konumlandırıyoruz. İstanbul'un kıtaları buluşturan lojistik avantajı sayesinde, dünyanın dört bir yanından gelen sektör temsilcilerini aynı çatı altında bir araya getirerek küresel tahıl ekosistemine değer katmayı hedefliyoruz."

Ticaret Hacmine 1 Milyar Dolarlık Katkı Hedefi

Türkiye’nin Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Asya arasındaki köprü konumuyla değirmencilik teknolojilerinde merkez ülkelerden biri haline geldiğini belirten Kalkan, endüstrinin ekonomik gücünü rakamlarla ortaya koydu. Türkiye'nin 2024 yılında yaklaşık 3 milyon ton un ihracatı gerçekleştirerek küresel liderliğini sürdürdüğünü hatırlatan Kalkan, "Gelişmiş üretim altyapımızla İstanbul'u küresel bir buluşma merkezine dönüştürüyoruz. İDMA İstanbul’da kurulacak yeni iş bağlantılarıyla sektörün ticaret hacmine 1 milyar dolarlık net katkı sağlamayı hedefliyoruz" dedi.

Dijitalleşme ve Forum Başlıkları Ön Planda

Uluslararası Tahıl Konseyi (IGC) verilerine göre özellikle Afrika, Orta Doğu ve Güneydoğu Asya pazarlarında stratejik gıda yatırımları ve ileri işleme teknolojilerine yönelik talep hızla artıyor. Dünya genelinde faaliyet gösteren 12 binden fazla endüstriyel un değirmeninde yıllık 570 milyon tonun üzerinde buğday işlenirken; enerji verimliliği, dijital proses yönetimi, yapay zekâ, otomasyon ve izlenebilirlik rekabetin yeni belirleyicileri oluyor.

Fuarla eş zamanlı olarak düzenlenecek "IDMA Global Grain & Milling Forum" kapsamında bu değişimler masaya yatırılacak. Sürdürülebilir üretimden tedarik zinciri dayanıklılığına kadar pek çok kritik başlığın ele alınacağı organizasyonda; uluslararası sektör oturumları, teknoloji lansmanları, networking etkinlikleri ve BBM Kitchen deneyim alanı gibi özel etkinlikler de yer alacak.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Dünya Sağlık Örgütünün güncel verilerini paylaşan Eroğlu; küresel ölçekte her yıl yaklaşık 866 milyon insanın, yani dünya nüfusunun dokuzda birinin güvenli olmayan gıdalar yüzünden hastalandığını, 1,52 milyon kişinin ise hayatını kaybettiğini belirtti. Gıda kaynaklı biyolojik ve kimyasal tehlikelerin 200’den fazla hastalığa zemin hazırladığına dikkat çeken Eroğlu, bu durumun küresel ekonomiye yıllık maliyetinin 310 milyar ABD dolarını aştığını ifade etti.

En Büyük Sağlık Yükü Çocukların Üzerinde

Açıklamasında gıda güvensizliğinin en acı faturasını çocukların ödediğini belirten TVHB Başkanı Ali Eroğlu, şu verileri paylaştı:

"Dünya genelinde gıda kaynaklı hastalıklara bağlı sağlık yükünün yaklaşık yüzde 29’u beş yaş altı çocuklar üzerinde oluşmakta, her yıl yüz binlerce çocuk güvenli olmayan gıdalar nedeniyle yaşamını kaybetmektedir. Çocukların sağlıklı büyümesi ve gelişmesi açısından güvenli ve besleyici gıdaya erişimin sağlanması gelecek nesillerimizi korunmanın öncül koşuludur. Küresel kırılganlıklar, iklim krizi, savaşlar ve artan maliyetler bu erişimi her geçen gün daha da zorlaştırmaktadır."

"Tek Sağlık" Yaklaşımı Bir Zorunluluktur

Özellikle hayvansal üretim süreçlerinde karşılaşılan salgın hastalıklar ile büyüyen antimikrobiyal direnç sorununun insan sağlığını doğrudan tehdit ettiğini söyleyen Eroğlu, çözümün entegre politikalardan geçtiğini belirtti. Gıda güvenliğinin sağlanması için insan, hayvan ve çevre sağlığını tek bir potada eriten "Tek Sağlık" yaklaşımının yasal mevzuatlara ve koruyucu uygulamalara dönüştürülmesinin zorunlu olduğunu kaydetti.

Veteriner hekimlerin tarladan ve çiftlikten sofraya uzanan gıda zincirinin her halkasında hayati bir rol üstlendiğini hatırlatan Eroğlu; bulunabilirlik, erişim, kullanım ve istikrar olmak üzere dört ana noktada veteriner hekimlik hizmetlerinin gıda arzının güvencesi olduğunu ifade etti. Risk temelli denetim sistemlerinin güçlendirilmesi, taklit, tağşiş ve kayıt dışılıkla mücadelenin uzman personel eliyle yürütülmesi gerektiğinin altını çizen Eroğlu, "Güvenli gıda, tesadüflerin değil; bilimsel bilgiye dayalı planlama, denetim ve sorumluluk anlayışının sonucudur" diyerek sözlerini tamamladı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Sektördeki bu tezat gelişmeyi değerlendiren Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, miktar düşerken döviz getirisinin artmasının arkasında Türk limonunun uluslararası pazarda daha katma değerli satılmasının yattığını belirtti. Limon ihraç fiyatının dolar bazında yüzde 80 oranında arttığına dikkat çeken Balık, ürünün hak ettiği değeri bulduğunu ifade etti.

2026 Hedefi 500 Milyon Doları Aşmak

Türkiye’nin 2025 yılı genelinde gerçekleştirdiği 3 milyar 703 million dolarlık yaş meyve sebze ihracatının yüzde 11’ini tek başına limonun sırtladığını vurgulayan Başkan Cengiz Balık, ihracat artış trendinin 2026 yılının ocak-nisan döneminde de devam ettiğini kaydetti. Balık, "Limon ihracatımız bu yılın ilk dört ayında yüzde 18’lik artışla 165 milyon dolardan 195 milyon dolara çıktı. 2026 yılı sonunda limon ihracatında 500 milyon doları aşmayı hedefliyoruz. İlerleyen yıllarda orta vadeli hedefimiz ise 1 milyar doları görmek" dedi.

Irak ve Rusya Pazarı Liderliğini Koruyor

Türkiye'nin en çok limon ihraç ettiği ülkeler ve pazar payları hakkında da güncel verileri paylaşan Başkan Balık, lider pazarları şu sözlerle aktardı:

"2025 yılında en çok limon ihraç ettiğimiz ülkeler 161,5 milyon dolarla Irak, 81 milyon dolarla Rusya Federasyonu ve 23,7 milyon dolarla Romanya oldu. 2026 yılının ocak–nisan döneminde de bu sıralama değişmedi. Irak 64,5 milyon dolarla ilk sıradaki yerini korurken, Rusya’ya olan limon ihracatımız yüzde 62’lik rekor bir artışla 30,6 milyon dolardan 50 milyon dolara yükseldi ve ikinci sıradaki yerini sağlamlaştırdı. Üçüncü sırada ise 14,5 milyon dolarlık ithalatıyla Romanya yer alıyor."

Limon, 2026 yılının ilk dört aylık performansıyla mandalina, domates ve biberin ardından Türkiye'nin en çok ihraç ettiği dördüncü yaş meyve sebze ürünü olarak yerini koruyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Finansal sürdürülebilirliği önceleyen bir yaklaşım benimsediklerini vurgulayan Genel Müdür Terzi, beklenen yağışların gelmesi, baraj doluluk oranlarının artması ve üretimi sekteye uğratacak büyük doğal afetlerin yaşanmamasının tarım sektöründe olumlu bir tablo ortaya çıkardığını, bu doğrultuda 2026’nın Türk tarımı adına bir sıçrama yılı olacağını ifade etti.

10 Yıllık Hedef: Orta Asya ve Afrika Pazarları

Şirketin uzun vadeli küresel büyüme projeksiyonlarında Orta Asya ve Afrika pazarlarının merkezde yer alacağını belirten Terzi, önümüzdeki 10 yıllık stratejiyi şu sözlerle özetledi:

“10 yıl içinde temelde güçlü olduğumuz iş kollarını Orta Asya ve Afrika’daki ülkelere penetre etmeye çalışacağız. Hali hazırda güçlü olduğumuz bitki koruma iş kolunun yanı sıra sıvı biyostimülant ve bitki gelişimi düzenleyicileri ile tohum olmak üzere 3 ana iş kolunda ilerleyeceğiz. Bundan sonraki 10 yıl içinde enerjimizi bu iş kollarına aktaracağımızı net bir şekilde ifade edebilirim.”

Özbekistan Yatırımı 2027 Yılında Tamamlanıyor

Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te yapımı devam eden üretim tesisi yatırımının 2027 yılı içinde tamamlanmasının öngörüldüğünü aktaran Genel Müdür Terzi, tesisin operasyonel hale gelmesini beklemeden aktif ihracat ve satış politikalarıyla bölgede pazar payı elde etmeye başladıklarını kaydetti. Taşkent yatırımının stratejik konumuna dikkat çeken Terzi, bu tesisin sadece Özbekistan iç pazarını hedeflemediğini, jeopolitik konumu itibarıyla tüm Orta Asya ülkelerine hizmet verecek bir lojistik ve üretim üssü olacağını sözlerine ekledi. Tarımın yüksek emek ve uzun vadeli sabır gerektiren bir alan olduğunu hatırlatan Terzi, yenilikçi girişimlerle şirketin küresel yapısını güçlendireceklerini belirtti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Küresel ekonomik dalgalanmalar, iklimsel riskler ve artan tarımsal girdi maliyetleri karşısında üreticilerin tarlada kalmasını hedefleyen şirket; Kayseri, Boğazlıyan ve Turhal fabrikalarına bağlı toplam 21 bölgede faaliyet gösteren sözleşmeli çiftçilerin finansal yükünü hafifletmeyi amaçlıyor.

“Desteklerimizi Kararlılıkla Sürdürüyoruz”

Tohumun toprakla buluştuğu ilk andan hasat dönemine kadar "çiftçi odaklı" bir hizmet modeli uyguladıklarını belirten Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay, üreticilere sağlanan finansal desteklerin zamanlamasının üretim kalitesi ve devamlılığı açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.

Tarımsal kalkınmanın ve sürdürülebilir gıda arzının yerli üreticiyi korumaktan geçtiğini ifade eden Başkan Hüseyin Akay, ödemelere ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

"Üretimin temel gücü ve toprağın asıl sahibi olan çiftçilerimizin her zaman, her koşulda yanındayız. Tarımsal kalkınmanın, yerli üretimin ve sürdürülebilir gıda arzının devamı, çiftçimizin tarlada kalabilmesiyle mümkündür. Kayseri Şeker olarak, finansal gücümüzü üreticimizin emeğiyle birleştiriyor; desteklerimizi kararlılıkla sürdürüyoruz. 2026 üretim sezonunun tüm çiftçiler için yüksek verimli, bol kazançlı ve bereketli geçmesini diliyorum."

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Ormanların sadece yeşil alanlar değil; temiz hava, su kaynakları ve biyolojik çeşitliliğin de en büyük güvencesi olduğunu ifade eden Karacabey, mevcut ağaçlandırma ve bakım çalışmalarının iklim krizine karşı direnç odaklı olarak güncellendiğini belirtti.

Emisyonların Yüzde 11'inden Fazlası Dengelendi

Türkiye ormanlarının karbon depolama fonksiyonuna dair güncel verileri paylaşan Genel Müdür Karacabey, yürütülen çalışmaların somut sonuçlarını şu sözlerle aktardı:

“Ormanlarımız bugün yalnızca biyolojik çeşitliliğin korunmasına değil, aynı zamanda iklim değişikliyle mücadeleye de güçlü katkı sağlıyor. 2024 yılında ormanlarımız ve odun ürünlerimiz toplam 67 milyon ton CO₂ eşdeğeri karbon tutumu gerçekleştirerek ülkemizin toplam emisyonlarının yüzde 11'inden fazlasını dengelemiştir. Bu kapasiteyi daha da artırmak amacıyla karbon yutak alanları oluşturuyor, ormanlarımızın karbon depolama fonksiyonunu güçlendirecek yeni uygulamaları hayata geçiriyoruz.”

2053 Hedefi İçin İklim Dirençli Eylem Planı

2025 yılı içerisinde Türkiye genelinde 517 milyon adet fidan ve tohumun toprakla buluşturulduğunu kaydeden Karacabey, 2053 Net Sıfır Emisyon vizyonuna vurgu yaptı. Kurum tarafından hazırlanan İklim Değişikliği Azaltım ve Uyum Stratejisi ile Eylem Planı’nın devreye alındığını açıklayan Karacabey, yeni kurulacak karbon yutak ormanlarının bu eylem planının en temel yapı taşlarından biri olacağını ve uzun vadeli sürdürülebilir kalkınmaya hizmet edeceğini ifade etti. Küresel sıcaklık artışlarıyla birlikte tırmanışa geçen orman yangınları riskine karşı da toplumsal duyarlılık çağrısında bulunan Karacabey, tüm vatandaşları doğal kaynakları koruma noktasında iş birliğine davet etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Şirketin açıklamasına göre Bolu fabrikasının da yer aldığı küresel üretim ağı 30 tesis üzerinden faaliyet gösterirken, sürdürülebilirlik stratejisi çevresel etkiyi azaltma ve gıda üretim zincirini dönüştürme hedefi üzerine inşa ediliyor.

Emisyon ve enerji yatırımları öne çıktı

Raporda, nakliye emisyonlarının yüzde 20 azaltıldığı, fabrikalarda güneş enerjisi kapasitesinin dört katına çıkarıldığı ve 2025 yılı içinde 30 milyon avro değerinde yeni enerji yatırımı yapıldığı belirtildi.

Şirketin 2030 yılına kadar planladığı 168 milyon avroluk enerji ve su yönetimi programı kapsamında fotovoltaik kapasitenin 8 MW seviyesini aştığı ifade edildi.

Su yönetimi ve üretim verimliliği

Su geri kazanım oranının özellikle su stresi yaşanan bölgelerde yüzde 196 artırıldığı, 2030 hedefinin ise bu oranı yüzde 250’ye çıkarmak olduğu açıklandı.

Tarımsal dönüşüm ve onarıcı tarım

Barilla’nın yaklaşık 7 bin çiftçiyle çalıştığı ve 816 bin ton ham maddeyi sürdürülebilir tarım uygulamalarıyla tedarik ettiği bildirildi.

Şirket, FAO standartlarına uyumlu onarıcı tarım uygulamalarını yaygınlaştırarak toprak sağlığı ve biyoçeşitliliği artırmayı hedefliyor.

Ar-Ge ve inovasyon yatırımları

2025 yılında araştırma ve geliştirme çalışmalarına 47 milyon avro yatırım yapıldığı, Parma’daki BITE inovasyon merkezinde 84 üniversite ve araştırma kurumu ile iş birliği yürütüldüğü açıklandı.

Ürün portföyünde yapılan iyileştirmelerle satışların büyük bölümünde şeker ve tuz oranlarının düşürüldüğü, ürünlerin yüzde 90’ının lif kaynağı niteliği taşıdığı ifade edildi.

Sosyal sorumluluk ve gıda desteği

Şirketin 2025 yılı içinde 4 bin ton gıda desteği sağladığı ve sosyal projelere 2 milyon avro kaynak ayırdığı belirtildi.

Küresel üretim ve ekonomik performans

Barilla’nın 100 ülkede 2 milyon ton gıda satışı gerçekleştirdiği ve yılı 4,837 milyar avro ciroyla tamamladığı açıklandı.

Şirket, sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda büyümesini çevresel etkileri azaltarak sürdürmeyi hedefliyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Açıklamada, dünyanın birçok bölgesinde yaşanan kuraklık, aşırı sıcaklıklar, seller, orman yangınları ve su kaynaklarındaki azalmanın ekonomik faaliyetler üzerinde önemli baskılar oluşturduğu belirtildi. Tarımsal üretim kayıpları, enerji maliyetlerindeki artış, tedarik zincirlerindeki kırılmalar ve zorunlu göç hareketlerinin iklim krizinin doğrudan sonuçları arasında gösterildi.

"İklim krizi ekonomik ve sosyal risk çarpanı"

Şeker-İş açıklamasında, uluslararası kuruluşların da iklim krizini mevcut ekonomik ve sosyal sorunları derinleştiren bir risk çarpanı olarak değerlendirdiği belirtilerek, konunun yalnızca çevre politikaları kapsamında değil; kalkınma, sanayi, güvenlik ve sosyal politikalar açısından da ele alınması gerektiği ifade edildi.

Türkiye açısından kritik bir süreç

Açıklamada, bilimsel çalışmalara göre Akdeniz Havzası'nın iklim değişikliğinden en fazla etkilenmesi beklenen bölgeler arasında bulunduğu hatırlatıldı.

Su kaynakları üzerindeki baskının artması, tarımsal verimlilikte yaşanabilecek düşüşler, enerji talebindeki değişimler ve afet risklerinin Türkiye'nin ekonomik ve sosyal yapısını doğrudan etkileyebileceği değerlendirmesinde bulunuldu.

Yeşil dönüşüm yatırımları vurgusu

Şeker-İş, özellikle ihracata dayalı üretim yapan sektörlerde Avrupa Birliği başta olmak üzere birçok pazarda karbon emisyonları ve sürdürülebilir üretim kriterlerinin ticaret politikalarının önemli bir parçası haline geldiğine dikkat çekti.

Açıklamada, sanayinin rekabet gücünün korunabilmesi için yeşil dönüşüm yatırımlarının hızlandırılmasının önem taşıdığı belirtildi.

"Adil geçiş ilkesi benimsenmeli"

Sanayi ve üretim çalışanlarını temsil eden bir sendika olarak iklim politikalarının yalnızca çevrenin korunmasını değil, çalışanların haklarının güvence altına alınmasını da kapsaması gerektiği ifade edildi.

Düşük karbonlu ekonomiye geçiş sürecinin çalışanların mağdur edildiği bir model yerine yeni istihdam alanlarının oluşturulduğu, mesleki dönüşüm programlarının uygulandığı ve adil geçiş ilkelerinin benimsendiği bir anlayışla yürütülmesi gerektiği vurgulandı.

COP31 fırsat olarak değerlendirilmeli

Şeker-İş açıklamasında, Türkiye'nin 2026 yılında gerçekleştirilmesi planlanan COP31 İklim Zirvesi'ne ev sahipliği yapacak olmasının önemli bir fırsat olduğu belirtildi.

Bu sürecin yalnızca uluslararası bir organizasyon olarak görülmemesi gerektiği ifade edilerek; sanayiden tarıma, yerel yönetimlerden üniversitelere, iş dünyasından sendikalara kadar tüm paydaşların katılımıyla güçlü bir ulusal dönüşüm hamlesine dönüştürülmesi çağrısı yapıldı.

Gıda güvenliği ve yeşil sanayi öncelikli alanlar arasında

Açıklamada, gıda güvenliği, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji yatırımları, su yönetimi, döngüsel ekonomi, atıkların azaltılması, iklime dayanıklı şehirler ve yeşil sanayi politikalarının geleceğin değil bugünün öncelikleri olduğu ifade edildi.

Şeker-İş, iklim krizine karşı mücadelenin üretimin sürdürülebilirliği, çalışanların refahı ve gelecek nesillere karşı sorumluluğun bir gereği olduğunu belirterek karar vericileri, özel sektörü, yerel yönetimleri ve tüm toplumsal kesimleri ortak hareket etmeye davet etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

KARS — Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nin 37. Dönem mezunları arasında yer alarak meslek hayatına adım atan genç veteriner hekimler, mesleki gelişim ve saha çalışmaları kapsamında Kars Veteriner Hekimleri Odası’nı (VHO) ziyaret etti. Genç veteriner hekimler Batuhan Öztürk, Rasim Alper Demirbaş, Çetin Diker ve Gökhan Çağatay Adaş, Kars VHO Hizmet Ofisi'nde Yönetim Kurulu Başkanı Ercan Ödül ile bir araya gelerek bölgesel hayvancılık ve mesleki uygulamalar üzerine istişarelerde bulundu.

Gerçekleşen resmi ziyarette; bölge hayvancılığı açısından kritik öneme sahip mesleki deneyimler, hayvan sağlığı alanındaki güncel saha uygulamaları, klinisyenlik ve kamudaki dijital dönüşüm süreçleri ile yeni mezun hekimlerin meslek yaşamına geçiş evresinde dikkat etmesi gereken stratejik konular detaylıca ele alındı.

6343 Sayılı Kanun ve Mesleki Sorumluluklar Vurgulandı

Görüşmede, Türkiye'de hayvancılık politikalarının sürdürülebilirliği ve hayvan hastalıklarıyla mücadelede meslek örgütlerinin üstlendiği yasal sorumluluklar hatırlatıldı. 6343 sayılı "Türkiye'de Veteriner Hekimlik Mesleğinin İcrasına Dair Kanun" kapsamında, mesleğe yeni adım atan hekimlerin gelişimine katkı sunmanın önemine değinildi. Kars Veteriner Hekimleri Odası yetkilileri, bölgedeki genç iş gücünü eğitim projeleri ve mesleki gelişim faaliyetleriyle desteklemeyi sürdüreceklerini, üreticilerin ve hayvan sağlığının güvencesi olan hekimlerin her zaman yanında yer alacaklarını ifade etti.

Ziyaretin sonunda, veteriner hekimlik unvanını kazanan genç meslektaşlara oda yönetimi tarafından hazırlanan resmi meslek rozetleri takdim edildi. Program, bölge hayvancılığına ve meslek camiasına katkı sunacak yeni projelerin değerlendirilmesinin ardından iyi niyet temennileriyle son buldu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Çorum Belediyesi öncülüğünde düzenlenen etkinlikler, Saat Kulesi’nden Bedesten’e gerçekleştirilen kortej yürüyüşüyle başladı. Program, saygı duruşu, İstiklal Marşı ve Mehter Marşı'nın ardından yapılan açılış konuşmalarıyla devam etti.

Çorum mutfağının uluslararası platformlarda yer alması hedefleniyor

Yöresel Yemek Araştırmacısı ve Yazar Adnan Şahin, Çorum mutfağının Anadolu’nun kadim gastronomi hafızasını temsil eden önemli bir kültürel miras olduğunu belirterek, Açık Ateş Gastronomi Etkinlikleri'nin kentin gastronomi değerlerini dünya ile buluşturacak önemli bir organizasyon olacağını ifade etti.

Tarımsal zenginlik ve coğrafi işaretli ürünler öne çıktı

Çorum Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın, kentin 36 coğrafi işaretli ürüne sahip olduğunu ve gastronominin bu güçlü tarımsal altyapıdan beslendiğini söyledi.

Aşgın, Çorum'un ticaret, sanayi, tarım ve spor alanlarında elde ettiği başarıların gastronomi alanına da yansıyacağına inandığını belirterek, kentin UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na katılma hedefini dile getirdi.

UNESCO hedefi ve gastronomi turizmi vurgusu

Çorum Valisi Ali Çalgan ise etkinliklerin insanlık tarihinin en eski pişirme yöntemlerinden biri olan ateşle pişirme kültürünü merkeze aldığını ifade etti.

Çalgan, Hitit mutfağı mirasıyla birlikte Çorum mutfağının uluslararası ölçekte tanıtılmasının hedeflendiğini belirterek organizasyonun hem UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı sürecine hem de gastronomi turizmine katkı sağlamasını beklediklerini söyledi.

Üç gün boyunca söyleşiler ve uygulamalı etkinlikler düzenlenecek

Etkinlikler kapsamında "Geçmişin Peşinde Geleceğin İzinde" teması altında çok sayıda panel ve söyleşi gerçekleştirilecek.

Programda;

• sürdürülebilir gastronomi,
• ateşle pişirme teknikleri,
• Anadolu peynir kültürü,
• yerel ürünler ve sürdürülebilir tarım,
• Osmancık pirinci,
• İskilip dolmasının tarihçesi,
• UNESCO sürecinde Çorum

gibi başlıklar uzmanlar, akademisyenler ve sektör temsilcileri tarafından değerlendirilecek.

Açık ateşte pişirme teknikleri uygulamalı olarak sergilenecek

Etkinliklerin ikinci ve üçüncü gününde Çorumlu Obası'nda taş, kül ve doğrudan ateş kullanılarak ilkel pişirme teknikleri gösterilecek.

Açık ateş istasyonlarında ekmek atölyeleri, fermantasyon teknikleri ve tadım etkinlikleri düzenlenirken, sürdürülebilir gastronomi üzerine uluslararası konuşmacıların katılımıyla söyleşiler gerçekleştirilecek.

Programın son gününde Hattuşa gezisi ile Çorum'un kültürel ve gastronomik mirasının birlikte tanıtılması hedefleniyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Festival kapsamında son sınıf öğrencilerinin Gıda Üretim Süreçleri Tasarımı (FPD) dersi kapsamında hazırladığı çalışmalar sergilendi. Etkinlikte gerçekleştirilen söyleşi ve röportajlarda ise gluten ve palm yağı hakkında kamuoyunda yaygın olarak dile getirilen değerlendirmeler bilimsel veriler ışığında ele alındı.

Palm yağına ilişkin değerlendirmeler

Etkinlikte öğrencilerle bir araya gelen Gıda Mühendisi Dr. Fahri Yemişçioğlu, rafine bitkisel yağların ve işlenmiş gıdaların tek boyutlu değerlendirilmesinin doğru bir yaklaşım olmadığını ifade etti.

Yemişçioğlu, palm yağı, palm çekirdeği yağı ve bu yağlardan fiziksel yöntemlerle elde edilen fraksiyonların sahip oldukları fonksiyonel özellikler nedeniyle farklı gıda uygulamalarında tercih edildiğini belirtti. Bu yağların kullanımının, sektörün kısmi hidrojenize yağlar ve trans yağ asitlerinin kullanımını birçok ülkede yasal düzenlemeler yürürlüğe girmeden önce önemli ölçüde azaltmasına katkı sağladığını söyledi.

Palm yağının dünyada en yaygın kullanılan bitkisel yağlardan biri olduğunu ifade eden Yemişçioğlu, gıda bileşenlerine ilişkin değerlendirmelerin üretim teknolojileri, sürdürülebilirlik kriterleri ve bilimsel bulgular temelinde yapılması gerektiğini vurguladı.

Gluten konusunda bilimsel yaklaşım vurgusu

Festival kapsamında öğrencilerle buluşan Gıda Mühendisi Mine Güngör ise son yıllarda gluten hakkında dolaşıma giren yanlış bilgilere dikkat çekti.

Güngör, ekmeğin uygun maliyetli ve erişilebilir bir protein ile lif kaynağı olduğunu, temel hammaddesi buğday olan ekmeğin doğal olarak gluten içerdiğini belirtti. Gluten intoleransı gibi belirli sağlık durumlarının tüm tüketiciler için geçerliymiş gibi genellenmesinin bilimsel gerçeklerle örtüşmeyen bir yaklaşım olduğunu ifade etti.

Gıda bileşenlerine ilişkin değerlendirmelerin bireysel sağlık koşulları ve bilimsel veriler doğrultusunda yapılması gerektiğini dile getiren Güngör, bu konuda doğru bilgilendirmenin önemine dikkat çekti.

Bilimsel bilgi ve inovasyon öne çıktı

Festival boyunca gerçekleştirilen söyleşi ve röportajlarda öğrencilerin görüşleri de dinlenirken, bilimsel bilginin doğru aktarılmasının ve mühendislik yaklaşımının gıda güvenliği ile gıdada inovasyonun temel unsurları arasında yer aldığı vurgulandı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

FMV Ispartakule Işık Anaokulu öğrencileri, ev ve okul ortamında oluşan sebze, meyve ile diğer organik atıkları çöpe atmak yerine kompostlama yöntemiyle geri dönüştürüyor. Elde edilecek doğal ve verimli gübreler, okul bahçesinde kurulan ve öğrencilerin kendi bitki, sebze ve meyvelerini yetiştirdiği “Işık Bostan” alanında toprakla buluşturulacak.

İklim Uzmanları ve Çevre Mühendisleri Sahada

5 Haziran Dünya Çevre Günü etkinlikleri kapsamında organize edilen projede, Avcılar Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü bünyesinde görev yapan çevre mühendisi Serap Akıncı ile uzman eğitmen Sevinç Tanrıverdi Öztürk okulda minik öğrencilerle bir araya geldi. Gerçekleştirilen uygulamalı eğitimlerde öğrenciler; kompostun oluşum aşamalarını, organik atıkların doğru ayrıştırılma yöntemlerini ve bu geri dönüşüm zincirinin iklim değişikliğiyle mücadeledeki kritik rolünü doğrudan gözlemleme fırsatı buldu.

Atıklar Toprağa, Toprak Ürüne Dönüşecek

Proje kapsamında okul bahçesinde özel olarak oluşturulan kompost alanında, biriken organik atıklar doğal yollarla ayrışmaya bırakılacak. Ayrışma süreci tamamlandığında elde edilecek organik gübre, tamamen doğal üretim tekniklerinin uygulandığı "Işık Bostan" parseline aktarılacak. Böylece anaokulu öğrencileri, tükettikleri besinlerin atık aşamasından yeniden tarımsal bir ürüne dönüştüğü döngüsel üretim yolculuğuna ilk elden tanıklık edecek.

Eğitim yöneticileri, yürütülen atık yönetimi ve bostan uygulamalarıyla çocuklara erken yaşta çevre dostu yaşam alışkanlıkları kazandırmayı ve teorik sürdürülebilirlik bilgilerini pratik tarımsal üretime dönüştürmeyi amaçladıklarını ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştiren Samsun Valisi Orhan Tavlı, kentin lojistik, sanayi ve üretim altyapısındaki büyüme trendine dikkat çekti. Samsun'un Kuzey Anadolu'nun üretim merkezi olma konumunu pekiştirdiğini belirten Vali Tavlı, "İlimizde 2023 yılında 11 bin 520 dekar olan toplam Organize Sanayi Bölgesi (OSB) alanı, yüzde 107'lik artışla 2025 yılında 23 bin 860 dekara çıkarılmıştır. Yine 2023 yılında 10 bin 38 olan Organize Sanayi Bölgelerindeki çalışan sayısı da yaklaşık yüzde 72'lik artışla 17 bin 250'nin üzerine çıkmıştır" ifadelerini kullandı.

"E-Ticaretle Pazarınız Tüm Dünya Oluyor"

Güvenilir Ürün Platformu Başkanı Celal Toprak, projenin 18. toplantısında hedeflerinin her bölgede girişimcileri e-ticaret ekosistemine dahil etmek olduğunu vurguladı. E-ticaretin yüksek fiziki maliyetleri ortadan kaldırarak ticareti demokratikleştirdiğini ifade eden Toprak, coğrafi işaretli ürünlerin bu süreçteki stratejik önemine değindi: "Bu işi kültürel mirasla buluşturma gibi bir hedef de koyduk. Çünkü kültürel mirasın içinde coğrafi işaretler var. Samsun'da da coğrafi işaretli ya da işaret alacak çok ürün var. Sadece bunların pazarlamasında yer alsanız bile çok önemli avantajlar sağlayabilirsiniz."

Samsun TSO Yönetim Kurulu Üyesi Oğuzhan Serinkaya ise dijitalleşmenin iş dünyasındaki köklü dönüşümünü hatırlatarak, e-ticaretin yalnızca bir satış kanalı değil; lojistik, dijital bankacılık ve veri yönetimi içeren bütüncül bir ekosistem olarak ele alınması gerektiğini belirtti.

KOBİ'lere Stratejik Yol Haritası ve Başarı Hikayeleri

Programın ikinci bölümünde e-ticaret ekosisteminin uzman isimleri tarafından katılımcılara eğitimler verildi. Finansa erişim, devlet destekleri, kargo-lojistik mevzuatları ve pazaryeri yönetimlerinin ele alındığı panellerde; Ticaret Bakanlığı E-Ticaret Uzmanı Melike Usca, Pazarama Satış Direktörü Enes Kuşçu, Sürat Kargo Bölge Müdürü Mustafa Şahinkanat ve Türkiye İş Bankası Birim Müdürü Elif Koç sunum yaptı. Ayrıca Arnica Yönetim Kurulu Başkanı Senur Akın Biçer, Samsun Büyükşehir Belediyesi Eğitmeni Gülsüm Ayan, ChildGen Kurucu Ortağı Fatma Buse Öngen ve Saraçoğlu Kuruyemiş İş Geliştirme Direktörü Mehmet Saraçoğlu e-ticaretteki başarı hikayelerini paylaşarak yerel üreticilere sektörel deneyimlerini aktardı. Etkinliğe katılan KOBİ ve üreticilere yönelik özel pazaryeri indirimleri ve entegrasyon fırsatları sunuldu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Nestlé Kahvaltılık Gevrekler ve Migros’un tarım ile gıda alanındaki kadın girişimcileri desteklemek amacıyla ortaklaşa yürüttüğü “Tam Tahıl Tam Destek” programının bu yılki birincisi Iraz Aktay oldu. Geliştirdiği mikrobiyal gübre çözümleriyle toprağın doğal mikroorganizmalarını yeniden aktive etmeyi ve sürdürülebilir tarımsal verimliliği artırmayı hedefleyen Aktay, program kapsamında hibe ve mentorluk desteği almaya hak kazandı.

TÜBİTAK ve KOSGEB Desteğiyle Altyapı Kuruldu

Çocukluğundan bu yana tarım sektöründeki yoğun emeği ve üreticilerin karşılaştığı zorlukları gözlemleyerek büyüdüğünü ifade eden Iraz Aktay, bu deneyimlerin kendisini bilimsel çözümler üretmeye yönelttiğini belirtti. Aktay, “Gözlemlerim beni tarım alanında yenilikçi bir girişim kurmaya itti. TÜBİTAK ve KOSGEB destekleriyle üretim altyapısını sıfırdan kurduğumuz Cherry Mic., sahadan gelen geri bildirimler ile gelişti ve büyüdü. Girişimimiz, tarla tarımının yanı sıra ev bitkileri için geliştirdiğimiz mikroorganizma bazlı bitki besleme ürünü ÇERA ile de faaliyet alanını genişletti” dedi.

Üretim Kapasitesi ve İhracat Hedefleri Hızlandı

Aldığı ödülün ve eğitim süreçlerinin iş modeline olan katkılarını aktaran genç biyoteknolog, sağlanan kaynakların Ar-Ge çalışmalarına doğrudan ivme kazandırdığını vurguladı. "Tam Tahıl Tam Destek" programının stratejik kararlar alma noktasında önemli bir dönüm noktası olduğunu belirten Aktay, sürece dair şunları kaydetti:

“Tam Tahıl Tam Destek sayesinde işime daha bütüncül bakmaya başladım. Benzer yollardan geçen girişimcilerle bir arada olmak hem motivasyonumu artırdı hem de yalnız olmadığımı hissettirdi. Ayrıca programdan sağlanan destek Ar-Ge ve ürün geliştirme süreçlerimizi hızlandırırken; üretim kapasitesinin artırılması, pazarlama faaliyetleri ve ihracat hazırlıkları için de önemli bir kaynak oluşturdu. Fikir maratonu ve mentorluk süreci ise iş modelimi geliştirmemde ve farklı bakış açıları kazanmamda önemli rol oynadı.”

Girişimcilik ekosistemine yönelik desteklerin sürdürülebilir tarım politikaları açısından önem taşıdığını belirten yetkililer, Nestlé Kahvaltılık Gevrekler ve Migros iş birliğiyle hayata geçirilen projenin önümüzdeki dönemde de fikir maratonları, eğitimler ve yeni hibe programlarıyla yüzlerce kadına ulaşmaya devam edeceğini bildirdi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Tarımsal Desteklerin Payı Yüzde 2'ye Çıkarılmalı

Ziyarette sunulan raporda, Tarım Kanunu’nun 21. maddesinde yer alan tarımsal desteklerin gayrisafi milli hasılanın yüzde 1’inden az olamayacağı hükmü hatırlatıldı. 2026 yılı bütçesinde doğrudan desteklerin 168 milyar TL, kredi sübvansiyonlarının 220 milyar TL, vergi muafiyetlerinin 262 milyar TL, tarımsal yatırımların 190 milyar TL, TARSİM ve müdahale alımlarının ise 48 milyar TL olduğu belirtildi. Toplam kaynağın teknik olarak 888 milyar TL ile yüzde 1 sınırını karşıladığı ancak dolaylı desteklerin üretici tarafından hissedilmediği vurgulandı. Artan girdi maliyetleri karşısında nakit ödemelerin yetersiz kaldığı ifade edilerek, tarımsal desteklerin milli gelir içindeki payının yüzde 2’ye çıkarılmasının hem üretici motivasyonu hem de gıda enflasyonunun kontrolü açısından stratejik bir gereklilik olduğu MHP Lideri Bahçeli'ye aktarıldı.

11 Milyar Dolarlık İthalat Yükü ve Üretim Baskısı

Büyükbaş hayvancılıkta geçmiş dönemlerde yaşanan krizlerin de ele alındığı raporda, 2007-2008 kuraklığı ve çiğ süt fiyatlarının düşmesi nedeniyle 1 milyondan fazla süt ineğinin kesime gönderildiği anımsatıldı. Bu durumun fiyat istikrarsızlığı yaratarak ithalatı zorunlu kıldığı belirtilirken; 2010 yılından 2025 yılı Temmuz ayına kadar damızlık, kasaplık, besilik ve karkas et ithalatı için Türkiye'nin toplam 11 milyar 164 milyon 583 bin dolar ödediği bilgisi paylaşıldı. İthalat politikasının kısa vadeli bir çözüm sunduğu ancak uzun vadede küçük işletmelerin kapanmasına, kırsalda istihdam kaybına ve göçe neden olduğu vurgulanarak, yerli üretimi önceleyen politikalara acilen dönülmesi gerektiği ifade edildi.

Kredi Limitleri Güncellenmeli ve Kooperatifleşme Güçlendirilmeli

TÜSEDAD heyeti, T.C. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından sağlanan sübvansiyonlu kredi üst limitlerinin son 3 yıldır artırılmadığına dikkat çekti. Üretici fiyat endeksindeki artışa rağmen limitlerin sabit kalmasının finansmana erişimi zorlaştırdığı belirtilerek limitlerin piyasa gerçeklerine göre güncellenmesi talep edildi. Raporda ayrıca, hayvancılığın omurgasını oluşturması gereken kooperatifleşme hamlesine dair önemli bir gelişme paylaşıldı. TÜSEDAD öncülüğünde Trakya bölgesinde “S.S. Lüleburgaz Tarımsal Kalkınma Kooperatifi”nin kuruluş aşamasında olduğu, bu modelin en batıdan başlayarak diğer bölgelere de yayılarak örgütlü bir üretici yapısı oluşturacağı MHP liderine sunulan raporda yer buldu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ERZİNCAN — Erzincan'ın Üzümlü ilçesinde (Cimin bölgesi) faaliyet gösteren üretici Yavuz Karatepe, kentte bir ilke imza atarak "üreticiden tüketiciye doğrudan ve doğal deneyim" modelini hayata geçirdi. Erzincan Valiliği tarafından paylaşılan ve bölgedeki tarımsal çeşitliliği gözler önüne seren üretim modelinde, vatandaşlara çileği market raflarından almak yerine doğrudan dalından kendi elleriyle seçerek toplama imkânı sunuluyor. Geniş çilek tarlaları ve arkasında uzanan karlı dağ manzaraları eşliğinde gerçekleştirilen bu etkinlik, özellikle aileler ve çocuklar için doğal bir tarım deneyimine dönüşüyor.

"Müşteri Değil, Hasatçı Oluyorsunuz"

Projeyi hayata geçiren genç girişimci ve üretici Uğur Karatepe, Erzincan'da kendi çileğini toplayabilme imkânı sunan ilk ve tek bahçe olduklarını vurguladı. Geleneksel çiftçilik algısını modern bir agro-turizm modeline dönüştürdüklerini belirten Karatepe, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Buraya gelen vatandaşlarımız müşteri değil, doğrudan hasatçı oluyorlar. Özellikle şehirde büyüyen çocukların çoğu çileğin ağaçta yetiştiğini zannediyor; burada üretimin doğrudan içinde yer alıyorlar. Marketten alınan çilekler ile buradaki taze ürünler arasında çok ciddi bir koku ve lezzet farkı var. Bu çilekler, Erzincan'ın güneşi ve Cimin'in kendine has suyuyla yetiştiği için aroması çok daha yoğun ve farklı oluyor."

Gençlere Hazır Tüketim Yerine Üretim Tavsiyesi

Ailesinin bahçe kültürünü yenilikçi bir fikirle büyüterek bu noktaya getirdiklerini ifade eden Karatepe, gelen misafirlerin aynı zamanda köy özlemini de bu bahçede giderdiğini belirtti. Kent yaşamının getirdiği hazır tüketim alışkanlıklarına da değinen genç üretici, "Benim gençlere tavsiyem; şehir hayatında her şeyi hazır tüketmek yerine, üretimin getirdiği o tatlı heyecanı ve sabrı bizzat deneyimlemeleridir. Tarım sabır ister ama sonuçları her zaman çok daha tatlı olur." ifadelerini kullandı.

Erzincan Valiliği ise bereketli topraklarda alın teri döken tüm çiftçileri desteklediklerini belirterek, üreticilere hayırlı ve bereketli kazançlar diledi. Bölgedeki bu yenilikçi tarım modelinin, yerel kalkınmaya ve tarımsal farkındalığa önemli katkılar sunması bekleniyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

En Ağır Yükü En Az Sorumluluğu Olanlar Taşıyor

İklim krizinin küresel etkileri her geçen gün derinleşirken, krizin ortaya çıkmasında en az payı olan kırılgan topluluklar en ağır sonuçlarla yüzleşmek zorunda kalıyor. Dünya Eşitsizlik Raporu verilerine göre, küresel nüfusun en zengin yüzde 1'lik kesimi toplam sera gazı emisyonlarının yüzde 41'inden tek başına sorumluyken, en yoksul yüzde 50'lik kesimin payı ise yalnızca yüzde 3 düzeyinde kalıyor. Oxfam tarafından 2026 yılında yayımlanan güncel araştırma da bu adaletsizliği destekler nitelikte; dünyanın en zengin yüzde 1'i, küresel sıcaklık artışını 1,5 derece sınırında tutmak için belirlenen yıllık karbon bütçesini daha yılın ilk günlerinde tüketiyor. İklim krizinin tetiklediği kuraklık, sel felaketleri, aşırı hava olayları ve ekosistem kayıpları; yaşam alanlarını terk eden göçmenlerden üretim gücünü kaybeden çiftçilere kadar milyonlarca insanı doğrudan etkiliyor. Bu nedenle, geliştirilecek politikaların emisyon azaltımının yanı sıra mutlaka "iklim adaletini" sağlamayı hedeflemesi gerektiği belirtiliyor.

Kömürden Çıkış İklim Mücadelesinin Temelidir

Bilimsel çalışmalar, küresel sıcaklık artışını sınırlandırabilmek adına fosil yakıtlardan acilen uzaklaşılması gerektiğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Özellikle kömür, enerji sektöründen kaynaklanan sera gazı emisyonlarının en büyük kaynağı olmaya devam ediyor. TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, iklim krizine karşı mücadelede kömürden çıkışın kritik bir önem taşıdığını belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:

"Sera gazı emisyonlarının önemli bölümünden sorumlu olan kömürden çıkış, iklim krizine karşı mücadelenin temel adımlarından biridir. Ancak ekolojik etkiler gözetilmeden, yaşam alanları korunmadan ve yerel halkın katılımı sağlanmadan yürütülen enerji yatırımları; yeni çevresel ve toplumsal sorunlar yaratma riski taşıyor. Bu nedenle dönüşüm, yalnızca santrallerin kapatılmasıyla sınırlı kalmamalı; kömür bölgelerinde yaşayan işçileri, yerel ekonomileri ve toplulukları koruyan bütüncül bir adil geçiş politikasıyla desteklenmelidir."

Doğal Varlıklar Üzerindeki Maden Baskısı Artıyor

İklim politikalarının doğal varlıkların korunmasıyla eş zamanlı yürütülmesi gerektiğine dikkat çeken Ataç, son yıllarda madencilik faaliyetleri ve mevzuat değişiklikleri nedeniyle ormanlar, tarım alanları ve su varlıkları üzerindeki baskının arttığını, 2025 yılında kabul edilen Torba Yasa ile bu risklerin daha da derinleştiğini ifade etti. Muğla’nın Milas ilçesindeki Akbelen Ormanı çevresinde yaşanan süreci örnek gösteren Ataç, kömürlü termik santrallere yakıt sağlamak amacıyla orman alanlarının kesilmek istenmesinin, doğal varlıkların fosil yakıtlar uğruna baskı altına alınmasının somut bir göstergesi olduğunu vurguladı.

TEMA Vakfı’nın 2020-2022 yılları arasında yayımladığı haritalama çalışmalarına göre, Türkiye'de 29 ildeki toprakların ortalama yüzde 67'si IV. Grup madenlere ruhsatlandırılmış durumda. Bu tablonun karbon yutak alanlarını, su döngüsünü ve iklim krizine karşı dayanıklılığı baltaladığını hatırlatan Ataç, doğayı korumadan iklim krizini durdurmanın mümkün olmadığını yineledi. Türkiye’nin yıl sonunda ev sahipliği yapacağı COP31 sürecinin önemine de değinen Ataç, karar alıcıları bilim temelli, adil ve doğa dostu politikaları hızla hayata geçirmeye çağırdı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Üretimin %33,4'ünü avcılık yoluyla elde edilen deniz balıkları, %3,1'ini avcılık yoluyla elde edilen diğer deniz ürünleri, %3,1'ini avcılık yoluyla elde edilen iç su ürünleri ve %60,4'ünü yetiştiricilik ürünleri oluşturdu.

Su ürünleri avcılığı 2025 yılında %15,3 arttı

Avcılık yoluyla yapılan toplam üretim 410 bin 428 ton, yetiştiricilik üretimi ise 626 bin 591 ton olarak gerçekleşti. Deniz ürünleri avcılığı bir önceki yıla göre %17,3 artarken, iç su ürünleri avcılığı %4,3 azaldı.

Su ürünleri üretimi, 2016-2025 (Bin ton)

Avlanan deniz balıkları miktarı 2025 yılında 346 bin 366 ton olarak gerçekleşti. Avlanan deniz balıklarının türlerine göre dağılımı incelendiğinde, hamsi balığının 245 bin 261 ton ile en yüksek miktarda avlanan balık olduğu görüldü. Hamsi balığını 28 bin 388 ton ile çaça ve 19 bin 667 ton ile sardalya takip etti.

En çok avlanılan deniz balıkları, 2016-2025 (Bin ton)

Yetiştiricilik yoluyla 2025 yılında yapılan üretimin 440 bin 817 tonu (%70,4) denizlerde, 185 bin 774 tonu (%29,6) iç sularda gerçekleşti. Yetiştirilen en önemli balık türleri iç sularda 185 bin 310 ton ile alabalık, denizlerde ise 174 bin 859 ton ile levrek ve 164 bin 643 ton ile çipura oldu.

En çok yetiştiriciliği yapılan balıklar, 2016-2025 (Bin ton)

KONYA — Konya'nın Cihanbeyli ilçesinde bir araya gelen bölge çiftçileri, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından açıklanan yeni sezon hububat alım fiyatlarına tepki göstermek amacıyla kitlesel bir protesto gerçekleştirdi. Alın terlerinin karşılığını alamadıklarını belirten üreticiler, eylem alanında yaptıkları ortak basın açıklamasında yetkililere seslendi.

Protesto sırasında üreticiler adına ilk basın açıklamasını okuyan çiftçi Mustafa Bey, aylardır süren emeklerin karşılığını beklediklerini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

"Bizler alın terimizi toprağa dökerek, binbir emek ve fedakarlıkla hasat dönemine getirdiğimiz ürünlerin karşılığını bekliyoruz. Başka bir beklentimiz yok."

Güvenlik Önlemlerine Tepki Gösterildi

Mustafa Bey'in ardından sözü devralan bir diğer üretici sözcüsü ise eylem alanı çevresinde alınan yoğun güvenlik önlemlerine ve geçiş engellemelerine anlam veremediklerini dile getirdi. Demokratik tepkilerini dile getirmek istediklerini söyleyen sözcü, şöyle konuştu:

"Her yerde, girişlerde kontrol, geçişlere izin vermeme... Nedir bu endişe? Hizmet veya fiyatla ilgili bir endişemizi toplu olarak dile getirdik. Bu korkunun amacı nedir? Ama ben şunu da söylüyorum: Konya dik durur, eğilmez!"

"Bir Hafta Süre Veriyoruz"

Eyleme katılan yüzlerce çiftçi, konuşmalar sırasında sık sık destek sloganları attı. Alandaki kolluk kuvvetlerinin müdahale biçimine de sert tepki gösteren arka plandaki üreticiler, "Çiftçiye jop çektiniz, bunu unutmayacağız!" ve "Çiftçiye jop kalkmaz!" sözleriyle seslerini yükseltti.

Taleplerinin hızlıca karşılanmasını isteyen üreticiler, sorunların çözülmemesi durumunda eylemlerinin boyutunun değişeceğinin sinyalini vererek, "Bir hafta içinde sesimiz duyulmazsa o zaman görün!" uyarısında bulundu. Bölgedeki hububat üreticileri, TMO'nun fiyat politikasında revizyona gitmesini bekliyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Zirvenin açılış konuşmasını gerçekleştiren Ferrero Fındık Genel Müdürü Bamsı Akın, 2015 yılından bu yana faaliyet gösteren şirketin “Herkes için değer yaratma’’ misyonuyla hareket ettiğini belirtti. Akın, Türkiye'de önemli ekonomik ve sosyal etki yaratmaya odaklandıklarını ifade ederek şöyle konuştu:

“Ferrero Grubu, ürünlerinde kullandığı tüm hammaddelerin sosyal ve çevresel kalitesine önem vererek, tüm değer zinciri boyunca mükemmelliği hedefliyor. Fındık değer zincirinin sürdürülebilirliğini desteklemeyi amaçlayan Ferrero Değerli Tarım (FFV) programını 2012’den bu yana yürütüyoruz. Tüm Karadeniz’e yayılan ekibimizle sahada fındık üreticileriyle omuz omuza çalışarak ilerliyoruz.”

Türkiye Sürdürülebilirlik Akademisi Yönetim Kurulu Başkanı Murat Sungur Bursa ise iklim krizi, kaynakların verimli kullanımı, kırsal kalkınma ve insan hakları gibi başlıkların tarımsal üretimin geleceğini doğrudan şekillendirdiğini belirterek, fındığın geleceğinin tüm paydaşların ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.

Kahverengi Kokarca Tehlikesi ve Verimlilik Sorunu

İyi Tarım Uygulamalarının paylaşıldığı zirvenin ilk oturumunda uzmanlar fındık tarımında zararlı yönetimine dikkat çekti. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Celal Tuncer, uluslararası rekabetin Türkiye'deki verimlilik sorununu ön plana çıkardığını söyledi. Tuncer, şu ifadeleri kullandı:

“Fındık zararlı ve hastalıkları verimi ve kaliteyi yüzde 50’ye varan oranda etkileyebiliyor. Ülkemiz için yeni bir istilacı böcek türü olan ve özellikle son yıllarda fındığa ciddi oranda zarar veren kahverengi kokarca öne çıkıyor. Mücadelenin sürdürülebilirliğe ve verimliliğe odaklanan bir anlayışla yönetilmesi gerekiyor.”

İnsana Yakışır İş ve Çocukların Eğitime Erişimi

Zirvenin "İyi Sosyal Uygulamalar" başlıklı ikinci oturumunda konuşan ILO Türkiye Ofisi Direktörü Yasser Ahmed Hassan, fındık sektörünün çok paydaşlı iş birliği yoluyla rekabet gücünü ve insana yakışır işi birlikte büyütebilecek potansiyele sahip olduğunu belirtti.

TEGV Genel Müdürü Sait Tosyalı ise mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarına yönelik yürütülen "Dört Mevsim Eğitim" projesinin önemine değinerek, sürdürülebilirliğin sadece üretim süreçleriyle değil, çocukların eğitime erişimini destekleyen insan odaklı bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini ifade etti. Zirve, FFV programına katılan fındık üreticilerinin doğru budama, gübreleme ve zararlılarla mücadele konusundaki deneyimlerini aktarmasıyla son buldu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Raporda, Arjantin için üre fiyatlarının ton başına 590 ila 600 dolar (CFR) seviyesine kadar gerilediği ancak bu fiyatlara rağmen piyasada herhangi bir ticari anlaşmanın henüz somutlaşmadığı belirtildi. Nisan ayı ortasında Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler ve Hindistan'ın ihalesiyle ton başına 870 doları gören üre fiyatları, son iki ayda kesintisiz bir düşüşle yaklaşık 270 dolar değer kaybetti. İç piyasada da üreticilerin alımları ertelemesi, arz tarafındaki rekabetçi fiyat arayışını artırsa da talep tarafında karşılık bulmuyor.

Fosfatlı Gübrelerde Stok Savaşları

Üre fiyatlarındaki bu sert düşüşe karşılık, fosfatlı gübre piyasasında tam bir durgunluk ve direnç hakim. Uluslararası tedarikçiler ton başına 910-920 dolar (CFR) seviyelerini korurken, Arjantinli ithalatçılar yerel tarım koşullarında bu fiyatların sürdürülemez olduğunu savunuyor. Çiftçiler ise yüksek maliyetlere karşı doz azaltma stratejisine giderek daha ucuz başlangıç gübrelerine yöneliyor.

Toptan pazarda monoamonyum ve diamonyum fosfat (MAP ve DAP) fiyatları ton başına 970-1000 dolar seviyesine gerilemiş durumda. Mevcut yerel fiyatların ithalat paritesinin 130 dolar altında kaldığına dikkat çeken uzmanlar, bu durumun geçmiş dönemden kalan düşük maliyetli eski stoklar sayesinde sürdürülebildiğini vurguluyor. Ancak raporda, bu ucuz stoklar tükendiğinde yerel fiyatların kaçınılmaz olarak uluslararası yüksek maliyet seviyelerine uyum sağlamak zorunda kalacağı uyarısı yapılıyor.

Küresel Piyasalar Çin ve Hindistan'a Kilitlendi

Küresel azotlu gübre pazarı, Çin’in ihracat kotalarını netleştirmesi ve dünya genelindeki talep eksikliği nedeniyle aşağı yönlü baskı altında kalmaya devam ediyor. Çin'in bu ay içinde 2 ila 3 milyon ton arasında bir ihracat hacmini serbest bırakması beklenirken, Hindistan’ın El Niño riski nedeniyle muson tahminlerini düşürmesi tarımsal talep üzerinde belirsizlik yaratıyor. Brezilya ve ABD gibi dev üretici pazarlarda da alıcıların beklemeye geçmesiyle küresel üre fiyatlarındaki erimenin bir süre daha devam edeceği öngörülüyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

SORGUN (YOZGAT) — Eski Tarım, Orman ve Köyişleri Bakanı, İYİ Parti Yozgat Milletvekili Lütfullah Kayalar, Sorgun'da katıldığı tarım fuarında hububat alım fiyatları ve yaklaşan hasat dönemi öncesinde piyasada yaşanan gelişmelere dair çok kritik uyarılarda bulundu. Geçen hafta açıklanan hububat fiyatlarının ardından serbest piyasada buğday ve arpa fiyatlarının artmak yerine daha da düştüğünü ifade eden Kayalar, üreticinin büyük bir belirsizlikle karşı karşıya olduğunu vurguladı.

Hasat dönemi yaklaştıkça depolama ve alım noktasında ciddi sıkıntıların baş göstereceğini belirten Kayalar, "Geçen seneden alınan ithal buğdaylarla birlikte depoların büyük bir kısmı zaten dolu. Bu sene veriler önümüzdeki günlerde üretimimizin geçen yıla oranla daha da artacağını gösteriyor. İnşallah bereketli bir hasat yapmak nasip olur ama bu artan ürün nereye konulacak? Ben bunu bugün Sorgun'da, bu fuarda ve bu masada bugünden söylüyorum: Bunun önleminin acilen alınması lazım" dedi.

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) alım süreçlerini doğru ve etkin bir şekilde yönetmesi gerektiğinin altını çizen Lütfullah Kayalar, yetkilileri sahada tedbir almaya çağırdı. Açığa alım ya da tarlada alım formüllerinin bugünden planlanması gerektiğini dile getiren Kayalar, şöyle devam etti:

"Bu durum şunu getirir; eğer ofis alım yapmakta, bu fiyata rağmen doğru düzgün çalışmazsa, alımlar planlı yapılmazsa çiftçi tamamen tüccarın kucağına gider. Bugün zaten düşük dediğimiz o fiyattan çok daha aşağıda bir rakama buğday satılmak zorunda kalır. Bunları ben Yozgat'ta, Sorgun'da içimiz ağlayarak ifade ediyorum. Bu sıkıntı başımıza gelmeden önce adımlar atılmalıdır."

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

SORGUN (YOZGAT) — Eski Tarım, Orman ve Köyişleri Bakanı ve İyi Parti Yozgat Milletvekili Lütfullah Kayalar, sosyal medya hesabında paylaşılan konuşmasında çiftçilerin içinde bulunduğu ekonomik koşullara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kayalar, üreticilerin önemli sıkıntılar yaşadığını belirterek tarımsal destekleme sisteminin yeniden ele alınması gerektiğini ifade etti.

Kayalar, mevcut uygulamaların çiftçinin finansman yükünü artırdığını savunarak, destekleme ödemelerinin üretim döneminde yapılmasının önemine dikkat çekti. Desteklerin bir yıl sonra verilmesinin üreticiyi kredi ve faiz yüküyle karşı karşıya bıraktığını dile getiren Kayalar, bu sistemin değiştirilmesi gerektiğini söyledi.

Konuşmasında Toprak Mahsulleri Ofisi'nin ödeme sistemine de değinen Kayalar, ürün alımlarında ödemelerin peşin yapılmasının üreticiler açısından önemli olduğunu belirtti. Fiyat farklarının üreticiye yansıtılması gerektiğini ifade eden Kayalar, çiftçinin ekonomik açıdan rahatlatılmasının zorunlu olduğunu dile getirdi.

Kayalar, yaptığı değerlendirmeleri bir fuar ziyareti sırasında paylaştığını belirterek, önümüzdeki hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde konuya ilişkin daha kapsamlı açıklamalarda bulunacağını söyledi. Ayrıca yetkililerle görüşerek çözüm önerilerini paylaşacağını ifade etti.

Daha önce Tarım Bakanlığı görevinde bulunduğunu hatırlatan Kayalar, görev yaptığı dönemde üreticilerle sahada sürekli temas halinde olduklarını, kantar başlarında yaşanan sorunlara müdahale ettiklerini ve çiftçinin hakkının korunmasına önem verdiklerini söyledi. O dönemde ödemelerin peşin yapıldığını belirten Kayalar, bugün benzer uygulamaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Konuşmasının sonunda siyasi ayrışmaların ötesinde çiftçinin yararına olacak adımların atılması gerektiğini vurgulayan Kayalar, çiftçinin güçlenmesinin Türkiye açısından da önemli olduğunu ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Son Başvuru Tarihi 30 Haziran'a Çekildi

Bakan Yumaklı tarafından paylaşılan detaylara ve ilgili kurumsal görsellere göre, daha önce 29 Nisan 2026 tarihinde başlayan ve 12 Hazıran 2026 tarihinde sona ereceği ilan edilen hibe başvuru süreci uzatıldı. Alınan yeni karar doğrultusunda; "Kırsal Kalkınma Yatırım Programı" ile "Tarasruflu Tarımsal Sulama Sistemleri" desteklemelerine yönelik hibe başvuruları 30 Haziran 2026 tarihine kadar yapılabilecek.

"Kırsalda Bereketi Artıracak"

Üreticilere "Hayırlı olsun" dileklerini ileten Bakan İbrahim Yumaklı, bu hibe programlarının temel amacının kırsal alandaki üretim hacmini ve verimliliği yukarı taşımak olduğunu belirtti. Özellikle modern ve tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine verilecek desteklerin, su kaynaklarının korunması ve üretim maliyetlerinin düşürülmesi açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulanıyor. Yatırım planlayan üreticilerin ve tarım girişimcilerinin, uzatılan bu süre zarfında ilgili tarım il ve ilçe müdürlükleri ya da bakanlık bilgi sistemleri üzerinden müracaatlarını tamamlamaları gerekiyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Yüksek Rekolte ve Güçlü Ruble Kıskacı

Fiyatlardaki bu sert düşüşün temel nedeni, 2025 yılındaki yüksek rekolte olarak gösteriliyor. Rusya, bir önceki yıla göre yüzde 10,3 artışla 91,1 milyon ton buğday üreterek pazarda arz fazlası oluşturdu. Fiyatları aşağı çeken bir diğer önemli unsur ise Rus rublesinin değer kazanması oldu. Buğdayı içeride ruble ile alıp dışarıda dolar ile satan ihracatçıların gelirleri, güçlü ruble nedeniyle azaldı. Bu durum ihracatçıların iç piyasadan ürün alırken fiyat kırmalarına yol açtı. IKAR verilerine göre, yaşanan bu fiyat baskısına rağmen 2025/26 sezonunda Rusya'nın buğday ihracatının yüzde 6,8 artışla 47 milyon tona ulaşması ve hasadın yüzde 52'sinin yurt dışına gönderilmesi bekleniyor.

Üretici Kârlılığı Sıfırlandı, Ekim Alanları Daralıyor

Kommersant gazetesinin aktardığı bilgilere göre, tahıl üreticilerinin kârlılık oranları dibe vurmuş durumda. Rusya'nın merkez bölgelerinde kârlılık sıfıra inerken, güney bölgelerinde geçmişte yüzde 20'leri aşan oranlar şu an yüzde 10-15 seviyesini geçemiyor. Kârlılığın ortadan kalkması üzerine Rus çiftçiler üretimden çekilmeye başladı. Son beş yılda tahıl ekim alanlarında yüzde 9'luk bir daralma yaşanırken, bu yıl baharlık buğday ekim alanlarının yüzde 4,6 daha azalarak 10,5 milyon hektara gerileyeceği tahmin ediliyor.

Temmuz Ayında Toparlanma Bekleniyor

Eiler ve RSHB analistleri, temmuz ayında yeni tarım sezonunun başlamasıyla birlikte iç piyasadaki buğday fiyatlarının toparlanma eğilimine gireceğini öngörüyor. Temmuz-eylül döneminde buğdayın ton fiyatının 13,1 bin rubleye yükselmesi ve geçen yılla olan fiyat farkının yüzde 6'ya gerilemesi bekleniyor. Analistler, fiyatların yıl sonuna kadar yüzde 4 artacağını, 2027 yılında ise yüzde 7 ila 10 arasında bir büyüme kaydedeceğini tahmin ediyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

İhracat Tahmini 13,5 Milyon Tona Çıkarıldı

Ukrayna, cari sezonun ilk 11 ayında 12,35 milyon ton buğday ihraç etmeyi başardı. Bu güçlü performansın ardından kuruluş, sezon sonu toplam buğday ihracat tahminini 13,5 milyon tona yükseltti. Uzmanlar, sevkiyatlardaki bu ivmeye rağmen ülkede dönem sonu stoklarının yüksek kalmaya devam edeceğini, bunun da yeni sezonda piyasa oyuncuları tarafından yakından izlenmesi gereken kritik bir faktör olduğunu belirtiyor.

Üretim cephesinde ise hava koşulları çiftçinin yüzünü güldürüyor. Ana üretim bölgelerindeki dengeli sıcaklıklar, yeterli toprak nemi ve zamanında gelen yağışlar, istikrarlı bir hasat dönemine olan inancı pekiştiriyor. Yeni sezon kışlık buğday rekoltesinin 23 milyon ton seviyesine yakın gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Yüksek Stoklara Rağmen Fiyatlar Direniyor

Mevcut piyasanın en dikkat çekici özelliği ise buğday fiyatlarının yüksek stok baskısına karşı gösterdiği direnç oldu. Büyük hacimli stok varlığına rağmen vadeli ve peşin fiyatlar mevcut seviyelerini koruyor. Analistler fiyatlardaki bu direncin arkasında; gelecekteki arz risklerine dair endişeler, jeopolitik belirsizlikler ve Asya pazarından gelebilecek potansiyel talep dalgalanmalarının yattığını vurguluyor.

UkrAgroConsult, önümüzdeki sezonda Karadeniz ihracatçıları arasındaki rekabetin daha da kızışacağına dikkat çekiyor. Mısır, Cezayir ve Endonezya gibi stratejik pazarların Ukrayna buğdayı için ana varış noktaları olmaya devam edeceğini belirten uzmanlar; Kuzey Afrika ve Asya'dan gelecek talebin, ticaret akışlarını ve fiyat dinamiklerini şekillendirmede belirleyici rol oynayacağını ifade ediyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

4 Milyon Tonluk Yapısal Üretim Açığı Var

Tayland Hayvancılık ve Su Ürünleri Endüstrisi Federasyonu temsilcileri, ülkenin yemlik mısır pazarının yapısal olarak dışa bağımlı olduğunu vurguladı. Sektör verilerine göre Tayland'da yıllık yemlik mısır talebi yaklaşık 9 milyon ton seviyesinde seyrediyor. Buna karşın yerel üretim ancak 5 milyon tonu karşılayabiliyor. Bu durum, her yıl yaklaşık 4 milyon tonluk net bir hammadde açığı ortaya çıkarıyor.

Tayland Yem Sanayicileri Birliği Başkanı Pornsil Patcharintanakul konuya ilişkin yaptığı açıklamada, planlanan ithalat hacminin zaten mevcut yapısal açığı kapatmak için kullanılacağını belirtti. Patcharintanakul, ABD'den gelecek yeni sevkiyatların yerel üretimin yerini almayacağını, aksine diğer ithalat kaynaklarının ikamesi olarak işlev göreceğini ifade etti.

"3'e 1" Politikası Yerel Çiftçiyi Koruyor

Sektör temsilcileri, yürürlükte olan "3:1" kota politikasının yerel üreticileri korumaya devam ettiğinin altını çizdi. Bu sisteme göre Taylandlı ithalatçılar, dışarıdan ithal ettikleri her 1 birim mısıra karşılık iç piyasadan 3 birim yerel mısır satın almak zorunda kalıyor. Bu mekanizmanın pazardaki sert fiyat dalgalanmalarını engellediği ve çiftçinin elindeki ürünün değerini koruduğu belirtiliyor.

Diğer taraftan, et üreticileri artan yem maliyetlerinin özellikle kanatlı hayvan (kümes hayvancılığı) sektöründeki üreticiler üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu kaydediyor. Uzmanlar, bu şartlar altında gerçekleştirilecek mısır ithalatının piyasayı stabilize etmek ve süregelen yem hammaddesi sıkıntısını çözmek için kritik bir araç olduğunu savunuyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Güney Bölgelerinde Üretim Patlaması

IKAR Genel Müdürü Dmitry Rylko'nun paylaştığı verilere göre, Rusya'nın bu yılki buğday rekoltesi tahmini bir önceki rapora kıyasla 1,5 milyon ton artırılarak 91,5 milyon tona çıkarıldı. Ülkenin "Büyük Güney" olarak adlandırılan Güney ve Kuzey Kafkasya federal bölgelerindeki buğday üretiminin, bir önceki yıl kaydedilen 31 milyon tonluk seviyeyi geride bırakarak 38 milyon tona ulaşması bekleniyor. Rekoltedeki bu güçlü toparlanmanın, küresel arz güvenliği açısından kritik bir veri olduğu ifade ediliyor.

Kuruluş, buğdaydaki artışa paralel olarak Rusya'nın toplam tahıl üretimi tahminini de 3 milyon tonluk revizyonla 142,5 milyon tona yükseltti.

İhracat Potansiyeli 47,5 Milyon Ton

"Büyük Güney" bölgesinin Rusya'nın toplam buğday ihracatının yüzde 70 ila yüzde 75'ini tek başına karşıladığına dikkat çeken Rylko, ülkenin dış ticaret hacmine yönelik öngörülerini de paylaştı. IKAR verilerine göre, Rusya'nın 2026/27 pazarlama yılında buğday ihracat potansiyeli 47,5 milyon ton, toplam tahıl ihracatı kapasitesi ise 63,7 milyon ton olarak hesaplanıyor.

Öte yandan, tahminlerin yükselmesine rağmen temkinli olunması gerektiğini belirten Rylko, "Önümüzdeki hasat dönemi ve buna bağlı olarak ihracat süreçleri için hala çok sayıda risk bulunuyor" diyerek iklimsel ve lojistik faktörlerin süreci değiştirebileceğine işaret etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Ana Üretim Bölgelerinde Yoğun Mesai

Ülkenin güneybatı kesimleri ile merkezde yer alan Hubei eyaletindeki hasat çalışmaları tamamen tamamlandı. Çin'in en önemli tahıl ambarı konumundaki Huang-Huai-Hai ana üretim bölgesi ise en yoğun hasat dönemine giriş yaptı. Bölgede iki gün üst üste günlük mekanize hasat miktarı 20 milyon mu (yaklaşık 1,33 milyon hektar) seviyesini aşarak rekor tazeledi.

Üretimin kritik merkezlerinden Henan eyaletinde, buğdayın zamanında toplanması ve yazlık ekimlerin gecikmemesi amacıyla tam 4 milyon set tarım makinesi sahaya sürüldü. Anhui eyaletinde ise olumsuz hava koşullarına anında müdahale edebilmek amacıyla 792 acil hasat ekibi organize edilerek eyalet genelinde 1 saatlik hızlı müdahale ağı kuruldu.

Sel Felaketine Rağmen Beklentinin Üzerinde Büyüme

Shandong eyaletinde bulunan 60 milyon mu (yaklaşık 4 milyon hektar) alandaki kışlık buğday ise kademeli olarak olgunlaşıyor. Geçtiğimiz sonbaharda yaşanan sel felaketleri nedeniyle bölgedeki buğdayın yüzde 80'inden fazlası geç ekilmiş ve fide koşulları zayıf kalmıştı. Ancak Tarım Bakanlığı'nın zamanında uyguladığı saha yönetimi ve besleme programları sayesinde bitki gelişimi beklentilerin üzerine çıktı ve bölgede bereketli bir hasat dönemi görünür hale geldi. Shandong'un Tancheng ilçesinde hasat süreçleri 13 farklı operasyonel bölgeye ayrılarak kademeli ve kayıpsız bir şekilde yürütülüyor.

Linyi şehrine bağlı Tancheng İlçesi Tarım Bakanlığı Yetkilisi Xu Jie, "Bu yıl üretim dönemi için 11 binden fazla tarım makinesini mobilize ettik. Olası yağışlı hava durumlarına karşı paletli biçerdöverler ve kurutma makineleri de dahil olmak üzere acil durum ekipmanlarımızı hazırda tutuyoruz" ifadelerini kullandı.

Bakanlıktan Eyaletler Arası Yardımlaşma Hamlesi

Huang-Huai-Hai bölgesinde şu ana kadar 1.792 bölgesel tarımsal acil afet yardım merkezi ve 4.976 düzenli acil servis ekibi kuruldu. Saha operasyonları için 280 binden fazla paletli biçerdöver ve 70 binden fazla kurutma makinesi tam kapasiteyle çalıştırılıyor.

Çin Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı Tarımsal Mekanizasyon Yönetimi Başkan Yardımcısı Wang Jiayun sürece ilişkin yaptığı değerlendirmeden, "Hasat döneminde afet yaşanması durumunda eyaletler arası karşılıklı yardımlaşma ve iş birliği mekanizmasını derhal devreye sokacağız. Şu an itibariyle süreç verimli ve düzenli ilerliyor. Kalan 200 milyon mu (yaklaşık 13,33 milyon hektar) alanın hasadını da yaklaşık 20 gün içinde tamamlamayı hedefliyoruz" dedi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Üretimde Büyük Dönüşüm ve Rekor Rekolte

Açıklanan verilere göre Hindistan tarım sektörü, söz konusu dönemde cari fiyatlarla yıllık ortalama yüzde 8,83'lük bir bileşik büyüme oranı yakaladı. Sadece bitkisel üretim katma değeri ise 12,92 trilyon rupiden ($129,2 milyar) 26,52 trilyon rupiye ($265,2 milyar) yükseldi. Yetkililer, son 12 yılda uygulanan politikaların sadece sosyal yardımlarla sınırlı kalmadığını; üretkenliği artırma, gelir güvencesi, pazara erişim, altyapı yatırımları ve kurumsal dayanıklılığı güçlendirme odaklı kapsamlı bir genişleme modeline dönüştüğünü vurguladı.

Ülkede sulama imkanlarının genişletilmesi, krediye erişimin kolaylaştırılması, sigorta kapsamının büyütülmesi ve asgari destek fiyatı (MSP) mekanizmasının etkinleştirilmesi üretim rakamlarına doğrudan yansıdı. Toplam tahıl üretimi 2013-2014 dönemindeki 265,05 million tondan, 2024-2025 döneminde 357,73 million tona ulaştı. Bu süreçte pirinç üretimi yüzde 42 artarak 150,18 million tona, buğday üretimi ise yüzde 36 yükselerek 117,94 million tona ulaşarak tarihi rekor kırdı.

Dışa Bağımlılık Azalıyor, Çeşitlilik Artıyor

Raporda, Hindistan'ın sıvı yağ üretimi ve bahçecilik (horticulture) alanındaki hamleleri de dikkat çekti. Ülkenin yemeklik yağ ithalatına olan bağımlılığı 2015-2016'daki yüzde 63,2 seviyesinden 2023-2024'te yüzde 56,25'e geriledi. Yağlı tohum ekim alanları yüzde 18 artarken, toplam üretim yaklaşık yüzde 55, verimlilik ise yüzde 31 oranında artış gösterdi. Bahçecilik ürünleri üretimi ise 280,70 million tondan 369,05 million tona yükselerek yüksek değerli ürünlere doğru başarılı bir çeşitliliğin sinyalini verdi.

Bakanlık, dijital platformlar, kooperatifler, gıda işleme yatırımları ve iklim değişikliğine dayanıklı tarım girişimlerinin Hindistan'ı teknoloji odaklı ve çiftçi merkezli bir yapıya doğru kalıcı olarak taşıdığını belirtti.

Hasatta Kalite Kaybı Yaşanıyor

Mayıs ayının sonlarında, tam da hasat döneminin başında ülkenin merkezindeki Hubei ve toplam buğday üretiminin dörtte birinden fazlasını karşılayan Henan eyaletlerinde etkili olan yağışlar, ürünlerin çimlenmesine yol açtı. Tarım analistleri, aşırı yağışlar nedeniyle yaklaşık 4.8 milyon ila 10 milyon ton arasındaki buğdayda çimlenme meydana geldiğini tahmin ediyor. Çimlenen buğday un yapımına uygun olmadığı için genellikle hayvan yemi olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu durumun toplam üretim içinde %7'lik bir kalite düşüşüne yol açabileceğini ifade ediyor.

Şanghay JC Intelligence analistlerinden Rosa Wang, "Bu yıl kışlık buğday genel olarak büyük bir hasat yolunda ilerliyordu. Hubei, Henan, Anhui ve Jiangsu gibi ana üretici eyaletlerde düşük kaliteli buğday hacminin yönetilebilir bir seviyede kalmasını bekliyoruz" değerlendirmesinde bulundu. Ancak yerel un değirmenlerinin yüksek kaliteli gıda sınıfı buğday ihtiyacını karşılamak için dış pazara yönelmesi kaçınılmaz görünüyor.

Küresel Fiyatlar Tetiklenebilir

Çin’in buğday ithalatında yaşanacak küçük bir artışın bile küresel tahıl fiyatlarında yukarı yönlü hareketliliği hızlandırabileceği belirtiliyor. ABD'deki şiddetli kuraklık ve El Nino hava olayının getirdiği kuruluk endişeleriyle bu yıl zaten yaklaşık %20 oranında yükselen küresel buğday fiyatları, Çin'in piyasaya girmesiyle yeni bir rekor kırabilir.

Sitonia Consulting kurucu ortağı Darin Friedrichs, yağışların ithalat talebini artıracağını ancak bunun zaman alacağını belirterek, "Örneğin 2023 yılında da benzer büyük kalite kayıpları yaşanmıştı, fakat ithalattaki asıl patlama Şubat 2024'te gerçekleşti" dedi. Çin, yılın ilk dört ayında ise geçen yılın aynı dönemine göre %130,2 artışla 2.43 million ton buğday ithal etmiş durumda.

Riskler Devam Ediyor: Meteorolojiden Yeni Uyarı

Çin Meteoroloji İdaresi (CMA), cuma gününden pazar gününe kadar Hebei, Shanxi, Henan ve Anhui eyaletlerinde yeni bir yağış dalgasının beklendiğini duyurdu. Henan'ın kuzey bölgelerinde ise şiddetli rüzgarlar nedeniyle buğdayın toprağa yatması (yatma riski) uyarısı yapıldı. Pekin Orient Agribusiness Danışmanlık kıdemli analisti Ma Wenfeng, "Kuzey bölgelerinde çimlenme riski hala sürüyor. Yatmadan sonra hasat maliyetleri mu başına yaklaşık 30 yuan artıyor ve bu da çiftçilerin kayıplarını daha da derinleştiriyor" dedi.

Yetkililer, hava koşullarına bağlı kayıpları en aza indirmek için dokuz ana buğday üreticisi eyalette acil durum ekiplerini ve kurutma tesislerini mobilize etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Bakan Yumaklı, yayımlanan yeni strateji belgesiyle birlikte Türkiye'nin denizsel egemenlik alanlarındaki denetim ve koruma faaliyetlerinin uluslararası standartlara taşındığını vurguladı. Eylem planının felsefesini aktaran Yumaklı, şu ifadeleri kullandı:

"Mavi vatanımızı korumak adına; elektronik ve anlık gemi izleme sistemleri, sıfır toleranslı liman kontrolleri, 7 gün 24 saat kesintisiz saha operasyonlarıyla standartlarımızı uluslararası anlamda güçlendiriyoruz."

Kesintisiz Takip ve Sıfır Tolerans Dönemi

Eylem planı kapsamında, kaçak ve kayıt dışı avcılığın tamamen engellenmesi amacıyla teknik altyapı çalışmalarına hız verilecek. Balıkçı gemilerinin hareketleri anlık olarak izlenirken, limanlardaki denetimlerde sıfır tolerans ilkesi benimsenecek. Saha operasyonları ise sahil güvenlik ve bakanlık ekiplerinin koordinasyonunda 7/24 esasına göre kesintisiz yürütülecek.

5 Haziran'da Anlamlı Adım

Eylem planının ilan edildiği tarihin önemine dikkat çeken Bakan Yumaklı, 5 Haziran Dünya Yasa Dışı Avcılıkla Mücadele Günü'nde yayımlanan bu plan çerçevesinde, gelecek nesillere çok daha zengin, dengeli ve sürdürülebilir bir ekosistem bırakmak amacıyla kararlılıkla çalışmaya devam edeceklerini kaydetti.

Bakanlık tarafından yapılan bilgilendirmede, "Türkiye IUU Ulusal Eylem Planı" metnine ve uygulama takvimine ait tüm detaylara Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü’nün resmi internet sitesi üzerinden ulaşılabileceği belirtildi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Üreticilere yönelik destek politikasının kararlılıkla sürdürüldüğünü ifade eden Bakan Yumaklı, sosyal medya hesabı ve resmi kanallar aracılığıyla yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

"Anadolu'nun bereketli topraklarını işleyen üreticimizin yanındayız. 165 milyon 522 bin TL tarımsal destek ödemesini çiftçilerimizin hesaplarına aktarıyoruz. Hayırlı ve bereketli olsun."

Destek Ödemelerinin Kalem Kalem Dağılımı

Bakanlık tarafından paylaşılan verilere göre, hesaplara yatırılan 165,5 milyon liralık kaynağın alt kalemleri ve bütçe dağılımları netleşti. Bu kapsamda üretime can suyu olacak desteklerin dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

• Hayvan Hastalıkları Tazminatı Desteği: 108 milyon 586 bin 271 TL
• Kırsal Kalkınma Yatırım Desteği: 49 milyon 376 bin 609 TL
• Sertifikalı Tohum Kullanım Desteği: 7 milyon 559 bin 120 TL

Bakanlık, destek ödemelerinin hesaplara aktarılmasıyla birlikte hayvancılıkta ari işletme hedefleri, kırsal alandaki modernize yatırımlar ve kaliteli tohum kullanımının teşvik edilmesinde önemli bir ivme yakalanacağını vurguladı. Hak sahibi üreticiler, TC kimlik numaraları ve vergi numaralarının son hanelerine göre ödemelerini ilgili banka hesaplarından çekebilecek.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Bakan Yumaklı, yaptığı açıklamada, ESK ile Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği (TÜKETBİR) arasında imzalanan protokol ile küçük ölçekli besicileri merkeze alan yeni bir projeyi hayata geçirdiklerini duyurdu.

BESİCİNİN GELİRİ GARANTİ ALTINDA

Söz konusu proje ile besicinin gelirinin, dolayısıyla emeğinin karşılığının güvence altına alındığına işaret eden Yumaklı, projenin detaylarıyla ilgili şu bilgileri paylaştı:

“Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından yayımlanan karar ile Et ve Süt Kurumumuza tahsis edilen tarife kontenjanı kapsamında, bu yıl 108 bin baş besilik hayvanı, besi ahırı kapasitesi 200 başın altında olan küçük ölçekli üreticilerimize dağıtmak üzere ayırdık. Bu kapsamda, küçük aile işletmelerimizi doğrudan desteklemek üzere pozitif ayrımcılık uyguluyoruz. Program ile belli bir puanlama sistemi üzerinden belirlenen üreticilerimize 30 baş besilik hayvan teslim ediyoruz. Projeden faydalanan üreticilerimiz, hayvanlarını, 200 baş ve üzeri kapasiteye sahip büyük işletmelere uygulanan fiyata kıyasla kilogram başına 110 TL, yani yüzde 26 daha uygun koşullarda alacak. Başvuruları il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz üzerinden elektronik olarak aldık. Hak sahibi besicilerimiz, önceden ilan edilen objektif kurallara göre işleyen bir puanlama usulü ile belirlendi. Böylece dağıtımda şeffaflık, izlenebilirlik ve fırsat eşitliği sağlandı. Hak kazanan 3.600 besicimizin yer aldığı liste hazırlandı. Teslimat süreci de bu liste esas alınarak yürütülüyor."

SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR SİSTEM İÇİNDE BESİCİLİK İMKANI

Model sayesinde, küçük ölçekli üreticilerin makul bir kâr güvencesiyle ve sürdürülebilir bir sistem içinde besicilik yapma imkânına kavuşacağının altını çizen Yumaklı, besicilerin, teslim aldıkları hayvanları en az 4 ay, en fazla 9 ay besledikten sonra ESK'ye tekrar satacağını aktardı.

 Bakan Yumaklı, projeye ilişkin şunları kaydetti:

“Söz konusu hayvanlar, besicinin sözleşmesinde belirlenen ve kârını güvence altına alan geri alım fiyatı üzerinden ESK tarafından satın alınacak. Geri alım fiyatının her ay enflasyona endeksli olarak güncellenmesi sayesinde besici, besi süresi boyunca oluşabilecek fiyat dalgalanmalarına karşı korunacak ve besi süresinin sonunda geliri büyük ölçüde garanti altına alınmış olacak. Bu sayede üretici; makul bir kâr güvencesiyle ve sürdürülebilir bir sistem içinde besicilik yapma imkânına kavuşacak. Model, küçük üreticinin gelecek kaygısı taşımadan üretime devam etmesinin önünü açıyor. Bu yapı, üreticiye kazancını önceden öngörebilme imkânı sunarken, küçük işletmelerin mevcut ahır kapasitelerini tam olarak değerlendirerek üretime kazandırmasına olanak sağlıyor. Model ayrıca sürdürülebilir bir ortaklık ilişkisi de kuruyor. Hayvanlarını süresinde ESK'ye teslim eden besicilerimiz, bir sonraki yılın besilik dağıtımında da önceliklendirilecek. Programla küçük üretici, uygun maliyetli hayvan ve gelir garantisiyle üretime kazandırılırken, diğer yandan ESK, besi sonunda elde edeceği et ile piyasayı regüle ederek vatandaşlarımızın daha uygun şekilde ete ulaşmasını sağlayacak. Projemiz besicilerimiz için hayırlı uğurlu olsun."

TÜKETBİR'in koordinasyonunda yürüyecek süreçle ilgili tüm duyurular ESK'nin resmî internet sitesinden (https://www.esk.gov.tr) takip edilebilecek.

ANKARA — Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Adana Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ayhan Barut, Meclis Genel Kurulu'nda görüşülen "Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" üzerine CHP Grubu adına kapsamlı bir konuşma gerçekleştirdi. Milletvekili Barut, tarım sektörünün ve yerli üreticinin yapısal bir çöküşle karşı karşıya olduğunu vurgulayarak kamusal politikaların tasfiye edilmesini eleştirdi.

"Buğday Taban Fiyatında Algı ve Manipülasyon Var"

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından kısa süre önce açıklanan 16,5 liralık buğday taban fiyatına tepki gösteren Ayhan Barut, bu rakamın geçen yıla oranla yalnızca yüzde 22'lik bir artışa tekabül ettiğini belirtti. Tarımdaki reel enflasyonun yüzde 50'yi bulduğunu ifade eden Barut, maliyet hesaplamalarında algı operasyonu yapıldığını iddia etti:

"Türkiye'de dekara ortalama buğday verimi 300 kilogram iken, açıklanan fiyat 500 kilogramlık hayali bir verim üzerinden hesaplanmıştır. Desteklemelerle fiyatın 19 lirayı bulduğunu söyleyerek aklımızla dalga geçiyorlar. Fiyatı açıklarken yüksek verimi baz alıp, destekleme öderken Türkiye ortalaması olan 300 kilogramı uyguluyorlar."

Üretim Alanları Daralıyor, İthalat Faturası Büyüyor

Türkiye'de buğday üretimi konusunda alarm zillerinin çaldığını ifade eden Barut, 2002 yılında 93 million dekar olan ekim alanlarının günümüzde 70 million dekara gerilediğini açıkladı. Nüfus 45 milyonken de 86 milyona dayandığında da ülkenin buğday ihtiyacının hep 20 milyon ton olarak gösterilmesindeki çelişkiye dikkat çeken CHP'li vekil, Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) iktidarı döneminde yurt dışından 112 milyon ton buğday ithal edildiğini ve yabancı çiftçilere 31 milyar dolar ödendiğini hatırlattı. Barut, bu kaynağın yerli üreticiye aktarılması durumunda tarımın canlanacağını savundu.

Çiftçinin Borcu 1 Trilyon 300 Milyar Liraya Dayandı

Uygulanan ekonomi politikalarının üreticiyi banka kredilerine ve faiz sarmalına mahkum ettiğini söyleyen Barut, çarpıcı borç verilerini paylaştı: 2004 yılında çiftçilerin bankalara olan toplam borcu 4,5 milyar TL seviyesindeyken, 2025 yılı sonu itibarıyla bu miktar 1 trilyon 300 milyar liraya ulaştı. Yüksek faizler nedeniyle borçların döndürülemediğini belirten Barut, üreticilerin üretim sermayesi yaratabilmek için traktörlerini satıp yeniden taksitle araç almak zorunda kaldığını aktardı.

"Devletin Çiftçiye 1 Trilyon 986 Milyar TL Borcu Var"

2006 yılında yürürlüğe giren 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 21. maddesini anımsatan Ayhan Barut, tarımsal desteklemelere bütçeden ayrılacak payın gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYH) yüzde 1'inden az olamayacağının kanunla hüküm altına alındığını vurguladı. Bu oranın fiilen yüzde 0.25 bandına kadar düşürüldüğünü belirten Barut, devletin bütçe yükümlülüklerini yerine getirmediğini şu sayılarla ortaya koydu:

• 2007 - 2026 Dönemi Toplamı: Kanunen çiftçiye ödenmesi gereken toplam destek tutarı 2 trilyon 671 milyar lira olması gerekirken, fiilen yalnızca 686 milyar lira ödeme yapıldı. Üreticiye verilmesi gereken kaynağın yüzde 74'ü ödenmedi. İktidarın çiftçiye net borcu 1 trilyon 986 milyar liradır.
• 2024 Yılı Verileri: GSYH'nin yüzde 1'i uygulansaydı çiftçiye 445 milyar TL verilmesi gerekirken, fiili destek 91 milyar TL'de kaldı.
• 2025 Yılı Verileri: Verilmesi gereken destek 630 milyar TL iken, ödeme 168 milyar TL ile sınırlı tutuldu.
• 2026 Yılı Öngörüsü: Kanuni hak 773 milyar TL olmasına karşılık, bütçede ayrılan pay yine 168 milyar lira seviyesinde bırakıldı.

Konuşmasının sonunda döviz kurunun 45 liraya dayandığını, mazot fiyatlarının ise iktidar döneminde 1 liradan 70 liraya çıkarak tam 70 kat arttığını belirten Adana Milletvekili Ayhan Barut, temel sorunun tarımsal girdilerin küresel piyasalara aşırı bağımlı hale getirilmesi olduğunu söyleyerek, "Çiftçi olmazsa aç kalırız. Tarımını hor gören yarını zor görür. İthalatı bırakın, yerli üreticiyi destekleyin" çağrısıyla sözlerini tamamladı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Karadeniz kardeleni, Türkiye'nin özellikle Doğu Karadeniz ve Batı Kafkasya bölgelerinde doğal olarak yetişen endemik bir tür olarak öne çıkıyor. Bölgedeki nemli ve gölgeli orman altı alanlarda yayılış gösteren bu bitki, ticari süs bitkisi olarak küresel pazarda çok yüksek bir değere sahip bulunuyor.

Doğadan Toplanması CITES Sözleşmesiyle Yasak

Doğu Karadeniz'in yüksek nemli yamaçları, fındık bahçeleri ve geniş yapraklı ormanlarının alt tabakasında en yaygın doğal yaşam alanları bulunan Karadeniz kardeleninin doğadan izinsiz toplanması uluslararası sözleşmelerle (CITES) kesin olarak yasaklanmış durumda. Bu doğrultuda sözleşmeli üretim modelleri hem türün neslinin korunması hem de ülke ekonomisine yasal yollarla kazandırılması açısından büyük önem taşıyor. Karadeniz kardeleni, yüksek ekonomik değerinin yanı sıra hem kimya-ilaç sanayisinde hammadde olarak hem de uluslararası süs bitkisi pazarında yoğun talep görüyor.

2026 Yılı Hedefi: 7,8 Milyon Adet Çiçek Soğanı

Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre; 2026 yılı için Giresun il genelinde Doğal Çiçek Soğanı (DÇS) ekim-dikim faaliyetleri toplam 68,6 dekar alana ulaştı. Yürütülen planlı çalışmalar kapsamında kentte toplam 12.894 kilogram ağırlığında ve 7.884.600 adet çiçek soğanı ekiminin gerçekleştirildiği bildirildi. İl müdürlüğü, üretimi çeşitlendirmek ve sözleşmeli tarımı yaygınlaştırmak adına saha desteklerinin süreceğini aktardı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Müdürlük tarafından yapılan açıklamada, havaların yağışlı gitmesinden dolayı ilaçlama yapamayan veya ilaçlama yapmış olmasına rağmen bahçelerinde hastalık belirtisi gören üreticilerin, haziran ayı içinde mutlaka yeniden ilaçlama yapması gerektiği bildirildi. Kahverengi kokarca erginlerinin bu dönemde beslenmek suretiyle zarar yaptığı ve dişilerinin yumurta bırakmaya başladığı kritik bir süreçte olunduğu vurgulandı.

10 Ocakta 1 Ergin Görülürse İlaçlamaya Devam

Temmuz başından itibaren kahverengi kokarca ergin ve nimflerinin olgunlaşmakta olan fındıkta emgi yapmak suretiyle "buruşuk iç" ve "lekeli iç" oluşumuna neden olacağı belirtildi. Üreticilerin bahçelerini sık sık kontrol etmesi istenirken, bahçelerde yapılacak örnekleme yönteminde 10 ocakta 1 ergin görüldüğü takdirde ilaçlamaya ara verilmeden devam edilmesi gerektiği kaydedildi.

Doğru İlaçlama Teknikleri ve Dozaj Miktarları

Açıklamada, fındık üreticilerinin ilaçlama esnasında ekonomik kayba uğramaması ve tam başarı sağlaması için şu teknik detaylara dikkat çekildi:

• Dozaj Miktarı: İlaçlamada dekara (50-60 ocağa) verilen doz motorlu sırt atomizörüyle en az 40-50 litre, motorlu pülverizatörlerle ise 100 litre su ile karıştırılarak atılmalıdır.
• Uygulama Yönü: İlaçlamanın fındık ocaklarının altından yukarıya doğru yapılmasına hassasiyet gösterilmelidir.

Karışabilirlik Durumu: Yaprak gübreleri hariç herhangi bir kimyasal maddenin Bitki Koruma Ürünüyle karıştırılmadan önce etiket bilgilerindeki karışılabilirlik durumu mutlaka değerlendirilmelidir.

Hayvan Otlatma ve Tüketim Uyarısı

İnsan ve hayvan sağlığı bakımından ilaçlama bitiminden itibaren kullanılan Bitki Koruma Ürününün hasat aralığı süresine kesinlikle uyulması gerektiği hatırlatıldı. İlaçlama yapılan bahçelerde hayvan otlatılmaması ve meyve yenmemesi konusunda üreticiler uyarıldı.

Kullanılacak Bitki Koruma Ürünlerinin İl Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş olan resmi bayilerden alınması ve "Bitki Koruma Ürünleri Uygulama Belgesi" sahibi kişiler tarafından uygulanması gerektiği bildirilirken, üreticilerin daha geniş bilgi almak adına İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine müracaat edebilecekleri ifade edildi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Haziran ayı başı itibarıyla Türkiye genelinde pancar ekimlerinin henüz tamamlanamadığını belirten Akay, geçmiş yıllarda mart ayında başlayan ekimlerin son yıllarda nisan ve mayıs aylarına kaydığını ifade etti. Özellikle bu yıl etkili olan yoğun yağışların bazı bölgelerde ekim faaliyetlerini geciktirdiğini, Kayseri Şeker bünyesindeki fabrikalar arasında özellikle Tokat Turhal Fabrikası bölgesinde önemli sorunlar yaşandığını kaydetti.

Turhal Bölgesinde 30 Bin Dekar Arazi Su Altında Kaldı

Yoğun yağışlar ve su baskınlarının Tokat-Turhal havzasında ciddi zararlara yol açtığını belirten Akay, yaklaşık 30 bin dekar ekili arazinin sular altında kaldığını, bunun 3 bin 700 dekarlık bölümünün şeker pancarı ekili alanlardan oluştuğunu söyledi. Bölgede yaklaşık 10 köyün tahliye edildiğini ve 30 civarında köyde hasar tespit çalışmaları yapıldığını aktaran Akay, çiftçilerin mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla gerekli desteklerin hızla sağlanması gerektiğini vurguladı.

Şeker Fiyatları Maliyetlerin Altında Kaldı

Pancar Şekeri Üreticileri Derneği tarafından hazırlanan maliyet çalışmasına göre şekerin kilogram maliyetinin 47,60 TL seviyesinde olduğunu belirten Akay, buna karşın piyasada 37 TL hatta bazı dönemlerde 30 TL seviyelerinde satışlar yapıldığını ifade etti. Bu durumun sektörün tamamını olumsuz etkilediğini kaydeden Akay, özellikle çiftçi ortaklı kooperatif fabrikalarının bu süreçten daha fazla etkilendiğini dile getirdi.

Türkşeker’in arz fazlasını yönetebilmek amacıyla hayata geçirdiği uygulamalara yönelik kamu zararı eleştirilerinin gerçeği yansıtmadığını savunan Akay, eldeki yaklaşık 750 bin ton şeker stokunun belirli bir süre içerisinde eritilmesinin ticari açıdan doğru bir strateji olduğunu vurguladı.

Kimyasal Tatlandırıcılar ve Kayıt Dışı Kullanım Uyarısı

Şeker sektörünün karşı karşıya bulunduğu temel sorunlardan birinin yüksek yoğunluklu kimyasal tatlandırıcıların yaygın kullanımı olduğunu belirten Akay, 2024 yılında ithal edilen tatlandırıcıların pancar şekeri karşılığının yaklaşık 850 bin ton pancar şekeri karşılığına ulaştığını söyledi. Bu ürünlerin kullanımına ilişkin denetimlerin yetersiz olduğunu belirten Akay, doğal pancar şekerinin gıda sanayisindeki kullanımının giderek azaldığını ve bunun da sektördeki arz-talep dengesini olumsuz etkilediğini söyledi.

“Şeker Sektörü Yeniden Yapılandırılmalı”

Türkiye’nin şeker sektörünü uzun vadeli bir perspektifle yeniden ele alması gerektiğini vurgulayan Akay, Avrupa Birliği’nin gerçekleştirdiği reform süreçlerini örnek gösterdi. Fabrika kapasitelerinin artırılması, verimliliğin yükseltilmesi ve kooperatifçilik yapısının güçlendirilmesi gerektiğini belirten Akay, şeker pancarı üretiminin Orta Anadolu tarımının sürdürülebilirliği açısından hayati öneme sahip olduğunu belirterek sözlerini tamamladı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Yalnızca bugünün değil geleceğin çayını üretme vizyonuyla hareket eden şirket, toprağın korunmasını ve verimli tarım uygulamalarının yaygınlaştırılmasını destekliyor. Bu kapsamda, TEMA Vakfı ile birlikte yürütülen “Her Dem Toprak İçin” projesi de bu yıl 10’uncu yılına ulaştı. Proje çerçevesinde, sürdürülebilir tarım uygulamalarıyla çayın sağlıklı topraklarda aynı kalitede yetiştirilmesi hedeflenirken, verim ve kaliteyi artırmaya yönelik yeni teknikler de devreye alınacak.

"Daha Fazla Üreticiyi Bilinçlendireceğiz"

Çayın sağlıklı topraklarda, aynı lezzet ve kalitede yetiştirilmesini sağlamak amacıyla yürütülen projenin bu yılki mottosu “Her Dem Toprak, Her Dem Gelecek” olarak belirlendi. Gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Doğuş Çay Yönetim Kurulu Üyesi Harika Karakan şunları kaydetti:

“Projemizin 10’uncu yılına girdiği bu yıl, binlerce üreticiye ulaşma, toprağın korunmasına katkı sağlama ve gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakma motivasyonumuz daha yüksek. Çünkü en iyi tarım uygulamaları konusunda 10 yıllık emeği, birikimi ve deneyimi bu yıla aktaracak olmanın güvenini taşıyoruz. Bu yıl daha fazla üreticiye ulaşmayı, daha fazla toprağı korumayı ve bu bilinci toplumun her kesimine yaymayı hedefliyoruz. Hasat kapsamında çay üreticileriyle bir araya gelerek doğru hasat teknikleri, verimli üretim yöntemleri ve doğal kaynakların korunmasına yönelik uygulamalar konusunda daha çok yol alacağız.”

Karadeniz’in doğasından aldığı ilhamla üreticiyi destekleyen marka, 2026 yılının ilk hasadıyla birlikte çay severlerin sofralarına aynı kaliteyi ulaştırmaya devam etmeyi planlıyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde görev yapan peyzaj mimarları tarafından hazırlanan dilekçelerde, Bakanlıkta halen 100’ün üzerinde peyzaj mimarının mühendis veya mimar kadrolarında başarıyla görev yaptığına dikkat çekildi. Kurum bünyesinde daha önce 2013, 2015, 2018 ve 2021 yıllarında yapılan unvan değişikliği sınavlarında da peyzaj mimarlığı mezunlarının mühendis kadrosu kapsamında değerlendirildiği ve sınava kabul edildiği ifade edildi.

"Kazanılmış Hakkın Geri Alınması Hukuka Aykırıdır"

Bakanlık personeli tarafından yapılan başvurularda; mülga Devlet Personel Başkanlığı’nın geçmiş görüş yazıları ile Danıştay kararlarında, kadro bulunmaması halinde peyzaj mimarlarının mühendis kadrosunda istihdamının uygun görüldüğü vurgulandı. Özellikle Danıştay 2. Dairesi’nin 15 Aralık 2009 tarihli kararının, peyzaj mimarlığı mezunlarının mühendis kadrolarına atanabileceğini açıkça ortaya koyduğu belirtildi.

Bakanlığın mevcut uygulamasının kendi içinde çeliştiğini savunan meslek mensupları, yaptıkları ortak açıklamada şu ifadelere yer verdi:

“Aynı sınav süreci içerisinde önceden tanınan bir hakkın güncellenerek geri alınması; hukuki güvenlik, eşitlik ve idari istikrar ilkelerine tamamen aykırıdır. Peyzaj Mimarlığı teknik hizmetler sınıfında yer alan, kamu yararı açısından kritik görevler üstlenen önemli bir meslek disiplinidir.”

Bakanlığın Stratejik Alanlarında Aktif Rol Oynuyorlar

Hazırlanan dilekçelerde peyzaj mimarlığı disiplininin; kurakçıl peyzaj uygulamaları, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi, süs bitkileri üretimi, bitki sağlığı, ithalat ve ihracat işlemleri, bitki pasaportu uygulamaları ile CBS tabanlı tarımsal veri yönetimi gibi Bakanlığın doğrudan stratejik görev alanlarında aktif ve kritik roller üstlendiği hatırlatıldı.

Tarım ve Orman Bakanlığı çalışanı peyzaj mimarları ve meslek odaları, kalıcı çözüm olarak Bakanlık teşkilat yapısında doğrudan “Peyzaj Mimarı” kadrosunun ihdas edilmesini talep ediyor. Bu kadro sorunu tamamen çözülene kadar ise peyzaj mimarlarının mimar veya mühendis kadrolarında istihdamına yönelik açık, net ve sürekli bir idari düzenleme yapılması gerektiği belirtiliyor. Unvan değişikliği sınavlarında mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla hukuki süreçlerin başlatıldığı; sendikalar, meslek odaları ve ilgili bakanlık birimleri nezdinde girişimlerin sürdüğü öğrenildi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

6 Aylık Ücretsiz Eğitim ve 1 Milyon TL Ödül Havuzu

Harman Onaran Çiftçi Kapasite Programı, onarıcı üretim yapan ya da bu yöne geçmek isteyen çiftçilere 6 aylık ücretsiz eğitim, dijital izleme, mentorluk, gastronomi bağlantısı ve ödül desteği sunuyor. Yalnızca ödül vermeye odaklanmayan bu yapı; çiftçiyi eğitim, veri, pazar bağlantısı ve iletişim desteğiyle güçlendirmeyi hedefliyor. Programa kadın çiftçiler, 35 yaş altı genç çiftçiler, kooperatifler ve aile çiftlikleri başvurabiliyor. Bitkisel üretim, hayvancılık, arıcılık veya karma üretim yapan tüm üreticiler değerlendirme sürecine dahil edilecek.

Başvuru sürecinin ardından seçilen çiftçiler, 6 aylık eğitim ve dijital izleme havuzuna alınacak. Bu süreçte üreticilere toprak ve su yönetimi, atalık tohum ve biyoçeşitlilik, dijital izleme, veri, pazarlama ve değer zinciri gibi stratejik başlıklarda eğitimler verilecek. Kazananlar, program sonunda toplanan performans verileri ve saha değerlendirmeleriyle belirlenecek.

Programın sonunda toplam 1 milyon liralık ödül havuzu dağıtılacak. Yarışmada "Yılın Onaranı" seçilen çiftçi 350 bin liralık ödülün yanı sıra, bir yıllık mentorluk ve restoran menülerinde görünürlük hakkı elde edecek. Dört kategori birincisine 150’şer bin liralık ödül, teknoloji desteği ve pazarlama atölyesi sunulurken; üç bölgesel öncü çiftçiye ise 75’er bin lira ödül ve saha ziyaret programı desteği sağlanacak. Eğitim havuzuna dahil edilen çiftçiler, ödül kazanamasalar dahi 6 aylık eğitim, dijital izleme erişimi, sertifika ve Harman Ağı’na katılım imkanına sahip olacak.

"Onarıcı Tarım Gıdanın Geleceği İçin Kritik"

Etki Çemberleri Vakfı Kurucusu Aylin Gezgüç, toprağı onarmanın yalnızca tarımsal üretimle sınırlı olmadığını, gıda güvenliği, ekonomik dayanıklılık ve toplumsal gelecek açısından kritik bir başlık olduğunu vurguladı. Gezgüç, yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:

“Onarıcı tarım, yalnızca toprağı nasıl işlediğimizle ilgili değil; neyi nasıl ürettiğimiz, gıdaya nasıl ulaştığımız ve üreticiyi nasıl desteklediğimizle de ilgili. Harman Onaran Çiftçi Kapasite Programı ile sahada üretimi dönüştüren çiftçileri görünür kılmayı, onları eğitim, veri ve pazar bağlantısıyla güçlendirmeyi hedefliyoruz. Türkiye’nin toprağını onaran çiftçilerini arıyoruz.”

Programa dair tüm başvuru süreçlerine ve detaylı bilgilere <www.harmandestek.com adresinden ulaşılabileceği, sürecin güncel olarak @harmandestek Instagram hesabı üzerinden takip edilebileceği bildirildi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Bu bilgisizliğin henüz tüketilebilir durumda olan milyonlarca ton güvenilir gıdanın gereksiz yere çöpe gitmesine neden olduğunu belirten gıda sektörü, bilim dünyası, tüketici hakları ve sürdürülebilirlik hareketinin önde gelen 11 temsilcisi, ortak bir deklarasyonla "Gıda Okuryazarlığı Seferberliği" başlattıklarını duyurdu.

"TETT Kalite Göstergesidir, STT Güvenlik Sınırıdır"

Yayımlanan ortak bildiride kamuoyunun gıda etiketleri konusunda bilinçlenmesi için şu kritik maddelere dikkat çekildi:

• TETT İsrafı Önler: Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT); makarna, bakliyat, konserve ve bisküvi gibi dayanıklı gıdaların kalite ve lezzet göstergesidir. Uygun koşullarda saklanan, ambalajı sağlam olan ve görüntü, koku, tat gibi duyusal özelliklerinde sorun bulunmayan ürünler, TETT’si geçse dahi güvenle tüketilebilir. TETT'si geçen gıdayı kontrol etmeden çöpe atmak milli serveti kaybetmektir.
• STT Hayat Kurtarır: Son Tüketim Tarihi (STT); et, süt, balık ve yumurta gibi çabuk bozulabilen yüksek riskli gıdaların güvenlik sınırıdır. STT’si geçmiş bir ürünün tadı veya kokusu değişmemiş olsa bile içinde görünmez patojenler üreyebileceğinden asla tüketilmemelidir. Sağlığı korumak israf değildir.

Gıda israfının küresel iklim krizini de doğrudan tetiklediği ifade edilen açıklamada, gıda israfı bir ülke olsaydı ABD ve Çin’den sonra dünyanın en büyük üçüncü sera gazı emisyon kaynağı olacağı aktarıldı. Bu hareketin sadece bir tasarruf meselesi değil, bilinçli ve sorumlu bir tüketim kültürü inşa etme adımı olduğu belirtildi.

Tüm Paydaşlara Açık Çağrı

Bildiride; sürdürülebilirlik dernekleri evlerdeki gizli israfla savaşmaya, tüketici dernekleri doğru etiket okuma eğitimleri vermeye, üreticiler ve perakendeciler ise TETT’si yaklaşan ürünler için indirim rafları ve gıda bankacılığı altyapıları kurmaya davet edildi. "Kokusunda, tadında, dokusunda bozulma yoksa; TETT’si geçmiş gıdanı çöpe atma, geleceğini koru!" denilerek imzacılar tarafından kitlesel bir farkındalık hareketi başlatıldı.

Kampanyanın Altındaki İmzacı Kuruluşlar: Gıda Güvenliği Derneği, Gıda Perakendecileri Derneği, Güvenilir Ürün Platformu, Sürdürülebilirlik Akademisi, Sürdürülebilir Gıda Platformu, Temel İhtiyaç Derneği, Tüketici Başvuru Merkezi, Tüketiciyi Koruma Derneği, Tüketici Şikayetleri Federasyonu, Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası, Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Yapılan açıklamada, devletlerin ortak kararlar almaya çalıştığı resmi COP zirvelerinde, genellikle krizi yaratan küresel şirketlerin ve emperyalist merkezlerin lehine kararlar alındığı savunuldu. Alınan kararların ve öngörülen yaptırımların; ortak varlıkların kullanımından tarımsal girdilere, köylülerin tarım topraklarından kentte yaşayanların sağlıklı gıda ihtiyacına kadar geniş bir halk kesimini aleyhte etkilediği ifade edildi.

"İklimi Değil Sistemi Değiştirmek Gerekir"

Kapitalist düzenin iklim krizine gerçekçi ve kalıcı çözümler üretemeyeceğini belirten forum bileşenleri, krizin mağdurları olarak "İklimi değil sistemi değiştirmek gerekir" şiarıyla İklim Adaleti talep ediyor. Çözümün, ancak her insanın karar süreçlerine doğrudan katılabildiği aşağıdan yukarıya örgütlenen demokratik zeminlerde mümkün olabileceği vurgulanıyor.

Bu amaçla, her bölgede emeğiyle geçinen tüm kesimlerin katılımını sağlamak adına yerel "İklim Adaleti Forumları" düzenlenerek sekretaryalar oluşturulması planlanıyor. İzmir’de şekillenecek bu forumda, Antalya’da hep birlikte gerçekleştirilmesi hedeflenen COP31 "Alternatif İklim Adaleti Zirvesi"ne yönelik hazırlıklar ve katılımcı örgütlenme süreçleri tartışmaya açılacak. Yetkililer, hayatı ve geleceği üzerinde söz hakkı almak isteyen tüm vatandaşları foruma katılmaya davet etti.

Forum Programı ve Adres Bilgileri

İzmir’deki tüm ekoloji hareketlerini, emek örgütlerini ve duyarlı vatandaşları bir araya getirecek olan forumun detayları şu şekildedir:

• Tarih: 10 Haziran 2026
• Saat: 19.00
• Yer: İzmir Tabip Odası Toplantı Salonu
• Adres: 1451 Sokak, No:5 Alsancak / İZMİR

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Türkiye'nin kişi başına ekmek tüketiminde dünyada lider ülkeler arasında yer aldığını ifade eden Sarıbal, buğday üretiminin 86 milyon vatandaşın tamamını doğrudan ilgilendirdiğini belirtti. Ülkedeki buğday ekim alanlarının geçmişte 150 milyon dönümken günümüzde 65 milyon dönüme kadar gerilediğine dikkat çeken Sarıbal, "Buna rağmen 2026 üretim sezonunda olumlu iklim koşulları ve zamanında gelen ilkbahar yağışlarıyla rekoltede önemli bir artış öngörülüyor. Geçtiğimiz yıl 17 milyon 950 bin ton olan üretimin, bu yıl 22 milyon 750 bin tona ulaşması bekleniyor" dedi.

"Açıklanan Fiyatlar Çiftçiye Destek Değil, Cezadır"

Sarıbal, TMO tarafından makarnalık buğday için ton başına 16.500 TL, ekmeklik buğday için 16.500 TL ve arpa için 12.750 TL olarak açıklanan 2026 yılı alım fiyatlarının yetersiz olduğunu ifade etti. Son bir yılda mazot fiyatlarının yüzde 58, gübre fiyatlarının ise çeşidine göre yüzde 57 ile yüzde 100’ün üzerinde arttığını dile getiren Sarıbal, resmi enflasyonun yüzde 32'nin üzerinde seyrettiği bir ortamda buğday fiyatındaki artışın yüzde 22, arpadaki artışın ise yüzde 16'da kaldığını belirtti.

Üreticilerin artan girdi maliyetlerini karşılayamadığını söyleyen CHP'li vekil, "Bu tablo, çiftçinin maliyetlerini karşılamaktan uzaktır. Açıklanan fiyatlar çiftçi açısından bir destek değil, adeta bir cezalandırma anlamına gelmektedir" değerlendirmesinde bulundu.

"Çiftçinin Toplam Borcu 1,3 Trilyon Lirayı Aştı"

Türkiye'deki çiftçilerin toplam borcunun tarihi bir rekorla 1,3 trilyon lirayı aştığını aktaran Orhan Sarıbal, üreticilerin sadece mazot, gübre ve tohum değil; işçilik, sulama, ekipman ve sosyal güvenlik primleri gibi birçok kalem altında ezildiğini belirtti. Özellikle verimliliğin düşük olduğu bölgelerde üretimin sürdürülemez hale geldiğini ifade ederek tarım politikalarında acil reform çağrısı yaptı.

Sorunun kaynak eksikliği değil bir tercih meselesi olduğunu savunan Sarıbal, bütçeden faiz ödemelerine büyük kaynaklar ayrılırken çiftçinin yalnız bırakılmasının kabul edilemeyeceğini söyledi. Sarıbal, düşük verimli bölgeler için ilave destek sağlanması, alımlarda kota ve gecikme sorunlarının çözülmesi ve üreticinin özel sektör karşısında korunması gerektiğini belirterek, "Çiftçiyi destekleyin. Üretimi destekleyin. Geleceğimiz için üreticiyi koruyan politikalar hayata geçirilmelidir" sözleriyle açıklamasını tamamladı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Programda konuşan Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş, komşularla bir arada olmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, bostanların yalnızca üretim yapılan alanlar değil aynı zamanda dayanışmanın ve paylaşmanın da simgesi olduğunu vurguladı.

Dedetaş konuşmasında, ‘‘Özbekler Parkı içerisinde yeni bostanımızı açıyor olmak bizim için çok kıymetli. 245 metrekarelik alanda tamamladığımız bostanımızda toplam 33 parsel bulunuyor ve bugün bu parsellerin çekilişini gerçekleştireceğiz” dedi.

Sadece yeni açılan Özbekler Bostanı’nın değil, Valide-i Atik ve İmrahor Bostanları’nın da kura çekilişlerinin aynı program kapsamında gerçekleştirildiğini belirten Dedetaş, “Bugün aslında üç bostanın heyecanını bir arada yaşıyoruz; biri yeni, ikisi ise mevcut bostanlarımız. Bu vesileyle farklı mahallelerden gelen tüm komşularımıza da mahallemiz adına hoş geldiniz diyorum” ifadelerini kullandı.

Üsküdar Belediyesi’nin kent yaşamı içerisinde üretimi ve doğayla bağı güçlendiren projelere önem verdiğini belirten Dedetaş, kura sonucunda üretim hakkı elde edecek vatandaşlara şimdiden başarılar diledi.

Dedetaş, “Bugün gerçekleştireceğimiz kura sonucunda üç bostanımızda üretim yapma hakkı elde edecek tüm komşularımıza şimdiden hayırlı olsun dileklerimi iletiyorum. Hepiniz için verimli, bereketli ve keyifli bir üretim sezonu olmasını temenni ediyorum” dedi.

Bostanların Üsküdar’da paylaşmanın, dayanışmanın ve birlikte üretmenin en güzel örneklerinden biri olduğuna inandıklarını vurgulayan Dedetaş, “Bu alanları korumaya, yaşatmaya ve daha fazla komşumuzla buluşturmaya devam edeceğiz. Bugün burada bizlerle olduğunuz, bu heyecanı paylaştığınız ve bostan kültürüne sahip çıktığınız için hepinize gönülden teşekkür ediyorum” diye konuştu.

Konuşmanın ardından Özbekler, Valide-i Atik ve İmrahor bostanlarında yer alan parseller için kura çekimi gerçekleştirildi. Kura sonucunda bir yıl boyunca ücretsiz kullanım hakkı kazanan vatandaşlar belirlenirken, program komşuların yoğun ilgisiyle tamamlandı.

HARUN GÖKSEL / ANKARA — İYİ Parti Kalkınma Politikaları Başkanı, Samsun Milletvekili ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Dr. Erhan Usta, Samsun'un Bafra ilçesinde bulunan ve Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü'ne (TAGEM) ait olduğu belirtilen 138 dönümlük AR-GE arazisinin geleceğine ilişkin iddiaları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yazılı olarak yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na soru önergesi veren Usta, söz konusu arazinin Türkiye'nin tarımsal araştırma altyapısı açısından stratejik öneme sahip olduğunu ifade etti.

"Stratejik Bir Araştırma Alanı" Vurgusu

Soru önergesinde yer alan bilgilere göre Bafra'daki arazi, Büyük Ova Koruma Alanı sınırları içerisinde bulunuyor ve 1. sınıf tarım arazisi niteliği taşıyor. Bölgede Karadeniz'e özgü incir ve Trabzon hurması gen bankalarının bulunduğu, ayrıca çeltik ve sebze ıslahı alanlarında ulusal ve uluslararası projelerin yürütüldüğü belirtildi.

Usta, arazinin Türkiye'deki kışlık sebze ıslah çalışmalarının yürütüldüğü önemli merkezlerden biri olduğu yönündeki iddialara dikkat çekti.

Belediye Talebi ve Araziye İlişkin İddialar

Önergede, Bafra Belediyesi'nin "Sebze ve Meyve Hali Projesi" kapsamında araziye talip olduğu yönündeki kamuoyuna yansıyan iddialara da yer verildi.

Erhan Usta, TAGEM'in 2025 yılında söz konusu talebe olumsuz görüş verdiğinin öne sürüldüğünü belirterek, buna rağmen arazinin geleceğine ilişkin süreçlerin devam edip etmediğinin açıklığa kavuşturulmasını istedi.

Bakanlığa Yedi Soru Yöneltti

Usta, önergesinde Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan şu konulara açıklık getirilmesini talep etti:

• Bafra TAGEM arazisine ilişkin belediyenin talebinin mevcut durumu,
• Arazinin el değiştirmesine yönelik herhangi bir girişim veya işlem bulunup bulunmadığı,
• Kışlık sebze ıslah çalışmalarının bu arazide yürütüldüğü yönündeki bilgilerin doğruluğu,
• Bölgede devam eden ulusal ve uluslararası projelerin kapsamı,
• Gen bankalarının taşınması halinde oluşabilecek bilimsel etkiler,
• Son yıllarda TAGEM'e bağlı bazı araştırma kuruluşlarının arazilerinde yaşanan değişiklikler,
• Arazinin elden çıkarılmasının Türkiye'nin tarımsal rekabet gücüne etkilerine ilişkin değerlendirmeler.

Tarımsal AR-GE ve Gıda Güvenliği Vurgusu

Önergede, tarımsal araştırma alanlarının korunmasının yalnızca tarım sektörü açısından değil, aynı zamanda gıda güvenliği ve stratejik üretim kapasitesi açısından da önem taşıdığı ifade edildi.

Dr. Erhan Usta, Bakanlığın vereceği yanıtlarla birlikte kamuoyunda tartışılan iddiaların netlik kazanmasının beklendiğini belirterek, tarımsal araştırma altyapısının korunmasına yönelik politikaların önemine dikkat çekti.

"Birçok Sebze Bir Ekmek Parası Bile Etmiyor"

Kumluca Toptancı Hali’ndeki güncel sebze fiyatlarını tek tek sıralayan Milletvekili Kaya; domatesin 25 lira, çarli biberin 10 lira, patlıcanın 12 lira, kabağın 10 lira ve salatalığın ise 5 liradan işlem gördüğünü belirtti. Üreticilerin serbest piyasada çoğu zaman bu rakamların da altında satış yapmak zorunda kaldığına dikkat çeken CHP'li vekil, “Çiftçimiz tamamen zarar ediyor. Bugün birçok sebze bir ekmek parası bile etmiyor” ifadelerini kullandı.

Hal ve Market Fiyatları Arasındaki Uçurum Tepki Çekti

Tarımda üretici ile tüketici arasındaki bağın tamamen koptuğunu ifade eden Aykut Kaya, tarladaki düşük fiyatların tezgahlara yansımadığını söyledi. Marketlerde aynı ürünlerin 5 ila 6 kat daha yüksek fiyatlarla satıldığına işaret eden Kaya, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Ne üretici memnun ne tüketici memnun. Çiftçi ürününü maliyetinin altında satarken, vatandaş da aynı ürünü yüksek fiyatlarla almak zorunda kalıyor. Gübre, mazot, fide, ilaç ve işçilik maliyetleri sürekli artıyor. Borçlu olmayan çiftçimiz neredeyse kalmadı. Çiftçimiz çok para kazanmak istemiyor; sadece emeğinin karşılığını almak ve ürününe pazar bulmak istiyor.”

"Yaş Sebze ve Meyve Enflasyon Hesabından Çıkarılmalı"

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan enflasyon verilerine ve hesaplama yöntemlerine de değinen Antalya Milletvekili, yaş sebze ve meyve kalemlerinin enflasyon sepetine dahil edilmemesi gerektiğini savundu. Kaya, “Enflasyon rakamları açıklanacağı zaman bir bakıyoruz sebze fiyatları suni şekilde düşüyor. Yaş sebze ve meyve enflasyon hesabına katılmamalıdır” dedi.

Konuşmasının son bölümünde yetkilileri sert bir dille uyaran CHP'li Aykut Kaya, gerekli tarımsal desteklerin ve önlemlerin hızla hayata geçirilmemesi durumunda Türk çiftçisinin üretimden çekileceğini ve ülkenin en büyük gücü olan yerli üretimi kaybedeceğini vurguladı.

Yaz aylarının yaklaşmasıyla birlikte açıkta satılan ve kaynağı belirsiz süt ürünleri yeniden gündeme gelirken, uzmanlar 1 Haziran Dünya Süt Günü kapsamında yaptığı açıklamada, özellikle sıcak havalarda kontrolsüz koşullarda ve hiçbir denetime tabi olmadan satılan süt ve süt ürünlerinin ciddi halk sağlığı riskleri taşıdığına dikkat çekti.

“Sokak sütü kabul edilebilir bir yöntem değil”

Ankara Üniversitesi Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Bölümü’nden Prof . Dr. Ufuk Tansel Şireli, özellikle yaz döneminde, açıkta satılan süt ve süt ürünlerinde mikrobiyolojik ve gıda zehirlenmesi risklerinin ciddi şekilde arttığını belirtti.

Şireli, “Yaz ve sıcak havalar geliyor. Ülkemizin birçok yerinde, hiçbir kayıt ve denetime tabi olmayan sütlerin satıldığını görüyoruz. Kapınıza ve sokağınıza gelen sütün kaynağı ne? Çiftlikten size ulaşana kadar, havaların ısındığı bu dönemde hangi sıcaklıkta taşınıyor? Ne kadar süre güneşte, açıkta bekliyor? Hangi koşullarda muhafaza ediliyor? Tüketicinin bu hususları mutlaka sorgulaması gerekiyor.

Veteriner gıda hijyeni uzmanı olarak, açık ve kayıts ız şekilde satılan sokak sütünün halk sağlığı açısından kabul edilebilir bir yöntem olmadığını açıkça söylemem gerekir. Kaynağı, üretim koşulları, hijyen uygulamaları ve soğuk zinciri denetlenemeyen bir ürünün tüketiciye güvenli şekilde ulaştığını varsayamayız” dedi.

Açıkta satılan sütlerde soğuk zincirin korunmasının çoğu zaman mümkün olmadığını belirten Şireli, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çiğ süt uygun sıcaklıkta muhafaza edilmediğinde mikroorganizmalar çok hızlı çoğalabilir. Özellikle yaz aylarında bu süreç hızlanır ve açıkta satılan sütlerdeki mikrop sayısı hızla artar. Kayıtlı üretim yapan ve ambalajlı ürün satan işletmelerde ise süt; çiftlikten fabrikaya kadar kontrollü sıcaklıkta taşınır. Burada önce birçok yönden analiz edilir, uygun olan süt işlenir ve denetlenir. Ambalaj, aslında ürünün garanti belgesidir.”

Şireli, içme sütlerine uygulanan pastörizasyon ve UHT işlemlerinin gıda güvenliği açısından kritik olduğuna dikkat çekerek, tüketicilerin kaynağı belirsiz ürünler yerine izlenebilir ve denetlenebilir ürünleri tercih etmeleri gerektiğini ifade etti, “Kapınıza gelen sütün sadece fiyatını değil, hikâyesini de sorgulayın” dedi.

“Süt yaşlandırıyor” iddiaları bilimsel gerçeklerle örtüşmüyor

Ankara Üniversitesi Süt Teknolojisi Bölümü’nden Prof. Dr. Ebru Şenel Özkan ise son dönemde sosyal medyada yer alan “süt yaşlandırıyor” iddialarının bilimsel zeminden uzak yorumlandığını belirtti. Şenel Özkan, özellikle süt tüketimi ile IGF-1 hormonu ve galaktoz üzerinden kurulan bazı iddiaların bağlamından koparıldığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Bilimsel çalışmalar süt ve süt ürünlerinin; kaliteli protein, süt yağı, kalsiyum, fosfor, B vitaminleri ve birçok temel besin öğesi açısından önemli bir kaynak olduğunu açık şekilde göstermektedir. Sosyal medyada dolaşan bazı iddialar ise bilimsel olguların yanlış yorumlanmasına dayanıyor.”

IGF-1 ile ilgili tartışmalara da değinen Özkan, insan vücudunun zaten doğal olarak IGF-1 (Insulin-like GrowthFactor-1) hormonu ürettiğini söyledi, “IGF-1 kemik sağlığı, kas yapımı ve onarımı için gereklidir. Düşük IGF-1 seviyeleri, özellikle yaşlılarda daha yüksek kırık riskiyle ilişkilidir. Yani IGF-1’i doğrudan ‘zararlı bir hormon’ olarak nitelendirmek bilimsel açıdan doğru değildir” dedi.

Galaktoz iddialarıyla ilgili olarak da Özkan, bazı deneysel çalışmaların günlük beslenme koşullarındaki süt tüketimiyle doğrudan ilişkilendirilemeyeceğini belirterek, “Evet, laboratuvar ortamında farelere çok yüksek dozda saf galaktoz verilerek yapay bir ‘yaşlanma modeli’ oluşturulabiliyor. Ancak burada kritik fark şu; laboratuvarda kullanılan dozlar, normal beslenme ile alınan miktarların çok üzerindedir. Sütte galaktoz tek başına değil; laktozun bir bileşeni olarak ve birçok besin öğesiyle birlikte tüketilmektedir. Güncel bilimsel verilere bakıldığında, insanlarda normal düzeyde süt tüketiminin yaşlanmayı hızlandırdığına dair güçlü klinik kanıt yoktur” dedi.

Özkan, “Bugün süt ve süt ürünleri, geçmişte olduğu gibi, dünya genelindeki beslenme rehberlerinde dengeli beslenmenin önemli bir parçası olarak yer almaya devam ediyor” diyerek sözlerini noktaladı.

Bahçeler Fide Alanına Dönüştürüldü

Etkinlik kapsamında, Nilüfer Belediyesi İnci ve Taner Altınmakas Huzurevi ile Lions ve Ercan Dikencik Alzheimer Hasta Konukevi sakinleri, hizmet aldıkları binaların bahçelerinde kendileri için özel olarak hazırlanan tarım alanlarında bir araya geldi. Katılımcılar, doğayla iç içe bir gün geçirerek yeşil alanların sunduğu dinginliğin keyfini çıkardı.

Domatesten Karpuza İlk Fideler Dikildi, Can Suları Verildi

Huzurevi sakinleri ve konukevi sakinleri, elleriyle toprağa dokunarak mevsimlik meyve ve sebze fidelerini toprakla buluşturdu. Yoğun ilgi gören dikim faaliyetinde; domates, biber, patlıcan, kavun, karpuz ve hıyar fideleri özenle ekildi. Dikim esnasında geçmiş tarım tecrübelerini birbirleriyle paylaşan, keyifli sohbetler eşliğinde birbirine yardım eden yaşlılar, yardımlaşmanın ve ortak üretimin en güzel örneklerinden birini sergiledi. Etkinliğin son aşamasında ise dikilen tüm fidelere can suları hep birlikte verilerek süreç tamamlandı. Toprağın arındırıcı gücüyle huzurlu bir gün geçiren sakinler, ürettikleri ürünlerin gelişimini de yakından takip edeceklerini belirtti.

Kükürt arzındaki daralma, fosfat gübresi üretimini doğrudan düşürürken, bu durum mısır, soya, pirinç ve palm yağı gibi temel ürünlerin üretimini tehdit ediyor. Özellikle düşük gelirli ülkelerde verim kayıplarının artabileceği belirtiliyor.

Küresel şirketlerde üretim düşüşü

Dünyanın önde gelen gübre üreticilerinden Mosaic, Brezilya ve ABD’de fosfat üretimini azaltmak zorunda kaldı. Şirket, kükürt fiyatlarındaki hızlı artışın kârlılığı olumsuz etkilediğini açıkladı.

OCP Nutricrops ise bazı tesislerde bakım süreçlerini öne çekerek üretim kapasitesini düşürdü. Şirket, mevcut stratejik kükürt stoklarının üretimi yalnızca belirli bir süre daha sürdürebileceğini bildirdi.

Çin ihracatı durdurdu

Küresel tedarik zincirindeki daralma nedeniyle Çin, fosfat gübresi ihracatını ağustos ayına kadar durdurdu. Suudi Arabistan merkezli Ma’aden ve Sabic firmaları ihracata devam etse de Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar nedeniyle sevkiyat hacmi önemli ölçüde azaldı.

Fiyatlar tarihi seviyelerde

Sektör temsilcileri, kükürt fiyatlarının son bir yılda ton başına 150–180 dolardan 850–900 dolara yükseldiğini, bazı sevkiyatlarda ise 1000 dolara yaklaştığını belirtiyor.

Uzmanlara göre bu artış, gübre maliyetlerini yükselterek tarımsal üretimi baskılıyor ve bazı bölgelerde gıda arz güvenliği riskini artırıyor.

Gıda krizine dair uyarı

Sektör uzmanları, mevcut eğilimin devam etmesi halinde bazı bölgelerde verim kayıplarının artabileceğini ve bunun küresel ölçekte gıda arzında daralmaya yol açabileceğini ifade ediyor.

Begomovirüs türü virüslerin neden olduğu hastalık, dünya genelinde domates veriminde ciddi kayıplara yol açıyor. Bu nedenle hastalığa karşı genetik direnç geliştirme çalışmaları uzun süredir tarımsal araştırmaların odağında bulunuyor.

Araştırmada Ty gen kombinasyonları incelendi

Bilim insanları, TYLCD’ye karşı direnç sağlayan Ty genlerinin farklı kombinasyonlarını analiz etti. Çalışmada, AVTO serisi domates hatları ile birlikte hem dirençli hem de duyarlı ticari çeşitler test edildi.

Sonuçlara göre AVTO1919 ve AVTO1920 gibi bazı hatlar yüksek virüslere karşı güçlü direnç gösterirken, bazı ticari çeşitlerin hastalığa karşı daha savunmasız olduğu belirlendi.

Gen kombinasyonları direnç seviyesini belirliyor

Araştırma, Ty-1, Ty-3 ve Ty-6 genlerinin belirli kombinasyonlarının, özellikle homozigot yapıda olduğunda daha güçlü bir bağışıklık sağladığını ortaya koydu.

Buna karşın bazı gen kombinasyonlarının tek başına yeterli koruma sağlamadığı, hatta yüksek virülanslı virüs türlerine karşı sınırlı etki gösterdiği tespit edildi.

Tarımsal üretime katkı potansiyeli

Uzmanlara göre elde edilen bulgular, domates ve diğer sebze türlerinde hastalıklara dayanıklı yeni çeşitlerin geliştirilmesinde önemli bir rol oynayabilir. Çalışmanın, uzun vadede gıda güvenliği ve sürdürülebilir tarım açısından katkı sağlaması bekleniyor.

Araştırmada, 1960-1970 döneminde kışlık buğday ekim alanlarının yüzde 46 ila 54'ünün kar kuraklığından etkilendiği belirtilirken, bu oranın 2010-2020 döneminde yüzde 70 ila 99 seviyesine yükseldiği ifade edildi. Araştırmacılar, kar kuraklığının artık yerel bir risk olmaktan çıkarak geniş coğrafyalarda görülen yaygın bir olgu haline geldiğini değerlendirdi.

Yapay zekâ modeli geliştirildi

Araştırma ekibi, kar kuraklığının ürün verimi üzerindeki doğrudan etkilerini daha doğru analiz edebilmek amacıyla XGB-SHAP adlı yapay zekâ modelini geliştirdi.

Model aracılığıyla yapılan değerlendirmelerde, Kuzey Yarımküre'deki tarım alanlarının yaklaşık yüzde 45'inin kar kuraklığından önemli ölçüde olumsuz etkilendiği belirlendi. Avrupa, Orta Asya ve ABD'nin bu etkilerden en fazla zarar gören bölgeler arasında yer aldığı kaydedildi.

Doğu Asya'da avantaj azalıyor

Araştırmaya göre Doğu Asya'da daha sıcak geçen kışların sağladığı uzun vejetasyon dönemi avantajı giderek zayıflıyor. Bölgede hidrotermal dengenin daha kırılgan hale geldiği ve iklim koşullarındaki dalgalanmaların arttığı bildirildi.

Araştırmacılar ayrıca gübre kullanımındaki artış, don stresi ve yağış miktarındaki azalışın, kışlık buğdayın kar kuraklığına karşı hassasiyetini artıran üç temel unsur olduğunu belirledi.

Kar örtüsü verim için kritik önem taşıyor

Çalışmada, topraktaki besin seviyelerinin artırılmasının bitki gelişimini desteklediği ancak aynı zamanda ürünleri kar örtüsünün sağladığı su ve yalıtım etkisine daha bağımlı hale getirdiği vurgulandı.

Kar kuraklığı yaşanan dönemlerde bu durumun verim kayıpları riskini artırabileceği ifade edildi.

İklim direncinin artırılması önerildi

Araştırmacılar, tarımsal sistemlerin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmak amacıyla yeni çeşitlerin geliştirilmesini, üretim tekniklerinin iyileştirilmesini ve risk izleme sistemlerinin güçlendirilmesini önerdi.

Çalışmada, kar kuraklığı risklerinin erken tespit edilmesi ve tarımsal üretimin iklim değişikliğine karşı daha dirençli hale getirilmesinin, küresel gıda üretiminin sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıdığı belirtildi.

Öte yandan Rusya Federal Bitki Karantina Merkezi (VNIIKR) bünyesindeki bilimsel ekiplerin de buğdayda zararlı fitopatojenlerin teşhisine yönelik yöntemler geliştirmeyi sürdürdüğü aktarıldı.

Bakanlık tarafından yayımlanan belgede, Avrasya Ekonomik Birliği Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu kapsamında yer alan taze veya soğutulmuş domateslerin Rusya'ya girişine ilişkin izin verilen miktarın 600 bin ton olarak belirlenmesinin planlandığı ifade edildi.

Rusya'nın domateste dışa bağımlılığı sürüyor

Daha önce açıklamalarda bulunan Meyve ve Sebze Üreticileri Birliği İcra Direktörü ve Rusya Tarım Denetim Kurumu Kamu Konseyi Üyesi Andrey Kazakov, ülkedeki domates öz yeterlilik oranının yaklaşık yüzde 66 seviyesinde bulunduğunu belirtmişti.

Kazakov'a göre özellikle kış aylarında ülkede domates arzında eksiklik yaşanıyor. Bu nedenle ihtiyaç duyulan miktarın bir bölümü ithalat yoluyla karşılanıyor.

"İthalat normal bir uygulama"

Kazakov, eksik kalan arzın ithalatla tamamlanmasının olağan bir uygulama olduğunu belirterek, domates tedarikinde dış alımın sektör açısından önemli rol oynadığını ifade etti.

Türkiye ilk üç tedarikçi arasında

Rusya'nın domates ithalatında Türkiye önde gelen tedarikçi ülkeler arasında yer alıyor. Türkiye'nin yanı sıra Azerbaycan ve Türkmenistan da Rusya'ya domates ihracatı yapan başlıca ülkeler arasında bulunuyor.

Kota artışı önerisinin yürürlüğe girmesi halinde Türkiye'nin Rusya pazarına yönelik domates ihracat kapasitesinin genişleyebileceği değerlendiriliyor.

CHP Gaziantep İl Başkanı Vakkas Acar, Gaziantep'in Araban ilçesinde buğday üreticileriyle bir araya gelerek hasat dönemi öncesinde çiftçilerin yaşadığı sorunları dinledi. Tarla ziyaretinde konuşan üreticiler, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) açıkladığı hububat alım fiyatlarının üretim maliyetlerini karşılamadığını savundu.

Araban'da buğday ve arpa hasadının başladığını belirten Acar, bölgede yalnızca buğday üreticilerinin değil, sarımsak, mısır, pamuk ve arpa üreticilerinin de benzer ekonomik sorunlarla karşı karşıya olduğunu ifade etti.

"Fiyatlar bizi tatmin etmedi"

Tarla ziyaretinde söz alan üretici Cahit, buğday üretim maliyetlerinin yüksek seviyelere ulaştığını belirterek açıklanan fiyatların yeterli olmadığını dile getirdi.

Üretici, artan girdi maliyetleri, kredi yükü ve faiz oranlarının üreticiler üzerindeki baskıyı artırdığını ifade ederek, mevcut şartlarda üretimin sürdürülebilirliğinin zorlaştığını söyledi. Tarım ve Orman Bakanlığının maliyetleri yeniden değerlendirmesi gerektiğini savunan üretici, çiftçilerin görüşlerinin daha fazla dikkate alınmasını istedi.

Acar: Çiftçi emeğinin karşılığını alamıyor

Çiftçinin üretim maliyetleri ile açıklanan alım fiyatları arasındaki fark nedeniyle zor durumda olduğunu öne süren Vakkas Acar, üreticilerin banka borçları ve finansman sorunlarıyla mücadele ettiğini söyledi.

Buğday üretiminin uzun ve emek yoğun bir süreç olduğunu belirten Acar, çiftçilerin ürünlerini maliyetinin altında satmak zorunda kaldığını iddia etti. Tarım politikalarına yönelik eleştirilerde bulunan Acar, üreticilerin sorunlarının yerinde dinlenmesi ve çözüm önerilerinin ilgili kurumlar tarafından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Araban'ın Gaziantep'in önemli tarım merkezlerinden biri olduğunu vurgulayan Acar, bölgedeki üreticilerin ekonomik koşullarının iyileştirilmesine yönelik adımlar atılması çağrısında bulundu.

Üreticilerin artan maliyetler karşısında desteklenmesi gerektiğini savunan Acar, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından çiftçilerin taleplerinin dikkate alınmasının önem taşıdığını söyledi.

“TÜİK Verileri Bile %34 Derken, %22 Artış Kabul Edilemez”

Usta, ekmeklik buğday için ton başına 16.500 TL olarak belirlenen fiyatın geçen yıla göre yüzde 22 artış gösterdiğini ifade ederek, bu oranın TÜİK’in açıkladığı yüzde 34,3’lük tarımsal girdi maliyet artışının dahi gerisinde kaldığını vurguladı.

“TÜİK’in kendi açıkladığı veriler ortadayken, maliyet artışı %34,3 iken biz nasıl %22 fiyat artışı verebiliriz?” diyen Usta, çiftçinin bir yıllık yatırımının karşılığını alamadığını ifade etti.

“45 Günlük Vade Üreticiyi Tüccara İter”

TMO’nun “45 gün içerisinde ödeme yapılacak” açıklamasına da tepki gösteren Usta, küçük ve orta ölçekli üreticinin borçlu olduğunu belirterek şunları söyledi: “45 gün beklemek, üreticiyi tüccara mahkûm etmek demektir. Borçlu olan çiftçi, mahsulünü hasat eder etmez parasını almak zorundadır. Bu vadeyle açıklanan fiyatın hiçbir anlamı kalmıyor.”

Usta, çiftçinin maliyet baskısı altında ezildiğini ifade ederek, mevcut fiyat ve ödeme politikasının gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.

Gübre ve Yem Fiyatlarında Yıllık Artışlar

Mayıs ayı verilerine göre, yıllık bazda girdi fiyatlarında belirgin yükselişler yaşandığı görülüyor. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla; amonyum sülfat gübresi yüzde 85,4, amonyum nitrat gübresi yüzde 82,2, ÜRE gübresi yüzde 70,8, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 60,7 ve DAP gübresi yüzde 57 oranında artış gösterdi.

Hayvancılık sektörünün temel maliyet kalemleri olan besi yemi fiyatları yıllık yüzde 35,4, süt yemi fiyatları ise yüzde 32,9 oranında yükseldi.

Elektrik ve Mazot Verileri

Tarım sektörünün önemli kalemlerinden olan elektrik fiyatları yıllık bazda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları ise yüzde 27,8 oranında artış kaydetti. Mazot fiyatlarında ise Mayıs ayında Nisan ayına göre yüzde 7,3'lük bir düşüş yaşanmasına rağmen, yıllık artış oranı yüzde 43,6 seviyesinde gerçekleşti.

Elma 4,9 Kat Farkla Zirvede

Bayraktar, Mayıs ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 388,5 ile elmada yaşandığını belirtti. Elmayı; yüzde 278,6 ile havuç, yüzde 215,3 ile kabak, yüzde 206,5 ile fındık ve yüzde 195,7 ile marul takip etti.

Üreticide 18,75 TL olan elmanın markette 91,59 TL'ye satıldığını ifade eden Bayraktar, “Elma 4,9 kat, havuç 3,8 kat, kabak 3,2 kat, fındık 3,1 kat ve marul 3 kat fazlaya tüketiciye ulaştı” dedi.

Fiyat Hareketliliğinde Kuru Soğan ve Sivri Biber Etkisi

Mayıs ayında hem üreticide hem de markette fiyatı en fazla artan ürün kuru soğan olurken, markette fiyatı en fazla düşen ürün sivri biber, üreticide ise domates oldu.

Bayraktar, fiyat değişimlerinin nedenlerini şu şekilde sıraladı:

• Arz Düşüklüğü: İç Anadolu'da stokların tükenmesi ve yeni hasadın sınırlı olması, kuru soğan ve patates fiyatlarını yukarı çekti.
• Depo Maliyetleri: Limon fiyatlarındaki artışın ana sebebi depo maliyetleri oldu.
• Mevsimsel Verim: Havaların elverişli seyretmesi, domates, kabak, sivri biber ve salatalık gibi ürünlerde arzı artırarak üretici fiyatlarında düşüş sağladı.

ANKARA — Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Gümüşhane Milletvekili ve TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu Üyesi Musa Küçük, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda söz alarak tarımsal üretimin geleceğine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından ilan edilen 2026 yılı hububat müdahale alım fiyatlarını değerlendiren Küçük, üreticilerin artan girdi maliyetlerine dikkat çekti.

"Fiyatlar Yeniden Değerlendirilmeli"

Milletvekili Musa Küçük, açıklanan hububat fiyatlarının tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından kritik bir eşikte olduğunu belirtti. Ülke genelindeki üreticilerin yanı sıra Gümüşhaneli çiftçilerin de beklentilerinin göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade eden Küçük, Tarım ve Orman Bakanlığına çağrıda bulunarak fiyatların artan üretim maliyetleri dikkate alınarak yeniden gözden geçirilmesini talep etti.

Kilogram Başına 3 TL İlave Prim Talebi

Çiftçinin ekonomik olarak rahatlaması ve üretim motivasyonunun korunması adına somut bir çözüm önerisi sunan Küçük, şu ifadeleri kullandı:

"Açıklanan fiyatlara ek olarak kilogram başına 3 TL ilave prim desteği sağlanması, üreticilerimizin gelirini destekleyecek ve üretim motivasyonuna önemli katkı sunacaktır."

"45 Günlük Ödeme Süresi Çiftçiyi Zorlayabilir"

Konuşmasında ürün bedellerinin geri ödeme takvimine de değinen MHP'li Küçük, 45 günlük ödeme süresinin üretici üzerinde baskı oluşturabileceğini vurguladı. Çiftçilerin; mazot, gübre, ilaç, tohum ve işçilik gibi peşin ödenmesi gereken yoğun girdi maliyetleriyle karşı karşıya olduğunu hatırlatan Küçük, nakit akışının rahatlatılması için ödeme planında esneklik talep etti. Ürün bedelinin bir kısmının teslimat anında peşin olarak, kalan kısmının ise en kısa sürede çiftçilerin hesaplarına aktarılmasının ekonomik yükü hafifleteceğini belirtti.

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin 2026 yılı hububat alım fiyatlarını açıklamasının ardından Şanlıurfa Ziraat Odaları adına açıklamalarda bulunan TZOB Yönetim Kurulu Üyesi ve Şanlıurfa Ziraat Odası Başkanı Ahmet Eyyüpoğlu ile Şanlıurfa Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu Başkanı ve Hilvan Ziraat Odası Başkanı Hikmet İpar, belirlenen fiyatların yeniden değerlendirilmesini talep etti.

Ahmet Eyyüpoğlu yaptığı açıklamada, son dönemde mazot, gübre ve ilaç gibi temel tarımsal girdilerde önemli artışlar yaşandığını belirterek, açıklanan buğday ve arpa alım fiyatlarının üreticilerin beklentilerinin altında kaldığını ifade etti.

Üreticilerden yoğun geri dönüş aldıklarını söyleyen Eyyüpoğlu, mevcut fiyatlarla çiftçilerin gelecek yıl üretim yapma konusunda endişe taşıdığını dile getirdi. Tarım ve Orman Bakanlığı ile TMO'nun fiyatları yeniden değerlendirmesi gerektiğini belirten Eyyüpoğlu, üreticilerin ekonomik açıdan zor bir dönemden geçtiğini kaydetti.

Açıklamanın devamında konuşan Şanlıurfa Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu Başkanı ve Hilvan Ziraat Odası Başkanı Hikmet İpar da açıklanan fiyatların çiftçiler ve ziraat odaları tarafından yeterli bulunmadığını ifade etti.

İpar, üretim maliyetleri ve enflasyon dikkate alındığında açıklanan fiyatların maliyetlerin sınırlı düzeyde üzerinde kaldığını savunarak, bu durumun üreticilerin gelecek dönem üretim kararlarını etkileyebileceğini söyledi.

TMO tarafından yapılacak ödemelerin 45 güne çıkarılmasına da değinen İpar, daha önce 15 ila 30 gün arasında yapılan ödemelerin uzatılmasının üreticiler açısından ilave bir yük oluşturacağını ifade etti.

Şanlıurfa ekonomisinin büyük ölçüde tarıma dayandığını belirten İpar, hububat fiyatlarının yalnızca çiftçileri değil, tarıma bağlı faaliyet gösteren esnaf, tüccar ve sanayicileri de etkileyebileceğini dile getirdi.

Şanlıurfa Ziraat Odaları temsilcileri, açıklamalarının sonunda hububat alım fiyatları ile ödeme vadelerinin yeniden gözden geçirilmesi yönündeki beklentilerini yineledi.

Saadet Partisi Yüksek İstişare Kurulu Üyesi ve Antalya Milletvekili Şerafettin Kılıç, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada Toprak Mahsulleri Ofisi'nin açıkladığı 2026 yılı hububat alım fiyatlarını değerlendirdi.

Kılıç, açıklanan verilere göre buğday alım fiyatının yüzde 22,2 artışla ton başına 16 bin 500 lira olarak belirlendiğini hatırlattı. Buna karşın üretimde kullanılan temel girdilerdeki artışlara dikkat çeken Kılıç, mazot fiyatlarında yüzde 36,7, gübre fiyatlarında ise yüzde 47,5 oranında yükseliş yaşandığını ifade etti.

Üretim maliyetleri ile alım fiyatlarındaki artış arasında fark bulunduğunu savunan Kılıç, mevcut tablonun üreticiler açısından ekonomik baskıyı artırdığını söyledi.

Konuşmasında ürün bedellerinin 45 gün sonra ödenmesine de değinen Kılıç, ödeme süresinin çiftçilerin nakit akışı üzerinde etkileri olabileceğini belirterek uygulamanın yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.

Türkiye'nin tarımsal üretimde kendi kendine yeterliliğinin önemine vurgu yapan Kılıç, çiftçilerin karşı karşıya kaldığı ekonomik zorlukların tarımsal üretim ve kırsal yaşam üzerindeki etkilerine dikkat çekti.

Tarımın stratejik bir alan olduğunu ifade eden Kılıç, hem alım fiyatlarının hem de ödeme vadelerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.

CHP Tekirdağ Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köy İşleri Komisyon Üyesi Dr. Ziraat Yüksek Mühendisi İlhami Özcan Aygun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından açıklanan 2026 yılı hububat alım fiyatlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Aygun, konuşmasında Tekirdağ’ın Süleymanpaşa ilçesinde yaşanan dolu afeti nedeniyle Oğuzlu ve Tatarlı köylerinde çiftçilerin zarar gördüğünü belirterek üreticilere geçmiş olsun dileklerini iletti ve zararların giderilmesi için yetkilileri göreve çağırdı.

Toprak Mahsulleri Ofisi’nin açıkladığı buğday alım fiyatlarına da değinen Aygun, açıklanan fiyatların üreticilerin maliyetlerinin oldukça gerisinde kaldığını ifade etti. Üretim girdilerinde yaşanan artışların çiftçiyi zor durumda bıraktığını söyledi.

Aygun, açıklanan fiyatların değerlendirilme biçimine ilişkin eleştirilerde bulunarak, olumlu fiyatların farklı makamlarca sahiplenildiğini ancak olumsuz fiyatların kuruma bırakıldığını dile getirdi.

Tarımda üretim maliyetlerinin karşılanamadığını savunan Aygun, mevcut tablonun çiftçiyi üretimden uzaklaştırma riski taşıdığını ifade etti. Gıda güvenliği açısından yerli üretimin önemine dikkat çeken Aygun, ithalata dayalı politikaların sürdürülebilir olmadığını belirtti.

Aygun ayrıca çiftçilerin desteklenmesi gerektiğini vurgulayarak, tarımsal üretimin stratejik bir alan olduğunu ve üreticinin korunmasının ülke gıda güvenliği açısından zorunlu olduğunu ifade etti.

Taşçı, açıklamasında tarımsal üretimde kullanılan temel girdilerin son bir yıl içerisinde önemli ölçüde arttığını belirtti. Geçen yıl yaklaşık 47 lira seviyesinde bulunan mazot fiyatının 65 liraya yükseldiğini ifade eden Taşçı, bunun yüzde 38'in üzerinde bir artış anlamına geldiğini kaydetti.

Üre gübresinin ton fiyatının geçen yıl 24 bin lira seviyesinde olduğunu, bu yıl ise 37 bin liraya ulaştığını belirten Taşçı, gübre maliyetlerinde de yüzde 50'nin üzerinde yükseliş yaşandığını söyledi.

Merkez Bankası'nın yıl sonu enflasyon hedefini yüzde 26 olarak açıkladığını hatırlatan Taşçı, üretim maliyetlerindeki artışların hububat alım fiyatlarına yeterince yansımadığını savundu.

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin geçen yıl ton başına 13 bin 500 liradan aldığı buğday için bu yıl 16 bin 500 lira alım fiyatı açıkladığını belirten Taşçı, söz konusu artış oranının üretim maliyetlerindeki yükselişin altında kaldığını ifade etti.

Hububat üreticilerinin ekonomik koşullar karşısında desteklenmesi gerektiğini dile getiren Taşçı, tarımsal üretimin stratejik önem taşıdığını ve çiftçilerin üretimde kalmasının önemini vurguladı.

DEM Parti Şanlıurfa Milletvekili, Adalet Komisyonu Üyesi ve Avukat Dilan Kunt Ayan, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada Toprak Mahsulleri Ofisi'nin açıkladığı 2026 yılı hububat alım fiyatlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından açıklanan fiyatlara göre ekmeklik ve makarnalık buğday için ton başına alım fiyatı yüzde 22 artışla 16 bin 500 lira, arpa için ise yüzde 16 artışla 12 bin 750 lira olarak belirlendi.

Konuşmasında çiftçilerin üretim maliyetlerine dikkat çeken Ayan, gübre, mazot, tarım ilacı, su ve elektrik giderlerinde son bir yıl içerisinde önemli artışlar yaşandığını söyledi. Çiftçilerin artan maliyetler karşısında zorlandığını belirten Ayan, geçen yıl yaşanan kuraklığın da üreticiler üzerinde ek yük oluşturduğunu ifade etti.

Ayan, açıklanan hububat alım fiyatlarının üreticilerin beklentilerini karşılamadığını savunarak birçok çiftçinin fiyatlara tepki gösterdiğini dile getirdi. Mevcut fiyatların çiftçiyi üretimden uzaklaştırabileceğini öne süren Ayan, alım fiyatlarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.

TBMM Genel Kurulu'ndaki konuşmasında hükümete çağrıda bulunan Ayan, çiftçilerin üretime devam edebilmesi için destekleyici politikaların güçlendirilmesi ve hububat alım fiyatlarının güncellenmesi gerektiğini ifade etti.

"Enflasyonun Altında Fiyat Vermek İnsafsızlıktır"

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Tarım ve Orman Bakanlığına seslenerek girdi maliyetleri ile açıklanan alım fiyatları arasındaki adaletsizliğe dikkat çekti. Yıllık enflasyonun ve temel üretim kalemlerinin hızla yükseldiğini ifade eden Karal, şu verileri paylaştı:

"TÜİK'in açıkladığı yıllık enflasyon %32'nin üzerinde. Mazot son bir yılda %50'den fazla zamlandı. Gübre, ilaç ve işçilik maliyetleri katlandı. Peki siz ne yaptınız? Buğday alım fiyatını sadece %22,2 artırdınız. Arpaya verdiğiniz artış ise %15,9'da kaldı. Toprağı boş bırakmayan, her şeye rağmen üreten çiftçiye enflasyonun altında fiyat vermek en hafif tabiriyle insafsızlıktır."

Karal, bu koşullar altında üreticinin borçlarını ödeyemeyeceğini ve yeni sezon için gerekli olan mazot ile gübreyi tedarik edemeyeceğini belirterek "Üretici kazanmazsa üretim nasıl devam edecek?" sorusunu yöneltti.

"Tarlada Çiftçi Kaybederse 86 Milyon Kaybeder"

DEVA Partisi Ankara Milletvekili Av. İdris Şahin ise geçen yıla oranla yapılan artışların üreticiyi iflasa sürükleyeceğini savundu. Geçen yıl ton başına 13.500 TL olan buğday fiyatının bu yıl yüzde 22,2 artışla 16.500 TL'ye, arpanın ise 11.000 TL'den yüzde 15,9 artışla 12.750 TL'ye çıkarılmasının yetersiz olduğunu vurgulayan Şahin, tarımdaki krizin tüm topluma yansıyacağını ifade etti:

"TÜİK’in makyajlı rakamlarına göre bile yıllık enflasyon %32’nin üzerinde. Çiftçiye enflasyonun altında fiyat verip sonra üretimden, gıda güvenliğinden ve kırsal kalkınmandan söz etmek mümkün değildir. Tarlada kaybeden çiftçi olursa, sadece üretici değil 86 milyon kaybeder. Yorgunsunuz, göremiyorsunuz!"

DEVA Partisi temsilcileri, gıda arz güvenliğinin korunması ve kırsal kalkınmanın sürdürülebilmesi için açıklanan hububat fiyat politikalarının acilen revize edilmesi gerektiği çağrısında bulundu.

Hasat programı kapsamında Amasya Valisi Önder Bakan ve İl Tarım ve Orman Müdürü Ahmet Arslan, Geldingen Ovası'ndaki üretim alanını ziyaret etti. Vali Bakan ve Müdür Arslan, tarlada çalışan üreticiler ve mevsimlik tarım işçileriyle bir araya gelerek hasat süreci hakkında karşılıklı istişarelerde bulundu ve bilgi alışverişi gerçekleştirdi.

"Amasya Soğan Üretiminde Türkiye İkincisi"

Hasat alanında tarımsal üretime dair önemli veriler paylaşan Amasya Valisi Önder Bakan, kentin soğan üretimindeki stratejik konumuna dikkat çekti. Geldingen Ovası'ndaki modern tarım uygulamalarından duyduğu memnuniyeti dile getiren Vali Bakan, şunları kaydetti:

"Amasya denilince soğan burada çok kıymetli. Geçtiğimiz yıl itibarıyla üretilen soğan miktarında Türkiye ikincisiyiz. Toplam 89 bin dekar arazide soğan ekimi yapıldı ve 437 bin ton verim alındı. Bu yıl da beklentimiz yine ona yakın bir rekolte olacak inşallah. Burası hakikaten tarımın en modern, en derli toplu haliyle yapıldığı ve ülkemize de örnek olacak çiftçilik işlemlerinin yürütüldüğü bir alan. Gerçekten harika bir iş çıkarıyorlar."

Üreticilere ve Mevsimlik İşçilere Teşekkür

Amasya'daki üretim modelinin Türkiye'ye örnek teşkil etmesinden mutluluk duyduğunu ifade eden Vali Önder Bakan, tarlada emek veren tüm kesimlere teşekkür etti. Bakan, "Çiftçilerimize, üreticilerimize, burada çalışan mevsimlik işçilerimize emeklerinden dolayı çok teşekkür ediyoruz. Üreticilerimize hayırlı ve bereketli bir hasat dönemi geçirmelerini temenni ederim" diyerek tüm tarım çalışanlarına bereketli bir sezon diledi.

TMO'nun yayımladığı 2026 dönemi politikalarına göre, 2. grup ürünler için ton başına makarnalık buğday fiyatı 16.500 TL, ekmeklik buğday fiyatı 16.500 TL ve arpa fiyatı ise 12.750 TL olarak belirlenmişti.

"Buğdaya Yüzde 22, Mazota Yüzde 36 Zam Geldi"

Açıklanan rakamlar üzerinden iktidarın tarım politikalarını eleştiren BTP Genel Başkanı Hüseyin Baş, buğday fiyatına yapılan yüzde 22,2'lik artışın, temel üretim girdilerindeki fiyat artışlarının çok gerisinde kaldığına dikkat çekti.

Çiftçinin en büyük gider kalemlerindeki yükselişi verilerle paylaşan Baş, şu ifadeleri kullandı: "İktidar buğday fiyatını %22,2 zamla 16.500 TL yaptı diye övünüyor. Peki gerçek tablo ne? Mazot %36,7 arttı. Gübre %47,5 arttı. Bu tablo ile çiftçiye 'ne kadar çok üretirsen zararın o kadar büyür' deniliyor."

"Tarım Sistematik Bir Şekilde Bitiriliyor"

Girdi maliyetleri ile alım fiyatları arasındaki makasın açılmasının üretimi durma noktasına getireceğini savunan Baş, mevcut tablonun üreticiye "üretme" mesajı vermek anlamına geldiğini iddia etti. Türkiye'deki tarım sektörünün yapısal bir krizle karşı karşıya olduğunu ileri süren BTP Lideri Hüseyin Baş, açıklamasını "Tarım sistematik bir şekilde bitiriliyor!" sözleriyle tamamladı.

Haliliye Ziraat Odası Başkanlığında yapılan toplantıda alınan komisyon kararına göre, yağmurlama ve damlama sulama yapılan alanlarda hububat biçim bedeli dekar başına 260 lira olarak belirlendi. Kark, tava ve salma sulama yapılan alanlarda ise biçim ücretinin dekar başına 310 lira uygulanmasına karar verildi.

Komisyon ayrıca nohut biçim ücretini dekar başına 225 lira, mercimek biçim ücretini ise dekar başına 250 lira olarak belirledi.

Kararda, kuru tarım alanlarında biçim bedelinin dekar başına 215 lira olacağı belirtilirken, biçerdövere ait olması halinde traktör bedelinin belirlenen fiyatlara yüzde 10 ilave edilerek hesaplanacağı ifade edildi.

Saman Toplama Ücretleri de Belirlendi

Toplantıda saman toplama ücretleri de ayrı başlık altında değerlendirildi.

Buna göre biçerdöver arkası saman toplama ücretleri şu şekilde kararlaştırıldı:

• Buğday samanı (1 tonluk römork): 1.850 TL
• Buğday samanı (2 tonluk römork): 2.600 TL
• Arpa samanı (1 tonluk römork): 1.750 TL
• Arpa samanı (2 tonluk römork): 2.250 TL

Komisyon kararında, traktör arkası saman toplama ücretlerinin ise ton başına römork bazında uygulanacağı belirtildi.

İlçe Ziraat Odaları Toplantıya Katıldı

Karar, Şanlıurfa Ziraat Odası Başkanı Ahmet Eyyüpoğlu, İl Koordinasyon Kurulu Başkanı Hikmet İpar ile ilçe ziraat odası başkanlarının katılımıyla alındı. Toplantıda 2026 hasat sezonunda uygulanacak ücretlerin bölgedeki üreticiler ve hizmet sağlayıcılar açısından referans niteliği taşıyacağı ifade edildi.

Şanlıurfa, Türkiye'nin önemli hububat ve mercimek üretim merkezleri arasında yer alırken, hasat dönemlerinde belirlenen biçim ücretleri üreticilerin maliyet hesaplamalarında önemli rol oynuyor.

"Fiyat Artışları Enflasyonun Altında Kaldı"

Açıklanan verilere göre, 2025 yılında prim hariç ton başına 13 bin 500 lira olan kırmızı/beyaz sert ekmeklik buğday ile makarnalık buğday alım fiyatı, 2026 yılı için yüzde 22,22 oranında artırılarak ton başına 16 bin 500 liraya yükseltildi. Arpa alım fiyatı ise yüzde 15,9 oranında artışla ton başına 11 bin liradan 12 bin 750 liraya çıkarıldı.

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, bu artış oranlarının ekonomik gerçeklerle uyuşmadığını belirterek, "Açıklanan alım fiyatlarındaki artış oranları, 2026 yılı Nisan ayında yüzde 32,37 olarak gerçekleşen enflasyon oranının altında kaldı. Bu durum, üreticilerimizin artan girdi maliyetleri karşısında gelir kaybı yaşayacağını ortaya koyuyor" dedi.

"3 Bin 14 liralık Destek Tüm Çiftçiler İçin Geçerli Değil"

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın dekar başına toplam 979 lira 60 kuruş (temel destek: 403 TL, planlı üretim desteği: 403 TL, sertifikalı tohum desteği: 173 TL 60 kuruş) destek verileceğini ve bunun ton başına yaklaşık 3 bin 14 liraya denk geldiğini açıkladığını hatırlatan Bayraktar, bu hesaplamadaki bir yanılgıya dikkat çekti:

"Tarla bitkilerinde verim kaybını önlemek amacıyla sertifikalı tohumun en az üç yılda bir yenilenmesi tavsiye ediliyor. Dolayısıyla her üretici her yıl sertifikalı tohum kullanmıyor. Buğday ve arpa üreticisinin fiilen aldığı destek dekar başına temel ve planlı üretim desteği olan 806 liradır. Bu nedenle, açıklanan toplam destek tutarının tüm üreticiler açısından elde edilebilen bir gelir unsuru olarak değerlendirilmesi mümkün değildir."

"45 Günlük Ödeme Süresi Kabul Edilemez"

Ürün bedellerinin 45 gün içerisinde ödeneceğine dair açıklamaya da sert tepki gösteren Bayraktar, hasat dönemiyle birlikte çiftçinin borçlarının kapıya dayandığını hatırlattı. Yüksek enflasyon ortamında bu sürenin fiyatları eriteceğini belirten Bayraktar, "Ürün bedelinin en az yüzde 50’si teslimat anında, kalan kısmı ise en geç 15 gün içerisinde üreticilerimizin hesabına yatırılmalıdır. Çiftçilerimiz sadece düşük fiyatla değil, geç ödeme nedeniyle de mağdur edilmemelidir" ifadelerini kullandı.

TZOB'un Bakanlıktan Talepleri

Üretimin sürdürülebilirliği ve Türkiye'nin gıda arz güvenliği için alım fiyatlarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini ifade eden TZOB Genel Başkanı, kilogram başına 3 lira prim desteği verilmesi yönündeki taleplerini Tarım ve Orman Bakanlığına resmi olarak ilettiklerini duyurdu.

Yumaklı, kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade ederek, program kapsamında tarım ve balıkçılık ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanmasına yönelik yatırımların destekleneceğini kaydetti.

Açıklamaya göre desteklerden; süt, et, yumurta, meyve-sebze ve su ürünleri işleme tesisleri yararlanabilecek. Ayrıca süt toplama merkezleri ile soğuk hava depoları da destek kapsamına alınacak.

Bakan Yumaklı paylaşımında, kırsal kalkınmanın güçlendirilmesi ve girişimcilerin desteklenmesi hedefiyle çalışmaların sürdüğünü belirterek, üretim kapasitesinin artırılmasına yönelik destek mekanizmalarının devam edeceğini ifade etti.

IPARD III Programı, tarım ve kırsal kalkınma alanındaki yatırımların teşvik edilmesi, işleme ve depolama altyapısının geliştirilmesi ve kırsal bölgelerde ekonomik faaliyetlerin güçlendirilmesini amaçlayan destek programları arasında yer alıyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından duyurulan yeni çağrı kapsamında başvuru süreçleri ve yatırım şartlarına ilişkin detayların ilgili kurumlar tarafından ilan edilmesi bekleniyor.

Tekirdağ İl Koordinasyon Kurulu Başkanı İmdat Saygı ve ilçe ziraat odası başkanlarının ortak imzasıyla yayımlanan açıklamada, tarımsal üretimdeki girdi maliyetlerinin her geçen gün arttığına dikkat çekilerek, mevcut fiyat politikasının çiftçiyi zor durumda bıraktığı ifade edildi.

"Destekleme Modeli Bölge Gerçekleriyle Uyuşmuyor"

Açıklamada, 2025 yılı itibarıyla yürürlüğe giren planlı destekleme modeli kapsamında ton başına prim desteklerinin kaldırıldığı hatırlatıldı. TMO'nun taban fiyat açıklamasında ton başına 3.014 TL destek ödeneceğinin belirtilmesine karşın, bu hesaplamanın Türkiye genelindeki ortalama buğday verimi olan 325 kg/dekar varsayımı üzerinden yapıldığı vurgulandı.

Tekirdağ genelinde buğday verim ortalamasının 500 kg/dekar düzeyinde olduğunu belirten kurul yetkilileri, ilan edilen 3.014 TL'lik desteğin gerçek hesaplamasını şu verilerle paylaştı:

• Temel Destek (Dekar başına): 403,00 TL
• Planlı Üretim Desteği (Dekar başına): 403,00 TL
• Sertifikalı Ürün Desteği (Dekar başına): 173,60 TL
• Toplam (Dekar Başına): 979,60 TL

Açıklamada, yapılan bu hesaplamanın TMO'nun varsaydığı gibi 3 dekarlık alandan elde edilen 1 ton ürün için geçerli olabileceği, ancak Tekirdağ gibi yüksek verimli bölgelerde ton başına gerçek desteğin 1.016,06 TL'ye düştüğü belirtildi. Ayrıca çiftçinin bu hesaba sertifikalı tohum desteğini dahil edebilmesi için en az yüzde 60 oranında sertifikalı tohum ekimi yapması gerektiğinin altı çizildi.

Girdi Maliyetleri Yüzde 60 Arttı, Taban Fiyat Yüzde 20 Zamlandı

Gübre, mazot ve ilaçlama gibi temel girdi fiyatlarındaki artış oranlarına değinen Tekirdağ Ziraat Odaları, yıllık üretim maliyetlerinin yüzde 30 ile yüzde 60 arasında yükseldiğini, buna karşın açıklanan alım fiyatındaki artışın yüzde 20 seviyesinde kaldığını belirterek bu durumun sürdürülemez olduğunu ifade etti.

Ziraat Odalarının Acil Talepleri

Üreticilerin üretime devam edebilmesi amacıyla Tekirdağ Ziraat Odaları şu taleplerde bulundu:

1. Üreticiye verilecek ürün fark ödemesinin (prim) en az 3,00 TL/Kg olacak şekilde acilen sisteme dahil edilmesi.
2. Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi doğrultusunda, Temel Destek ve Planlı Üretim Desteklerinin 2026 yılı içerisinde çiftçilere ödenmesi.

Açıklama, "Üreticinin toprağa küsmemesi ve üretime devam edebilmesi için sesimizin duyulmasını istiyoruz. Kamuoyuna saygıyla duyurulur" ifadeleriyle son buldu.

ANKARA — İYİ Parti Grup Başkanvekili, NATO Parlamenter Asamblesi Üyesi ve Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda yaptığı konuşmada, Türkiye'deki tarım ve hayvancılık sektörünün ekonomik verilerini ve ithalat süreçlerindeki usulsüzlük iddialarını çarpıcı rakamlarla meclis gündemine taşıdı.

"Çiftçinin Yaş Ortalaması 58, Üretim Çöküyor"

Konuşmasına tarım sektöründeki yapısal krizle başlayan Çömez, köylerin boşaldığını, aktif çiftçi ve işçi sayısının hızla azaldığını belirterek, Türkiye'de ortalama çiftçi yaşının 58'e ulaştığını açıkladı. Çiftçilerin borç batağında olduğunu, tarla ve traktörlerin satışa çıktığını vurgulayan Çömez, geçtiğimiz günlerde Rize'de gerçekleştirdiği ziyaretlerde çay üreticilerinin dertlerini dinlediğini söyledi. Çömez, "Çay için 35 lira fiyat verildi ancak pratik olarak üreticiye şu anda 32-33 lira ödeme yapılıyor. Maliyet ise hemen hemen bu rakamda veya bunun birazcık üzerinde" diyerek buğday, hububat ve çayda yaşanan vahamete dikkat çekti.

"Erdoğan Cumhurbaşkanı Olduğunda Kıyma 40 Liraydı, Şimdi 1000 Lira"

Hayvancılık politikasındaki çöküşü kıyma fiyatları üzerinden, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın göreve geldiği dönemle kıyaslayarak anlatan İYİ Partili Çömez, şu verileri paylaştı: "Sayın Erdoğan cumhurbaşkanı olduğunda kıymanın kilosu 40 liraydı. Bugün kıyma 1000 liraya dayandı. Yani 20-25 kat arası bir fiyat artışı söz konusu. Dolar üzerinden baktığımızda ise Sayın Erdoğan Cumhurbaşkanı olduğunda kıyma yaklaşık 4 - 4,5 dolar civarındaydı, bugün ise 18-19 dolarlara çıkmış görünüyor. Et fiyatlarında dolar bazında bile inanılmaz bir artış var."

"Yurt Dışındaki Et Şirketleri Yüzünden Hassasiyet Yok"

Et fiyatlarındaki bu fahiş artışın sebebini Et ve Süt Kurumu (ESK) üzerinden açıklayan Çömez, kurumun temel görevinin tüketicinin ucuz et yemesini sağlamak ve üreticinin girdi maliyetlerini azaltarak piyasayı dengelemek olduğunu hatırlattı. Sistemin rant üzerine kurulduğunu iddia eden Çömez, "Bizim Et ve Süt Kurumu başkanının yurt dışında, Macaristan'da ve Çekya'da et şirketleri var. AK Parti'nin gençlik kolları üyelerinin Polonya'da et ihraç eden şirketleri var. Meseleye rant gözüyle baktığınız için Türkiye'deki et fiyatları konusunda zerre kadar hassasiyetiniz yok" suçlamasında bulundu.

"Resmi Enflasyon %30, Danaya Yapılan Zam %84.2"

Et ve Süt Kurumunun besilik dana satış fiyatlarındaki resmi zam oranlarını açıklayan Çömez, "2025 yılında Et ve Süt Kurumu besilik dana satış fiyatını 228 lira olarak belirledi. 2026 yılında belirlediği fiyat ise 420 lira. Kilogram başına %84.2'lik bir artış var. Allah aşkına resmi enflasyon %30 demiyor musunuz siz? Nedir bu dananın 1 kilo fiyatına verdiğiniz %84.2'lik artış?" sözleriyle hükümetin enflasyon hedefi ile kurumun zamları arasındaki çelişkiyi ortaya koydu.

"Brezilya'da 5 Dolar Olan Hayvan, Türkiye'de Neden 9.15 Dolar?"

Canlı hayvan ithalatındaki fiyat oyunlarını faturalarıyla meclis kürsüsünden ifşa eden Çömez, Brezilya'daki üreticilerle bizzat görüştüğünü ve faturaları çıkarttığını belirterek konuşmasını şu maliyet hesaplamasıyla tamamladı: "Geçen sene ithal hayvanın kilosu 5.70 dolardı, bu sene 9.15 dolar olmuş. Kilo başına tam 4.15 dolarlık bir fark var. Bunu hesaba kattığımızda tam 30 milyar lirayı cebine indiriyorlar. Brezilya'da liman teslimi canlı hayvanın kilo fiyatı 3.5 dolar civarında. Türkiye'ye geliş nakliye maliyeti olarak 1 dolar ekleseniz 4.5 dolar eder. Hadi en fazla 5 dolar olsun. Peki, 9.15 dolar neyin nesidir Allah aşkına? Et ve Süt Kurumu bu milletin ucuz et yememesi için bu kadar fahiş fiyatlarla zam yapar mı? Yapar, çünkü başındaki zatın yurt dışında et ihraç ve ithal eden firmaları var. Bu politikadan vazgeçin, aksi halde bunun faturası hem aziz millete hem de size çok ağır olacaktır."

ANKARA – İYİ Parti Grup Başkanvekili, NATO Parlamenter Asamblesi Üyesi ve Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda üreticilerin sorunlarını gündeme getirdi. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından açıklanan yeni dönem hububat alım fiyatlarını değerlendiren Çömez, belirlenen rakamların çiftçinin üretim maliyetlerini karşılamaktan uzak olduğunu vurguladı.

"Artış Enflasyonun ve Maliyetlerin Çok Altında"

Geçen yıl tonu 13.500 TL olan buğday alım fiyatının bu yıl 16.500 TL'ye yükseltildiğini hatırlatan Çömez, bu durumun yalnızca %22,22'lik bir artışa tekabül ettiğini belirtti. Enflasyon oranları dikkate alındığında bu artışın yetersiz kaldığına dikkat çeken İYİ Parti Grup Başkanvekili, şu ifadeleri kullandı:

"Geçen yılın fiyatlarıyla bu seneyi kıyasladığımızda işçilik, gübre, mazot, ilaç, tarla kirası ve tohum gibi en temel girdi maliyetlerinde en az %50'lik bir artış var. Fakat maalesef bu artış buğday fiyatına yansıtılmadı. İYİ Parti olarak talebimiz; 1. sınıf makarnalık buğdayın 24,5 TL, 1. sınıf ekmeklik buğdayın ise 23,5 TL olması yönündeydi. Ancak açıklanan fiyatlar bu beklentinin çok altında kaldı."

"Destekler Düşüldüğünde Çiftçinin Eline Kalan Yetersiz"

İktidar kanadından gelebilecek teşvik ve destek argümanlarına da hesaplamalarla yanıt veren Çömez, dekar başına yapılan desteklerin detaylarını paylaştı. Buğday ve arpa için temel desteğin 403 TL, planlı desteğin 403 TL ve sertifikalı tohum desteğinin 155 TL olduğunu belirten Çömez, toplamda dekar başına 961 TL destek verildiğini ifade etti.

Güney Marmara bölgesindeki ortalama verimlilik üzerinden (dekar başına 550 kg) bir hesaplama sunan Çömez, ton başına sağlanan desteğin 1.750 TL'ye denk geldiğini kaydetti. Bu destekle birlikte buğdayın ton fiyatının teorik olarak 18.250 TL'ye ulaştığını ancak kesintilerle bu rakamın düştüğünü belirterek konuşmasını şöyle sonlandırdı:

"Müstahsil kesintisi, nakliye ve ham maliyetler düşüldüğünde, maalesef çiftçimizin, üreticimizin eline net olarak 17.400 TL kalmaktadır. Bu rakam, günümüz piyasasında yükselen üretim maliyetlerinin çok altındadır ve üreticiyi net bir şekilde zarar ettirmektedir."

Gazeteci, yazar ve 24 ile 25'inci dönem AK Parti Gaziantep Milletvekili Şamil Tayyar, sosyal medya platformu X (Twitter) üzerinden yaptığı açıklamada, açıklanan hububat fiyatlarına yönelik tabandan gelen tepkileri paylaştı. Tayyar, TMO'nun duyurusunun hemen ardından kendisine üreticilerden çok sayıda bildirim ulaştığını ifade etti.

Eski milletvekili Şamil Tayyar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi: "TMO, 2026 yılı hububat alım fiyatını açıkladı. Makarnalık ve ekmeklik buğday fiyatı ton başına 16 bin 500 lira, arpa fiyatı ton başına 12 bin 750 lira olarak açıklandı. Destek tutarları ise ton başına 3 bin 14 lira olarak belirlendi. Açıklandığı andan itibaren onlarca telefon geldi, mesajlar gönderildi. Çiftçi öfkeli, fiyattan memnun değiller. Duyurulur."

Tayyar'ın, TMO'nun belirlediği fiyat politikasının sahada karşılık bulmadığını ve üreticilerin memnuniyetsizliğini dile getirdiği bu paylaşımı, tarım sektöründeki fiyat tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.

Dağıtım programının detaylarına ilişkin açıklamalarda bulunan Antalya Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı personeli Fatih Alkan, kırsal kalkınmayı destekleme adımlarının sahada karşılık bulduğunu belirtti. Alkan, “Serik ilçesinde 36 üreticimize, kişi başı 3’er adet olmak üzere toplam 108 arı kovanını teslim ettik. Üreticilerimize hayırlı ve uğurlu olmasını diliyorum” ifadelerini kullanarak projenin Serik ayağındaki dağıtımların başarıyla tamamlandığını aktardı.

Belediyenin arıcılık hamlesi Kumluca ve Demre ilçelerinde de eş zamanlı olarak sürdürüldü. Bu iki ilçede faaliyet gösteren 70 arıcılık üreticisine toplamda 210 adet arı kovanı teslim edildi. Akseki ilçesindeki üreticilerin de dahil edildiği projede, kovan yardımı alan vatandaşlar kırsal üretimin ve yerel ekonominin güçlendirilmesine yönelik sunulan katkılardan dolayı memnuniyetlerini dile getirerek Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne teşekkürlerini iletti.

Ekipman desteğinden yararlanan üreticiler, sağlanan bu katkının özellikle yüksek maliyetler karşısında can suyu olduğunu ifade etti. Arıcılığa ilk olarak hobi amaçlı başladığını, gerekli eğitim ve sertifikasyon süreçlerini tamamladıktan sonra profesyonel üretime adım attığını belirten üretici Ayhan Kurt, piyasa koşullarına dikkat çekti. Kurt, "Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin hibe arı kovanı desteği sağlayacağını öğrenince başvurduk. Piyasa değeri 2000-2500 TL arasında değişen kovanlardan bize yeterli sayıda ücretsiz olarak verildi. Kovanlarımızı teslim aldık, artık bal üretimi için çalışmalarımıza hız vereceğiz" dedi.

Projeden faydalanan bir diğer üretici Vedat Özcan ise kovanları kendi imkanlarıyla imal ettirmeleri durumunda ciddi bir bütçe ayırmaları gerektiğini vurguladı. Özcan, “Kovanları dışarıda yaptırmış olsaydık 1500-2000 TL arasında bir masraf oluşacaktı. Sağ olsun Büyükşehir Belediye Başkanımız bizlere destek oldu. Maliyetlerimizi düşüren ve üretime katkı sağlayan bu projeler bizler için çok kıymetli” şeklinde konuşarak yerel yönetimin üretici dostu politikalarından duyduğu memnuniyeti ifade etti.

Milletvekili Ayhan Barut, mazot, gübre, tohum ve zirai ilaç gibi temel tarımsal girdilerin katlanarak arttığı bir piyasa ortamında açıklanan 16.5 liralık fiyatın ve beraberindeki destekleme primlerinin üreticiyi mağdur ettiğini ileri sürdü. Türkiye'nin önemli tarım merkezlerinden biri olan Çukurova Bölgesi'ni örnek gösteren Barut, dönüm başına ortalama 450 ila 500 kilogram arasında yüksek verim alınan alanlarda dahi bir kilogram buğdayın gerçek üretim maliyetinin 16.5 liranın üzerinde gerçekleştiğini iddia etti. Alım fiyatının acilen çiftçi lehine revize edilmesi gerektiğini savundu.

Bakanlığın ton başına açıkladığı 3 bin liralık destekleme priminin ülke ortalama verimi gerekçesiyle kurgulandığını belirten Barut, bu durumun sahada tam karşılığı olmadığını ve bir algı yönetimi yapıldığını iddia etti. Türkiye'nin her yıl yaklaşık 10 milyon ton buğday ithal ettiğini hatırlatan CHP'li vekil, yerli üreticinin borç sarmalında olduğunu, ürün bedellerinin teslimattan ancak 45 gün sonra ödenecek olmasının ve destekleme ödeme tarihlerinin belirsiz bırakılmasının tarımsal üretime darbe vurduğunu ifade etti.

Hükümetin ekonomi ve tarım politikalarını eleştiren Barut, enflasyonu düşürme politikasının çiftçinin emeği üzerinden yürütülemeyeceğini, üretimin durması halinde ülkede açlık, kıtlık ve daha büyük bir enflasyon dalgasının yaşanabileceğini savundu. Çiftçinin yasal hakları olan desteklerin çoğundan peşin ödenmediği için faydalanamadığını iddia eden Barut, TMO'nun ve siyasi iktidarın bu yanlıştan dönerek alım fiyatlarını üreticiyi koruyacak seviyeye çekmesi çağrısıyla açıklamasını sonlandı.

Piyasa arzındaki hareketliliği temsil eden Mayıs ayı miktar endeksi değişimleri incelendiğinde, aylık bazda tüm ürün gruplarında belirgin bir yükseliş gözlendi. Aylık işlem miktarı domateste yüzde 42.23, meyvede yüzde 81.76 ve sebzede yüzde 33.49 oranında artış gösterdi. Ancak üretim ve pazarlama dengelerini asıl ortaya koyan yıllık bazdaki değişimlerde tam tersi bir tablo oluştu. Yıllık bazda miktar endeksi meyvede yüzde 11.59 oranında artış gösterirken, domateste yüzde 32.16 ve sebzede yüzde 23.63 oranında sert azalışlar yaşandı. Bu verilere göre domates miktar endeksi yıllık bazda tarihi bir rekor azalış kaydetti.

Arzdaki bu daralma, hal çıkış fiyatlarında olağanüstü fiyat hareketlerini de beraberinde getirdi. Mayıs ayında domates fiyat endeksi, yıllık bazda yüzde 160.57 oranında rekor bir artışa imza attı. Uzmanlar, domatesin yıllık işlem miktarında yaşanan yüzde 32.16'lık büyük gerilemenin, fiyat endeksindeki bu agresif yükselişin temel tetikleyicisi olduğunu belirtti. Benzer şekilde, yıllık işlem miktarı yüzde 23.63 oranında daralan sebze grubunda da fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 123.38 artış kaydetti. Meyve grubunda ise piyasaya sunulan miktar yüzde 11.59 oranında artmasına rağmen, fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 27.68 yükseliş göstermekten geri durmadı.

Son yedi yılın Mayıs ayı tarihsel trend analizi yapıldığında, piyasaların ortalama seyri daha net anlaşıldı. Mayıs ayında domates satış miktarı geçmiş yedi yılın ortalamasının üzerinde kalırken, meyve ve sebze satış miktarları ortalama seviyelerde seyretti. Fiyat seviyeleri açısından bakıldığında ise domates ve sebze fiyat endeksleri tarihi ortalamalar civarında dengelenirken, meyve fiyat seviyesinin geçmiş dönem ortalamalarının üzerinde gerçekleşmesi dikkat çekti.

Aylık bazdaki iç dinamiklerde ise domates işlem miktar endeksi yüzde 42.23 artarken, işlem fiyat endeksi bir önceki aya göre yüzde 33.95 düşüş sergiledi. Bu hareket, son yedi yılın Mayıs ayları dikkate alındığında miktar bazında ikinci en büyük artış, fiyat bazında ise dördüncü en büyük aylık azalış olarak kayıtlara geçti. Sebze grubunda aylık bazda miktar yüzde 33.49 artarken fiyatlar yüzde 38.71 düştü. Meyve grubunda ise işlem miktarı aylık bazda yüzde 81.76 artış gösterirken, işlem fiyat endeksinin aylık bazda yüzde 12.39 artması son yedi yılın rekor aylık artışı olarak finansal kayıtlardaki yerini aldı.

Üreticilere depolama imkânı sağlamak amacıyla Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) 21 Mayıs 2026 tarihinden itibaren Çiftçi Kayıt Sistemi'nde (ÇKS) kayıtlı buğday ve arpa ürünlerini taahhütname karşılığında teslim almaya başladığı bildirildi.

Buğday ve arpa alım fiyatları belli oldu

Bakanlık açıklamasına göre 2026 yılı TMO hububat alım fiyatları, ikinci grup ürünler için ton başına şu şekilde belirlendi:

• Makarnalık buğday: 16.500 TL
• Ekmeklik buğday: 16.500 TL
• Arpa: 12.750 TL

Açıklamada, hububat hasadı ve piyasa gelişmelerinin yakından takip edildiği, mevcut şartlar dikkate alınarak alım fiyatlarının belirlendiği kaydedildi.

Desteklerle birlikte üreticinin geliri artacak

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından üreticilere temel destek, planlı üretim desteği ve sertifikalı tohum kullanım desteği kapsamında dekara toplam 980 TL ödeme yapılacağı belirtildi.

Ülke ortalama verimi dikkate alındığında bu desteklerin ton başına toplam 3 bin 14 TL'ye karşılık geldiği ifade edildi.

Buna göre desteklerle birlikte üreticilerin eline geçecek toplam tutar:

• Ekmeklik buğday: 19.514 TL/ton
• Makarnalık buğday: 19.514 TL/ton
• Arpa: 15.764 TL/ton

olarak hesaplandı.

Ürün bedelleri 45 gün içinde ödenecek

Bakanlık açıklamasında, TMO tarafından teslim alınan ürünlerin bedellerinin, teslim tarihini takip eden 45 gün içerisinde üreticilerin banka hesaplarına aktarılacağı bildirildi.

TMO satış fiyatları da açıklandı

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin hububat satışlarına 1 Ekim 2026 tarihinde başlayacağı belirtilirken, ikinci grup ürünler için satış fiyatları da duyuruldu.

Buna göre satış fiyatları:

• Makarnalık buğday: 18.500 TL/ton
• Ekmeklik buğday: 18.500 TL/ton
• Arpa: 14.000 TL/ton

olarak belirlendi.

Tarım ve Orman Bakanlığı, açıklamasının sonunda tüm üreticilere bereketli ve verimli bir hasat sezonu temennisinde bulundu.

Üretim Verileri ve Küresel Sıralama Açıklandı

Bakanlık tarafından paylaşılan resmi verilere göre, Türkiye’de 2025 yılında toplam 21 milyon 379 bin 88 ton çiğ süt üretimi gerçekleştirildi. Bu üretimin 11 milyon 232 bin 541 tonluk kısmının ise ticari işletmelerce toplanan inek sütünden oluştuğu belirtildi. Elde edilen bu üretim hacmiyle birlikte Türkiye, inek sütü üretiminde Avrupa'da 3'üncü, dünyada ise 9'uncu sırada yer alarak küresel süt piyasasındaki güçlü konumunu korudu.

Üreticiye Son 6 Yılda Dev Destek

Sektörün sürdürülebilirliğini sağlamak ve üreticinin emeğini korumak amacıyla yürütülen destekleme politikalarına da değinilen açıklamada, mali yardımların bilançosu paylaşıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı, son 6 yıllık süreçte süt üreticilerine tam olarak 24 milyar 595 milyon 568 bin TL çiğ süt desteği ödemesi gerçekleştirildiğini bildirdi.

Bakanlığın yayımladığı resmi açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Sofralarımızın bereketi, üreticimizin emeğiyle büyüyor... 2025 yılında 21 milyon tonu aşan çiğ süt üretimimizle; Avrupa'da 3. Dünyada 9. sıradayız. Son 6 yılda süt üreticilerimize sağladığımız 24,5 milyar liralık destekle sektörümüze güç katmaya, emeği berekete dönüştürmeye devam edeceğiz. 1 Haziran Dünya Süt Günü kutlu olsun."

Bakanlık Devreye Girdi

Hayvanın beyaz-sarı tüyleri ve yüz hatlarının ABD'nin 45. Başkanı Donald Trump'a olan aşırı benzerliği, kısa sürede yerel halkın ve sosyal medya kullanıcılarının ilgisini çekti. Gelişen kamuoyu baskısı ve olası güvenlik risklerini değerlendiren Bangladeş İçişleri Bakanlığı, sürece doğrudan müdahale etme kararı aldı. Bakanlık yetkilileri, hayvanın kurban edilmesini resmi bir talimatla iptal etti.

"Kamuoyunda oluşan hassasiyet ve güvenlik faktörleri göz önünde bulundurularak, söz konusu hayvanın kurbanlık olarak kesilmesi durdurulmuştur. Hayvanın sahibine uğradığı maddi kayıp için gerekli tazminat ödemesi yapılmıştır."

Yeni Adresi Başkent Hayvanat Bahçesi Oldu

Kesim kararının iptal edilmesinin ardından, yerel halk arasında şimdiden "Trump" olarak anılmaya başlanan dev albino boğa, resmi yetkililer eşliğinde düzenlenen bir törenle başkent Daka'daki devlet hayvanat bahçesine nakledildi. Boğa hayatının geri kalanını burada koruma altında geçirecek.

Hayvanın eski sahibi ise basına yaptığı açıklamada, boğanın dış görünüşünün aksine oldukça uysal ve narin bir karakteri olduğunu ifade etti. Eski sahibi, "Trump" lakaplı boğanın günde birkaç kez özel beslenme programına ihtiyaç duyduğunu, sıcaktan korunması için düzenli olarak yıkanması ve çok özenli bir bakım görmesi gerektiğini vurguladı. Kararın ardından hayvanat bahçesinde boğaya özel bir alan tahsis edildiği bildirildi.

181 Farklı Vaka Tespit Edildi

Rusya yetkilileri, söz konusu radikal kararın ülkenin bitki sağlığı güvenliğini (fitosaniter) korumak amacıyla alındığını belirtti. Ermenistan'dan yapılan sevkiyatlarda mevzuat ihlallerinin son dönemde ciddi artış gösterdiğine dikkat çekilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"21-27 Mayıs 2026 tarihleri arasında Ermenistan'daki üretim tesislerinde yapılan denetimlerde, seralarda Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) standartlarına göre karantinaya tabi tutulması gereken zararlı organizmalar tespit edilmiştir. Bu durum, 2026 yılının başından bu yana Ermenistan'dan gelen ürünlerde rastlanan 181 sistematik ihlal vakasıyla da kanıtlanmıştır."

"Şirketlerin Yapısı Bilinmiyor, İzlenebilirlik Yok"

Rosselhoznadzor tarafından yapılan incelemelerde, Rusya'ya ürün gönderen çok sayıda Ermeni firmasının mülkiyet yapısının şeffaf olmadığı ve bu işletmelerin karantina kontrollerinden kaçındığı ileri sürüldü. Rus denetim mekanizması, bu durumun Ermenistan'daki ihracat zincirinde bir "izlenebilirlik sistemi" eksikliğine işaret ettiğini savunuyor.

Moskova yönetimi tarafından yürürlüğe konan bu geçici ithalat engeli, Ermenistan tarafı ile sevkiyat güvenliğini garanti altına alacak ortak bir denetim ve operasyon algoritması geliştirilene kadar uygulanmaya devam edecek.

"Süt, Toplumun Geneline Yayılan Bir Değer Zinciridir"

Dünya Süt Günü vesilesiyle sektörel değerlendirmelerde bulunan Sütaş Yönetim Kurulu Başkanı Muharrem Yılmaz, sütün sadece besleyici bir gıda değil, aynı zamanda milyonlarca insana istihdam sağlayan devasa bir ekonomik yapı olduğunu ifade etti.

Yılmaz, mesajında şu ifadelere yer verdi:

"Süt; toplumun her kesimine dokunan, her bireye ulaşan büyük bir değer zinciri oluşturuyor. Kalkınmanın ve refahın toplumun geneline yayılmasına doğrudan katkıda bulunuyor. Biz Sütaşlılar, 50 yılı aşan ustalık ve uzmanlığımızla, sütün doğasındaki değerleri tüketicilerimize ulaştırmaya; onların sağlıklarına, yaşam kalitelerine ve mutluluklarına katkıda bulunmaya tutkuyla gayret ediyoruz."

Çiftlikten Sofralara Döngüsel Ekonomi Modeli

Sektörde sürdürülebilir gıda sistemlerinin inşa edilmesinin önemine dikkat çeken Muharrem Yılmaz, Sütaş’ın "Çiftlikten Sofralara" iş modelinin döngüsel ekonominin en somut örneklerinden biri olduğunu vurguladı. Modelin çevresel ve ekonomik kazanımlarını aktaran Yılmaz, entegre tesislerin yapısını şu sözlerle özetledi:

"Bu model ile gıda güvenilirliği beklentilerini en üst düzeyde karşılayıp tedarik güvencesi sağlamakla kalmıyor, sürdürülebilir bir gelecek inşa ediyoruz. Üretim tesislerimizin ihtiyaç duyduğu elektrik enerjisinin tamamını çiftliklerimizin gübrelerinden elde ediyoruz. Biyogaz tesislerimizin çıktısı olan organik gübrelerle de yem bitkileri yetiştirdiğimiz toprakları zenginleştirerek kullandığımız kaynakları tamamen geri kazanıyoruz. Tesislerimizin her biri kendi bölgesinde birer kalkınma projesi niteliği taşıyor."

8 Bin Kişilik Ekiple Sütçülüğün Bayramı Kutlanıyor

Sütaş'ın 51 yıldır sütün bereketini yayma misyonuyla hareket ettiğini ve sektörün lider markası olma gururunu taşıdığını belirten Yılmaz, Türkiye genelindeki tüm entegre tesislerde büyük bir coşku yaşandığını aktardı. Muharrem Yılmaz, sözlerini "8 bin kişiye ulaşan ekibimizle, üreticilerimizle, iş ortaklarımızla ve tüm paydaşlarımızla Dünya Süt Günü’nü, sütçülüğün bayramını 'Sütaşkıyla' kutluyoruz. Ülkemizin kalkınma ve refahına katkıda bulunmaya kararlılıkla devam edeceğiz" diyerek tamamladı.

Gazete3'te yer alan habere göre Mısırlıoğlu, Et ve Süt Kurumu tarafından açıklanan fiyatlarda tosun karkas etinin kilogramının 600 TL, düvenin 530 TL ve ineğin 470 TL olarak belirlendiğini hatırlattı.

"KASAPTA 1000 TL'NİN ÜZERİ SÜRPRİZ DEĞİL"

Açıklamasında karkas et fiyatlarının nihai tüketiciye ulaşana kadar çeşitli maliyetlerle arttığını belirten Mısırlıoğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Bugün devlet üreticiden tosunun karkas kilogramını 600 liradan alıyor. Karkas etin kemiksiz ete dönüşüm süreci, işleme, nakliye, depolama, işletme giderleri ve kâr marjları eklendiğinde bunun tüketiciye yansıması katlanarak artıyor. Bugün 600 liralık karkas etin yarın kasapta 1.000 liranın üzerinde satılması sürpriz değildir. Eğer üreticiyi destekleyen adımlar atılmazsa etin kilosu 1.300 TL'ye çıkarsa kimse şaşırmamalıdır."

"BESİCİ MALİYETLER ALTINDA EZİLİYOR"

Hayvancılık sektörünün temel sorunlarından birinin üretim maliyetleri olduğunu savunan Mısırlıoğlu, yem, saman, arpa, elektrik, mazot ve işçilik giderlerindeki artışların üreticiyi zorladığını belirtti.

Birçok üreticinin hayvan varlığını azaltmaya başladığını ifade eden Mısırlıoğlu, bazı işletmelerin ise üretimden tamamen çekildiğini söyledi.

"AHIRLAR BOŞALIYOR"

Afyonkarahisar'ın Türkiye'nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olduğunu kaydeden Mısırlıoğlu, üreticilerin yeterince desteklenmemesi halinde sektördeki sorunların büyüyebileceğini dile getirdi.

Mısırlıoğlu, "Bugün üretici para kazanamazsa yarın hayvan yetiştirecek insan bulamayacağız. Ahırlar boşalıyor, gençler hayvancılıktan uzaklaşıyor. Üretimin azaldığı yerde fiyatların yükselmesi kaçınılmazdır. Bunun sonucu da vatandaşın ete ulaşamaması olacaktır" dedi.

KÜÇÜKBAŞTA DA MALİYET BASKISI

Küçükbaş hayvancılıkta da benzer sorunların yaşandığını belirten Mısırlıoğlu, kuyruksuz kuzunun kilogram fiyatının 600 TL olarak açıklandığını hatırlatarak maliyet baskısının sektör genelinde hissedildiğini ifade etti.

"Bugün üretici kazanamıyor, tüketici ise pahalıya almak zorunda kalıyor. Bu sistem ne üreticiyi ne de vatandaşı koruyor. Kazanan sadece aradaki aracılar oluyor" değerlendirmesinde bulundu.

"YERLİ ÜRETİM DESTEKLENMELİ"

İthalata dayalı politikaların kalıcı çözüm sağlamadığını savunan Mısırlıoğlu, yerli üretimin desteklenmesi gerektiğini belirterek hükümete çağrıda bulundu.

Mısırlıoğlu, "Türk çiftçisini ve Türk besicisini desteklemek zorundayız. Yerli üretimi güçlendirmeden, maliyetleri düşürmeden ve üreticiyi korumadan et fiyatlarını düşürmek mümkün değildir. Bugün gerekli adımlar atılmazsa yarın kasap vitrinlerinde 1.300 TL'lik et fiyatlarını konuşuyor olacağız" ifadelerini kullandı.

Not: Bu haber, Gazete3'te yayımlanan açıklamalardan yararlanılarak kaynak gösterilmek suretiyle hazırlanmıştır.

Köyceğiz ilçesine bağlı Pınarköy, Sazak, Beyobası, Çandır ve Akköprü mahallelerinde uzun yıllardır bu işe emek veren üreticilere, çalışma ortamlarını iyileştirmek üzere besleme kasası (kerevet) ve yalıtımlı ipek böceği besleme evi (çadırı) dağıtımı yapıldı.

Köyceğiz, İpek Böcekçiliğinin Üretim Üssü Konumunda

Muğla genelinde yaklaşık 150 üretici ailenin geçim kaynağı olan bu kadim mesleğin en yoğun yapıldığı bölge Köyceğiz olarak öne çıkıyor. İlçede aktif olarak faaliyet gösteren 120 üretici ailenin tamamı Büyükşehir Belediyesi’nin bu yeni destekleme programından faydalanacak.

Proje kapsamında 2026 yılı içerisinde Milas, Menteşe, Marmaris, Yatağan ve Köyceğiz ilçelerinde toplam 5 adet, her biri 100 metrekare büyüklüğünde yalıtımlı ipek böceği besleme çadırı kuruldu. Desteklemelerin, bölgede faaliyet gösteren tarımsal kalkınma kooperatifleri aracılığıyla üreticilere ulaştırıldığı bildirildi.

Taşınabilir ve Çok Amaçlı Tasarım

Üreticilerin kullanımına sunulan yalıtımlı çadırlar, demonte yapıları sayesinde yüksek işlevsellik sunuyor. İhtiyaç halinde farklı alanlara kolayca taşınabilen bu çok amaçlı çadırlar, sadece ipek böceği yetiştiriciliği dönemiyle sınırlı kalmayacak. Üreticiler bu alanları mantar üretimi ve erkenci fide yetiştiriciliği gibi farklı dönemsel tarımsal faaliyetlerde de değerlendirebilecek.

Kırsal kalkınma paketi kapsamında 120 aileye toplam 5 adet dev besleme çadırının yanı sıra, 750 adet bireysel besleme kasası ve çadır içlerinde dikey üretimi artıracak 40 adet 4 katlı kerevet desteği sağlanacak. Muğla Büyükşehir Belediyesi, yerel üretimi güçlendiren ve geleneksel hafızayı koruyan bu projelerle kırsalda gelir düzeyini yükseltmeye devam edeceğini belirtti.

Programda konuşan Mersin Büyükşehir Belediyesi Başkanvekili Hamit Mert Avcı, üretime ve alın terine büyük önem verdiklerini belirterek, hayata geçirilen projelerin kent ekonomisi için birer vizyon projesi olduğunu vurguladı.

Belediyenin Kasasında Yaklaşık 1,7 Milyon TL Kaldı

Projenin detaylarını aktaran Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanı Abdullah Selçuk Şahutoğlu, kendi üreticilerinden dönen kovanların yeni yetiştiricilere aktarıldığı sürdürülebilir bir model kurduklarını açıkladı. Şahutoğlu, proje kapsamında şu bilgileri paylaştı:

"Arı Yetiştiricileri Birliği’ne kayıtlı, 50-100 arası kovanı olan 40 üreticimize kişi başı 30 adet polen tuzaklı, çift katlı kovan ve 90'ar kilogram arı besini teslim ediyoruz. Toplamda 1200 adet arılı kovan ve 3600 kg arı besini dağıtımı yapıyoruz. Bu geri dönüşüm modeli sayesinde normalde 6 milyon 825 bin TL harcamamız gerekirken, yaklaşık 1 milyon 680 bin TL belediyemizin kasasında kaldı. Bu tasarrufla yeni projeler geliştireceğiz."

Tarımın Her Koluna Ekipman ve Sulama Borusu Desteği

Büyükşehir Belediyesi, sadece arıcılıkta değil tarımın tüm alanlarında desteğini sürdürüyor. 2019 yılından bu yana Mersin genelinde 552 bin metreyi aşkın sulama borusu desteği verdiklerini belirten Şahutoğlu; Tarsus'a bugün 8 bin 186 metre çelik ve HDPE boru teslim ettiklerini söyledi. Ayrıca kooperatiflere ve kadın üreticilere yönelik 1 adet zeytin boylama, 3 adet üzüm sıkma, 1 adet nar sıkma ve 10 adet hamur yoğurma makinesi de üreticilerle buluşturuldu.

Mersin Veteriner Hekimler Odası Başkanı Bektaş Şenay belediyeye "bacasız fabrikalar" olarak nitelediği üreticilere verdiği destek için teşekkür ederken, Mersin Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Adem Kurt ise projenin tüm Türkiye’ye örnek bir döngüsel model oluşturduğunu belirtti.

Üreticiler ve Girişimci Kadınlar Memnun

Projeden ilk kez yararlanan 20 yıllık arıcı Ahmet Küçükçongar, daha önce böyle kapsamlı bir destek görmediklerini ifade etti. Kadın girişimci Ebru Işık ise bu projelerin kadınları evde oturmaya değil, üretime katılmaya teşvik ettiğini vurguladı. Aile mesleğini sürdüren genç üretici Ertuğrul Hançer ise verilen 30 adet çift katlı kovanın gençleri arıcılığa yönlendirmek için son derece yeterli ve teşvik edici bir katkı olduğunu söyledi.

Sütün ekonomik erişilebilirlik açısından stratejik bir hayvansal gıda olduğuna dikkat çeken Çallı, şu ifadeleri kullandı:

"Süt ve süt ürünleri, özellikle çocuklar ve gençler için en ulaşılabilir protein kaynakları arasında yer alıyor. Protein ihtiyacını et ürünlerinden karşılamak için daha yüksek maliyet gerekiyor. Bu nedenle halen en ucuz hayvansal protein kaynağı olan süt ürünleri, toplum beslenmesinde ve kalkınmada kritik öneme sahip."

"Sokak Sütü Romantizmi Halk Sağlığı Riski Oluşturuyor"

Kayıt dışı ve kaynağı belirsiz süt satışlarına yönelik sert uyarılarda bulunan Harun Çallı, tüketicileri ambalajlı ve denetlenen ürünleri tercih etmeye çağırdı. "Sokak sütü", "köy sütü" veya "doğal süt" algısıyla yapılan satışların gıda güvenliği kriterlerini karşılamadığını belirten Çallı, soğuk zincir kırılmasıyla taşınan çiğ sütlerin ciddi zoonotik ve gıda kaynaklı enfeksiyon riskleri barındırdığını söyledi. Çallı, kayıtlı tesislerin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 365 gün 24 saat kesintisiz denetlendiğinin altını çizdi.

Bilim Dışı Açıklamalara Tepki

Akademik unvanlı bazı kişilerin süt tüketimine karşı yürüttüğü algı çalışmalarına tepki gösteren ASÜD Başkanı, "Geçmişten beri tüketilen, süt gibi sağlıklı bir gıdanın bugün kalkıp sağlıksız olduğunu söylemek ve 'çiftçinin emeği ak süte kara çalmak' akıl alır gibi değil" dedi. Ebeveynlere de seslenen Çallı, çocukların beslenmesinde gazlı ve şekerli içecekler yerine ayran, yoğurt ve peynire daha fazla yer açılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca geçmiş yıllarda yürütülen Okul Sütü Programı'nın, protein eksikliği ve bodurluk riskine karşı mücadelede hayati bir rol oynadığını hatırlattı.

Süt İhracatında Aslan Payı Peynirin

Sektörün ihracat gücüne de değinen Harun Çallı, Türkiye'nin güçlü süt sanayisi ile bugün 100'ü aşkın ülkeye ihracat yaptığını, 42 tesisin ise Avrupa Birliği (AB) ihracat onayına sahip olduğunu belirtti. 2025 yılı verilerine göre Türkiye'nin süt ve süt ürünleri ihracatının 523,3 milyon dolara ulaştığını kaydeden Çallı, bu ihracatın %45,1'ini (236 milyon dolar) peynirin, %13,9'unu (72,7 milyon dolar) ise dondurmanın oluşturduğu bilgisini paylaştı.

Çallı, sürdürülebilir üretim için hayvan yemi maliyetlerinin düşürülmesi ve üreticilerin Avrupalı rakipleri gibi desteklenmesi gerektiğini belirterek, sektörün günlük kararlarla değil, ortak akıl ve uzun vadeli politikalarla yönetilmesi çağrısında bulundu.

Fuar kapsamında kurulan Turkish Tastes standında özel şef yarışmaları düzenlendi. Şef Greg Matchett ve Şef Kubilay Önder liderliğinde, Türk ürünlerinin öne çıktığı özel menüler uluslararası ziyaretçilerin beğenisine sunuldu. Yarışmacı şeflerin Türk malzemeleriyle hazırladığı özgün lezzetler, fuar katılımcılarından tam not aldı.

ABD Pazarına İhracatta Yeni Hedef: 5 Milyar Dolar

Fuar ve ikili iş görüşmelerine ilişkin açıklamalarda bulunan Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Muhammet Öztürk, 2 bin 245 firmanın katıldığı NRA Show'un önemine dikkat çekti. Turkish Tastes projesine başladıklarında ABD’ye gıda ihracatının 750 milyon dolar seviyesinde olduğunu hatırlatan Öztürk, güncel durumda bu rakamın 2 milyar dolara ulaştığını belirtti.

ABD'nin yıllık 240 milyar doların üzerinde gıda ithalatı gerçekleştirdiğini vurgulayan Öztürk, şu ifadeleri kullandı:

"EİB olarak ABD’ye gıda ihracatında 5 milyar dolarlık ihracat hacmine ulaşmak için çaba gösteriyoruz. Fuar kapsamında Turkish Tastes standında şef yarışmaları düzenlendi ve yarışmacı şefler Türk ürünleri kullanarak hazırladıkları menüleri ziyaretçilere sundu. Türk gıda ürünlerinin bu şekilde tanıtılması, sonraki süreçte ihracat rakamlarımıza pozitif yansıyor."

Üst Düzey Ziyaret

Chicago'da düzenlenen prestijli fuarda Türk gıda sektörünün temsilcileri yalnız bırakılmadı. Turkish Tastes standını, Şikago Başkonsolosu Tahir Bora Atatanır, Şikago Ticaret Ataşesi Ahmet Samet Tekoğlu ve Şikago Eğitim Ataşesi Prof. Dr. Fatih Yardımcıoğlu ziyaret ederek yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Ege İhracatçı Birlikleri, 5 milyar dolarlık dev ihracat hedefine ulaşmak adına Turkish Tastes projesinin yanı sıra; New York Fancy Food Fuarı ve Kaliforniya’daki Natural Product Expo West Fuarı’na Türkiye Milli Katılım Organizasyonları düzenlemeye ve sektörel ticaret heyetleriyle ikili iş görüşmelerini desteklemeye devam edeceğini bildirdi.

Gerçekleştirilen etkinlikte minik öğrencilere ipekböceğinin yaşam döngüsü, beslenme süreçleri ve üretimin ekonomi ile kültürdeki önemi detaylı bir şekilde anlatıldı.

Çizgi Film Eşliğinde Eğlenceli Eğitim

Program dahilinde ipekböcekçiliğinin geçmişten günümüze uzanan kültürel serüveni, çocukların ilgisini çekecek kısa bir çizgi film gösterimiyle aktarıldı. Eğlenceli anlatımın ardından uzman ekipler eşliğinde soru-cevap etkinliği yapıldı.

Eğitimin sonunda anasınıfı ve ilkokul öğrencilerine özel olarak hazırlanan "ipekböceği besleme kitleri" hediye edildi. İçerisinde larvadan termometreye kadar bakım sürecinde gereksinim duyulan tüm araç ve gereçlerin yer aldığı kitlerin nasıl kullanılacağı öğrencilere uygulamalı olarak gösterildi. Minikler, sınıflarında bu kitlerle ipekböceği besleyerek koza oluşum evrelerini canlı olarak gözlemleme şansı yakalayacak.

"Amacımız Bu Kadim Geleneği Çocuk Yaşta Tanıtmak"

Antalya Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Sapadere İpekevi Sorumlusu Ayşenur Özdoğan Gülmez, projenin önemine değinerek şu değerlendirmelerde bulundu:

“İpekböceği kültürü Antalya’mızın tarihini, geçmişini ve dokusunu anlayan kadim kültürlerden biri. Biz de ‘ağaç yaşken eğilir’ diyerek 2019 yılından bu yana anasınıfı ve ilkokul grubundaki çocuklarımıza ipekböcekçiliği besleme kitleri dağıtıyoruz. Çocuklarımız hem ipekböceği kültürünü tanıyor hem de ipekböceğinin nasıl beslendiğini hep birlikte öğrenmiş oluyor.”

Antalya Büyükşehir Belediyesi, kent kültürünü yaşatan bu tür eğitim projelerini il genelindeki farklı okullarda da yaygınlaştırmayı hedefliyor.

Gelişmenin detaylarını paylaşan Bakan Yumaklı, şu ifadeleri kullandı:

"Tescilli tohumlarımızla stratejik gıda arzı güvenliğini teminat altına alıyoruz. Üreticilerimizin maliyetlerini düşürüyor, kazançlarını artırıyoruz. Uluslararası rekabet gücüne sahip, milli tohum tedarik sistemini güçlendiriyoruz."

Yerli Tohum Sayısında Büyük Eşik Aşıldı

Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) bünyesindeki araştırma enstitülerinde geliştirilen yeni çeşitlerle birlikte, "Milli Çeşit Listesi"ndeki yerli tohum sayısı 1087'ye yükseldi.

Yeni tescil edilen yerli tohumların tarımsal üretime ve milli ekonomiye büyük bir değer katacağını vurgulayan Yumaklı, tohumların "tahıl", "endüstri bitkileri", "tıbbi ve aromatik bitkiler" ile "yemeklik tane baklagiller ve yem bitkileri" olmak üzere 4 ana kategoride toplandığını belirtti.

Tescillerin Yarısı Ayçiçeği ve Buğdaydan Oluşuyor

Açıklanan verilere göre, yeni tescillenen yerli tohumlar arasında en büyük payı stratejik ürünler aldı. Ayçiçeği hattı 15 çeşitle ilk sırada yer alırken, onu 5 çeşitle ekmeklik buğday takip etti.

Listenin devamında yer alan diğer yerli tohum çeşitleri ve dağılımları ise şöyle şekillendi:

• 2'şer çeşit: Pamuk, yer fıstığı, haşhaş, nohut
• 1'er çeşit: Makarnalık buğday, arpa, çeltik, soya, aspir, patates, tütün, Aydın salebi, Muğla salebi, anason ve korunga.

Bakan Yumaklı, AR-GE çalışmalarıyla toprağın bereketini artırmayı hedeflediklerini belirterek yeni çeşitlerin Türkiye'ye ve üreticilere hayırlı olmasını diledi.

1 Haziran'dan İtibaren Geçerli Olacak Oranlar

Sektör temsilcilerinden edinilen bilgilere dayandırılan habere göre, yeni fiyat düzenlemesi 1 Haziran Pazartesi gece yarısından itibaren yürürlüğe girecek. Yapılan hesaplamalara göre akaryakıt ürünlerinin litre fiyatlarında;

• Benzinde 1,38 TL,
• Motorinde (Mazot) 7,25 TL düzeyinde bir indirim oluştuğu bildirildi.

Ancak akaryakıt fiyatlarındaki oynaklığı tüketiciye yansıtmamak adına uygulanan Eşel Mobil Sistemi kuralları gereği, söz konusu indirimlerin tamamı doğrudan tüketiciye yansımayacak. Hesaplanan indirim miktarının yaklaşık dörtte birinin (%25) pompa fiyatlarına düşüş olarak yansıtılması, kalan üçte birlik büyük kısmın ise vergi ayarlamalarına (ÖTV mahsubu) eklenmesi bekleniyor.

Küresel Petrol Piyasalarında Son Durum

Akaryakıt fiyatlarındaki bu gevşemenin temel kaynağı, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının haftayı düşüş trendiyle kapatması oldu. Brent petrolün varil fiyatı haftalık kapanışta 91,12 dolar seviyesine gerilerken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise 87,36 dolardan işlem gördü.

Ekonomi analistleri, petrol fiyatlarındaki bu sert geri çekilmede ABD ile İran arasında bir nükleer veya ticari anlaşmaya yakın olunduğu yönündeki uluslararası haber akışının etkili olduğunu belirtiyor. Taraflar arasında henüz resmi bir anlaşma imzalanmamış olsa da piyasalardaki bu beklenti küresel akaryakıt maliyetlerini aşağı çekmeye yetti. İç pazardaki nihai pompa fiyat listesinin pazartesi günü netleşmesi bekleniyor.

Tarımsal İstihdamda Yüzde 39'luk Gerileme

TÜİK tarafından yayımlanan 2025 yılı işgücü verilerine göre, 2002 yılında yaklaşık 7,5 milyon kişinin istihdam edildiği tarım sektöründe çalışan sayısı 4 milyon 560 bin kişiye geriledi. Bu veriler ışığında, 2002'den 2025 yılına kadar geçen süreçte tarımda çalışan sayısının yaklaşık 2 milyon 940 bin kişi azaldığı ve oransal düşüşün %39'a ulaştığı hesaplanıyor.

2025 yılında tarım sektöründeki istihdam bir önceki yıla göre 267 bin kişi azalırken, tarımın toplam istihdam içindeki payı %14,0 olarak kayıtlara geçti. Düşüş eğilimi 2026 yılının ilk çeyreğinde de devam etti. TÜİK’in 2026 yılı birinci çeyrek işgücü istatistiklerine göre tarımın istihdamdaki ağırlığı %13,8’e gerilerken, sektördeki istihdam bir önceki çeyreğe göre 44 bin kişi daha azaldı.

Çiftçinin Kredi Borcu 1,3 Trilyon Lirayı Aştı

İstihdamdaki daralmaya paralel olarak tarım sektörünün finansal borç yükünde de büyüme kaydedildi. 2002 yılında çiftçilerin bankalara olan kredi borcu 2,5 milyar lira düzeyindeyken, BDDK verilerine dayanan TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası açıklaması güncel tabloyu ortaya koydu.

Açıklamaya göre, 2026 yılı Mart ayı itibarıyla tarım sektörünün bankalara olan toplam nakdi kredi borcu 1 trilyon 355 milyar 462 milyon TL seviyesine ulaştı. Tarım, avcılık ve ormancılık faaliyetleri birlikte değerlendirildiğinde toplam borç yükü 1 trilyon 371 milyar 425 milyon TL’ye çıkarken, aynı dönemde tarım sektöründe takibe düşen kredi miktarı 21 milyar 203 milyon TL olarak açıklandı.

Tarım Alanlarında 2,6 Milyon Hektarlık Kayıp

Tarım arazilerindeki uzun vadeli daralma da dikkat çeken bir diğer parametre oldu. TÜİK verilerine göre 2002'de toplam işlenen tarım alanı ve uzun ömürlü bitki alanı 26 milyon 579 bin hektar iken, 2024 yılında bu alan 24 milyon 2 bin hektara geriledi.

Ziraat Mühendisleri Odası’nın 2026 yılında yayımladığı değerlendirme raporunda ise Türkiye’nin toplam tarım arazisi varlığı 23 milyon 978 bin hektar olarak belirtildi. Bu veri esas alındığında, 2002 yılına kıyasla kaybedilen tarım alanı büyüklüğü yaklaşık 2 milyon 601 bin hektara ulaşıyor.

2025 Genel Tarım Sayımı Sonuçları Bekleniyor

Tarım işletmelerinin ve üreticilerin güncel sayısal profiline yönelik nihai tablonun netleşmesi için gözler tarım sayımına çevrildi. Tarım ve Orman Bakanlığı koordinesinde 1 Temmuz 2025'te başlatılan ve Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı tarımsal envanter çalışması olarak nitelendirilen 2025 Genel Tarım Sayımı'nın ilk sonuçlarının, TÜİK tarafından 2026 yılının ikinci yarısında kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor.

Anadolu Ajansı’nın aktardığı ilk bilgilere göre, sayım sürecinde şu ana kadar 2 milyon 750 bin tarımsal işletme ve çiftçi ile 18 milyon 840 bin tarımsal parsele ait veri sisteme işlenmiş durumda. Kesin ve resmi işletme sayıları TÜİK’in nihai raporuyla netlik kazanacak.

1 Haziran İtibarıyla Yeni Kurallar Devreye Giriyor

Endonezya Karantina Kurumu (IQA), Ukrayna menşeli buğday ihracatı için hazırlanan yeni teknik ve bitki sağlığı gereksinimlerini 1 Haziran tarihinden itibaren yürürlüğe koyacak. Alınan sert kararla birlikte, gönderilecek ürünlerin içinde hiçbir zararlı organizmanın veya yabancı maddenin bulunmasına izin verilmeyeceği net bir dille ifade edildi.

Yeni protokole göre, Ukrayna'dan yüklenecek buğday sevkiyatlarının şu kriterleri tam olarak karşılaması zorunlu kılındı:

• Zararlı Organizmalardan Arındırılma: Ürünler, başta kapra böceği (Trogoderma granarium), başak yanıklığı (Fusarium culmorum, Fusarium sporotrichioides, Gibberella zeae), fusarium kök çürüklüğü (Gibberella avenaceum) ve pembe çürüklük (Erwinia rhapontici) gibi tarımsal üretime büyük tehdit oluşturan zararlılardan tamamen temizlenmiş olmak zorundadır.
• Fiziksel Temizlik ve Fümigasyon: Sevkiyata konu olan hububatın toprak, yabancı ot tohumları, bitki kalıntıları ve diğer yabancı maddelerden tamamen arındırılmış olması ve fosfin ile fümige (gazlama) işlemine tabi tutulması gerekmektedir.

Sertifikasız Ürünlere Geçiş İzni Yok

Ukrayna Devlet Gıda Güvenliği ve Tüketiciyi Koruma Servisi, ihracatçıların mağduriyet yaşamaması adına yeni döneme ilişkin kritik bir hatırlatmada bulundu. Yetkililer, Ukrayna'dan yola çıkacak her bir buğday partisinin Endonezya'nın gıda güvenliği standartlarına %100 uyum sağlaması ve bu durumun resmi bir bitki sağlığı sertifikası ile belgelenmesinin zorunlu olduğunu vurguladı. Kriterlere uymayan ve sertifikalandırılmayan ürünlerin Endonezya sınırlarından girişine izin verilmeyeceği belirtiliyor.

İndikatif Fiyatlar Yukarı Yönlü Güncellendi

Hububat ihracat vergileri, ton başına belirlenen ve Moskova Borsası’nda tescil edilen ihracat sözleşmelerine dayanan güncellenmiş endeks (indikatif) fiyatları üzerinden yeniden hesaplandı. Son verilere göre fiyatlarda hafif bir yükseliş trendi göze çarpıyor:

• Buğday: Ton başına indikatif fiyat 231,9 dolardan 232 dolara yükseldi.
• Arpa: Ton başına indikatif fiyat 222,6 dolardan 223,2 dolara yükseldi.
• Mısır: Ton başına indikatif fiyat 224,9 dolardan 226,1 dolara yükseldi.

Fiyatlardaki bu yukarı yönlü oynamalara rağmen, uygulanan koruyucu mekanizma sınırları dahilinde vergiler sıfır kalmaya devam ediyor. Hububat piyasalarında mısır ve arpa için sıfır vergi dönemi 10 Nisan 2026’dan bu yana kesintisiz sürerken; buğdayda ise vergisiz dönem 17 April 2026 tarihinden beri devam ediyor.

Tahıl Damperi Mekanizması Nasıl İşliyor?

Rusya, buğday, arpa ve mısır üzerindeki esnek ihracat vergisi uygulamasını ilk olarak 2021 yılında hayata geçirmişti. Küresel ve iç piyasadaki fiyat dengesini korumayı amaçlayan bu sistem, "tahıl damperi" (grain damper) mekanizması kapsamında yürütülüyor.

Söz konusu mekanizmada ihracat vergisi; Moskova Borsası verilerine göre belirlenen haftalık indikatif fiyat ile devletin belirlediği taban (baz) fiyat arasındaki farkın yüzde 70'i oranında hesaplanıyor. İndikatif fiyatların belirlenen eşiklerin altında kalması veya baz fiyat sınırları içinde seyretmesi durumunda ihracatçıya sıfır vergi avantajı sunuluyor. Haziran ayının ilk haftasında da bu alıcılı seyir ve sıfır vergi avantajı pazardaki yerini koruyacak.

"Gıda Arzını Kesintisiz Sağlamayı Hedefliyoruz"

Zirvede gerçekleştirdiği konuşmada ortak çabaların önemine dikkat çeken Rusya Lideri Vladimir Putin, şu ifadeleri kullandı:

"Ortak çabalarımızla, iç pazara kendi üretimimiz olan hayati önemdeki tarım ürünlerini bağımsız ve kesintisiz bir şekilde tedarik etmeyi amaçlıyoruz. Bu doğrultuda atacağımı yeni bir ileri adım, tarım bitkilerinin ortak tohum pazarına ilişkin bugün onaylanacak olan genelge olacaktır."

EAEU çatısı altında yer alan Ermenistan, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan ve Rusya, bu yeni pazar entegrasyonu sayesinde tohum tedarikinde kendi kendine yetebilen bir yapı oluşturmayı hedefliyor.

Rusya'da Yerli Tohum Seferberliği ve Yükseliş Trendi

Projenin altyapısına ilişkin veriler ise Rusya iç pazarındaki dönüşümü gözler önüne seriyor. Rusya Başbakan Yardımcısı Dmitry Patrushev, 27 Mayıs'ta Devlet Başkanı Putin'e sunduğu raporda, Rus tarım sektörünün planlı bir şekilde yerli ıslah (selekksiyon) çalışmalarına geçiş yaptığını vurguladı.

Patrushev'in paylaştığı verilere göre, Rusya'da yerli tohum sağlama oranı 2022 yılından bu yana %60'tan %70 seviyesine yükseldi. Özellikle tarihsel olarak yabancı tohumların hakim olduğu ve alıcılı seyrin dış pazara bağlı kaldığı şeker pancarı, ayçiçeği ve kolza (kanola) gibi kritik ürün gruplarında ciddi bir üretim kırılması ve yerlileşme başarısı elde edildiği rapor edildi.

Ortak tohum pazarının devreye girmesiyle birlikte, üye ülkeler arasındaki tohum ticaretinin bürokratik engellerden arındırılması ve bölgesel arz güvenliğinin garanti altına alınması bekleniyor.

Bitkisel Üretimde Kurşun Tehlikesi

Kurşun, hava veya toprak yoluyla bitki bünyesine girerek tehlikeli bileşikler oluşturuyor ve dokularda birikiyor. Her bitki türünün kurşunu emme kapasitesi, toprağın yapısına ve bitkinin cinsine göre değişiklik gösteriyor. Özellikle yapraklı sebzeler ve kök bitkileri (havuç, patates vb.), kurşunu diğer ürünlere kıyasla çok daha hızlı absorbe ediyor.

Yüksek konsantrasyonda kurşuna maruz kalan bitkilerde metabolizma bozuklukları, fotosentez süreçlerinde yavaşlama, büyüme geriliği ve yaprak deformasyonları meydana geliyor.

İnsan Sağlığı Üzerindeki Geri Dönüşü Olmayan Etkiler

Bilimsel verilere göre kurşunun insan vücudunda hiçbir biyolojik işlevi bulunmuyor ve en düşük dozu bile zarar teşkil ediyor. Yetişkinler tüketilen kurşunun yüzde 3 ile yüzde 10'unu vücuduna alırken; yetersiz beslenen kişilerde ve alternatif diyet uygulayanlarda bu oran yüzde 60'a kadar çıkabiliyor. Çocuklarda ise kurşun emilim oranı yüzde 50 ve üzerine ulaşıyor.

Ağır metal, yetişkinlerde ağırlıklı olarak kemik ve dişlerde depolanırken, çocuklarda yumuşak dokular tarafından emiliyor. Zamanla biriken bu maddeler beyin, sinir sistemi, böbrekler ve kardiyovasküler sistem üzerinde geri dönüşü olmayan kronik hasarlara zemin hazırlıyor. Kurşun doğada eser miktarda bulunabilse de, mevcut kirliliğin çok büyük bir kısmı insan faaliyetlerinden kaynaklanıyor.

Tarım Alanlarını ve Ürünü Koruma Yöntemleri

VNIİKR uzmanları, üreticilerin ve bahçe sahiplerinin kurşun riskini azaltmak için uygulayabileceği koruyucu önlemleri şu şekilde sıralıyor:

• Konum Seçimi: Bahçeler ve üretim alanları; yoğun trafikli yollardan, otoparklardan, demiryollarından ve sanayi bölgelerinden uzakta kurulmalıdır.
• Toprak Analizi ve pH Dengesi: Toprakta kurşun şüphesi varsa mutlaka laboratuvar analizi yaptırılmalıdır. Kurşun, asidik topraklarda çok daha aktiftir. Bu nedenle toprağın pH seviyesi 6,5-7,0 (nötr veya hafif alkali) seviyesinde tutulmalıdır.
• Kireçleme İşlemi: Toprağa dolomit unu, tebeşir veya sönmüş kireç uygulanarak yapılan kireçleme işlemi kurşunu bağlar ve bitkiler için zararsız bileşiklere dönüştürür.
• Yükseltilmiş Yataklar: Çok kumlu topraklar kurşun geçişini hızlandırır. Bu alanlarda temizliğinden emin olunan topraklarla yükseltilmiş dikim yatakları oluşturulmalıdır.
• Gübreleme ve Ekim Yönetimi: Kimyasal gübre ve pestisit kullanımından kaçınılmalı, kullanılacaksa dozajlara kesinlikle uyulmalıdır. Kompost ve gübre kullanımı ağır metalleri yok etmez ancak topraktan bitkiye geçişini engelleyebilir. Ayrıca yonca veya üçgül gibi belirli kültürlerin yetiştirilmesi, kirli toprakların temizlenmesine (fitoremediasyon) yardımcı olur.
• Tüketim Öncesi Hijyen: Yeşillikler ve sebzeler yenmeden önce çok iyi yıkanmalı, kök sebzelerin kabukları soyulmalı ve yapraklı bitkilerin dış yaprakları mutlaka atılmalıdır.

Toprak kalitesinin yüksek verim için kritik olduğunu vurgulayan VNIİKR laboratuvarları, gelecekteki hasadı olumsuz etkileyen fitopatojenik mantarlar, nematodlar ve diğer tehlikeli bitki patojenlerinin tespiti için de karantina kapsamındaki ürünlerde ve topraklarda düzenli testler gerçekleştirmeye devam etmektedir.

Açıklanan resmi verilere göre, yılın ilk dört ayında fiziki ağırlık bazında yapılan un sevkiyatları toplamda 180 bin tona ulaştı. Küresel gıda tedarik zincirinde stratejik bir paya sahip olan Rus ununa yönelik en yüksek talep Asya pazarından geldi. Bu dönemde Çin Halk Cumhuriyeti, Rusya'dan yaptığı un ithalatını 2,5 kat artırarak 21 milyon dolarlık hacimle lider ithalatçı konumuna yerleşti.

Çin'in ardından en fazla un sevk edilen diğer ülkeler ve sergiledikleri büyüme oranları şu şekilde kayıtlara geçti: Afganistan’a yapılan ihracat 1,6 kat artışla 5 milyon dolara, Moğolistan’a yapılan ihracat yüzde 13 artışla 5 milyon dolara ve Kuzey Kore’ye (KNDR) yapılan sevkiyatlar 1,7 kat artışla 4 milyon dolara yükseldi.

İç Üretimde Dengeli Seyir ve Ürün Kırılımları

Tarım Piyasası Konjonktürü Enstitüsü (İKAR) Genel Müdür Yardımcısı İrina Glazunova, un üretimine ilişkin yerel piyasa verilerini paylaştı. Glazunova'nın aktardığı bilgilere göre, Rusya'da 2026 yılının ilk çeyreğinde (Ocak-Mart) toplam un üretimi, geçtiğimiz yılın aynı dönemiyle paralellik göstererek 2,4 milyon ton seviyesinde gerçekleşti.

Üretim kırılımları incelendiğinde ise alt ürün gruplarında farklı dinamikler göze çarptı. Yılın ilk çeyreğinde çavdar unu üretimi yüzde 6,9 oranında azalarak 100,9 bin tona gerilerken; buğday ve buğday-çavdar unu üretimi ise yüzde 0,3'lük sınırlı bir artışla 2,2 milyon ton seviyesine ulaştı. İhracattaki gelir artışının, iç üretimdeki durağanlığa rağmen küresel un fiyatları ve katma değerli ürün talebinden kaynaklandığı belirtiliyor.