FAO verilerine göre endeks, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 6,4 artış gösterdi. Koyun eti dışında tüm et kategorilerinde fiyat artışı kaydedildi.

Sığır eti fiyatlarında güçlü artış

Rapora göre sığır eti fiyatları yeni bir rekor seviyeye çıktı. Bu yükselişte Brezilya’daki kesime hazır büyükbaş hayvan arzının sınırlı olması etkili oldu.

FAO, sürülerin yeniden oluşturulma sürecinin arzı daralttığını belirtirken, özellikle Çin’den gelen güçlü ithalat talebinin uluslararası fiyatları desteklediğini bildirdi. Çin’de uygulamaya alınan yeni üç yıllık koruma sistemi kapsamında ithalat kotalarının hızlı şekilde dolduğu ifade edildi.

Domuz eti ve kanatlı eti fiyatları yükseldi

Domuz eti fiyatları Avrupa Birliği’nde mevsimsel talebin artmasıyla yükseldi. Ancak Brezilya’daki yüksek arz nedeniyle fiyat artışının kısmen sınırlandığı kaydedildi.

Kanatlı eti fiyatlarında ise Brezilya kaynaklı fiyat artışları dikkat çekti. Afrika pazarlarından gelen güçlü talep fiyatları desteklerken, Yakın Doğu bölgesinde yaşanan lojistik ve taşımacılık sorunları nedeniyle sevkiyatların Kızıldeniz üzerinden yeniden yönlendirildiği belirtildi.

Koyun eti fiyatları yatay seyretti

FAO raporuna göre koyun eti fiyatları genel olarak yatay kaldı. Avustralya’daki sınırlı ihracat arzı fiyatları yukarı yönlü etkilerken, Yeni Zelanda’da Çin kaynaklı talebin zayıflaması fiyatları baskıladı.

Küresel et piyasalarında arz daralması, lojistik sorunlar ve güçlü ithalat talebi fiyat hareketlerinde belirleyici unsurlar arasında yer aldı.

FAO’ya göre yükselişte palm, soya, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarındaki küresel artış etkili oldu.

Palm yağında artış beşinci aya taşındı

Uluslararası palm yağı fiyatları nisanda üst üste beşinci ayında da yükseliş kaydetti. FAO, bu artışta biyoyakıt sektöründen gelen güçlü talebin etkili olduğunu bildirdi.

Birçok üretici ülkede uygulanan teşvik politikaları ve yüksek ham petrol fiyatları biyoyakıt üretimini desteklerken, Güneydoğu Asya’da önümüzdeki aylarda üretimin düşebileceğine yönelik endişeler fiyatlar üzerinde ek baskı oluşturdu.

Soya ve kolza yağı fiyatları yükseldi

FAO raporuna göre soya ve kolza yağı fiyatları da küresel biyoyakıt talebinin etkisiyle artış gösterdi.

ABD’de soya yağına yönelik biyoyakıt talebinin güçlü seyretmesi, Avrupa Birliği’nde ise kolza yağı kullanımının artması uluslararası fiyatları destekleyen unsurlar arasında yer aldı.

Ayçiçek yağında Karadeniz etkisi

Ayçiçek yağı fiyatlarında ise Karadeniz bölgesindeki arz sıkışıklığı belirleyici oldu. Bölgedeki sınırlı arz küresel fiyatların yükselmesine neden olurken, Arjantin’de mevsimsel olarak artan işleme faaliyetleri ihracat arzını artırdı ve fiyat artışını kısmen sınırladı.

FAO verileri, enerji piyasaları ile biyoyakıt sektöründeki gelişmelerin bitkisel yağ fiyatları üzerindeki etkisinin sürdüğünü ortaya koydu.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), uluslararası gıda emtia fiyatlarının aylık değişimini izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi'nin (FFPI) Nisan 2026 sonuçlarını paylaştı. Verilere göre endeks, Mart ayına oranla 2,1 puan (yüzde 1,6) artış göstererek 130,7 puana ulaştı. Bu gelişme, küresel gıda fiyatlarında üst üste yaşanan üçüncü aylık yükseliş olarak kayıtlara geçti.

Tahıl ve Bitkisel Yağlarda Arz Endişesi

Nisan ayında tahıl fiyat endeksi, ABD'deki kuraklık ve Avustralya'daki düşük yağış beklentileri nedeniyle yüzde 0,8 oranında arttı. Özellikle Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı olmasıyla artan enerji maliyetleri ve gübre fiyatları, çiftçilerin daha az gübre isteyen mahsullere yönelmesine neden olarak buğday fiyatlarını yukarı çekti. Bitkisel yağ fiyatları ise biyoyakıt talebinin artmasıyla yüzde 5,9 yükselerek Temmuz 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Et Fiyatlarında Yeni Rekor: Brezilya ve Çin Etkisi,

Et fiyat endeksi Nisan ayında yüzde 1,2 artarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Brezilya'daki sınırlı canlı hayvan arzı ve Çin'den gelen güçlü ithalat talebi sığır eti fiyatlarını zirveye taşıdı. Tavuk eti fiyatlarında da Afrika pazarından gelen yoğun ilgi nedeniyle artış gözlemlendi.

Şeker ve Süt Ürünlerinde Düşüş

Genel artış eğiliminin aksine, şeker fiyat endeksi Tayland ve Çin'deki üretim beklentilerinin iyileşmesiyle yüzde 4,7 oranında geriledi. Süt ürünleri fiyatları ise Avrupa Birliği ve Okyanusya'daki mevsimsel üretim artışının etkisiyle yüzde 1,1 düşüş gösterdi.

FAO verileri, genel gıda fiyatlarının Mart 2022'deki tarihi zirvesinin yüzde 18,4 altında olmasına rağmen, yıllık bazda yüzde 2,0 daha yüksek seyrettiğini ortaya koyuyor.

Türkiye’nin yıllık 700 bin tonu aşan kiraz üretimiyle dünya liderleri arasında bulunduğunu belirten Karayılan, Manisa’nın üretimde önemli bir paya sahip olduğunu söyledi. Karayılan, “700 bin tonluk üretimin yaklaşık 50 bin tonu Manisa’dan karşılanıyor. Türkiye’de ikinci sıradayız. Ayrıca yılın ilk kiraz hasadı da Manisa’da gerçekleştirildi” dedi.

Hasat ağustos ayına kadar sürecek

Erkenci kiraz hasadının devam ettiğini belirten Karayılan, hasat döneminin ağustos ayının başlarına kadar süreceğini ifade etti. Manisa’daki bahçelerde ürünlerin irileştiğini ve kalite açısından olumlu bir sezon beklendiğini kaydeden Karayılan, iklim koşullarının üretime olumlu yansıdığını söyledi.

Geçen yıl yaşanan olumsuz hava şartlarının üretimi etkilediğini hatırlatan Karayılan, bu sezon ise vatandaşların bol kiraz tüketebileceğini belirtti.

“700 bin tonun üzerinde rekolte bekleniyor”

Türkiye genelinde kiraz üretiminde yüksek rekolte beklendiğini vurgulayan Karayılan, “Bu yıl tüm Türkiye’de 700 bin tonun üzerinde bir rekolte bekliyoruz. Kalitesine göre kiraz fiyatlarının 100 TL ile 200-250 TL arasında değişmesini öngörüyoruz” ifadelerini kullandı.

Manisa’da 17 Nisan’da başlayan erkenci kiraz hasadı birçok bölgede devam ederken, üreticiler sezon boyunca verimli bir süreç geçirilmesini hedefliyor.

Yağışların Düzensizliği Üretimi Baskılıyor

Hasat beklentisindeki %9,5’lik bu düşüşün temel nedeni olarak, bölgelere göre farklılık gösteren düzensiz yağışlar ve ekim işlemlerinin gecikmesi gösteriliyor. Agroconsult tarafından hazırlanan raporda, Nisan ayının oldukça kurak geçtiği ve bazı bölgelerin 30 gün boyunca hiç yağış almadığı vurgulandı. Özellikle riskli dönemlerde ekim yapan bölgelerin kuraklıktan daha fazla etkilendiği not edildi.

Gözler Mayıs Ayı Verilerinde

Brezilya'nın toplam mısır rekoltesinin ise 151 milyon tondan 140,5 milyon tona gerileyeceği tahmin ediliyor. Rally da Safra teknik gezisinin koordinatörü André Debastiani, rakamların kesinleşmesi için kritik bir eşikte olduklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Mayıs ayındaki yağış rejimi, tarlaların gerçek potansiyelini belirlemede belirleyici olacak. Saha incelemelerimiz, Haziran ayı sonunda netleşecek olan nihai verilerimiz için temel teşkil ediyor."

Brezilya, ABD'nin ardından dünyanın en büyük ikinci mısır ihracatçısı konumunda bulunuyor. Bu nedenle, bölgedeki üretim düşüşünün küresel mısır piyasaları ve arz zinciri üzerinde etkili olması bekleniyor.

Açıklanan verilere göre Türkiye genelinde ortalama yağsız dana bıçak fiyatı kilogram başına 592,73 TL olurken, yağsız kuzu bıçak fiyatı ise 609,61 TL olarak kaydedildi.

Bültende yer alan verilere göre dana fiyatlarında geçen aya göre yüzde 0,4 oranında düşüş yaşanırken, geçen yılın aynı dönemine göre artış oranı yüzde 35 oldu. Kuzu fiyatlarında ise aylık bazda yüzde 3,3’lük yükseliş görülürken, yıllık artış oranı yüzde 26,2 olarak açıklandı.

Bölgesel verilere bakıldığında en yüksek dana bıçak fiyatı 602,50 TL/kg ile Karadeniz Bölgesi’nde gerçekleşti. En düşük dana fiyatı ise 581,70 TL/kg ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde kaydedildi.

Kuzu bıçak fiyatlarında ise Marmara Bölgesi 677,30 TL/kg ile ilk sırada yer aldı. Ege Bölgesi’nde kuzu fiyatı 665 TL/kg olurken, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde fiyatlar 560 TL/kg seviyesinde gerçekleşti.

UKON tarafından yayımlanan bültende fiyatların peşin satış fiyatları olduğu ve yüzde 2 fire hariç şekilde hesaplandığı belirtildi. Verilerin, konsey tarafından açıklanan karkas kesim fiyatlarının bölge ortalamalarını yansıttığı ifade edildi.

ANKARA - İyi Parti Eğitim Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Manisa Milletvekili Şenol Sunat, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda hayvancılık ve gıda krizine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Sunat, uygulanan yanlış politikaların Türkiye'yi üretimden ithalata mahkûm ettiğini savundu.

"Üretim Çakıldı, Sofralardan Süt Eksildi"

Konuşmasında son yıllara ait üretim verilerini paylaşan Şenol Sunat, hayvancılık sektöründeki gerilemeyi şu rakamlarla ifade etti: "Et üretiminde son 5 yılın en büyük çöküşü yaşanıyor. Üretim 1,8 milyon tona çakıldı. Çiğ süt üretiminde ise son 8 yılın en düşük seviyesindeyiz. Sadece son bir yılda 1 milyon ton süt milletin sofrasından çekildi."

"İthalata 13 Milyar Dolar Harcandı"

Yerli üreticinin desteklenmek yerine yabancı besicilerin zengin edildiğini iddia eden Sunat, son 15 yılda 10 milyon baş hayvan ve 470 bin ton kırmızı et ithal edildiğini belirtti. Bu süreçte yabancı ülkelere 13 milyar dolar döviz ödendiğini vurgulayan Sunat, "Canlı hayvan ithal, et ithal, yem ithal, çoban bile ithal. Üreten Türkiye'yi ithalata mahkûm ettiniz" dedi.

"Kurbanlık Fiyatı Emekli Maaşını Aştı"

Yaklaşan Kurban Bayramı öncesi dar gelirlinin durumuna dikkat çeken İyi Partili vekil, ekonomik tablonun vahametini şu sözlerle özetledi: "Bugün bir küçükbaş kurbanlığın fiyatı emekli maaşını aşmış durumda. Vatandaş kurbanlık almaktan vazgeçmiş, çocuğuna 1 kilo kıyma almanın derdine düşmüş. Emekliler torununa harçlık vermekten utanır hale geldi."

"Çözüm: Stratejik Sektör İlânı"

Günü kurtaran ithalat politikalarından vazgeçilmesi gerektiğini belirten Şenol Sunat, hayvancılığın "stratejik sektör" ilan edilmesini, yem maliyetlerinin düşürülmesini ve süt üreticisine hakkının verilmesini talep ederek araştırma önergesine destek istedi.

Verilere göre ithalatın değeri bir önceki aya göre yaklaşık iki katına çıkarken, yıllık bazda ise yüzde 11 artış gösterdi.

İlk çeyrekte ithalat yüzde 37 yükseldi

2026 yılının ilk çeyreğinde ABD’nin Rusya’dan yaptığı toplam gübre ithalatı 564,4 milyon dolara ulaştı. Bu rakamın, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37 daha yüksek olduğu belirtildi.

En büyük artışın azotlu gübre grubunda gerçekleştiği ifade edildi. ABD’nin mart ayında Rusya’dan yaptığı azotlu gübre alımı 206,6 milyon dolar oldu. Potasyumlu gübre ithalatı 21,8 milyon dolar, fosforlu gübre ithalatı 9,2 milyon dolar ve karışık gübre ithalatı ise 6,3 milyon dolar olarak açıklandı.

Rusya yeniden ikinci sıraya yükseldi

Mart ayındaki artışla birlikte Rusya, ABD’nin en büyük gübre tedarikçileri arasında yeniden ikinci sıraya yükseldi. İlk sırada ise geleneksel olarak Kanada yer aldı.

ABD’nin Kanada’dan yaptığı gübre ithalatı mart ayında 354,2 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Toplam gübre ithalatı ise aylık bazda yaklaşık üçte bir, yıllık bazda ise yüzde 26 artarak 1,297 milyar dolara ulaştı.

Küresel tarım piyasalarında üretim maliyetleri ve tedarik güvenliği tartışmaları sürerken, ABD’nin Rus gübresine yönelik talebindeki artış dikkat çekici gelişmeler arasında değerlendiriliyor.

Vade Farksız Ödeme İmkanı

Resmi duyuruya göre, üreticiler 5 Haziran tarihine kadar yapacakları motorin ve madeni yağ alımlarında büyük bir ödeme avantajı elde edecek. Bu tarihe kadar gerçekleştirilen alımlar için 30 Eylül 2026 tarihine kadar vade farkı uygulanmayacak. Üreticiler, aldıkları ürünlerin bedelini hasat dönemine denk gelen Eylül sonunda ödeyebilecek.

Stoklarla Sınırlı Katılım

Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından yapılan açıklamada, kampanyanın stok durumuna göre yürütüleceği ve azami 12 aya varan vade seçeneklerinin de (koşullara bağlı olarak) sunulduğu belirtildi. Üreticilerin vade farksız imkandan yararlanabilmeleri için bağlı bulundukları kooperatiflere müracaat etmeleri gerekiyor.

Buğday Ununda Artış, Çavdar Ununda Düşüş

Verilere göre, buğday ve buğday-çavdar unu karışımı üretiminde %0,3’lük sınırlı bir artışla 2,2 milyon tona ulaşıldı. Alt kırılımlarda ise farklı tablolar oluştu:

• Buğday Unu: 1,6 milyon ton (%1,1 artış)
• İkinci Sınıf Un: 47,3 bin ton (%1,5 artış)
• Birinci Sınıf Un: 369,7 bin ton (%4,3 düşüş)
• Çavdar Unu: 100,9 bin ton (%6,9 düşüş)

Sezonluk Verilerde Toparlanma Sinyali Ağustos 2025’ten Mart 2026’ya kadar olan mevcut un üretim sezonunda ise Rusya genelindeki işletmeler toplam 6,5 milyon ton un üretti. Bir önceki sezonun aynı dönemine kıyasla yaşanan 87,9 bin tonluk açık, son aylardaki performansla daralmaya başladı. Rusya un sanayii, 2023-2024 sezonunda 6,97 milyon ton ile 2015 yılından bu yana en yüksek üretim rekorunu kırmıştı. Uzmanlar, mevcut üretim temposunun pazar ihtiyaçlarını karşılamak adına yeterli olduğunu belirtiyor.

Fiyatlar Zirveden Geri Dönüyor

MMI Baş Analisti Kirill Lashin, üre fiyatlarının ton başına Baltık’ta 800 dolar, Orta Doğu’da ise 900 dolar seviyelerini görerek zirve yaptığını belirtti. Lashin, "Pazar psikolojik olarak düşüşe hazırlanıyor. Baltık üre fiyatlarının Mayıs ayında ton başına 650-700 dolar bandına gerilemesini bekliyoruz" dedi.

Orta Doğu Şoku Piyasayı Sarstı

Gazprombank analisti Nina Adamova, 2026 yılının ilk çeyreğinde küresel azotlu ve fosforlu gübre pazarlarının Orta Doğu çatışması nedeniyle arz krizi yaşadığını hatırlattı. Dünya üre ihracatının %30’unu, fosforlu gübre ihracatının ise %18’ini gerçekleştiren Körfez ülkelerinin yaşadığı lojistik tıkanıklıklar, Mart-Nisan döneminde azotlu gübrelerde %90’a varan fiyat artışlarına neden oldu.

Rusya'da İhracat Kaybı ve Kısıtlamalar

Rusya'nın gübre ihracatında ise iç ve dış faktörlerin etkisiyle düşüş yaşandı. İHA saldırılarının tesislerde yarattığı kapasite kayıpları ve iç pazarı koruma amacıyla 21 Mart - 7 Mayıs 2026 tarihleri arasında uygulanan amonyum nitrat ihracat yasağı, Mart ayı sevkiyatlarını %40 oranında düşürdü. Uzmanlar, Rusya'nın güvenilir ancak kapasitesi sınırlı bir tedarikçi statüsünde kalmaya devam ettiğini vurguluyor.

İşte Kahramanmaraş’ta hayvancılığın mevcut tablosunu ortaya koyan o çarpıcı söyleşi:

Deprem Öncesi ve Sonrası: "Sayılar Yarı Yarıya Düştü"

Sayın Başkan, Kahramanmaraş’taki küçükbaş hayvan varlığımız şu an ne durumda? Deprem süreci rakamları nasıl etkiledi?

Vakkas Kuzu: Şehrimizde şu an 900 bine yakın bir koyun-keçi varlığımız var. Ancak deprem öncesiyle kıyasladığımızda tablo oldukça üzücü. Depremden önce 434 binden fazla anaç hayvan için destekleme alıyorduk. Bugün bu rakam neredeyse yarı yarıya düştü. 2026 yılına baktığımızda, ilk etapta destek alabilecek hayvan sayısı 220 bin civarında; toplamda ise ancak 250 bin rakamına ulaşabileceğimizi öngörüyoruz.

Neden bu kadar büyük bir kayıp yaşandı? Sadece doğrudan ölümler mi etkili oldu?

Vakkas Kuzu: Sadece doğrudan kayıplar değil; deprem sonrası yaşanan yavru kayıpları, yetiştiricinin nakit ihtiyacı nedeniyle elindeki hayvanı acilen satması ve stres kaynaklı döl tutmama (gebe kalamama) sorunları bu düşüşü tetikledi. Bu sebeplerden ötürü şu an ilimizdeki hayvanların yaklaşık %40’ı destekleme kapsamı dışında kalıyor. Biz toplam varlığın sadece %60’ı için destek alabiliyoruz.

Destekleme Modeli ve Sosyal Haklar: "82 Bin Lira Değil, Sigorta İstiyoruz"

Desteklemeler konusunda yetiştiricinin somut talepleri neler? Mevcut sistem ihtiyacı karşılıyor mu?

Vakkas Kuzu: Mevcut "sürü yönetimi" desteği olarak verilen 82 bin liradan ziyade, biz daha kalıcı bir çözüm istiyoruz. İşletmesinde 100 anaç koyun veya keçisi olan her aileye, eşleri de kapsayacak şekilde sigorta desteği verilmeli. Bu insanlar 7 gün 24 saat, 365 gün tatil nedir bilmeden çalışıyor.

Ayrıca talebimiz net: Hem ana hem de yavru (kuzu/oğlak) desteğe tabi tutulmalı. Özellikle deprem bölgesindeki illerde yem maliyetinin %50’si devlet tarafından karşılanmalı. Bölgede ikizlilik oranı düşük olduğu için yetiştirici birçok destekten faydalanamıyor; bu mağduriyet mutlaka giderilmeli.

Aşı ve küpeleme işlemleri için de bir "Sağlık Bakanlığı modeli" öneriniz var...

Vakkas Kuzu: Evet, tıpkı Sağlık Bakanlığının yeni doğan bebeklere yaptığı uygulama gibi; Türkiye genelinde doğan tüm kuzuların aşı ve küpesi ücretsiz olmalı. Yetiştirici "aşı desteği" adı altında para beklemek istemiyor; "Gel aşımı, küpemi bedava yap" diyor. Bu, hayvan sağlığı ve kayıtlılık için en rasyonel yoldur.

Bürokratik Engeller: "Çobandan Yüksek Lisans Beklenemez"

Tarımsal örgütlerin derecelendirilmesi konusunda bir siteminiz var. "Birinci sınıf" olma kriterleri sahaya uygun mu?

Vakkas Kuzu: Bakın, birinci sınıf tarımsal örgüt derecelendirmesinde yönetimde "yüksek lisans sahibi" veya "kadın yönetici" gibi şartlar aranıyor. Bizim yetiştiricimiz, çobanımız dağda hayvanının peşinde. Bu şartları sağlayan insanı biz buralarda nasıl bulup yönetime koyacağız? Bu insanlar emektar çobanlar. Bu ve benzeri bürokratik şartlar yüzünden "birinci sınıf" kabul edilmememiz doğru değil.

Barınma ve İşletme Sorunu: "80 Santimlik Kapıdan Dana Çıkmaz!"

Depremden sonra yapılan kalıcı konutlar ve ahırlarla ilgili ciddi bir yerleşim sorunu yaşandığını biliyoruz. Detaylandırır mısınız?

Vakkas Kuzu: Eskiden evi ve ahırı altlı üstlü olan vatandaşımıza şimdi ev verildi ama ahır verilmedi. Verilen yerlerde de ev ile işletme arasına 2-3 kilometre mesafe konulmuş. Hayvancılıkta bu mesafe olmaz! Gece bir sorun olsa yetiştirici oraya nasıl yetişecek?

Ayrıca yapılan işletmeler çok yetersiz. 300 hayvanı olan yetiştiriciye 85 metrekare yer yapılmış; içine ancak 50 hayvan sığar. Daha da kötüsü; işletmelere 80 santimlik kapılar yapılmış. Bu kapıdan buzağı girer ama o hayvan büyüyüp dana olduğunda oradan geri çıkamaz!

Gençlere Çağrı ve Mesai Gerçeği

Gençlerin hayvancılığa bakışı nasıl? Onları sektöre geri kazandırabilir miyiz?

Vakkas Kuzu: Gençleri bu sektöre yönlendirmek için daha organize bir yapı kurmamız şart. Biz çadırlarda büyümüş, zorluğu görmüş bir nesiliz ama bugünün zorlukları çok farklı. Hayvana "Sen bekle, bugün sütünü sağmayacağım" veya "Yarın doğur" diyemezsiniz. Bu mesai bitmeyen bir aşk ve emek işidir. Eğer sosyal haklar (sigorta gibi) ve fiziki imkânlar iyileştirilirse, gençlerimiz toprağına ve sürüsüne yeniden sahip çıkacaktır.

"Biz 7 gün 24 saat çalışan insanlarız. Gecemiz gündüzümüz yok. Hayvancılık beklemeye gelmez."

Birlik tarafından Hindistan Tarım Bakanlığı’na bağlı Tüketici İşleri Departmanı’na gönderilen yazıda, standart dışı ambalaj ölçülerinin tüketiciler açısından fiyat karşılaştırmasını zorlaştırdığı ve yanıltıcı sonuçlar doğurabildiği belirtildi.

Standart Ölçüler 2023 Yılında Kaldırıldı

Hindistan’da 1 Ocak 2023 tarihine kadar 250 mililitre, 500 mililitre, 1 litre ve 5 litre gibi standart ambalaj ölçülerinin zorunlu olduğu belirtildi.

Bu uygulamanın kaldırılmasıyla birlikte üreticilerin ambalaj hacimlerinde daha serbest hareket etmeye başladığı, tüketiciler için ise birim fiyat etiketleme sisteminin devreye alındığı ifade edildi.

Ancak SOPA, yeni uygulamanın beklenen şeffaflığı sağlayamadığını savundu.

“Benzer Ambalajlar Tüketicileri Yanıltabiliyor”

SOPA’ya göre market raflarında görünüm olarak birbirine çok benzeyen ancak farklı hacimlere sahip ürünler yer almaya başladı.

Örnek olarak 880 mililitrelik ve 910 mililitrelik ambalajların gösterildiği açıklamada, daha düşük hacimli ürünlerin daha ucuz görünmesine rağmen litre bazında daha pahalı olabildiği belirtildi.

Birlik, bu durumun tüketicilerin ürünleri doğru şekilde karşılaştırmasını zorlaştırdığını ifade etti.

Sıcaklık ve Ölçüm Şartları Tartışma Yarattı

Açıklamada, bazı üreticilerin ürün hacmini sıcaklık bilgisi vermeden etiketlediği de kaydedildi.

Bitkisel yağların sıcaklığa bağlı olarak hacim değiştirebildiğine dikkat çeken SOPA, bu durumun ürün karşılaştırmalarını daha karmaşık hale getirdiğini ve tüketici güvenini olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

“Piyasada Haksız Rekabet Oluşuyor”

SOPA, standart dışı ambalaj uygulamalarının sektörde rekabet koşullarını da etkilediğini savundu.

Şeffaf ve standart uygulamaları sürdüren firmaların, düşük fiyat algısı oluşturan standart dışı ambalaj kullanan şirketler karşısında pazar payı kaybedebildiği ifade edildi.

Birlik, bu durumun zamanla sektör genelinde piyasa şeffaflığını zayıflattığını belirtti.

Geçiş Süreci Talebi

SOPA, birim fiyat etiketlerinin tek başına yeterli olmadığını, tüketicilerin hızlı alışveriş sırasında bu bilgileri çoğu zaman detaylı incelemediğini ifade etti.

Birlik, Hindistan hükümetinden standart ambalaj uygulamalarının yeniden yürürlüğe alınmasını ve sektör için geçiş süreci oluşturulmasını talep etti.

Yapılan piyasa araştırmalarında 350 gramdan 970 grama kadar çok sayıda farklı ambalaj formatının kullanıldığı ve bunun piyasada ciddi parçalanmaya yol açtığı kaydedildi.

"STT ve TETT Kavramları Birbirinden Farklı"

Gıda israfının çevresel ve ekonomik boyutlarına değinen Sidar, kamuoyunda sıkça karıştırılan iki önemli terime açıklık getirdi. Son Tüketim Tarihi'nin (STT) gıda güvenliği için kesin bir sınır olduğunu belirten Sidar, "Özellikle et, süt ve soğuk zincir ürünlerinde bu tarihin aşılması ciddi sağlık riskleri doğurabilir" dedi.

Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi'nin (TETT) ise ürünün kalite unsurlarını temsil ettiğini söyleyen Sidar, "TETT, gıdanın tat, aroma ve kıvam gibi özelliklerinin en iyi olduğu süreyi ifade eder. Uygun koşullarda saklanan kuru gıdalar, ambalajı zarar görmedikçe bu tarihten sonra da tüketilebilir" şeklinde konuştu.

İsrafla Mücadelede "Bilinçli Etiket" Vurgusu

Tarladan sofraya gelen her gıdanın büyük bir enerji, su ve emek barındırdığını hatırlatan Kaan Sidar, yanlış yorumlanan tarih bilgilerinin tonlarca gıdanın gereksiz yere çöpe gitmesine neden olduğunu vurguladı. Sidar, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bu konudaki bilgilendirme çalışmalarını TÜGİS olarak desteklediklerini belirtti.

Tüketicilere 3 Temel Öneri

Başkan Sidar, tüketicilerin hem sağlığını koruması hem de kaynakları verimli kullanması için şu kriterleri öne çıkardı:

1. Ürün ambalajındaki saklama koşullarına titizlikle uyulmalı.
2. Ambalajı hasar görmüş ürünlerden kaçınılmalı.
3. TETT’si geçmiş ancak fiziksel yapısı (tat, koku, görünüm) bozulmamış ürünler, israf edilmeden önce değerlendirilmeli.

Sidar, "Kalite kriterleri ile gıda güvenliği arasındaki farkın bilinmesi hem bütçeyi hem de geleceğimizi korur" diyerek sözlerini tamamladı.

Sektörün Geleceği İçin Stratejik Rapor

Başkan Hüseyin Akay, görüşmede “Şeker Sektörünün Sürdürülebilirliğine Engel Teşkil Eden Sorunlar ve Çözüm Önerileri” başlıklı bir raporu Sayın Bahçeli’ye takdim etti. Görüşmede; şeker pancarı üretiminde yaşanan maliyet artışları, sürdürülebilir üretim için atılması gereken adımlar ve üreticilerin beklentileri detaylı bir şekilde ele alındı.

Başkan Akay: "Sayın Genel Başkan Tarıma Yüksek Seviyede Sahip Çıkıyor"

Ziyaret sonrası açıklamalarda bulunan Başkan Akay, MHP Lideri Bahçeli’nin 14 Nisan 2026 tarihli grup toplantısında tarım ve çiftçi üzerine yaptığı vurguları hatırlatarak şunları söyledi:

"Sayın Genel Başkan, grup konuşmasında tarıma ve çiftçiye yüksek seviyede sahip çıkarak bu konudaki vizyonunu ortaya koymuştu. Bugün gerçekleştirdiğimiz görüşmede de şeker sektörünün yaşadığı sorunları ve çözüm önerilerini azami ilgiyle karşılamıştır. Sorunların çözümü noktasında gereken girişimlerde bulunacağını ifade etmesi, sektörümüz ve çiftçilerimiz adına büyük bir umut kaynağıdır."

Sürdürülebilirlik Vurgusu

Görüşmenin odak noktasını şeker sektöründeki yapısal engeller oluşturdu. Akay, Bahçeli’ye sunduğu raporun üretim devamlılığı için hayati önem taşıdığını vurgulayarak, nazik kabulleri ve hassasiyeti için MHP Lideri'ne tüm üreticiler adına teşekkürlerini sundu.

"Üreticinin Umudu Sular Altında"

Taşkınların ardından sahada incelemelerde bulunan Durmaz, hububat, şeker pancarı, ayçiçeği ve sebze ekili alanların büyük zarar gördüğünü belirtti. Durmaz, "Üreticimizin emeği, alın teri ve bir yıllık umudu sular altında kaldı. Bu tablo sadece bir taşkın hadisesi değil, Tokat ekonomisini doğrudan vuran bir afettir" dedi.

İlçe İlçe Zarar Tablosu

Kadim Durmaz’ın paylaştığı verilere göre zarar dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

• Yeşilırmak Havzası: Almus, Merkez, Pazar, Turhal ve Reşadiye ilçelerinde 9 bin 918 dekar.
• Çekerek Çayı Havzası: Merkez, Yeşilyurt, Sulusaray ve Artova ilçelerinde 3 bin 590 dekar.
• Diğer Bölgeler: Zile, Erbaa ve Niksar’da 230 dekar alan.

"Afet Bölgesi İlan Edilmeli ve Borçlar Ertelenmeli"

Çiftçinin halihazırda yüksek girdi maliyetleri ve zirai don nedeniyle zor günler geçirdiğini hatırlatan Durmaz, hükümete somut adımlar atılması yönünde çağrıda bulundu. Durmaz, şu talepleri sıraladı:

• Zarar gören bölgeler derhal "Afet Bölgesi" ilan edilmelidir.
• Ziraat Bankası, Tarım Kredi ve özel banka borçları faizsiz ertelenmelidir.
• İcra takipleri durdurulmalı, çiftçiye acil nakdi destek sağlanmalıdır.
• Bağ-Kur primleri ve enerji borçları ertelenerek yeni üretim için tohum ve gübre desteği verilmelidir.

"Gıda Arzı Tehlikeye Girer"

Tarımsal üretimin stratejik önemine vurgu yapan Milletvekili Durmaz, üreticinin yalnız bırakılması durumunda sadece Tokat’ın değil, Türkiye’nin gıda arzının da zarar göreceği konusunda uyardı. Durmaz, "Dere ve ırmak yataklarının ıslahı artık kaçınılmazdır. Devlet, afet karşısında üreticiyi yalnız bırakmamalıdır" ifadelerini kullandı.

Uzmanlara göre bu düşüş, Avrupa’nın önemli üretici ülkelerinden biri olan Romanya’da arz dengeleri üzerinde etkili olabilir.

Çiftçi alternatif ürünlere yöneliyor

Analizde, özellikle Romanya’nın güney ve batı bölgelerinde mısır ekim alanlarının daralma eğiliminde olduğu vurgulanıyor. Üreticilerin, daha kârlı görülen ayçiçeği ve diğer yağlı tohumlara yöneldiği belirtiliyor.

Bu eğilim, bölgedeki ürün deseninin değiştiğini ve tarımsal üretimde yapısal dönüşüm yaşandığını gösteriyor.

Kuraklık ve maliyet artışı belirleyici

Geçtiğimiz sezon yaşanan şiddetli kuraklık, mısır verimlerini ciddi şekilde düşürdü. Bunun yanı sıra enerji ve gübre fiyatlarındaki artışın da üretici maliyetlerini yükselttiği belirtiliyor.

Özellikle jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatlarını artırması, tarım sektöründe maliyet baskısını derinleştiriyor.

Küresel etkiler ve riskler

Birleşmiş Milletler’e göre, küresel ölçekte üretim ve verim düşüşlerinin devam etmesi durumunda gıda güvenliği riskleri artabilir. Analizde, mevcut koşulların sürmesi halinde dünya genelinde akut açlık riski altındaki nüfusun artabileceği uyarısı da yer alıyor.

Bu gelişmeler, Romanya’daki üretim düşüşünün sadece bölgesel değil, küresel etkiler doğurabileceğine işaret ediyor.

Analizde, piyasada aynı anda iki zıt dinamiğin etkili olduğu belirtiliyor: Bir yandan yüksek stoklar fiyatları aşağı çekerken, diğer yandan üretim ve hava koşullarına ilişkin belirsizlikler volatiliteyi artırıyor.

Buğday alanı artıyor, verim düşebilir

Rapora göre buğday ekim alanları üst üste üçüncü yılda da genişlemeye devam ediyor. Ancak önceki güçlü sezonların ardından verimlerin normalleşmesi nedeniyle toplam üretimde düşüş riski bulunuyor.

Bu durum, arzın yüksek kalmasına rağmen üretim performansının aynı ölçüde güçlü olmayabileceğine işaret ediyor.

Mısır üretimi hava koşullarına bağlı hale geliyor

Mısır piyasasında ise kuraklık kaynaklı dalgalanmalar dikkat çekiyor. Tekrarlayan kuraklıklar üretimde istikrarsızlığa yol açarken, çiftçilerin ürün desenini yeniden gözden geçirmesine neden oluyor.

Bu gelişme, özellikle iklim risklerinin tarımsal üretim üzerindeki etkisinin arttığını ortaya koyuyor.

Piyasa yapısı değişiyor: Yağlı tohumlara yönelim

UkrAgroConsult, bölgedeki en önemli yapısal değişimlerden birinin yağlı tohumlara yönelim olduğunu vurguluyor. Lojistik koşullar ve talep dinamikleri, üreticileri bu ürünlere kaydırıyor.

Ayrıca ticaretin daha bölgesel hale geldiği ve arzın sezon başında yoğunlaşmasının fiyat dalgalanmalarını artırdığı ifade ediliyor.

Öne çıkan temel eğilimler

• Yüksek stoklar fiyatları baskılıyor
• Belirsizlik volatiliteyi artırıyor
• Buğday ekim alanı artıyor, verimler normalleşiyor
• Mısır üretimi hava koşullarına daha bağımlı hale geliyor
• Yağlı tohumlara ve bölgesel ticarete yönelim artıyor

Hayvancılıkta Enerji Verimliliği ve Çevre Dostu Çözüm

CRISPR teknolojisi kullanılarak geliştirilen yeni arpa çeşidi, bitki dokularındaki lipid (yağ) oranını artırmak amacıyla tasarlandı. Bu gelişmenin temel amacı, büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar için enerji değeri daha yüksek yemler üretmek. Uzmanlar, yüksek lipid içerikli yemlerin hayvanlarda enerji emilimini artırırken, sindirim sırasında oluşan metan emisyonlarını azaltma potansiyeline sahip olduğunu belirtiyor.

Geleneksel Islahla Uyumlu Teknolojik Müdahale

Araştırmacılar, bitki üzerinde yapılan genetik müdahalelerin geleneksel ıslah yöntemleriyle de elde edilebilecek "nokta atışı" değişimler olduğunu vurguluyor. Bitkinin yağları parçalayan genlerinin aktivitesi düşürülerek, vejetatif dokularda daha fazla yağ birikmesi sağlanıyor. Çevre Salım Danışma Komitesi de ürünün "hassas ıslah organizması" kriterlerine tam uyum sağladığını tescilledi.

PROBITY Girişimi ile Sahaya İniyor

Bu yeni arpa türü, İngiltere Çevre, Gıda ve Köy İşleri Bakanlığı (DEFRA) tarafından desteklenen PROBITY girişimi kapsamında test edilecek. Proje; araştırmacıları, çiftçileri ve tedarik zinciri paydaşlarını bir araya getirerek ürünün ticari tarım koşullarındaki performansını ölçecek.

Sevkiyat ve Miktar Detayları

İhale şartnamesinde sevkiyatlar iki dönem halinde planlandı: 1-15 Temmuz ve 16-31 Temmuz. Ancak buğdayın Güney Amerika, Avusturya veya Hindistan'dan temin edilmesi durumunda sevkiyatın bir ay önceden yapılması şartı getirildi. OAIC resmi olarak 50 bin metrik tonluk bir hacim belirtmiş olsa da kurumun genellikle bu rakamın çok daha üzerinde alım yaptığı biliniyor. Teklifler için son tarih Çarşamba günü olarak belirlendi.

Tedarik Zincirinde Değişim: Fransa ve Rusya Rekabeti

Cezayir, geleneksel olarak Avrupa Birliği ve özellikle Fransa için en önemli müşterilerden biriydi. Ancak son dönemde Rusya ve diğer Karadeniz ihracatçıları Cezayir pazarındaki paylarını hızla artırıyor. Bu değişimde, Paris ve Cezayir arasındaki diplomatik gerilimlerin de etkili olduğu vurgulanıyor. Diplomatik kriz nedeniyle 2024 yılının ortalarından bu yana Fransız buğdayının Cezayir’e satışı neredeyse tamamen durma noktasına geldi.

OAIC, Mart ayı sonunda yaptığı bir önceki ihalede ton başına yaklaşık 272 dolar (navlun dahil) fiyatla yaklaşık 700 bin ton buğday satın almıştı.

İhracat Rakamlarında Belirgin Artış

Geçtiğimiz yılın aynı döneminde 9,8 milyon ton olan sevkiyat miktarı, bu yıl yaklaşık %11 oranında bir artış gösterdi. Bu büyümede, bölge ülkelerine yapılan satışların artması etkili oldu. Özellikle Orta Asya pazarlarındaki hakimiyetini güçlendiren Kazakistan, en büyük sevkiyatlarını şu ülkelere gerçekleştirdi:

• Özbekistan: %13,8 artışla 9,3 milyon ton.
• Afganistan: %51 artışla 1,8 milyon ton.
• Kırgızistan: 1,6 kat artışla 440 bin ton.
• Türkmenistan: 1,5 kat artışla 183 bin ton.

Üretim ve Verimlilik Verileri

Kazakistan, 2025 yılı hasat döneminde hektar başına ortalama 16,3 sentner verim elde ederek toplamda 25,9 milyon ton tahıl topladı. Bu üretimin 19,3 milyon tonunu stratejik ürün olan buğday oluşturdu. Bir önceki 2024–2025 pazarlama yılı toplamında ise ihracat, bir önceki yıla göre %60 artışla 15,3 milyon ton olarak gerçekleşmişti.

20 Metrelik Dev Akraba

Genellikle otsu bitkilerle tanınan patlıcangiller ailesinin aksine, Daturodendron absconditum tek bir gövde üzerinde 20 metre yüksekliğe kadar ulaşabilen gerçek bir ağaç formunda. Bilim insanları, bu türü "patates ve domatesin antik bir akrabası" olarak nitelendiriyor.

Sadece And Dağları'nda Görülüyor

Biyologlar, bu nadir ağacın yalnızca Kolombiya ve Kuzey Peru'daki nemli dağ ormanlarında, 1300 ile 2100 metre arasındaki rakımlarda yetiştiğini saptadı. Bitkiyi akrabalarından ayıran en belirgin fiziksel özellikler ise şunlar:

• Yukarı Bakan Çiçekler: Akrabalarının çoğunda çiçekler sarkıkken, bu türün çiçekleri dik bir şekilde göğe bakıyor.
• Sert Meyveler: Ağaç, kapalı ve oldukça sert meyve yapısına sahip.

DNA Analizi Evrimsel Sırrı Çözdü

Yaklaşık 300 bitki türüyle yapılan karşılaştırmalı DNA analizleri, Daturodendron’un alt familyasındaki en eski grup olduğunu ortaya koydu. Uzmanlar, bu keşfin milyonlarca yıl önce modern tarım ürünlerinin atalarının nasıl göründüğünü anlamak için kritik bir veri sağladığını vurguluyor.

Küresel Riskler Fiyatları Tetikliyor

Piyasalardaki bu hareketliliğin temelinde meteorolojik faktörler ve Orta Doğu’daki istikrarsızlık yer alıyor. ABD’de devam eden şiddetli kuraklık kışlık buğday verimini tehdit ederken, Fransa’da ekili alanların durumunda ciddi bir kötüleşme gözlemleniyor. Ayrıca, El Nino doğa olayının Mayıs-Haziran döneminde %60 olasılıkla gerçekleşeceği tahmini; Avustralya ve Brezilya gibi önemli üreticilerde kuraklık riskini artırarak küresel fiyatları yukarı yönlü baskılıyor.

İç Pazarda ve İhracatta Son Durum

Rusya'nın iç pazarında Orta Rusya, Volga ve Sibirya bölgelerinde fiyatlar artış gösterirken, Güney bölgelerinde hafif bir gerileme kaydedildi. İhracat tarafında ise Rusya, Nisan 2026’da bir önceki yılın aynı ayına göre 1,65 kat artışla 3,95 milyon ton buğday ihraç ederek güçlü bir performans sergiledi. Mayıs ayı ihracatının ise sezonluk talep değişimi nedeniyle 2,5 milyon ton seviyelerinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Tüketici Daha Uygun Alternatifler Arıyor

TASS haber ajansına konuşan Uluslararası Kuruyemişçiler Birliği Başkanı Roman Fursenko, 2025 yılı verilerine göre Antep fıstığındaki fahiş fiyat artışının tüketici tercihlerini doğrudan etkilediğini belirtti. Fursenko, fıstık talebinin yaklaşık %10'unun daha ekonomik ve sağlıklı yağ kaynağı olarak görülen yer fıstığı ile cevize kaydığını bildirdi.

Türkiye ve Çin Alternatif Tedarikçi Olabilir

Rusya'nın Antep fıstığı ithalatında %90 gibi baskın bir paya sahip olan İran'da yaşanan tedarik ve fiyat sorunları, pazarın diğer oyuncularını gündeme getirdi. Gıda endüstrisinde en güçlü ikame ürün badem olurken; kaju ve kabak çekirdeği kullanımı da istikrarını koruyor. Uzmanlar, İran'dan gelen ürünün azalması durumunda Türkiye ve Çin'den yapılacak sevkiyatların artırılmasının pazarı rahatlatabileceğini öngörüyor.

CRISPR Teknolojisi ile "Bağışıklık" Ayarı

Gelişmiş gen düzenleme teknolojisi CRISPR kullanılarak yürütülen çalışmada, bitkilerin bağışıklık sistemini baskılayan "VvDMR6.1" geni devre dışı bırakıldı. Yapılan bu hassas müdahale, üzüm bağlarının en büyük kabuslarından biri olan mildiyö (yalancı mildiyö) hastalığına karşı bitkiye üstün bir direnç kazandırdı.

Tek Gen Müdahalesiyle Çifte Başarı

Araştırmanın en dikkat çekici sonucu ise tek bir gen üzerinde yapılan değişikliğin birden fazla olumlu etki yaratması oldu. Genetiği düzenlenen asmaların, şiddetli kuraklık koşullarında suyu hapsetme ve nemi koruma kabiliyetlerinin önemli ölçüde arttığı gözlemlendi. Bilim insanları, bu gelişmenin iklim değişikliği nedeniyle artan su stresine karşı bağcılık sektörüne yüksek adaptasyon gücü sağlayacağını belirtiyor.

Sürdürülebilir Tarım İçin Genetik Dönüşüm

Uzmanlar, patojenlerin ve aşırı hava olaylarının üretim üzerindeki baskısının her geçen gün arttığına dikkat çekerek, bu tür genetik iyileştirmelerin gıda güvenliği ve sürdürülebilir üretim için stratejik önem taşıdığını vurguluyor. CRISPR yöntemiyle elde edilen bu başarı, gelecekte farklı bitki türlerinde de benzer çok fonksiyonlu direnç hatlarının oluşturulabileceğini kanıtlıyor.

İlaç Kullanımında "Reçeteli" Dönem Başlıyor

Toplantının açılışında konuşan Giresun İl Tarım ve Orman Müdürü Mustafa Ensar Yılmaz, yeni sistemin insan sağlığındaki reçeteli ilaç sürecine benzer bir yapıda olduğunu vurguladı. Yılmaz, "B-REÇETE ile bitki koruma ürünleri ziraat mühendislerimizin kontrolüne geçiyor. Amacımız, doğru dozda ve doğru zamanda uygulama yaparak hem çiftçimizin girdi maliyetlerini düşürmek hem de doğal kaynaklarımızı korumaktır" dedi.

1 Temmuz 2026'da Tüm Türkiye'de Zorunlu

Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü daire başkanlarının da katıldığı toplantıda sistemin uygulama takvimi paylaşıldı. 12 Ocak 2026'da pilot illerde başlayan uygulamanın, 1 Temmuz 2026 itibarıyla tüm Türkiye'de devreye alınacağı belirtildi.

ÇKS Bilgisi Olmayana İlaç Yok

Yeni dönemde üreticiler, sadece Çiftçi Kayıt Sistemi’ndeki (ÇKS) alan ve ürün bilgilerine göre bitki koruma ürünü alabilecek. Reçeteye tabi aktif maddeler, yetkili mühendisler tarafından yazılmadan bayilerden temin edilemeyecek. Bakanlık yetkilileri, çiftçilerin mağduriyet yaşamaması için İl ve İlçe Tarım Müdürlükleri tarafından düzenlenen eğitimlere katılım sağlamalarının kritik önem taşıdığını hatırlattı.

Yapısal Engeller Anketle Belirlendi

ATB Başkanı Ali Çandır, sektör temsilcileri ve akademisyenlerle yürütülen odak grup çalışmalarının ardından hazırlanan "Tarımsal Sektörlerde Sosyal Güvenliğe Erişimde Yapısal Engeller Anketi"nin tamamlandığını duyurdu. Çandır, hazırlanan kapsamlı raporun, üretici ve işletmelerin sisteme dahil olmasının önündeki engelleri net bir şekilde ortaya koyduğunu belirtti.

Sosyal Güvenlik Zirvesi Yolda

SGK Antalya İl Müdürü Mehmet Tanrıöver ise tarımın Antalya için stratejik önemine vurgu yaparak, hayata geçirilmesi planlanan modelin istihdama büyük katkı sağlayacağını ifade etti. Kurumsal iş birliği çerçevesinde, önümüzdeki aylarda bir "Sosyal Güvenlik Zirvesi" düzenlenmesi kararlaştırıldı. Yeni modelin, tarımın çalışma dinamiklerine uygun, uygulanabilir ve sürdürülebilir olması amaçlanıyor.

Kağıt Üstünde Artış, Sofrada Azalış

TÜİK’in 10 Şubat 2026 tarihli verilerinde büyükbaş hayvan varlığının %4,3, küçükbaş sayısının %5,4 arttığının iddia edildiğini hatırlatan Sarıbal, 5 Mayıs’ta açıklanan üretim verilerinin bu tabloyu yalanladığını belirtti. Sarıbal’ın paylaştığı verilere göre:

• Kırmızı Et Üretimi: %10,5 oranında gerileyerek 1,8 milyon tona düştü.
• Çiğ Süt Üretimi: %4,9 kayıpla 21,3 milyon tona geriledi.
• Irk Bazlı Kayıp: Keçi sütünde %29,8, manda sütünde %33 oranında dramatik düşüşler yaşandı.

"Şap Salgını ve İthalat Kıskacı"

Sarıbal, 2025 yılında şap salgını nedeniyle 158 hayvan pazarının kapatıldığını ve ekonominin 160 milyar lira zarar gördüğünü hatırlattı. Üretim düşerken ithalatın rekor kırdığını vurgulayan Milletvekili, "2025'te 760 bin canlı hayvan ve 63 bin ton et ithal edildi. Hayvan varlığı artan bir ülke neden dışarıya 1,7 milyar dolar öder?" ifadelerini kullandı.

13,7 Milyar Dolarlık İthalat Faturası

AK Parti dönemindeki hayvancılık politikalarının maliyetini açıklayan Sarıbal, bugüne kadar ithalata toplam 13,7 milyar dolar ödendiğini söyledi. Bu kaynağın yerli üretici yerine Brezilya, Uruguay ve Avrupa’daki şirketlere aktığını belirten Sarıbal, 2010’dan bu yana dana eti fiyatlarının 30 kat arttığına dikkat çekti.

Yerli Irklar ve Meralar Yok Oluyor

Hayvancılığın yapısal sorunlarına da değinen Orhan Sarıbal, 1940’larda 44 milyon hektar olan mera varlığının 14 milyon hektara düştüğünü; 1991’de %55 olan yerli sığır ırkı payının ise bugün %5’e kadar gerilediğini ifade ederek gıda egemenliği uyarısında bulundu.

ANKARA – CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Meclis’te düzenlediği basın toplantısında Türkiye’deki tarım üreticilerinin içinde bulunduğu ekonomik çıkmazı çarpıcı örneklerle paylaştı. 2025 yılının üretici için "kara bir yıl" olduğunu ifade eden Gürer, 2026 yılına dair üretim umutlarının ise yüksek girdi maliyetleri ve borç yükü altında ezildiğini vurguladı.

"Çiftçinin Evi Haczediliyor, Sokağa Atılıyor"

Gürer, Niğde'de bir çiftçinin banka borcu nedeniyle köydeki evinin haczedildiğini ve jandarma zoruyla tahliye edilmek istendiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: "Bir çiftçinin borcunu ödeyememesinden dolayı sokağa atılması kabul edilebilir bir durum değildir. 1 milyon 800 bin liralık borç için evine el konulan çiftçiye, kendi evini geri alması için 3 milyon lira talep ediliyor. Bu bir dramdır."

İcra ve İflas Kanunu Uygulanmıyor

İcra ve İflas Kanunu'nun 82. maddesine göre çiftçinin geçimi için zorunlu olan arazinin ve araçların haczedilemeyeceğini hatırlatan Gürer, uygulamada bu yasanın çiğnendiğini savundu. Gürer, Nisan ve Mayıs aylarında binlerce tarla, traktör ve tarım makinesinin satışa çıkarıldığını resmi verilerle ortaya koydu:

• Nisan: 64 traktör, 6 bin 393 tarla, 58 besi damı satışta.
• Mayıs: 68 traktör, 6 bin 55 tarla, 18 tarım makinesi satışta.

Patates Depoda Çürüyor, Çiftçi Sayısı Azalıyor

Niğde’de patatesin tarlada maliyetine satılamadığı için depolara konulduğunu, ancak küçük aile işletmelerinin ürününün depoda da değer bulmadığını belirten Gürer, müdahale edilmezse ürünlerin bir ay içinde çöpe gideceğini söyledi. Ayrıca, Sosyal Güvenlik Kurumu’na kayıtlı çiftçi sayısının 2009 yılında 1 milyonun üzerindeyken, 2026 yılı Şubat ayı itibarıyla 616 bin 244’e gerilediğine dikkat çekti.

Çözüm Önerileri: Borçlar Ötelenmeli, Faizler Silinmeli

Tarım sektörünün toplam borcunun 1 trilyon 500 milyar liraya ulaştığını kaydeden Ömer Fethi Gürer, gıda güvenliğinin sağlanması için şu adımların atılmasını istedi:

1. Tüm tarımsal icra takipleri derhal durdurulmalı.
2. Kredi faizleri silinmeli ve borçlar uzun vadeli ötelenmeli.

BAĞ-KUR prim borcu olan çiftçilerin kredi erişimi engellenmemeli.

İSTANBUL – Türkiye Su Enstitüsü (SUEN) tarafından düzenlenen 5. İstanbul Uluslararası Su Forumu, dünya çapında 72 ülkeden temsilcilerin katılımıyla Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nda başladı. Forumun açılış konuşmasını gerçekleştiren Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, su yönetiminde köklü bir zihniyet dönüşümünün başladığını ilan etti.

"Suda Sıfır Kayıp" Hedefiyle Yeni Dönem

Bakan Yumaklı, iklim değişikliği ve artan nüfus baskısı nedeniyle derinleşen su kıtlığına karşı proaktif bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini belirtti. Emine Erdoğan’ın himayesinde başlatılan "Su Verimliliği Seferberliği"ne değinen Yumaklı, "Suda sıfır kayıp ilkesiyle yürüttüğümüz bu süreç sadece bir kampanya değil, toplumsal bir zihniyet dönüşümüdür. Amacımız her damlanın hesabını yapan bir toplum bilinci oluşturmaktır" dedi.

Tarımsal Üretimde Su Odaklı Planlama

Su verimliliğinin merkezinde tarımsal dönüşümün yattığını ifade eden Bakan, hayata geçirilen yenilikçi uygulamaları şöyle sıraladı:

• Suyu merkeze alan üretim planlaması,
• Kuraklığa dayanıklı bitki türlerinin teşviki,
• Yapay zeka destekli sulama ve erken uyarı sistemleri,
• Uydu tabanlı izleme mekanizmaları.

Dijital Dönüşüm Bir Zorunluluktur

Geleneksel yöntemlerin artık yeterli olmadığını vurgulayan Yumaklı, yapay zekadan uzaktan algılamaya kadar dijital araçların sahaya inmesi gerektiğini belirtti. Dijital altyapı sayesinde suyun kaynaktan kullanıcıya kadar anlık izlenebildiğini söyleyen Bakan, bu teknolojilerin kayıp-kaçak oranlarını düşürmede kritik rol oynadığını ekledi.

Küresel İş Birliği ve "Daha Adil Bir Dünya" Mesajı

Suyun ülkeleri birleştiren bir güç olduğuna inandıklarını belirten Yumaklı, sınır aşan sular konusunda komşularla hakça ve makul kullanım temelinde diyalog sürdürdüklerini ifade etti. Forumdan çıkacak sonuçların 2026 BM Su Konferansı ve Antalya’da düzenlenecek COP31 gibi küresel etkinliklere temel oluşturacağını hatırlatarak konuşmasını tamamladı.

Tüketim Trendlerinde Büyük Artış

Küresel tüketim verileri de üretimi destekler nitelikte. 2025’in son çeyreğinde 0,7 milyon ton artan tüketimin, 2026’nın ilk çeyreğinde de yükselişini sürdürmesi bekleniyor. Sezonun ilk altı ayında küresel tüketimin 23,5 milyon tona ulaşarak yeni bir zirve yapacağı öngörülüyor.

Avrupa Soya Yerine Kolzayı Seçiyor

Artışın lokomotifi Avrupa Birliği ülkeleri oldu. Kanada’dan yapılan ithalat ve artan yerel üretim sayesinde AB’nin tüketimi 7,8 milyon tona ulaştı. Almanya’da karma yemlerde kolza küspesi kullanımı %13 artarak 1,24 milyon tona çıkarken, soya küspesinin payı %3 oranında azaldı.

USDA: Ekim Alanları Genişliyor

ABD Tarım Bakanlığı (USDA) uzmanları, 2025 sonbaharındaki cazip fiyatlar nedeniyle çiftçilerin ekim alanlarını genişlettiğini belirtiyor. Ancak uzmanlar, gübre tedarikindeki zorluklar ve verim düşüşü riskleri nedeniyle nihai hasadın beklenenden bir miktar düşük kalabileceği konusunda uyarıyor. Buna rağmen yem endüstrisindeki güçlü talep, pazarın büyümesini sürdürülebilir kılıyor.

Et Üretiminde Son 5 Yılın En Düşük Seviyesi

Açıklanan verilerin bir başarı değil, bir felaket senaryosu olduğunu belirten Ediz Ün, şunları söyledi:

Üretim Kaybı Hızlanıyor: "2025 yılı verilerine göre kırmızı et üretimi yaklaşık 1,9 milyon ton seviyesinde kaldı. Bu rakam, son 5 yılın en düşük seviyesidir. Geçen yıla oranla %10, iki yıl öncesine göre ise %21’lik bir üretim kaybı yaşıyoruz. Son iki yıldır üst üste yaşanan bu düşüş, sektörün yapısal bir krize girdiğinin kanıtıdır."

İthalat Çare Olmadı: "Milyonlarca canlı hayvan ithal edilmesine rağmen hayvan sayımızı artıramıyoruz. Sığır, manda, koyun ve keçi varlığımız hem bir önceki yıla hem de iki yıl öncesine göre gerilemiş durumda. Kesilen hayvan sayısı azaldıkça et üretimi de doğal olarak dibe vuruyor."

"14,3 Milyar Doları Elin Çiftçisine Verdik"

Türkiye’nin kaynaklarının ithalata kurban edildiğini vurgulayan Ün, yerli ve milli söylemlerinin gerçeği yansıtmadığını dile getirdi:

"Türkiye, 2010 yılından bugüne kadar 8 milyon büyükbaş, 3,2 milyon küçükbaş ve 500 bin ton et ithalatı için toplam 14,3 milyar dolar ödedi. Bugün mevcut 17 milyon büyükbaş hayvanımızın yarısından fazlası ithal kökenli. Yem dışarıdan, ilaç dışarıdan, çoban dışarıdan; hayvancılığa dair ne varsa ithal! Hal böyleyken bize 'yerli ve milli' edebiyatı yapanların samimiyeti, ancak timsah gözyaşlarından ibarettir."

Süt Üretimi de Alarm Veriyor

Krizin sadece etle sınırlı kalmadığını, süt üretiminde de tarihi bir gerileme yaşandığını belirten Ün, şöyle devam etti:

"Etteki başarısızlık sütte de aynı şiddette hissediliyor. Çiğ süt üretimi bir önceki yıla göre %5 azalarak 21,4 milyon tona geriledi. 2020 yılında 23,5 milyon ton olan üretim, son 5 yılda %9 eridi. Daha vahimi, son sekiz yılın en düşük çiğ süt üretimini yaşıyoruz. Çiğ süt tavsiye fiyatları maliyetleri karşılamadığı sürece kimse üretim yapmaz. Makyajlanmış veriler bile artık bu acı gerçeği gizleyemiyor."

"Gıda Egemenliğimiz Tehlikede"

AKP’nin tarım politikalarının bir "milli güvenlik sorunu" haline geldiğini belirten Ediz Ün, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Üzülerek ifade ediyorum ki; bu ülkenin tarım politikası iflas etmiştir. AKP iktidarda kaldığı her gün, ülkemizin gıda egemenliğinin yabancı devletlere ve küresel şirketlere devredilmesi anlamına gelmektedir. Bu toprakların varoluş nedeninin tarım olduğunu öğrenemediler, bilseler de gereğini yapmadılar. Ancak üreticimizle el ele vererek, tarımı ve hayvancılığı bu karanlıktan çıkaracak ve ülkemizi yeniden ayağa kaldıracağız."

Harun Göksel / KONYA – Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ramazan Acar, Konya’nın Çumra ilçesinde Kırım Savaşı sonrası bölgeye yerleşen ataların beraberinde getirdiği tarihi "Tatar Karpuzu"nun peşine düştü. Bölge çiftçileri Mevlüt Temiz ve Naim Sert ile bir araya gelen Prof. Dr. Acar, bu genetik mirasın korunması ve tescili için düğmeye basıldığını açıkladı.

150 Yıllık Miras: Sarı İçli Tatar Karpuzu

Çiftçilerin dökümlerine göre, 1870’li yıllarda Kırım’dan Türkiye’ye göç eden ailelerin getirdiği bu karpuz, "buz karpuzu" ve "sarı karpuz" olarak iki ana türde biliniyor. Özellikle içi sarı ve oldukça tatlı olan türün bölgede "Tatar Karpuzu" olarak anıldığını belirten Prof. Dr. Acar, bu değerin Çumra tarımı için büyük bir zenginlik olduğunu vurguladı.

"Pekmezi Yapılırdı, Susuz Yetişirdi"

Görüşmede anılarını paylaşan çiftçi Mevlüt Temiz, bu karpuzların geçmişte 50 dekara varan alanlarda susuz olarak yetiştirildiğini ifade etti. Temiz, "Eskiden annelerimiz bu karpuzları kaynatır, pekmezini yapardı. Tadı ve lezzeti çok başkaydı. Ancak son yıllarda ilaç ve gübre kullanımıyla toprak yoruldu, eski lezzetleri alamaz olduk" dedi.

Tescil Yolunda Çumra Belediyesi ile İş Birliği

Prof. Dr. Ramazan Acar, Çumra Belediyesi’nin de bu konuda bir çalışma yürüttüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı: "Gönlümüzden geçen, 1876’dan bu yana bu topraklarda ekilen tarihi karpuzun ekiminin devam ettirilmesidir. Selçuk Üniversitesi olarak bu sarı içli Tatar karpuzunu tescil ettirerek Çumra’nın bir zenginliği olarak kayıt altına almak istiyoruz."

84 Saatlik Kapsamlı Eğitim

Modern arıcılık teknikleri, arı bakımı ve verimli üretim yöntemlerinin anlatıldığı eğitim programında kursiyerler 84 saatlik ders süresini geride bıraktı. Eğitimin ardından yapılan sınavda başarı gösteren 58 kursiyer, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) onaylı sertifika almaya hak kazandı. Ziraat Mühendisi Eğitmen Fatma Tülek, kursların Antalya’da arıcılığın profesyonelleşmesi adına büyük önem taşıdığını ve eğitimlerin önümüzdeki dönemlerde de süreceğini belirtti.

Emekliden Mühendise Geniş Katılım

Kursa katılan kursiyerlerin çeşitliliği dikkat çekti. Emekli olduktan sonra toprağa dönmek isteyen Ahmet Yavuz, kursun çok verimli geçtiğini ve sertifikasını alır almaz kovanlarını kuracağını ifade ederken; Gıda Mühendisi Merve Daşdelen, tüketici konumundan üretici konumuna geçmek ve hibe desteklerinden faydalanmak için bu serüvene başladığını dile getirdi.

Uluslararası İlgi: Rize’de Arıcılık Hedefi

Antalya’da yaşayan Irina Morozova da kursun hevesli katılımcıları arasında yer aldı. Eşinin memleketi Rize’de profesyonel arıcılık yapmak istediğini belirten Morozova, ATASEM kurslarının niteliğinden ve eğitmenlerin uzmanlığından duyduğu memnuniyeti dile getirerek Büyükşehir Belediyesi’ne teşekkür etti.

Yaş Tayini ve Küpe Sorgulama Uyarısı

Kurbanlık hayvanın tür, yaş ve sağlık kriterlerini sağlaması gerektiğini belirten Ercan Ödül, koyun ve keçilerin bir, sığırların ise iki yaşını doldurmuş olması gerektiğini hatırlattı. Vatandaşların akıllı telefonlarına indirebileceği "TarımCebimde" uygulamasıyla küpe numarası üzerinden hayvanın ırk, yaş ve aşılama bilgilerine ulaşabileceğini ifade eden Ödül, "Pratik yöntem olarak alt çenedeki ön orta iki kalıcı dişin çıkmış olması, hayvanın yaşını doldurduğunu gösterir" dedi.

Hastalık Belirtilerine Dikkat

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre insanlardaki hastalıkların büyük bir kısmının hayvanlardan geçtiğini (zoonoz) hatırlatan Ödül, kurbanlık alırken şu kriterlere dikkat edilmesi gerektiğini belirtti:

• Hayvanın tüyleri parlak ve düzgün olmalı.
• Burun ucu nemli, bakışları canlı olmalı.
• Ağız, burun ve anüs gibi doğal açıklıklardan iltihaplı akıntı gelmemeli.
• Çok zayıf, iştahsız ve geviş getirmeyen hayvanlar tercih edilmemelidir.

Kesim Sonrası Sorumluluklar

Başka illerden getirilen hayvanlarda "Veteriner Sağlık Raporu" aranması gerektiğini vurgulayan Kars VHO Başkanı, kesimden sonraki 7 gün içinde kulak küpeleri ve hayvan pasaportlarının İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine teslim edilmesinin yasal bir sorumluluk olduğunu hatırlattı.

"Tarım Alanları Delik Deşik Oldu"

Yenilenebilir enerjiye karşı olmadıklarını ancak yer seçiminin yanlış olduğunu ifade eden Gürer, "Verimsiz araziler yerine en güzel tarım alanlarına GES yapılıyor. Niğde Bor’da Badak ve Seslikaya bölgelerinde arazi görünmez hale geldi. Edikli, Orhanlı, Konaklı, Ovacık ve Aktaş arazilerinde direk dikim işleri başlayınca tarım alanları delik deşik oldu" dedi.

"Mülk Sahibine Danışılmadan İşgal Yapılıyor"

Enerji hatları için yapılan kazı çalışmalarında mülk sahiplerinin bilgilendirilmediğini savunan Gürer, kamulaştırma bedelleri veya yer işgal ücretleri belirlenmeden işlemlerin sürdürüldüğünü ifade etti. Gürer, "Vatandaşın malını hukuksuzca işgal etmek yerine, çiftçimiz ve arazi sahipleri mutlaka bilgilendirilmeli ve hakları teslim edilmelidir" ifadelerini kullandı.

Kadastro Sorunları Çözüm Bekliyor

Niğde’nin Keçikalesi, Karakapı ve Beyazkışlakçı gibi bölgelerinde on yıllık süreyi aşan kadastro hataları nedeniyle vatandaşların mağduriyet yaşadığını belirten Gürer, "Geçmişte yapılmış hatalar varsa bunların telafi edilmesi şarttır. 'Oldubitti' demek sorunları derinleştirir. Tapu Kanunu düzenlenirken halkın bu somut talepleri dikkate alınmalıdır" diyerek yetkililere çağrıda bulundu.

Hava sıcaklığının iç ve batı bölgelerde 4 ila 6 derece artacağı, diğer yerlerde önemli bir değişiklik beklenmiyor.

Rüzgârın kuzeyli, doğu kesimlerde güneyli yönlerden hafif zaman zaman orta kuvvette esmesi bekleniyor.

KUVVETLİ YAĞIŞ UYARISI: Yağışların, İç Anadolu’nun doğusunun yüksekleri ile Hatay, Osmaniye, Kahramanmaraş, Gaziantep, Kilis ve Adıyaman çevrelerinde yerel kuvvetli olması beklendiğinden yaşanabilecek olumsuzluklara karşı (sel, su baskını, yıldırım düşmesi, ulaşımda aksamalar, vb) dikkatli ve tedbirli olunmalıdır.

ÇIĞ TEHLİKESİ UYARISI: Doğu Karadeniz'in iç kesimlerinin yüksekleri ile Doğu Anadolu’nun doğusunun yüksek kar örtüsüne sahip eğimli kesimlerinde çığ ve kar erimesi tehlikesi bulunmaktadır.

BÖLGELERİMİZDE HAVA

MARMARA: Parçalı ve çok bulutlu, bölgenin doğusunun aralıklı yağmur ve sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

ÇANAKKALE °C, 21°C

Parçalı ve çok bulutlu

İSTANBUL °C, 17°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı

KIRKLARELİ °C, 21°C

Parçalı ve çok bulutlu

SAKARYA °C, 14°C

Çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı

EGE: Parçalı ve çok bulutlu, Kütahya ve Afyonkarahisar çevrelerinin yağmur ve sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

AFYONKARAHİSAR °C, 9°C

Parçalı ve çok bulutlu yağmurlu

DENİZLİ °C, 16°C

Parçalı bulutlu

İZMİR °C, 21°C

Parçalı bulutlu

MUĞLA °C, 17°C

Parçalı bulutlu

AKDENİZ

Parçalı ve çok bulutlu, Doğu Akdeniz'in aralıklı sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, Adana'nın kuzey kesimleri ile Hatay, Osmaniye ve Kahramanmaraş çevrelerinde yerel kuvvetli olması bekleniyor.

ADANA °C, 17°C

Çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, kuzey kesimlerinde yerel kuvvetli olması bekleniyor.

ANTALYA °C, 23°C

Parçalı bulutlu

BURDUR °C, 13°C

Parçalı ve çok bulutlu

HATAY °C, 17°C

Çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, yerel kuvvetli olması bekleniyor.

İÇ ANADOLU: Çok bulutlu, bölge genelinin (Konya hariç) aralıklı yağmur ve sağanak, yüksek kesimlerinin karla karışık yağmur ve kar yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, bölgenin doğusunun yükseklerinde yerel kuvvetli olması bekleniyor.

ANKARA °C, 13°C

Çok bulutlu, hafif yağmur ve sağanak yağışlı

ESKİŞEHİR °C, 11°C

Çok bulutlu, hafif yağmur ve sağanak yağışlı

KONYA °C, 13°C

Çok bulutlu

NEVŞEHİR °C, 7°C

Çok bulutlu, aralıklı yağmur ve sağanak, yüksek kesimleri karla karışık yağmur ve kar yağışlı

BATI KARADENİZ: Parçalı ve çok bulutlu, bölge genelinin (Sinop ve Kastamonu'nun kıyı kesimleri hariç) aralıklı yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, genellikle yağmur ve sağanak, iç kesimlerinin yükseklerinin karla karışık yağmur ve yükseklerinin kar yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

BOLU °C, 9°C

Çok bulutlu, aralıklı yağmur ve karla karışık yağmurlu, yüksekleri kar yağışlı

DÜZCE °C, 14°C

Çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı

KASTAMONU °C, 13°C

Çok bulutlu, aralıklı yağmur ve sağanak yağışlı, yüksekleri karla karışık yağmur ve yüksekleri kar yağışlı

ZONGULDAK °C, 13°C

Çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı

ORTA ve DOĞU KARADENİZ: Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı yağmur ve sağanak yağışlı, iç kesimlerinin yükseklerinin karla karışık yağmurlu geçeceği tahmin ediliyor. Doğu Karadeniz'in iç kesimlerinde yüksek kar örtüsüne sahip eğimli alanlarda çığ ve kar erime tehlikesi bulunmaktadır.

AMASYA °C, 15°C

Parçalı ve çok bulutlu, sağanak yağışlı

ARTVİN °C, 14°C

Parçalı ve çok bulutlu, sağanak yağışlı

SAMSUN °C, 15°C

Parçalı ve çok bulutlu, sağanak yağışlı

TRABZON °C, 14°C

Parçalı ve çok bulutlu, sağanak yağışlı

DOĞU ANADOLU: Çok bulutlu, bölge genelinin (Van hariç) aralıklı sağanak yağışlı, kuzey ve doğusunun yükseklerinin karla karışık yağmur ve kar yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Bölgenin doğusunun yüksek kar örtüsüne sahip eğimli kesimlerinde çığ ve kar erime tehlikesi bulunmaktadır.

ERZURUM °C, 11°C

Çok bulutlu, aralıklı yağmur ve sağanak yağışlı

KARS °C, 13°C

Çok bulutlu, aralıklı yağmur ve sağanak yağışlı

MALATYA °C, 15°C

Çok bulutlu, aralıklı sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanak yağışlı

VAN °C, 13°C

Çok bulutlu

GÜNEYDOĞU ANADOLU: Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, Gaziantep, Kilis ve Adıyaman çevrelerinde yerel kuvvetli olması bekleniyor.

DİYARBAKIR °C, 20°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

MARDİN °C, 17°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

SİİRT °C, 18°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ŞANLIURFA °C, 18°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

Kırmızı et üretimi ve değişim oranları, 2024, 2025

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan "Kırmızı Et Üretim İstatistikleri, 2025" bültenine göre, 2024 yılında 2 milyon 105 bin 895 ton olan kırmızı et üretimi, 2025 yılında %10,5 azalarak 1 milyon 885 bin 130 ton olarak tahmin edildi. Bu kapsamda bir önceki yıla göre sığır eti üretimi %11,5 azalarak 1 milyon 313 bin 7 ton, koyun eti üretimi %8,1 azalarak 468 bin 470 ton, keçi eti üretimi %8,8 azalarak 90 bin 744 ton, manda eti üretimi ise %6,3 azalarak 12 bin 909 ton oldu.

Kırmızı et üretimi ve değişim oranları, 2024, 2025

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan "Kırmızı Et Üretim İstatistikleri, 2025" bültenine göre, 2024 yılında 2 milyon 105 bin 895 ton olan kırmızı et üretimi, 2025 yılında %10,5 azalarak 1 milyon 885 bin 130 ton olarak tahmin edildi. Bu kapsamda bir önceki yıla göre sığır eti üretimi %11,5 azalarak 1 milyon 313 bin 7 ton, koyun eti üretimi %8,1 azalarak 468 bin 470 ton, keçi eti üretimi %8,8 azalarak 90 bin 744 ton, manda eti üretimi ise %6,3 azalarak 12 bin 909 ton oldu.

Kırmızı et üretimi ve değişim oranları, 2024, 2025

Grafikteki rakamlar yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.

Çiğ süt üretimi, 2024, 2025

Çiğ süt üretiminin 2025 yılında %94,5'ini inek sütü, %3,7'sini koyun sütü, %1,6'sını keçi sütü ve %0,2'sini manda sütü oluşturdu.

Çiğ süt üretiminin hayvan türlerine göre dağılımı, 2024, 2025

Grafikteki rakamlar yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.

Üretilen çiğ sütün kullanımı, 2024, 2025

Tarımsal işletmeler tarafından 2025 yılında üretilen çiğ sütün %60,9'u süt toplama merkezlerine ve süt işleme tesislerine (süt fabrikaları, mandıralar vb.), %17,1'i ise doğrudan tüketiciye veya sokak sütçüsü, tüccar, pastane, dondurmacı vb. yerlere satılmıştır. Üretilen çiğ sütün %14,1'i "hanehalkı" niteliğindeki tarımsal işletmeler tarafından süt ürünü üretmek için kullanılmıştır. Sağıldıktan sonra hayvan besleme amacıyla kullanılan çiğ süt oranı %4,8, hanede tüketilen ve ücretsiz olarak verilen çiğ süt oranı %1'dir. Üretim ve işleme sürecinde meydana gelen kayıplar (bozulma vb.) toplam üretimin %0,1'ini oluşturmaktadır. Kullanım alanı bilinmeyen (1) çiğ süt oranı ise %2'dir.

Üretilen çiğ sütün kullanım alanlarına göre dağılımı, 2024, 2025

Grafikteki rakamlar yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir.

Hacimde %27’lik Kayıp

Yılın ilk 16 haftasını kapsayan rapora göre, toplam ihracat hacmi karkas ağırlığı bazında 3.582 ton olarak gerçekleşti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine kıyasla %27’lik bir düşüşü temsil ediyor. On yıllık ortalamalarla karşılaştırıldığında ise ihracat hacminin %37,5 oranında gerilediği görülüyor.

Azalan Arz Fiyatları Uçurdu

İhracat hacmindeki bu tarihi gerilemeye rağmen, küresel piyasalardaki ürün azlığı fiyatların ters yönde hareket etmesine neden oldu. Ortalama ihracat fiyatı, geçen yıla göre %26 artış göstererek ton başına 6.515 dolara ulaştı. 2023 yılının aynı döneminde ihracat hacmi 9.000 tonu aşarken fiyatlar 3.853 dolar seviyesindeydi. Mevcut veriler, ton başına fiyatın on yıllık ortalamanın %40,5 üzerinde olduğunu kanıtlıyor.

Piyasa Dinamiklerinde Değişim

Sektör uzmanları, hacim ve değer arasındaki bu zıt yönlü ilişkiyi "arz daralmasına bağlı birim kâr artışı" olarak yorumluyor. Uruguay'ın üretimdeki düşüşü, uluslararası pazarda ürünün daha değerli hale gelmesini sağlasa da toplam hacmin son on yılın en dibini görmesi, sektörün geleceğine yönelik üretim politikalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor.

İhracat Yasağının Ardından İlk Adım

Yeni Delhi yönetimi, 2022 yılında aşırı sıcaklar nedeniyle azalan stokları korumak ve fırlayan iç piyasa fiyatlarını dengelemek amacıyla buğday ihracatını yasaklamıştı. Geçtiğimiz yıl etkili olan uygun hava koşulları ve güçlü hasat, hükümetin stoklarını yeniden inşa etmesini sağlayarak ihracat izninin önünü açtı. Başbakan Narendra Modi hükümeti, bu yılın başında tüccarlara toplam 5 milyon tonluk ihracat kotası tanımıştı.

Navlun ve Bölgesel Çatışma Etkisi

Ticaret kaynaklarına göre, Hindistan buğdayının küresel piyasalarda Avustralya ve Karadeniz menşeli ürünlerden yaklaşık 20 dolar daha pahalı olmasına rağmen, İran merkezli bölgesel çatışmaların navlun maliyetlerini artırması Hindistan için bir avantaj yarattı. Özellikle 30-45 gün içinde acil sevkiyat bekleyen Orta Doğu ve Asya pazarlarındaki alıcılar, yakın lojistik konumu nedeniyle Hindistan'a yöneldi.

Fiyat Rekabeti Devam Ediyor

Uzmanlar, Hindistan'ın buğday ihracatında büyük bir patlama beklemiyor. Karadeniz ve Avustralya buğdayı ton başına (navlun dahil) 290-300 dolar bandında işlem görürken, Hindistan buğdayı ton başına yaklaşık 315-320 dolara tekabül ediyor. Bu durum, Hindistan'ın sadece kısa vadeli ve acil tedarik boşluklarını doldurabileceğini gösteriyor.

Ham Madde Yerine İşlenmiş Ürün Stratejisi

Bakanlık yetkilileri, bu artışın tesadüf olmadığını, hükümetin iç işlemeyi teşvik eden politikalarının bir sonucu olduğunu vurguladı. Ukrayna, artık ham kanola tohumu ihraç etmek yerine, ürünü ülke içinde işleyerek "kanola yağı" formunda pazarlamayı önceliklendiriyor. Bu strateji, fiziksel hacimler sabit kalsa bile ihracat gelirlerinin %8,3 oranında (482 milyon dolar) artmasını sağladı.

Türkiye İthalatını 242 Milyon Dolar Artırdı

Ocak-Mart döneminde toplam 15,5 milyon ton tarım ürünü ihraç eden Ukrayna için ana pazarlar değişmedi. Avrupa Birliği %49'luk payla liderliğini korurken, Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) ülkeleri %20 ile ikinci sırada yer aldı. Türkiye ise Ukrayna'dan yaptığı tarımsal ithalatı geçen yıla göre 242 milyon dolar artırarak pazarın %12'sine hakim oldu.

Mısır Yükselişte, Buğday Düşüşte

Ürün bazında incelendiğinde; mısır hem fiziksel hacimde (%18) hem de değerde (%17) artış gösterdi. Ancak buğday ihracatı, Avrupa Birliği ülkelerindeki rekolte fazlası ve Romanya gibi rakip ülkelerin rekabeti nedeniyle %35 oranında geriledi. Ukrayna'nın toplam tarım geliri ilk çeyrekte 6,3 milyar dolar olarak gerçekleşti.

"Batı Avustralya'da Durum Kritik"

Sidney'den televizyon aracılığıyla halka seslenen Enerji Bakanı Chris Bowen, "Özellikle Batı Avustralya'daki fare istilası durumundan açıkça endişe duyuyoruz" ifadelerini kullandı. Bakan Bowen, hükümetin gıda arzındaki aksamaları minimuma indirmek için sanayi temsilcileriyle dirsek temasında olduğunu belirtti.

1993'ten Bu Yana En Kötü Tablo

Bilimsel veriler, mevcut istilanın 1993 yılındaki büyük felaketten bu yana görülen en kötü kemirgen krizi olduğunu ortaya koyuyor. Fareler, ülkenin "buğday kuşağı" olarak bilinen bölgelerinde binlerce hektarlık ekili alanı tahrip etti. Bu durum sadece hububat üretimini değil, hayvancılık sektörü için hayati önem taşıyan yem tedarikini de tehlikeye atıyor.

Üreticilerden Acil Müdahale Çağrısı

Nisan ayında alarm veren tahıl üreticileri, mahsul kayıplarının önüne geçilmesi için daha güçlü fare zehirlerine erişimin önündeki yasal engellerin kaldırılmasını talep etmişti. Hükümet, istilanın hem yerel piyasada hem de Avustralya'nın küresel gıda tedarikindeki rolünde kalıcı bir hasar bırakmaması için önlemleri artırıyor.

Rusya Pazarın %35’ine Hakim

Kazak kolza tohumlarının en büyük alıcısı pozisyonunu koruyan Rusya, toplam ihracatın %35'ini tek başına gerçekleştirdi. Rusya'ya yapılan sevkiyatlar, bir önceki döneme göre 2,24 kat artarak 60,6 bin tona yükseldi.

Çin’den 81 Katlık Dev Artış

Sezonun en dikkat çekici gelişmesi ise Çin pazarında yaşandı. Çin’e yapılan kolza ihracatı tam 81,5 kat artarak 32,6 bin ton olarak kaydedildi. Avrupa pazarında ise Polonya %11’lik artışla (19,7 bin ton) öne çıkarken; Estonya, Letonya ve Fransa’ya yapılan sevkiyatlarda düşüş gözlemlendi.

Yeni Pazarlar ve 8 Yılın En İyi İkinci Performansı

Kazakistan bu sezon sadece mevcut pazarlarını büyütmekle kalmadı; Danimarka, Afganistan ve İran gibi daha önce sevkiyat yapılmayan ülkelere de ihracat başlattı. Uzmanlar, mevcut performansın son 8 yılın en iyi ikinci ihracat sonucu olduğunu vurguluyor. 210 bin tonluk yıllık ihracat tahmininin %82,5'ine şimdiden ulaşıldı.

Modernizasyon ve Dijital Takip

Yeni plan; hayvan hastalıklarının sürveyansını (izlenmesini) iyileştirmeyi, laboratuvar kapasitelerini artırmayı ve en önemlisi hayvan kimliklendirme ve takip sistemlerini dijitalleştirmeyi hedefliyor. Hayvancılık Geliştirme Bakanı Idi Mukhtar Maiha, stratejinin uluslararası standartlara uygun, dayanıklı bir veterinerlik sistemi inşa edeceğini vurguladı.

Salgın Hastalıklarla Mücadele Ön Planda

Yol haritası, Nijerya'nın son dönemde yeniden canlanan şarbon (anthrax) vakalarıyla mücadelesinde kritik rol oynayacak. 2 Nisan'da Zamfara eyaletinde yeni bir şarbon odağının bildirilmesi üzerine hareket geçen yetkililer, eyaletler arası koordineli bir aşılama stratejisi başlatacak.

Sektörün Karşılaştığı Diğer Tehditler

Ulusal Tarımsal Yayım Hizmeti (NAERLS) verilerine göre, Nijerya hayvancılığı sadece şarbon değil, aynı zamanda şu hastalıkların tehdidi altında:

• Büyükbaş: Sığır tüberkülozu ve şap hastalığı.
• Küçükbaş: Küçük ruminant vebası (PPR).
• Kanatlı: Newcastle hastalığı ve kuş gribi.
• Domuz: Afrika domuz vebası.

Yeni stratejiyle birlikte kamu-özel sektör ortaklıklarının genişletilmesi ve "Tek Sağlık" yaklaşımıyla hayvan sağlığının insan ve çevre sağlığıyla entegre şekilde yönetilmesi hedefleniyor.

Üretimde Üst Üste Üçüncü Yıl Artış

2025 verilerine göre Kenya, bir önceki yıla göre %3,5 artışla toplam 5,5 milyon ton taze süt üretti. Bu rakam, sektör için yeni bir tarihi rekoru temsil ederken, üretimde art arda üçüncü yıl süregelen yükseliş trendini tescilledi.

10 Yıllık Sürdürülebilirlik Stratejisi

Nairobi hükümetinin 2023 yılından bu yana Kenya Süt Kurulu (KDB) aracılığıyla yürüttüğü 10 yıllık yol haritası, bu başarıda kilit rol oynuyor. Strateji; yetiştiricilerin hayvan yemi ve veterinerlik hizmetlerine erişimini iyileştirerek, inek başına günlük süt verimini 14 litreye çıkarmayı hedefliyor.

Süt İşleme Kapasitesi %13,4 Arttı

Üretimdeki artışa paralel olarak sanayileşme adımları da hız kazandı. KNBS raporu, ülkede işlenen süt hacminin bir önceki yıla göre %13,4 artarak 701.500 tona ulaştığını ortaya koydu.

Yerli Üreticiyi Koruma Hamlesi

Kenya hükümeti, yerli üreticinin rekabet gücünü artırmak amacıyla Ekim 2025'ten itibaren süt tozu ithalatını derhal durdurma kararı almıştı. Bu hamleyle, yerel çiftçilerin haksız rekabetten korunması amaçlanıyor. ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre Kenya'da hali hazırda 32 endüstriyel mandıra ve 186 küçük ölçekli işletme faaliyet gösteriyor.

Paskalya ve ANZAC Günü tatilleri nedeniyle azalan iş günü sayısı, ihracatın daha da yükselmesini sınırlayan faktörler arasında yer aldı.

Üretim artışı ihracatı destekledi

Şubat ayı sonundan bu yana yüksek seyreden kesim oranları, ihracat performansının temel belirleyicisi oldu. 2015 kuraklık döneminden bu yana en yüksek üretim haftalarının yaşandığı belirtiliyor.

Uzmanlar, mevcut üretim temposunun korunması halinde Avustralya’nın 2026 yılında tüm zamanların en yüksek sığır eti ihracatına ulaşabileceğini değerlendiriyor.

ABD ve Çin ana pazarlar

ABD, Nisan ayında 41.174 ton ile en büyük ihracat pazarı olmayı sürdürdü. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık %11 artış anlamına geliyor.

Çin’e ihracat ise 29.583 ton ile beklentilerin altında kaldı. 2026 yılı için belirlenen kota ve olası ek vergiler, ticaret akışını daha dengeli hale getirdi.

Asya pazarlarında güçlü talep

Japonya’ya ihracat 20.504 ton olarak gerçekleşirken, Güney Kore 22.365 tonluk alımla yüksek talep göstermeye devam etti.

Endonezya gerilerken yeni pazarlar yükseliyor

Endonezya’ya ihracat, ithalat izinlerindeki sorunlar nedeniyle ciddi düşüş gösterdi. Nisan ayında sadece 3.750 tonluk ihracat gerçekleşti.

Buna karşılık Kanada ve Birleşik Krallık gibi gelişen pazarlarda güçlü artış dikkat çekti. Özellikle İngiltere’ye ihracatın geçen yıla göre üç katına çıkması öne çıkan gelişmeler arasında yer aldı.

Orta Doğu’da dengeli seyir

İran kaynaklı bölgesel gerilimlere rağmen Orta Doğu pazarında ihracat büyük ölçüde sabit kaldı. Nisan ayında bölgeye yapılan ihracat geçen yıl ile benzer seviyede gerçekleşti.

Bakan Yumaklı, özellikle Şanlıurfa, Gaziantep ve Adıyaman’da etkili olan aşırı yağış, kar, dolu, fırtına ve hortum nedeniyle üreticilerin olumsuz etkilendiğini belirtti. Açıklamada, devletin tüm imkânlarıyla sahada olduğu vurgulandı.

Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) ekiplerinin bölgelerde hasar tespit çalışmalarını titizlikle sürdürdüğünü aktaran Yumaklı, sürecin yakından takip edildiğini ifade etti.

Açıklamada ayrıca, aşırı hava olayları sonucu Şanlıurfa’da hayatını kaybeden bir vatandaş için başsağlığı dilenirken, yaralananlara acil şifa temennisinde bulunuldu.

Yetkililer, üreticilerin mağduriyetlerinin giderilmesine yönelik çalışmaların ilgili kurumlar tarafından sürdürüldüğünü bildirdi.

Saadet Partisi Üsküdar İlçe Başkanlığı iş birliğiyle gerçekleştirilen programa Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş, Saadet Partisi Üsküdar İlçe Başkanı Hüseyin Çakmak, CHP Üsküdar İlçe Başkanı Berk Tütüncü ve çok sayıda öğrenci katıldı.

Etkinlik kapsamında çocuklar, ata tohumlarını toprakla buluşturarak üretim sürecinin ilk aşamasını deneyimledi. Programda konuşan Sinem Dedetaş, genetiği değiştirilmemiş ata tohumlarının biyolojik çeşitliliğin korunması, sürdürülebilir tarım ve yerli üretim açısından önemli olduğunu belirtti. Dedetaş, ekilen tohumların gelecek nesiller tarafından yeniden üretileceğine dikkat çekerek, bu sürecin kuşaklar arası bir aktarım sağladığını ifade etti.

Saadet Partisi Üsküdar İlçe Başkanı Hüseyin Çakmak da ata tohumlarının yaygınlaştırılmasının tarım ve ekonomi açısından önemli bir adım olduğunu belirterek, bu tür projelerin ülke genelinde yaygınlaştırılması gerektiğini dile getirdi.

CHP Üsküdar İlçe Başkanı Berk Tütüncü ise ata tohumlarının sağlıklı ve güvenilir gıdaya erişimde kritik rol oynadığını vurgulayarak, çocukların üretim süreçlerine dahil edilmesinin geleceğin tarım bilincinin oluşmasına katkı sağladığını ifade etti.

Program kapsamında çocuklara tohum ekimi süreci uygulamalı olarak anlatılırken, katılımcılar ektikleri tohumların gelişimini takip edecek. Etkinlik, çocukların doğayla bağ kurmasını desteklerken üretim ve sürdürülebilirlik bilincinin erken yaşta gelişmesine katkı sundu.

Programın ilk durağı Yozgat’ın Boğazlıyan ilçesine bağlı Yoğunhisar köyü oldu. Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay, Kayseri Şeker Yönetim Kurulu Başkanı Harun Halıcı ve beraberindeki heyet, şeker pancarı ekimine katılarak üreticilerle bir araya geldi. Tarlada gerçekleştirilen ekim çalışmalarının ardından üreticilerle yapılan toplantıda, üretim süreci, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri ele alındı.

Hüseyin Akay, sahada üreticiyle kurulan doğrudan temasın önemine vurgu yaparak, tarımın sahada öğrenilip geliştiğini ve üreticilerle birlikte daha güçlü bir tarım yapısı kurmayı hedeflediklerini ifade etti.

Programın ikinci durağı ise Yozgat’ın Yenifakılı ilçesi oldu. Burada çiftçi Mehmet Can’ın tarlasında gerçekleştirilen malçlı şeker pancarı ekim denemesi öne çıktı. Su tasarrufu sağlayan, toprak nemini koruyan ve verimliliği artıran bu yöntem, modern tarım uygulamaları kapsamında değerlendirildi. Program kapsamında yerel yöneticiler ve üreticilerle yapılan görüşmelerde, tarımda yenilikçi uygulamaların yaygınlaştırılması konusu ele alındı.

Heyet, incelemelerin ardından çiftçilerle bir araya gelerek üretim süreçleri ve beklentilere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Hüseyin Akay, yenilikçi uygulamaların maliyetleri düşürmeyi ve verimliliği artırmayı hedeflediğini belirterek, sürdürülebilir üretim anlayışının önemine dikkat çekti.

Ekim programının üçüncü durağı Kayseri’nin Sarıoğlan ilçesine bağlı Palas köyü oldu. Burada gerçekleştirilen programda, şeker pancarı ekimi yerinde incelenirken üreticilerle kapsamlı istişarelerde bulunuldu. Bölgenin tarımsal potansiyeli, üretim süreçleri ve üreticilerin beklentileri detaylı şekilde ele alındı.

Sarıoğlan ziyaretleri kapsamında ayrıca taşıyıcılar kooperatifi de ziyaret edilerek nakliye esnafıyla görüş alışverişinde bulunuldu. Tatılı köyünde gerçekleştirilen buluşmada ise çiftçilerin sorunları ve talepleri dinlenerek çözüm odaklı yaklaşım benimsendi.

Gerçekleştirilen programlarda öne çıkan ortak başlıklar; modern tarım tekniklerinin yaygınlaştırılması, üretim maliyetlerinin azaltılması ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının güçlendirilmesi oldu.

Kayseri Şeker yetkilileri, “Toprağa değer, üreticiye destek” anlayışıyla sahadaki çalışmaların devam edeceğini belirterek, sürdürülebilir tarımın hem üreticiye hem de ülke ekonomisine katkı sağlayacağını vurguladı.

Tarımda Kadın ve Genç İstihdamının Güçlendirilmesi Projesi kapsamında hazırlanan durum analizi raporunun saha bulgularına dayanarak tasarlanan eğitim programı, üreticilerin değişen iklim koşullarına uyum sağlaması, finansmana erişim becerilerinin geliştirilmesi ve dijital tarım uygulamalarına entegrasyonunun artırılmasını hedefliyor.

Programın ikinci durağı Edirne olurken, eğitimler Türkiye İş Bankası Tarım Bankacılığı Pazarlama Bölümü temsilcileri tarafından verildi. Katılımcılara iklim krizinin tarıma etkileri, doğru finansman yöntemleri, finansal okuryazarlık, tarım teknolojileri, dijitalleşme ve pazarlama konularında kapsamlı bilgiler aktarıldı.

Eğitimlerin, üreticilerin sadece mevcut üretim süreçlerini iyileştirmesine değil, aynı zamanda ürünlerini daha geniş pazarlara ulaştırabilmesine katkı sağlaması amaçlanıyor. Bu kapsamda finansal planlama, risk yönetimi ve dijital pazarlara erişim gibi başlıklar ön plana çıktı.

SKD Türkiye Genel Sekreteri Konca Çalkıvik, tarım sektörünün geleceği açısından bilgi temelli ve kapsayıcı bir dönüşümün önemine dikkat çekerek, kadın ve gençlerin üretim süreçlerinde daha etkin rol almasını desteklediklerini ifade etti. Çalkıvik, eğitimlerin sahadan gelen ihtiyaçlara doğrudan yanıt verdiğini ve farklı illerde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini belirtti.

Türkiye İş Bankası Tarım Bankacılığı Pazarlama Bölüm Müdürü Umut Yiğit ise tarımın geleceğinin bilgi, teknoloji ve finansal farkındalığın birleşimiyle şekilleneceğini vurguladı. Yiğit, verilen eğitimlerin üreticilerin bütçe yönetimi, doğru finansmana erişim ve sürdürülebilir büyüme konularında yetkinlik kazanmasına katkı sunduğunu ifade etti.

Proje kapsamında yürütülen eğitim serisinin, Türkiye genelinde kadın ve genç çiftçilerin tarım sektöründeki rolünü güçlendirmesi ve sürdürülebilir üretim modellerinin yaygınlaşmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Bu kapsamda, üreticilerin talebi üzerine Korkuteli ilçesine bağlı Küçükköy Mahallesi’nde büyükbaş hayvanların tırnak kesimi ve bakımı gerçekleştirildi. Belediye ekipleri tarafından yapılan uygulama hem üreticilerin iş yükünü azalttı hem de hayvan sağlığının korunmasına katkı sağladı.

Yetkililer, büyükbaş hayvanlarda düzenli tırnak bakımının yapılmaması durumunda yürüyüş bozuklukları, enfeksiyon ve verim kaybı gibi sorunların ortaya çıkabileceğine dikkat çekti. Yapılan açıklamada, özellikle süt ve et verimliliğinin hayvan sağlığıyla doğrudan ilişkili olduğu vurgulandı.

Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nda görevli veteriner sağlık teknisyeni Süleyman Çeliker, tırnak problemlerinin hayvanların hareket kabiliyetini azalttığını ve buna bağlı olarak yem tüketiminin düşmesiyle üretimde kayıplar yaşandığını ifade etti.

Çeliker, ücretsiz olarak sunulan tırnak bakım hizmetinin hem hayvan refahını artırdığını hem de üreticilerin ekonomik kayıplarını önlemeye yardımcı olduğunu belirtti.

Hizmetten yararlanan üretici Fatma Özçelik ise uygulamadan memnuniyetini dile getirerek, hayvanlarının tırnak sorunlarının belediye ekipleri tarafından yerinde ve ücretsiz şekilde giderildiğini söyledi. Özçelik, bu tür desteklerin üreticiler için önemli bir katkı sağladığını ifade etti.

Belediye ekipleri, özellikle yaz aylarında artış gösteren vektör kaynaklı riskleri azaltmak amacıyla yıl boyunca sahada aktif görev yapıyor. Yapılan uygulamaların temel amacının, insan sağlığını tehdit eden canlı popülasyonlarını çevre ve halk sağlığını riske etmeyecek seviyede kontrol altında tutmak olduğu ifade ediliyor.

Çalışmalarda, Dünya Sağlık Örgütü ve T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış biyosidal ürünler kullanılıyor. Yaklaşık 1600 saha personeli ile yürütülen mücadele faaliyetlerinin bilimsel yöntemlere dayalı olarak planlandığı ve düzenli denetimlerle sürdürüldüğü belirtildi.

Çevre Sağlığı Şube Müdürlüğü ekipleri, sadece yerleşim alanlarında değil aynı zamanda hayvancılıkla uğraşan vatandaşların bulunduğu işletmelerde de çalışmalar yürütüyor. Özellikle karasineklerle mücadele kapsamında ahır çevreleri, gübrelik alanlar, atık depolama noktaları ve organik atık birikintileri düzenli olarak ilaçlanıyor.

Açıklamada, karasineklerin hayvan refahını olumsuz etkilediği ve çeşitli hastalıkların yayılmasında risk oluşturduğu vurgulanırken, larva döneminde yapılan müdahalelerin sorunun kaynağında önlenmesi açısından kritik önem taşıdığı ifade edildi. Bu kapsamda hedef canlıya yönelik biyosidal ürünlerle üremenin engellenmesi amaçlanıyor.

Antalya Büyükşehir Belediyesi, yürütülen vektörle mücadele çalışmalarının hem kent genelinde yaşam kalitesini artırmayı hem de hayvancılık faaliyetlerinde verimliliği desteklemeyi hedeflediğini bildirdi.

Şirketin Grubu Başkanı ve CEO’su Hasan Abdullah Özkan, yaptığı açıklamada sürdürülebilir üretim hedefleri kapsamında yenilenebilir enerji yatırımlarına hız verdiklerini söyledi. Özkan, İzmir’de toplam 18,9 MW kapasiteli rüzgar enerjisi santrali (RES) yatırımıyla üretim süreçlerinde yüzde 100 temiz enerjiye geçmeyi hedeflediklerini belirtti.

Eksun Gıda’nın enerji dönüşümünü sürdürülebilirlik odağında şekillendirdiğini vurgulayan Özkan, bu yatırımların üretim süreçlerinde karbon ayak izini azaltmaya katkı sağlayacağını ifade etti.

Şirketin finansal performansına ilişkin bilgiler de paylaşan Özkan, net satış gelirinin 11,6 milyar TL seviyesine ulaştığını, brüt kârın ise yüzde 20,1 artışla 1,2 milyar TL’ye yükseldiğini açıkladı.

Dijitalleşme ve veri odaklı yönetim anlayışına dikkat çeken Özkan, üretimden sevkiyata kadar tüm süreçlerin ERP sistemleri ve yapay zekâ destekli analizlerle yönetildiğini söyledi.

Konya tesisine yapılan yatırımlar kapsamında depolama kapasitesinin 100 bin tona ulaştığını belirten Özkan, lisanslı depoculuk yatırımlarının tarımsal ürünlerin güvenli saklanmasına katkı sağladığını ifade etti.

Ar-Ge faaliyetlerine de değinen Özkan, Eksun Gıda’nın glütensiz ürünler, yeni un çeşitleri ve ekmek formülasyonları üzerine çalışmalar yürüttüğünü, üniversitelerle iş birlikleri yaptıklarını aktardı.

Şirketin sosyal sorumluluk projelerine de değinen açıklamada, kadınların üretime katılımını destekleyen atölyeler ve çocuklara yönelik eğitim projelerinin sürdürüldüğü belirtildi.

Eksun Gıda’nın 20’den fazla ülkeye ihracat gerçekleştirdiği ve Anadolu buğdayını küresel pazara taşıma hedefini sürdürdüğü ifade edildi.

Sidar, gıda sektörünün yüksek hijyen, kalite ve çalışan güvenliği standartları gerektirdiğini belirterek iş sağlığı ve güvenliğinin yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda kurumsal kültürün temel bir parçası olduğunu ifade etti.

Açıklamada, üretim süreçlerinde artan otomasyon, teknoloji kullanımı ve eğitim programlarının güvenli çalışma kültürünün gelişimine katkı sağladığı vurgulandı.

Kaan Sidar, iş sağlığı ve güvenliğinin üretim sürekliliğini doğrudan etkilediğini belirterek, bu alanın sürekli gelişim gerektirdiğini söyledi. TÜGİS’in üyelerine mevzuat takibi ve bilgilendirme çalışmalarıyla destek verdiğini aktardı.

Sidar ayrıca sahadaki basit önlemlerin önemli sonuçlar doğurduğunu belirtti. Paketleme hatlarında kayma riskinin azaltılması, uygun iş ayakkabısı kullanımı ve vardiya başı hatırlatmaların iş kazalarını önlemede etkili olduğunu ifade etti.

Dijital izleme sistemleri, otomasyon ve sensör teknolojilerinin riskli temasları azalttığını belirten Sidar, düzenli eğitimlerin çalışanların doğru refleksler kazanmasına yardımcı olduğunu söyledi.

“‘Sıfır kaza’ yaklaşımı her vardiyada yeniden hatırlanması gereken ortak bir sorumluluktur” ifadelerini kullandı.

Akıllı Tarımın Yükselişi

Günümüzde akıllı tarım uygulamaları, sensörler, drone’lar ve uydu görüntüleme teknolojileri ile desteklenmektedir. Bu sistemler sayesinde toprak nemi, hava koşulları ve bitki sağlığı gerçek zamanlı olarak izlenebilmektedir. Çiftçiler artık yalnızca sezgisel kararlarla değil, veri odaklı analizlerle üretim süreçlerini yönetmektedir.
Bu dönüşüm, tarımın daha sürdürülebilir ve kaynak verimli bir hale gelmesini sağlamaktadır. Özellikle su ve gübre kullanımının optimize edilmesi, hem maliyetleri düşürmekte hem de çevresel etkileri azaltmaktadır.

Yapay Zeka ile Verimlilik Artışı

Yapay zeka, tarım sektöründe verimliliği artıran en önemli teknolojilerden biri haline gelmiştir. AI algoritmaları, bitki hastalıklarını erken aşamada tespit ederek ürün kaybını minimize etmektedir. Aynı zamanda hasat zamanlaması, hava durumu tahminleri ve ürün verim analizleri de yapay zeka modelleri ile optimize edilmektedir.
Bu sistemler sayesinde çiftçiler daha doğru kararlar alarak üretim süreçlerini daha verimli hale getirebilmektedir.

Veri Bilimi ve Makine Öğreniminin Rolü

Tarımda yapay zeka uygulamalarının temelinde veri bilimi ve makine öğrenimi yer almaktadır. Data scientists, büyük veri setlerini analiz ederek tarımsal üretimle ilgili anlamlı içgörüler üretmektedir. Machine learning engineers ise bu verilerden öğrenen modeller geliştirerek tahminleme sistemleri oluşturmaktadır.
Bu teknolojiler sayesinde ürün verimi tahmin edilebilmekte, hastalık riskleri önceden belirlenebilmekte ve kaynak kullanımı optimize edilmektedir.

Teknoloji Yeteneklerine Artan İhtiyaç

Akıllı tarım sistemlerinin gelişmesi, teknoloji uzmanlarına olan ihtiyacı önemli ölçüde artırmıştır. IoT mühendisleri, veri bilimciler ve yapay zeka uzmanları bu dönüşümün merkezinde yer almaktadır. Ancak bu alandaki en kritik ihtiyaçlardan biri de güçlü yazılım mimarilerinin oluşturulmasıdır.
Büyük ölçekli tarım platformlarının güvenilir ve ölçeklenebilir olması için deneyimli mühendislik ekiplerine ihtiyaç duyulmaktadır.

Global İşe Alım ve Teknoloji Rekabeti

Tarım teknolojileri alanındaki hızlı büyüme, küresel ölçekte yetenek rekabetini de beraberinde getirmiştir. Nitelikli mühendis ve veri bilimcilerine olan talep, yerel pazarların ötesine geçmiştir.
Bu noktada top tech recruiting firms chicago gibi gelişmiş işe alım ekosistemleri, tarım teknolojisi şirketlerine global yeteneklere erişim konusunda önemli bir model sunmaktadır. Bu tür yapılar, doğru uzmanları daha hızlı ve verimli şekilde bulmayı mümkün kılmaktadır.

Yazılım Mimarisi ve Sistem Tasarımı

Tarımda yapay zeka çözümlerinin başarısı, güçlü yazılım altyapılarına bağlıdır. Büyük veri akışlarının yönetilmesi, sensörlerden gelen bilgilerin işlenmesi ve gerçek zamanlı analizlerin yapılması için sağlam sistem mimarileri gereklidir.
Bu nedenle best software architects for hire ihtiyacı giderek artmaktadır. Deneyimli yazılım mimarları, bu sistemlerin ölçeklenebilir, güvenli ve sürdürülebilir olmasını sağlamaktadır.

Geleceğe Bakış

Gelecekte tarım tamamen otonom sistemler, robotik makineler ve yapay zeka destekli karar mekanizmaları ile yönetilecektir. İnsan müdahalesi minimuma inerken verimlilik maksimum seviyeye çıkacaktır. Bu dönüşüm, gıda üretiminde devrim niteliğinde bir değişim yaratacaktır.

Sonuç

Tarımda yapay zeka kullanımı, üretim süreçlerini daha akıllı, verimli ve sürdürülebilir hale getirmektedir. Ancak bu dönüşümün başarısı, güçlü veri bilimi ekiplerine, makine öğrenimi uzmanlarına ve deneyimli yazılım mimarlarına bağlıdır. Global işe alım stratejileri ve ileri teknoloji yeteneklerine erişim, tarımın geleceğini şekillendiren en kritik unsurlar arasında yer almaktadır.

Raporda, dünya deniz yoluyla taşınan gübre ticaretinin yaklaşık üçte birinin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiği ve bu miktarın yıllık yaklaşık 16 milyon tona ulaştığı belirtildi. Bu kritik geçiş noktasındaki kesintilerin küresel arz üzerinde baskı oluşturduğu ifade edildi.

Mart ayında gübre fiyatlarının bu gelişmelere hızlı tepki verdiği kaydedildi. Üre fiyatı ton başına 725,6 dolara çıkarak bir önceki aya göre yüzde 53,7 artış gösterdi ve son dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Fosfat bazlı gübrelerden diamonyum fosfat (DAP) fiyatı ton başına 658,3 dolara yükselirken, potasyum klorür fiyatı da Şubat ayındaki 372,5 dolardan Mart ayında 380,6 dolara çıktı.

Genel olarak gübre fiyat endeksinin 2025’in son çeyreğinden 2026’nın ilk yarısına kadar yüzde 12’den fazla arttığına dikkat çekilen raporda, gübre maliyetlerindeki yükselişin çiftçi gelirlerini baskıladığı ve gelecekteki üretim üzerinde risk oluşturduğu vurgulandı.

Dünya Bankası, kısa vadede fiyatlarda belirgin bir düşüş beklemezken, özellikle üre ve azot bazlı gübrelerin fiyat artışını sürüklemeye devam edeceğini öngörüyor. Kurum, üre fiyatlarının yıl sonunda ton başına yaklaşık 675 dolar seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor.

Öte yandan raporda, doğal gaz fiyatlarının gerilemesi halinde 2027 yılında gübre fiyatlarında yüzde 25’e varan bir düşüş yaşanabileceği ifade edildi.

“İnovasyondan Eyleme: Su Dirençliliğini Güçlendirmek” ana temasıyla düzenlenen forum, küresel iklim krizi ve artan su stresiyle mücadele kapsamında uluslararası düzeyde önemli bir platform olarak öne çıkıyor. Etkinlik, İstanbul’un beşinci kez ev sahipliğinde, Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nda gerçekleştirilecek.

Tarım ve Orman Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı eşgüdümünde hazırlanan forum; Türkiye Su Enstitüsü, Devlet Su İşleri ve Su Yönetimi Genel Müdürlüğü başta olmak üzere ilgili kurumların katkısıyla planlandı.

COVID-19 pandemisi nedeniyle ara verilen forum, 2024 yılında Ulusal Su Kurulu kararıyla yeniden hayata geçirildi. Forumun, Türkiye’nin su yönetimi alanındaki uluslararası görünürlüğünü ve iş birliği kapasitesini artırması hedefleniyor.

Etkinliğe dünyanın farklı bölgelerinden 9 bakan ve 8 bakan yardımcısının yanı sıra çok sayıda akademisyen, uzman, kamu ve özel sektör temsilcisinin katılması bekleniyor. Ayrıca Birleşmiş Milletler kuruluşları ve uluslararası finans kurumlarının da forumda yer alacağı bildirildi.

Forum kapsamında su dirençliliği; su diyaloğu, iklim dirençli su yönetimi için finansman ve inovasyon, “Tek Su, Tek Sağlık” yaklaşımı ve su-enerji-gıda-ekosistem ilişkisi olmak üzere dört ana başlık altında ele alınacak.

Açıklamada, forumdan elde edilecek çıktının 2026 Birleşmiş Milletler Su Konferansı ve 2027 Dünya Su Forumu gibi uluslararası etkinliklere katkı sağlamasının beklendiği ifade edildi.

İstanbul Uluslararası Su Forumu’nun, sürdürülebilir su yönetimi, bilgi paylaşımı ve uluslararası iş birliğini teşvik etmeyi amaçlayan önemli bir platform olduğu vurgulandı.

Haberde, Hürmüz Boğazı’ndaki uzun süreli kapanma ve aşırı hava olaylarının tarım piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açtığı belirtiliyor. Bu gelişmeler, özellikle gübre maliyetlerindeki artış ve daha düşük hasat beklentileriyle birleşerek gıda enflasyonu risklerini artırıyor.

Bloomberg Tarım Spot Endeksi’nin art arda üçüncü ay yükselerek Kasım 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktığı ifade edilirken, bu durumun savaş öncesi dönemdeki bol arz ve yüksek stoklardan önemli bir kopuşa işaret ettiği vurgulandı.

Uzmanlara göre, özellikle gübreye bağımlı ürünler olan buğday ve mısır fiyatlarında belirgin artışlar yaşanıyor. Chicago borsasında işlem gören buğday fiyatlarının savaşın başlamasından bu yana çift haneli oranlarda yükseldiği, mısır fiyatlarının da son aylarda artış trendine girdiği aktarılıyor.

Küresel ölçekte çiftçilerin artan girdi maliyetleri nedeniyle ekim alanlarını daraltmak zorunda kaldığına dikkat çekilirken, ABD, Avustralya ve Rusya gibi önemli üretici bölgelerde kuraklık ve olumsuz hava koşullarının arzı daha da baskılayabileceği ifade ediliyor.

Analizde, enerji ve lojistik maliyetlerindeki yükselişin de tarım piyasaları üzerindeki baskıyı artırdığı belirtilirken, özellikle Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin küresel gıda zinciri üzerinde belirleyici rol oynamaya devam ettiği vurgulanıyor.

Uzmanlar, bu gelişmelerin ekmek, makarna ve bitkisel yağ gibi temel gıda ürünlerinin fiyatlarına da yansıyabileceği uyarısında bulunuyor.

Açıklamada, tahmin revizyonunun son haftalardaki yüksek sevkiyat temposu, ithalatçı ülkelerden gelen güçlü talep ve yeni hasat beklentilerindeki iyileşmeden kaynaklandığı belirtildi.

Analistlere göre, Mısır’a yapılan buğday sevkiyatları ülkenin kendi hasadına başlamasına rağmen yüksek seviyesini koruyor. Türkiye’nin beklenenden yüksek mısır ithalat kotası da bölgede talebin sürdüğüne işaret ediyor.

Yeni sezona ilişkin değerlendirmelerde, özellikle Rusya’nın güney bölgelerindeki olumlu üretim beklentilerinin ihracatı destekleyeceği ifade edildi. SovEkon, yılın ikinci yarısında da küresel talebin güçlü kalmasını bekliyor.

Buna karşılık, küresel arzın daralabileceği öngörüsü nedeniyle buğday fiyatlarının yüksek seyretmesi bekleniyor. Analistler, enerji ve gübre maliyetlerinin önümüzdeki aylarda yüksek kalabileceğine dikkat çekti. Ayrıca ABD’de kışlık buğdayın zayıf görünümü, Avrupa’da kuraklık etkisi ve El Nino’nun Avustralya ile Hindistan’da kuraklık riskini artırma ihtimali, üretim açısından önemli riskler arasında sıralandı.

Uzmanlar, buğday talebinin düşük esnekliğe sahip olduğunu ve birçok ithalatçının fiyatlardan bağımsız şekilde alım yapmak zorunda kalacağını vurguladı.

Diğer yandan, Rusagrotrans verilerine göre Rusya’nın 2025/26 sezonunda Temmuz-Mart dönemindeki buğday ihracatı 37,76 milyon tona ulaştı. Bu rakam, önceki sezona göre artış gösterirken rekor yıl olan 2023/24 seviyesinin altında kaldı.

Sektör temsilcileri, toplam tahıl ihracatının 60 milyon tona, buğday ihracatının ise 54 milyon tona ulaşabileceğini öngörüyor.

Öte yandan, Institute for Agricultural Market Studies, 2026/27 sezonu için buğday ihracat tahminini 46,5 milyon tona düşürdü. Bu revizyonun, Orta Rusya ve Volga bölgelerinde olumsuz hava koşulları nedeniyle tarla çalışmalarında yaşanan gecikmelerden kaynaklandığı ifade edildi.

Bu dönüşümle birlikte üretilecek yüksek proteinli ayçiçeği küspesinin büyük ölçüde hayvan yemi sektöründe kullanılması hedefleniyor. Şirketten yapılan açıklamada, modernizasyonun bölgesel bitkisel protein sektörünü güçlendireceği ve ithal yağlı tohum küspesine bağımlılığı azaltacağı vurgulandı.

Tesisin bulunduğu Saint-Nazaire bölgesinde ayçiçeği üretiminin son yıllarda artış gösterdiği belirtilirken, Cargill’in yerel çiftçiler ve tarım kooperatifleriyle iş birliğini genişletmeyi planladığı ifade edildi.

Yatırım projesi enerji dönüşümünü de kapsıyor. İşleme sonrası ortaya çıkan ayçiçeği kabukları, yeni kurulacak biyokütle kazanında yakıt olarak kullanılacak. Bu sayede tesisin yıllık doğal gaz tüketiminin 100 GWh’den fazla azaltılması ve karbon emisyonlarının yılda yaklaşık 20 bin ton düşürülmesi hedefleniyor. Şirket, toplamda tesis kaynaklı karbon emisyonlarını yüzde 90’a kadar azaltmayı öngörüyor.

Ayrıca fazla ayçiçeği kabuklarının tarımsal biyokütle peletine dönüştürülerek ısıtma sistemlerinde yakıt olarak değerlendirilmesi planlanıyor.

Projenin inşaat sürecinin Kasım 2026’da başlaması ve tesisin Mart 2029’da faaliyete geçmesi bekleniyor.

Cargill, 68 ülkede faaliyet gösteren ve tarım, gıda ve emtia ticaretinde dünyanın en büyük özel şirketlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Kombine yöntem daha etkili bulundu

Araştırma sonuçlarına göre, bu iki yöntemin birlikte uygulanması, yalnızca aktif karbon kullanımına kıyasla duman tadını gidermede daha başarılı sonuçlar verdi. Geliştirilen sistem, şarabın temel bileşenlerini koruyarak istenmeyen aromaları azaltmayı hedefliyor.

Şarabın aroması korunuyor

SCC distilasyonu sürecinde etanol ve bazı uçucu bileşenler ayrıştırılırken, şarabın su, asit, şeker ve tanen yapısı korunuyor. İşlem sonrası bileşenlerin yeniden birleştirilmesiyle daha belirgin meyvemsi aromalara sahip ve duman etkisi azaltılmış bir ürün elde ediliyor.

Sektör için kritik öneme sahip

Araştırmanın, özellikle iklim değişikliği ve orman yangınlarının etkilediği küresel şarap sektörü açısından önemli olduğu değerlendiriliyor. Duman tadı sorununun, üretim kalitesi üzerinde ciddi etkiler oluşturduğu biliniyor.

Ticari uygulama için hazırlık yapılıyor

Araştırmacılar, yöntemin ticari ölçekte uygulanabilirliğini test etmek için çalışmalarını sürdürüyor. Ayrıca üzüm bağlarında görülen hastalıkların da şarap kalitesini etkileyen önemli faktörler arasında yer aldığına dikkat çekiliyor.

Satış ve EBITDA artışı dikkat çekti

Açıklamaya göre şirketin toplam satışları %2 artışla 6,4 milyar dolara ulaştı. Faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr (EBITDA) ise yıllık bazda %5 artarak 1,4 milyar dolar seviyesine çıktı.

Bitki koruma ve tohum segmentinde artış

Bitki koruma ürünleri satışları %3 artışla 3,5 milyar dolara yükselirken, tohum satışları %7 artarak 1,5 milyar dolar oldu. Bu artışta özellikle Çin ve Avrupa pazarlarındaki olumlu koşullar etkili oldu.

Çin ve ADAMA performansı öne çıktı

Şirketin Çin birimi, tahıl ticareti faaliyetlerinden çıkışa rağmen %11’lik güçlü büyüme kaydederek 1,5 milyar dolara ulaştı. ADAMA birimi ise satışlarını %4 artırarak 1 milyar dolara çıkardı.

İnovasyon ve yeni nesil teknolojilere vurgu

Şirket açıklamasında, elde edilen sonuçların daha yüksek kârlılığa sahip ve inovasyon odaklı bir portföye geçişi yansıttığı belirtildi. Özellikle biyolojik çözümler ve yapay zekâ destekli agronomik uygulamaların ön plana çıktığı ifade edildi.

Mesleki deneyim ve sahaya hazırlık konuşuldu

Gerçekleşen ziyarette, veteriner hekimlik mesleğinde sahadaki uygulamalar, mesleki deneyimler ve mezuniyet sonrası süreçler ele alındı. Karşılıklı fikir alışverişi şeklinde geçen buluşmanın, öğrencilerin meslek hayatına hazırlanmasında yol gösterici olduğu ifade edildi.

Meslek rozetleri takdim edildi

Ziyaret sonunda Kars Veteriner Hekimleri Odası tarafından hazırlanan meslek rozetleri öğrencilere takdim edildi. Oda yönetimi, öğrencilerin nazik ziyaretinden duyulan memnuniyeti dile getirerek yaklaşan mezuniyetlerinin hayırlı olması temennisinde bulundu.

Meslek örgütlerinin sorumluluğuna vurgu

Açıklamada, 6343 sayılı “Türkiye’de Veteriner Hekimlik Mesleğinin İcrası” kanununun 15. maddesine dikkat çekilerek, veteriner fakültesi öğrencilerinin mesleğe hazırlanmasında meslek örgütlerinin önemli sorumlulukları bulunduğu hatırlatıldı.

Kars Veteriner Hekimleri Odası, meslektaş adaylarına destek vermeyi sürdüreceğini belirtti.

Rapora göre, iklim değişikliğinin etkisiyle yükselen sıcaklıklar tarımsal üretimden hayvancılığa, balıkçılıktan lojistik zincirlere kadar gıda sisteminin tüm bileşenlerini etkiliyor. Özellikle Güney Asya, Sahra Altı Afrika ve Latin Amerika’nın bazı bölgelerinde aşırı sıcaklıkların dış ortamda çalışmayı yılın önemli bir bölümünde riskli hale getirebileceği belirtiliyor.

BM Genel Sekreteri António Guterres, sıcaklık artışlarının fosil yakıt kullanımına bağlı iklim değişikliğinin doğrudan sonucu olduğunu vurgulayarak, küresel gıda güvenliğinin giderek daha kırılgan hale geldiğine dikkat çekti.

Analize göre, artan sıcaklıklar yalnızca üretim kapasitesini değil, aynı zamanda tarım iş gücünü ve küresel tedarik zincirlerini de baskı altına alıyor. Bu durumun uzun vadede gıda fiyatlarında artışa ve bazı bölgelerde gıda erişiminde ciddi sorunlara yol açabileceği ifade ediliyor.

Basra Körfezi ülkeleri, dünya azotlu gübre ihracatının önemli bir bölümünü karşılıyor. Ancak doğal gaz altyapısında yaşanan tahribat ve lojistik kesintiler nedeniyle karbamid üretiminde %55 ila %60 arasında düşüş yaşandığı belirtiliyor.

CRU Group verileri, üretim daralmasının küresel fiyatları hızla yukarı çektiğini ortaya koyarken, Bloomberg Intelligence küresel karbamid pazarının yaklaşık yarısının Körfez ülkelerine bağlı olduğunu vurguluyor.

Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların durmasıyla birlikte yüz binlerce ton gübre taşıyan gemilerin bölgede beklediği bildiriliyor.

Uzmanlara göre Rusya, ABD, Kanada ve Avrupa gibi üreticiler artan talebi karşılamada sınırlı kapasiteye sahip. Çin ise ihracatı kısıtlayarak üretimi iç pazara yönlendirmiş durumda.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, krizin küresel ekonomi üzerinde ciddi etkiler yaratabileceğini belirterek üç farklı senaryo açıkladı. Bu senaryolar arasında küresel büyümenin yavaşlaması, milyonlarca kişinin yoksulluğa sürüklenmesi ve küresel resesyon riski bulunuyor.

Uzmanlar, kısa vadede küresel karbamid açığının tamamen kapatılamayacağını, bunun da gıda üretiminde düşüş ve fiyat artışlarına yol açabileceğini ifade ediyor.

Araştırmada domates fideleri hem steril hem de doğal toprak koşullarında yetiştirildi ve farklı Trichoderma türleriyle (T. harzianum, T. virens ve kombinasyonları) işlendi. Kontrol grubunda ise steril su kullanıldı.

Bilim insanları, bitkilerin kök çevresindeki bakteri topluluklarını ve büyüme performansını detaylı şekilde analiz etti. Ayrıca toprak bakterilerinin ürettiği uçucu bileşiklerin hem Trichoderma türleri hem de zararlı Fusarium oxysporum mantarı üzerindeki etkileri incelendi.

Sonuçlara göre özellikle T. virens ve karışım uygulamalarında domates bitkilerinde belirgin bir büyüme artışı ve sürgün kütlesinde yükselme gözlemlendi. Aynı zamanda bazı bakteri türlerinin rizosferden uzaklaştığı, bazı yararlı bakterilerin ise yeniden dengelendiği tespit edildi.

Araştırma, toprak mikroorganizmaları arasındaki etkileşimin biyolojik mücadele etkinliğini doğrudan etkilediğini ortaya koyarken, gelecekte makine öğrenmesi destekli modellerle hangi koşullarda en yüksek verimin elde edilebileceğinin öngörülebileceğine dikkat çekti.

Biyolojik mücadele yöntemlerinin kimyasal pestisitlere alternatif olarak giderek daha fazla önem kazandığı ifade edildi.

Program, tohum ıslahı, hukuk ve tarımsal araştırma alanlarında çalışan uzmanların bilgi ve yetkinliğini resmileştirmeyi amaçlıyor.

Sertifika ile küresel tanınırlık hedefleniyor

Yeni UPOV PVP Sertifikası, katılımcıların uluslararası standartlara uygun bilgi seviyesine sahip olduğunu belgeliyor.

Sertifika sahipleri;

• Bitki çeşit koruma sistemlerine hakimiyet
• Uluslararası PVP standartları bilgisi
• Islah ve tohum sektöründe uzmanlık

gibi yetkinliklerini resmi olarak kanıtlayabiliyor.

“Uzmanlık sektörü güçlendirir” mesajı

UPOV Genel Sekreter Yardımcısı Yolanda Huerta, programın önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“Bitki çeşit koruma, onu uygulayan insanlar kadar güçlüdür. Bu sertifika, sektörde profesyonel uzmanlık için yeni bir uluslararası standart oluşturuyor.”

Kariyer ve sektör için yeni fırsatlar

Program, özellikle şu alanlarda çalışan profesyonellere açık:

• Tohum şirketleri
• Bitki ıslahçıları
• Tarım hukuku uzmanları
• PVP ofis çalışanları

Amaç, sektördeki uzmanların uluslararası ölçekte tanınmasını sağlamak ve kariyer gelişimini desteklemek.

Tarımsal inovasyon ve fikri mülkiyet bağlantısı

UPOV, bitki çeşitlerinin korunmasının yalnızca hukuki bir konu olmadığını, aynı zamanda tarımsal inovasyonun temel unsurlarından biri olduğunu vurguluyor.

Yeni sertifikasyon sistemi, küresel gıda güvenliği ve sürdürülebilir tarım için kritik rol oynayan bitki ıslahı süreçlerinin kalitesini artırmayı hedefliyor.

Küresel tarım sektöründe standartlaşma adımı

Uzmanlara göre bu adım, tohum ve bitki ıslahı sektöründe uluslararası standartlaşmayı güçlendirecek.

Özellikle farklı ülkelerdeki PVP uygulamalarının daha uyumlu hale gelmesi hem ticareti hem de inovasyonu destekleyebilir.

StoneX, daha önceki tahminlerini yukarı yönlü revize ederek üretimde güçlü bir artış beklentisini ortaya koydu.

İklim üretimi destekliyor

Habere göre Bahia’da yüksek yağış seviyeleri verimliliği artırırken, Mato Grosso’da da uygun hava koşulları pamuk gelişimini destekliyor.

Bu iki bölge, Brezilya pamuk üretiminin büyük bölümünü oluşturuyor ve ülkenin küresel pazardaki rekabet gücünü belirliyor.

Mato Grosso kritik rol oynuyor

Mato Grosso’da hektar başına verimliliğin 1,88 ton seviyesine çıkması bekleniyor. Bu eyalet, Brezilya’nın toplam pamuk üretiminin en büyük payına sahip bölge olarak öne çıkıyor.

Bahia ise, alan daralmasına rağmen tarihin en yüksek ikinci üretim seviyesine yaklaşan performans sergiliyor.

Küresel pamuk piyasasında Brezilya etkisi

Brezilya, son yıllarda pamuk ihracatında dünya liderleri arasında yer alıyor. Artan üretim, küresel arzı artırarak fiyat dengelerini de etkiliyor.

Uzmanlara göre Brezilya’nın üretim artışı, özellikle Asya ve Avrupa tekstil sanayileri için kritik önemde.

Belirsizlikler devam ediyor

StoneX analistleri, üretim artışına rağmen nihai sonuçların hava koşullarına bağlı olduğunu vurguluyor. Özellikle Mato Grosso’nun güney ve batı bölgelerinde yağış düzeni belirleyici olacak.

Ayrıca küresel talep dinamikleri ve ihracat temposu da sezonun genel performansını şekillendirecek.

İhracat güçlü seyrini koruyor

Tahminlere göre Brezilya’nın pamuk ihracatı 3,1 milyon ton seviyesinde gerçekleşecek. Bu da ülkenin küresel pamuk ticaretindeki güçlü konumunu koruduğunu gösteriyor.

Sektör temsilcileri, özellikle ekmeklik kaliteye sahip buğdayın piyasada sınırlı olduğunu ve bunun arz sıkıntısı yarattığını belirtiyor.

Miktar var, kalite yok

Arjantin Un Sanayicileri Federasyonu (FAIM) Başkanı Diego Cifarelli, hasadın güçlü olmasına rağmen kalite sorununun belirleyici olduğunu vurguladı.

Cifarelli’ye göre, kampanyanın başından itibaren kalite problemleri bilinse de, rekor üretime rağmen arz sıkıntısı yaşanacağı öngörülmedi.

Un sanayisi, özellikle panifikasyon (ekmeklik) özellik taşıyan buğday bulmakta zorlanıyor.

Milling artışı üretimi takip etmiyor

Resmi verilere göre, 2025/26 sezonunun ilk dört ayında buğday işleme (milling) miktarı 1,96 milyon ton seviyesinde kaldı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre sadece %1 artış anlamına geliyor.

Bu durum, üretimdeki güçlü artışa rağmen iç piyasada beklenen hareketliliğin oluşmadığını gösteriyor.

İhracat baskısı ve piyasa dengesi

Verilere göre, ihracatçılar 15 Nisan itibarıyla 14,47 milyon ton buğday alımı gerçekleştirirken, un sanayisinin alımı yaklaşık 2,60 milyon ton seviyesinde kaldı.

Bu fark, iç piyasa ile ihracat arasında rekabet yaratarak kaliteli buğdayın sanayiye ulaşmasını zorlaştırıyor.

Fiyat artmasına rağmen ürün bulunamıyor

Sektör temsilcileri, un sanayisinin kaliteli buğday için piyasa ortalamasının üzerinde fiyat teklif etmesine rağmen yeterli arz oluşmadığını belirtiyor.

Bu durum, piyasada yalnızca fiyatın değil, kalite ve stok davranışlarının da belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.

Olası nedenler: Stoklama ve alternatif ürünler

Uzmanlara göre arz sıkıntısının arkasında birkaç önemli faktör bulunuyor:

• Üreticilerin yüksek gelir nedeniyle mısır satışına yönelmesi
• Buğdayın fiyatının girdilere göre cazibesini yitirmesi
• Üreticilerin daha iyi fiyat beklentisiyle ürünü elde tutması

Bu faktörler, piyasada “görünür üretim” ile “erişilebilir arz” arasındaki farkı büyütüyor.

Sanayi için risk büyüyor

Arjantin Tarım Bakanlığı, 2025/26 sezonunda buğday işleme miktarının 7,2 milyon ton seviyesine çıkmasını öngörüyor. Ancak mevcut koşulların sürmesi halinde bu hedefin yakalanamayabileceği ifade ediliyor.

Sektör temsilcileri, bu durumun istihdam ve katma değer üretimi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.

Zelenskiy, bu ticaret için “Bu, meşru bir iş değildir ve olamaz” ifadelerini kullanırken, İsrail makamlarının gemilerin taşıdığı yükten habersiz olamayacağını savundu.

Diplomatik gerilim tırmanıyor

Kiev yönetimi, söz konusu gelişmeler üzerine İsrail’in Ukrayna büyükelçisini Dışişleri Bakanlığı’na çağırarak resmi protesto notası iletti.

Ukrayna, işgal altındaki bölgelerde üretilen tüm tahılı “çalıntı” olarak değerlendiriyor ve bu ürünlerin uluslararası pazarlara taşınmasına karşı çıkıyor.

Yaptırım hazırlığı gündemde

Zelenskiy yönetimi, bu ticaretten kazanç sağlayan kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırım paketi hazırlığında olduğunu açıkladı.

Ukrayna ayrıca, bu tür sevkiyatların Rusya’nın savaş ekonomisine katkı sağladığını ve uluslararası hukuk açısından sorunlu olduğunu vurguluyor.

İsrail iddiaları reddetti

İsrail tarafı ise Ukrayna’nın iddialarını kabul etmedi.

İsrail Dışişleri Bakanı, Kiev’in söz konusu tahılın “çalıntı” olduğuna dair yeterli kanıt sunmadığını belirterek, iddiaların resmi hukuki kanallar üzerinden iletilmesi gerektiğini ifade etti.

Ayrıca geminin henüz limana resmi giriş yapmadığı ve doğrulama sürecinin tamamlanmadığı da açıklandı.

Tahılın izlenmesi zorlaşıyor

Uzmanlara göre, savaş koşullarında tahılın menşei zaman zaman net şekilde belirlenemiyor.

Karadeniz üzerinden taşınan ürünlerin farklı yüklerle karıştırılması, “çalıntı tahıl” iddialarının doğrulanmasını zorlaştıran faktörler arasında gösteriliyor.

Küresel gıda ticaretine etkisi

Bu gelişme, yalnızca diplomatik bir kriz değil; aynı zamanda küresel gıda ticaretinde şeffaflık ve izlenebilirlik tartışmalarını da yeniden gündeme taşıdı.

Avrupa Birliği de konuya ilişkin endişelerini dile getirirken, Rusya’nın savaş ekonomisine dolaylı destek sağlayabilecek ticari faaliyetlere karşı yaptırım seçeneklerini değerlendirdiğini açıkladı.

Cepea (Centro de Estudios Avanzados en Economía Aplicada) ve CNA verilerine göre, sektörün toplam büyüklüğü 3,20 trilyon real olarak hesaplandı. Bunun yaklaşık 2,06 trilyon reali tarım, 1,14 trilyon reali ise hayvancılık faaliyetlerinden oluştu.

Büyümenin arkasında üretim ve fiyat artışı var

2025 boyunca kaydedilen güçlü performans hem üretim artışı hem de reel fiyatlardaki yükselişten beslendi. Özellikle 2024’ün ikinci yarısında başlayan büyüme trendi, 2025 yılı boyunca devam etti.

Ancak yılın ikinci yarısında emtia fiyatlarında yaşanan düşüşler, büyüme hızında bir miktar yavaşlamaya yol açtı.

Tarım ve hayvancılıkta güçlü performans

Sektörün alt kırılımlarına bakıldığında:

• Birincil üretim (tarım + hayvancılık) %17 büyüdü
• Tarımsal üretimde özellikle mısır ve kahve öne çıktı
• Hayvancılıkta üretim ve fiyat artışı büyümeyi destekledi

Sanayi tarafında ise daha karmaşık bir tablo oluştu:

• Tarımsal sanayi %3,3 daraldı
• Hayvancılık sanayi %36,5 büyüdü
• Tarımsal hizmetler %13,7 artış gösterdi

Tarımın ekonomideki ağırlığı artıyor

Veriler, Brezilya’da agro sanayi sektörünün yalnızca üretim değil, ekonomik yapı açısından da kritik bir rol oynadığını ortaya koyuyor.

Sektörün GSYH içindeki payı 2024’te %22,9 seviyesindeyken, 2025’te %25’in üzerine çıkarak ekonominin dörtte birinden fazlasını oluşturdu.

Bu durum, tarım ve agro sanayinin Brezilya ekonomisindeki stratejik konumunu daha da güçlendirdi.

Küresel rekabette tarım politikalarının etkisi

Haberde dikkat çekilen bir diğer unsur ise tarım politikalarının etkisi. İhracat üzerindeki vergi yükünün sınırlı olduğu Brezilya’da, üretim ve ihracat odaklı yapı agro sanayinin büyümesini destekleyen temel faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Bu model, küresel tarım rekabetinde ülkeler arasındaki farkı belirleyen unsurların başında geliyor.

Uzmanlara göre bu büyüme, geçici bir artış değil; küresel gıda sisteminde yaşanan yapısal dönüşümün bir sonucu. Özellikle bitkisel proteinlere yönelim ve sürdürülebilir üretim arayışı bu artışı destekliyor.

Tüketim alışkanlıkları değişiyor

Bakliyat üretimindeki yükselişin arkasında üç temel faktör öne çıkıyor:

• Bitkisel protein tüketiminin artması
• Sağlıklı beslenmeye yönelik farkındalığın yükselmesi
• Sürdürülebilir tarım sistemlerine geçiş ihtiyacı

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) yetkililerine göre bakliyatlar hem yetersiz beslenmeyle mücadelede hem de gıda güvenliğinin sağlanmasında kritik rol oynuyor.

Tarımda sürdürülebilirliğin anahtarı

Bakliyatlar yalnızca tüketim tarafında değil, üretim açısından da stratejik bir konumda bulunuyor.

Bu ürünler:

• Topraktaki azotu bağlayarak gübre ihtiyacını azaltıyor
• Toprak verimliliğini artırıyor
• Tarımsal üretimde maliyetleri düşürüyor

Ayrıca fosfor gibi sınırlı kaynakların daha verimli kullanılmasına katkı sağlıyor. Bu özellikleriyle bakliyatlar, iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir araç olarak görülüyor.

Sağlık ve beslenmede kritik rol

Bakliyatlar; yüksek protein, lif, vitamin ve mineral içeriğiyle dengeli beslenmenin temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Araştırmalar, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının yaygınlaşmasıyla birlikte kronik hastalıkların önemli bir kısmının önlenebileceğini ortaya koyuyor. Bu noktada bakliyatlar hem uygun maliyetli hem de besleyici bir alternatif sunuyor.

Avrupa’da tüketim yüksek, üretim yetersiz

Haberde Avrupa özelinde dikkat çeken bir diğer unsur ise tüketim-üretim dengesizliği. Özellikle İspanya gibi ülkelerde bakliyat tüketimi yüksek olmasına rağmen üretimin iklim koşullarına bağlı olarak dalgalı seyretmesi, ithalat ihtiyacını artırıyor.

Geleceğin stratejik ürünü: bakliyat

Bakliyatlar; sürdürülebilirlik, sağlık ve gıda güvenliği gibi üç kritik alanı bir araya getiriyor.

Uzmanlara göre bu ürünler:

• Tarımsal üretimin çevresel etkisini azaltıyor
• Gıda arz güvenliğini destekliyor
• Küresel beslenme sisteminde stratejik rol üstleniyor

Bu nedenle bakliyat üretimindeki artış, yalnızca tarımsal bir gelişme değil, aynı zamanda küresel bir dönüşümün göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Bu üretim, ülkenin sekiz farklı eyaletinde 1.000’den fazla parselde gerçekleştiriliyor. Yeni kampanyada elde edilen hacmin, önceki sezona kıyasla yaklaşık üç kat arttığı belirtiliyor.

Üretilen yağ Avrupa’ya ihraç edildi

Şirket tarafından üretilen bitkisel yağlar, Aralık-Ocak döneminde Avrupa’ya gönderildi. Bu ürünlerin, özellikle ikinci nesil biyoyakıt üretiminde kullanılacağı ifade ediliyor.

İkinci nesil biyoyakıtlar, gıda dışı hammaddelerden elde edilmesi ve daha düşük emisyon değerleri sunması nedeniyle küresel enerji dönüşümünde kritik bir rol oynuyor.

Karbon ayak izi artık ticari bir kriter

Bunge’un yürüttüğü program, yalnızca üretim artışıyla değil, aynı zamanda karbon yönetimiyle de öne çıkıyor. Şirketin uyguladığı rejeneratif tarım modeli, karbon emisyonlarını azaltmayı ve bazı durumlarda toprağa karbon bağlamayı hedefliyor.

Avrupa Birliği düzenlemelerine göre biyoyakıt üretiminde kullanılan hammaddelerin belirli emisyon standartlarını karşılaması gerekiyor. Bu nedenle düşük karbon ayak izine sahip tarımsal ürünler, küresel pazarda daha yüksek katma değer yaratıyor.

Boş tarım alanları ekonomik değere dönüştürülüyor

Programın dikkat çeken yönlerinden biri de normalde “nadas” olarak bırakılan alanların üretime kazandırılması. Kolza, camelina ve aspir gibi ürünler, bu boş dönemlerde ekilerek hem gelir sağlıyor hem de toprak sağlığını iyileştiriyor.

Bu yaklaşım, üretim sistemine ek yük getirmeden sürdürülebilirliği artıran bir model olarak öne çıkıyor.

Küresel enerji dönüşümünde tarımın rolü büyüyor

Biyoyakıt talebindeki artış, tarım sektörünü enerji dönüşümünün önemli bir parçası haline getiriyor. Özellikle düşük karbon sertifikalı ürünler, Avrupa başta olmak üzere birçok pazarda stratejik önem kazanmış durumda.

Bunge’un Arjantin’deki bu hamlesi, tarım ve enerji sektörleri arasındaki entegrasyonun hızlandığını gösteriyor.

Bakan Yumaklı, modern altyapı ve teknolojik dönüşüm hedefleri doğrultusunda tarımsal üretimin artırılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirterek, “Bereketin Yüzyılı’nı inşa etmeye devam ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Açıklamaya göre; makine parklarından et, süt, yumurta ve kanatlı eti üretimine kadar uzanan geniş bir yelpazede projeler destek kapsamına alındı. Bu projeler için toplam 2,5 milyar TL hibe desteği sağlanacak.

Desteklenen projelerin hayata geçirilmesiyle birlikte, yaklaşık 4 milyar TL değerinde yatırımın ülke ekonomisine kazandırılması hedefleniyor. Söz konusu yatırımların, özellikle kırsal kalkınma, üretim kapasitesinin artırılması ve tarım sektöründe modernizasyon açısından önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Bakan Yumaklı açıklamasında, sağlanan desteklerin üreticilere ve ülke ekonomisine hayırlı olması temennisinde bulundu.

Bünyesinde 12 ihracatçı birliği bulunan EİB’de 9 birlik ihracatını artırırken, 3 birlik gerileme yaşadı. Sanayi, tarım ve madencilik sektörleri ihracat performansıyla öne çıktı.

Sanayi ürünleri ihracatı yüzde 25 artışla 570 milyon dolardan 714 milyon dolara yükselirken, tarım sektörleri ihracatı yüzde 9 artışla 567 milyon dolardan 617 milyon dolara çıktı. Madencilik sektörü ise yüzde 9 artışla 112 milyon dolardan 122,5 milyon dolara ulaştı.

EİB içinde en yüksek ihracat performansını Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği gösterdi. Birlik ihracatını yüzde 20 artırarak 245 milyon dolara çıkardı ve liderliğini sürdürdü.

Gıda sektörleri içinde öne çıkan Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, ihracatını yüzde 26 artırarak 170,7 milyon dolara yükseltti ve en yüksek artış oranına imza attı.

Ege Maden İhracatçıları Birliği 122,5 milyon dolar ihracatla üçüncü sırada yer alırken, Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği yüzde 13 artışla 115 milyon dolara ulaştı.

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği yüzde 5 artışla 91 milyon dolara çıkarken, Ege Tütün İhracatçıları Birliği yüzde 4 artışla 77,5 milyon dolar ihracat gerçekleştirdi.

Buna karşın Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği ihracatında yüzde 4 düşüş yaşandı.

Ege Bölgesi genelinde ise ihracat yüzde 19 artarak 2 milyar 635 milyon dolara yükseldi. İzmir, Manisa ve Denizli bölgenin en yüksek ihracat yapan illeri oldu.

EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, ihracat artışında çalışma günü farkı, kur etkisi ve küresel sipariş kaymalarının etkili olduğunu belirterek, artışın kalıcı olması için üretim ve ihracatın kesintisiz devam etmesi gerektiğini ifade etti.

Türkiye’de 42 yıldır Dardanel kalitesi ve güvencesiyle tüketiciyle buluşan ton balığı, yüksek besin değeri ve pratik tüketim avantajı ile sağlıklı beslenmede önemli bir alternatif olarak öne çıkıyor.

Dardanel, doğal avcılıkla elde edilen ton balığını ileri üretim teknolojileri ve kalite standartlarıyla işleyerek tüketiciye sunuyor. Şirket, ton balığını yalnızca pratik bir gıda ürünü değil, aynı zamanda bilinçli beslenme tercihlerini destekleyen değerli bir besin olarak konumlandırıyor.

Yüksek Protein ve Omega-3 Kaynağı

Ton balığı, içerdiği yüksek protein ve omega-3 yağ asitleriyle dengeli beslenmeye katkı sağlıyor. Bir kutu Dardanel Zeytinyağlı Ton Balığı, 21,3 gram protein ve 101 mg Omega-3 içeriyor. Ayrıca doğal selenyum içeriğiyle antioksidan özellikleri destekliyor.

Türkiye’de kişi başı ton balığı tüketiminin artması, bu besine yönelik farkındalığın yükseldiğini gösteriyor.

Kalite, Güven ve İzlenebilirlik

Dardanel, Friend of the Sea ve Dolphin Safe sertifikalarıyla sürdürülebilir balıkçılığı destekliyor. 2017 yılından bu yana kullanılan “Balığını Sorgula” sistemi ile tüketiciler ürünün avlanma bölgesi ve tür bilgilerine ulaşabiliyor.

Sofralarda Sağlık ve Lezzet

Ton balığı; salata, sandviç ve makarna gibi birçok tarifte kullanılabilen pratik yapısıyla günlük yaşamda sağlıklı öğün alternatifleri sunuyor. Dardanel, uzun yıllara dayanan üretim tecrübesiyle sağlıklı beslenme bilincinin artmasına katkı sağlamayı sürdürüyor.

Fuar kapsamında düzenlenen “Zeytinin Yolculuğu: Kalite, Verim ve Gelecek” panelinde zeytincilikte kalite, verimlilik ve sürdürülebilir üretim modelleri ele alındı. Panelde kooperatif temsilcileri, akademisyenler ve kamu yöneticileri bir araya geldi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanı Bülent Üngür, zeytinin İzmir için stratejik bir üretim alanı olduğunu belirterek, kooperatiflerin güçlendirilmesinin yerel kalkınma açısından kritik olduğunu ifade etti. Üngür, belediyenin tarımsal desteklerinin 2026 yılında 1,4 milyar TL seviyesine ulaştığını ve kooperatiflerden yapılan alımların yüz milyonlarca lirayı bulduğunu söyledi.

Gödence Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Çağatay Özcan Kokulu ise İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin üreticiyle doğrudan temas kuran yaklaşımının Türkiye için örnek bir model olduğunu ifade etti.

Tarım ve Orman Bakanlığı Zeytincilik Araştırma Enstitüsü’nden Dr. Ayla Mumcu, zeytin hasadının kalite üzerindeki belirleyici etkisine dikkat çekerek, doğru hasat zamanının ürün kalitesini doğrudan etkilediğini vurguladı.

Bademli Kooperatifi Başkanı Hurşit Nallı ise üretim kadar işleme süreçlerinin de kalite zincirinin önemli bir parçası olduğunu belirtti.

Fuar kapsamında süt, peynir ve şarap üretim zincirlerine ilişkin oturumlar da düzenlendi. Uzmanlar, üretimden tüketime uzanan süreçte kooperatiflerin rolü, sürdürülebilirlik, dijitalleşme ve gıda güvenliği konularını değerlendirdi.

Mutfak Atölyesi etkinliklerinde ise Ege mutfağının yerel ürünleri şefler tarafından yaratıcı tariflerle ziyaretçilere sunuldu. Atölye, bölgesel gastronomi mirasını öne çıkaran uygulamalarıyla dikkat çekti.

Fuarın ilk panelinde “Topraktan Markaya: Tarımın Dönüşen Gücü ve Gelecek Vizyonu” başlığıyla tarımda markalaşma, katma değerli üretim ve sektörün geleceği değerlendirildi.

Tarımda yapısal sorunlar ve markalaşma

Tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım, Türkiye’de tarımın yapısal sorunları çözülmeden markalaşma sürecinin ilerlemesinin zor olduğunu ifade etti. Yıldırım, üreticinin temel gündeminin maliyet ve destekler olduğunu, bu nedenle katma değerli üretime geçişin geciktiğini belirtti.

Zeytinyağında üretim ve ihracat vurgusu

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Rahmi Balsarı, Türkiye’nin dünya zeytinyağı üretiminde önemli bir paya sahip olduğunu belirterek iç tüketimin artırılmasının ve markalı ihracatın önemine dikkat çekti.

Tarımda fiyat dengesizliği ve değer zinciri

İzmir Ticaret Odası Meclis Üyesi Günay Baysal, tarım sektöründe girdi maliyetleri, üretici fiyatları ve tüketici fiyatları arasındaki dengesizliğe dikkat çekerek, ürünlerin markalaşma ve hikâyeleştirme yoluyla katma değer kazanması gerektiğini vurguladı.

Tariş’ten markalaşma örneği

Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Tic. A.Ş. Genel Müdürü Cengiz Dikmen, markalaşma sürecinde kalite standardizasyonu, üretim altyapısının güçlendirilmesi ve ihracat odaklı stratejilerin önemini anlattı.

Gıda teknolojileri ve kalite

İkinci panelde gıdada kalite ve katma değer konusu ele alındı. Uzmanlar, üretim süreçlerinde teknoloji ve bilimsel analizlerin kaliteyi doğrudan etkilediğini belirtti.

Genç girişimciler sektöre yön veriyor

Üçüncü panelde ise tarım ve gıda sektöründe genç girişimcilerin rolü değerlendirildi. Katılımcılar, sürdürülebilir üretim modelleri ve yenilikçi girişimlerin sektörün geleceğini şekillendirdiğini ifade etti.

Gübre arzında jeopolitik risk

Haberde, özellikle azot bazlı gübrelerin üretiminde kullanılan doğal gaz ve enerji kaynaklarına erişimin bölgedeki çatışmalar nedeniyle risk altında olduğu belirtiliyor. Orta Doğu’nun küresel gübre ticaretindeki kritik rolü, arz güvenliğine yönelik endişeleri artırıyor.

Tedarik zinciri kırılganlığı

Revista Agricultura’ya göre, bölgedeki lojistik ve enerji akışındaki aksaklıklar, gübre sevkiyatlarını doğrudan etkileyebilecek potansiyel bir risk unsuru oluşturuyor. Bu durum, özellikle ekim sezonları öncesinde küresel tarım piyasaları açısından önem taşıyor.

Fiyat baskısı devam ediyor

Haberde ayrıca, gübre fiyatlarının zaten yüksek seviyelerde seyrettiği ve mevcut jeopolitik gelişmelerin bu baskıyı daha da artırabileceği ifade ediliyor. Enerji maliyetleri ile gübre üretimi arasındaki güçlü bağlantı, fiyat oynaklığını artıran temel faktör olarak öne çıkıyor.

Küresel tarıma etkisi

Uzmanlara göre, gübre arzındaki olası kesintiler yalnızca üretim maliyetlerini değil, aynı zamanda küresel gıda üretimini ve verimliliği de etkileyebilecek potansiyele sahip.

Tarım gelirinde yüksek vergi payı

Analize göre, bu oran Arjantin tarım sektöründe devletin ekonomik payının önemli seviyelerde kaldığını ortaya koyuyor. Vergi yükü; ihracat kesintileri, gelir vergileri ve sektöre özgü düzenlemelerden oluşuyor.

Sektörde maliyet baskısı tartışması

Tarım üreticileri açısından bu oran, özellikle küresel emtia fiyatlarındaki dalgalanmalarla birlikte değerlendirildiğinde, kârlılık üzerinde baskı oluşturduğu yönünde yorumlanıyor.

Ekonomi politikalarının etkisi

Milei yönetiminin kamu harcamalarını azaltma ve vergi sistemini yeniden düzenleme hedeflerine rağmen, tarım sektöründe vergi yükünün halen yüksek seviyelerde olduğu ifade ediliyor.

Uzmanlara göre bu durum, hem ihracat rekabet gücünü hem de üretim kararlarını doğrudan etkileyebilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.

Haberde yer alan USDA verileri, özellikle tahıl ve yağlı tohum üretiminde çiftçilerin daha düşük maliyetli ürünlere yöneldiğini gösteriyor. Bu eğilim, küresel girdi maliyetlerindeki artış ve piyasa belirsizlikleriyle birlikte değerlendiriliyor.

Çiftçiler ekim kararlarını değiştiriyor

USDA’nın saha verilerine göre çiftçiler, artan gübre ve yakıt maliyetleri nedeniyle daha az maliyet gerektiren ürünlere yöneliyor. Bu durum özellikle mısır ve buğday gibi yüksek girdi gerektiren ürünlerde ekim alanlarının daralmasına neden oluyor.

Buna karşılık soya fasulyesi gibi daha düşük maliyetli ürünlerde üretim eğilimi artıyor.

Veri güvenilirliği tartışmaları

Haberde ayrıca USDA’nın veri toplama süreçlerine ilişkin tartışmalara da yer veriliyor. Son yıllarda çiftçi anketlerine katılım oranının düşmesi, bazı tarımsal istatistiklerin güvenilirliği konusunda endişeleri artırıyor.

Tarım piyasalarında işlem yapan kurumlar, bu verilerin fiyat oluşumunda kritik rol oynadığını ve küçük sapmaların bile küresel emtia piyasalarını etkileyebildiğini belirtiyor.

Küresel piyasalara etkisi

USDA verilerindeki değişimlerin yalnızca ABD iç piyasasını değil, aynı zamanda küresel tahıl ve yağlı tohum piyasalarını da etkilediği ifade ediliyor. Özellikle ihracat beklentileri ve stok tahminleri, fiyat dalgalanmalarının temel belirleyicileri arasında yer alıyor.

Yakıt ve gübre maliyetlerine müdahale

Kararın temelinde, son dönemde özellikle yakıt ve gübre fiyatlarında yaşanan keskin artış yer alıyor. Bu artışların üretim maliyetlerini ciddi şekilde yükseltmesi nedeniyle Avrupa Birliği, devlet desteklerine esneklik getirdi.

Yeni düzenleme kapsamında ülkeler, çiftçilere ve ilgili sektörlere doğrudan mali destek sağlayabilecek.

Tarım sektörü öncelikli alan

Düzenlemeden en çok etkilenecek sektörlerin başında tarım geliyor. Gübre ve enerji maliyetlerinin üretim üzerindeki baskısı nedeniyle birçok ülkede çiftçi gelirlerinin korunması hedefleniyor.

Destek mekanizması, özellikle gıda arz güvenliğini koruma amacıyla kritik görülüyor.

Geçici uygulama ve mali sınır

Söz konusu desteklerin geçici olduğu ve AB bütçe disiplin kuralları çerçevesinde uygulanacağı belirtiliyor. Ülkeler, belirlenen kriterler kapsamında doğrudan ödeme veya maliyet telafi mekanizmaları kullanabilecek.

ASAJA: “Sektör için tehlikeli bir emsal”

Tarım örgütü ASAJA, söz konusu kararı “benzeri görülmemiş” olarak nitelendirirken, bunun üreticiler açısından ciddi ekonomik kayıplara yol açabileceğini savundu.

ASAJA’ya göre bu karar, pancar üretiminde uzun yıllardır süregelen üretici-sanayi iş birliğini zedeleyebilecek bir dönüm noktası niteliği taşıyor.

Sözleşme modeli tartışmanın merkezinde

Haberde, anlaşmazlığın merkezinde “paylaşımlı sözleşme” modeli yer alıyor. Bu model kapsamında bazı üreticilerin üretim süreçlerini şirket teknik ekiplerine devrettiği, ancak beklentilerin karşılanmaması üzerine söz konusu arazilerin “verimsiz” kabul edildiği belirtildi.

Bu durum, ilgili üreticilerin üretim zincirinin dışında kalmasına neden oldu.

Azucarera: “Karar ekonomik gerekçelere dayanıyor”

Şirket ise söz konusu üreticilerin düşük verim nedeniyle ekonomik olarak sürdürülebilir olmadığını savundu.

Azucarera’ya göre, hektar başına 20–40 tonluk verimler maliyetleri karşılamadığı için sözleşme yapılmaması, hem üreticiyi zarardan korumak hem de yasal düzenlemelere uymak açısından gerekli bir adım.

Ayrıca şirket, bu kararın sınırlı sayıda üreticiyi kapsadığını ve toplam ekim alanında artış yaşandığını ifade etti.

PAC destekleri ve gelir riski

Haberde, sözleşme dışı kalan üreticilerin yalnızca gelir kaybı değil, aynı zamanda Avrupa Birliği’nin Ortak Tarım Politikası (PAC) kapsamındaki destekleri kaybetme riskiyle de karşı karşıya olduğu vurgulandı.

Bu durum, üreticilerin finansal sürdürülebilirliğini doğrudan etkileyebilecek kritik bir unsur olarak öne çıkıyor.

Sektörde yapısal tartışma derinleşiyor

Uzmanlara göre yaşanan kriz, yalnızca bir sözleşme anlaşmazlığı değil; aynı zamanda fiyatlar, maliyetler ve tarım politikaları arasındaki dengenin sorgulandığı daha geniş bir yapısal soruna işaret ediyor.

Taraflar arasındaki görüş ayrılığı sürerken, sektörün geleceği açısından kamu otoritelerinin rolü de tartışma konusu olmaya devam ediyor.

Üretimde yıllık ve çeyreklik düşüş

Söz konusu üretim, bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık %2,7, 2025’in son çeyreğine göre ise %1,5 oranında azaldı.

Böylece ABD’de un üretimi, üst üste beş çeyrektir yıllık bazda düşüş gösterdi.

Kapasite kullanımında gerileme

ABD’de un değirmenlerinin kapasite kullanım oranı 2026’nın ilk çeyreğinde %84,7 olarak gerçekleşti. Bu oran, bir yıl önceki %86,6 seviyesine göre düşüşe işaret ederken, 2019’dan bu yana en düşük seviyelerden biri olarak kaydedildi.

Buğday işleme ve yan ürünlerde düşüş

İlk çeyrekte buğday öğütme miktarı 222,4 milyon bushel (yaklaşık 6,05 milyon ton buğday ) seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %1,9 azaldı. Aynı dönemde yemlik yan ürün (millfeed) üretimi de %1,4 düşüşle 1,57 milyon ton oldu.

Alt ürünlerde farklı yönlü değişim

• İrmik üretimi yıllık bazda %3,5 azaldı
• Tam buğday unu üretimi %13 geriledi
• Çavdar unu üretimi ise %11 artış gösterdi

Kapasite ve sektör eğilimleri

Günlük un öğütme kapasitesi de sınırlı bir düşüş göstererek yıllık bazda %0,5 geriledi. Bu durum, ABD değirmencilik sektöründe üretim ve talep dengesine ilişkin zayıflamaya işaret eden göstergeler arasında değerlendiriliyor.

Hava koşulları üretimi sınırlayacak

Raporda, ilkbahar ekiminde beklenen gecikmeler ile sıcak ve kurak büyüme sezonunun üretimi olumsuz etkileyeceği belirtildi.

Bu kapsamda buğday üretiminin 14 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Önceki sezonlarda üretim 18 milyon ton seviyesinde gerçekleşmişti.

Nisan ayında beklenen düşük sıcaklıklar ve ortalamaya yakın yağışlar nedeniyle toprak koşullarının ekim hazırlıklarını zorlaştırabileceği ifade edildi.

Ekim alanında değişim sınırlı

Buğday hasat alanının 11,5 milyon hektar seviyesinde kalması beklenirken, son iki yılda yaklaşık 1 milyon hektarlık daralma yaşandığı belirtildi.

Bu daralmanın temel nedeninin, üreticilerin daha yüksek gelir beklentisiyle yağlı tohumlu bitkilere yönelmesi olduğu vurgulandı.

İhracatta düşüş öngörülüyor

Üretimdeki gerilemeye paralel olarak buğday ihracatının 7,5 milyon tona düşmesi bekleniyor. Bu rakam, önceki sezonda 11 milyon ton seviyesindeydi.

Başlıca ihracat pazarları Orta Asya ülkeleri, Afganistan ve Azerbaycan olarak öne çıkarken, Çin’e yapılan ihracatta sınır geçişlerindeki yoğunluk ve denetim gecikmeleri nedeniyle düşüş yaşandığı belirtildi.

İç tüketim ve stok dengesi

Buğday tüketiminin 8,5 milyon tona gerilemesi beklenirken, arz-talep dengesinde yüksek stokların dengeleyici rol oynayacağı ifade edildi.

Ülkede buğdayın büyük bölümü unluk olarak tüketilmeye devam ederken, kalan kısmı yemlik olarak değerlendiriliyor.

İşleme yatırımlarında yön değişimi

Rapora göre son yıllarda yeni un değirmeni yatırımları sınırlı kalırken, nişasta, protein ve amino asit gibi katma değerli ürünlere yönelik “ileri işleme” tesislerine yatırımlar artış gösterdi.

Arpa üretimi de geriliyor

Arpa üretiminin de benzer hava koşulları nedeniyle 3,1 milyon tona düşmesi bekleniyor. Önceki sezonda üretim 3,6 milyon ton olarak tahmin ediliyor.

Buna karşın arpa ekim alanının 2,4 milyon hektara çıkması öngörülüyor. Bu artışta, buğday fiyatlarının gerilemesi sonrası üreticilerin daha kârlı alternatif arayışı etkili oldu.

Yem talebi ihracatı sınırlayabilir

Arpanın büyük bölümü hayvan yemi olarak kullanılırken, toplam tüketimin 1,7 milyon tona gerilemesi bekleniyor.

Üretimdeki düşüş ve güçlü iç talep nedeniyle arpa ihracatının da 1,5 milyon tona gerileyeceği tahmin ediliyor.

Domateste rekor fiyat artışı

Nisan ayında domates miktar endeksi 44 olarak gerçekleşti. Bu değer, aylık bazda yüzde -19,25, yıllık bazda ise yüzde -51,65’lik sert bir düşüşe işaret etti.

Buna karşılık domates fiyat endeksi 7458’e yükselerek aylık yüzde 39,59, yıllık ise yüzde 265,79 oranında artış gösterdi.

Veriler, arz daralmasının fiyatları yukarı yönlü baskıladığını ortaya koydu.

ANTALYA HALLERİ ENDEKS VE DEĞİŞİMLERİ TABLOSU (2015=100)

Meyvede sınırlı düşüş, dengeli artış

Meyve grubunda miktar endeksi 35 olarak kaydedildi. Aylık bazda yüzde 16,22 artış görülürken yıllık bazda yüzde -3,81 düşüş yaşandı.

Fiyat endeksi ise 4481 seviyesine ulaşarak aylık yüzde 26,38 ve yıllık yüzde 19,98 artış gösterdi.

Son yedi yıl ortalamasına bakıldığında meyvede fiyat artışı “ortalama civarında” gerçekleşti.

Sebzede arz daralması fiyatı yukarı çekti

Sebze grubunda miktar endeksi 54 olurken aylık bazda yüzde -0,33, yıllık bazda ise yüzde -36,87 azalış görüldü.

Fiyat endeksi ise 5066 seviyesine ulaşarak aylık yüzde -7,66 değişim ve yıllık yüzde 148,76 artış gösterdi.

Sebzede yaşanan arz daralmasının fiyat artışında belirleyici olduğu değerlendirildi.

7 yıllık trend: Arz düşüyor, fiyat artıyor

Son yedi yılın Nisan ayları dikkate alındığında:

• Domates ve sebzede miktar endeksleri rekor düşüş gösterdi
• Domates ve sebzede fiyat endeksleri rekor artış seviyelerine ulaştı
• Meyvede ise hem miktar hem fiyat değişimleri ortalama seviyelerde kaldı

Bu tablo, özellikle domates ve sebzede arz-talep dengesizliğinin fiyatlara güçlü şekilde yansıdığını ortaya koyuyor.

CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, yaptığı basın açıklamasında Türkiye’de tarım arazilerinin son yıllarda önemli ölçüde daraldığını ifade etti. Gürer, tarımın yalnızca üreticilerin değil, doğrudan toplumun tamamını ilgilendiren stratejik bir alan olduğuna dikkat çekti.

22 yılda 2,5 milyon hektardan fazla kayıp

Resmi verilere göre 2002 yılında 26 milyon 579 bin hektar olan toplam tarım alanının 2024 yılında yaklaşık 24 milyon hektara gerilediğini belirten Gürer, bu süreçte 2 milyon 555 bin hektar tarım arazisinin üretim dışına çıktığını söyledi. Bu kaybın, yaklaşık olarak Ankara’nın yüzölçümüne denk geldiğini ifade etti.

Saatte 18,5 futbol sahası büyüklüğünde kayıp

Tarım arazilerindeki daralmanın zamana yayıldığında daha çarpıcı hale geldiğini dile getiren Gürer, ortalama olarak her yıl 116 bin hektar, her ay 9 bin 700 hektar ve her gün 320 hektar tarım alanının kaybedildiğini aktardı. Bu hesapla saatte yaklaşık 18,5 futbol sahası büyüklüğünde tarım arazisinin üretim dışına çıktığını vurguladı.

Kişi başına düşen tarım alanı geriledi

Nüfus artışıyla birlikte kişi başına düşen tarım arazisinin de azaldığını belirten Gürer, 2002 yılında kişi başına 4,09 dekar olan tarım alanının bugün 2,79 dekara gerilediğini ifade etti. Bu durumun yaklaşık yüzde 32’lik bir düşüşe işaret ettiğini kaydetti.

Ekilen alanlarda da düşüş var

Toplam tarım alanlarındaki daralmanın yanı sıra aktif üretim yapılan arazilerde de gerileme yaşandığını belirten Gürer, 2002 yılında 17 milyon 935 bin hektar olan işlenen tarım alanının 2024 yılında 16 milyon 822 bin hektara düştüğünü söyledi. Bu alanda 1 milyon 113 bin hektarlık kayıp yaşandığını ifade etti.

Gıda güvenliği uyarısı

Gürer, tarım arazilerindeki daralmanın yalnızca üretim değil, gıda güvenliği açısından da risk oluşturduğunu belirterek, “Daha fazla nüfusu daha az tarım alanıyla beslemeye çalışıyoruz. Bu durum uzun vadede üretim ve gıda zinciri açısından risk oluşturabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Nedenler ve değerlendirme

Tarım arazilerinin azalmasında; verimli arazilerin imara açılması, sanayi ve enerji yatırımlarının baskısı, artan girdi maliyetleri, düşük alım fiyatları, borç yükü, yetersiz sulama ve plansız tarım politikalarının etkili olduğu ifade edildi. Gürer, tarımın stratejik bir alan olduğuna dikkat çekerek, sürdürülebilir politikaların önemine işaret etti.

ÜRETİMDE MİLYARLIK KAYIP

Yaşanan don olayının ekonomik etkisi de dikkat çekici boyutlara ulaştı. Açıklamalara göre, Macaristan’daki üzüm ve şarap sektöründe doğrudan üretim değerinde en az 30 milyar forintlik kayıp meydana geldi. Sektörün yıllık toplam üretim değerinin yaklaşık 100 milyar forint olduğu göz önüne alındığında, zarar oldukça yüksek bir oranı temsil ediyor.

En büyük kayıpların yaşandığı bölgeler arasında Hajós-Baja ve Kunság öne çıktı. Hajós-Baja bölgesinde 1.800 hektarlık bağ alanının 1.500 hektardan fazlası ciddi şekilde etkilenirken, Kunság’ta ise 20 bin hektarı aşan bağ alanının yaklaşık 15 bin hektarında tam ya da tama yakın hasar oluştu.

SON 40 YILIN EN AĞIR HASARI

Uzmanlar, yaşanan bu olayın benzerinin en son 1984-1985 kışında görüldüğünü belirtiyor. Bu durum, felaketin tarihsel ölçekte de ne kadar ciddi olduğunu ortaya koyuyor.

Sektör temsilcileri, geçmiş yıllarda yapılan yatırımlara rağmen mevcut zararın çok büyük olduğunu vurguluyor. 2016 yılında sağlanan yaklaşık 40 milyar forintlik destekle sektörün önemli bir modernizasyon sürecinden geçtiği, toplamda 80 milyar forintlik yatırım yapıldığı hatırlatılıyor. Ancak son don olayının bu kazanımları ciddi şekilde tehdit ettiği ifade ediliyor.

ÜRETİCİLER GELECEK İÇİN ENDİŞELİ

Yaşanan gelişmeler, özellikle genç üreticiler arasında ciddi bir belirsizlik yaratmış durumda. Üreticiler, artan iklim riskleri ve ekonomik baskılar nedeniyle bağcılığın sürdürülebilirliği konusunda kaygılarını dile getiriyor.

Uzmanlara göre, bu tür aşırı hava olaylarının artması, sadece Macaristan’da değil Avrupa genelinde tarımsal üretim üzerinde kalıcı etkiler yaratabilir. Üretimdeki düşüşlerin orta vadede arz dengesini etkileyebileceği ve fiyatlar üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Süt fiyatları maliyetin altında kaldı

Hajdú-Bihar bölgesinde faaliyet gösteren süt üreticisi Zsolt, yaklaşık 50-60 sağmal ineğin bulunduğu aile işletmesinde üretim yaptıklarını belirtti. Üretilen sütün alıcılar aracılığıyla pazara sunulduğunu ifade eden üretici, son dönemde fiyatlardaki düşüşün ciddi bir gelir kaybına yol açtığını söyledi.

Zsolt’un verdiği bilgilere göre, geçmişte litre başına yaklaşık 150 forint seviyesinde olan süt fiyatları, bugün 100 forint civarına kadar geriledi. Buna karşılık üretim maliyetinin özellikle kış aylarında 120-130 forint seviyesine ulaştığı belirtiliyor. Bu durum, her litre süt satışında zarar anlamına geliyor.

İşletmeler uzun süredir zarar ediyor

Üretici, mevcut fiyatlarla yılın başından bu yana sürekli zarar ettiklerini ifade ederek, “Ocak ayından bu yana neredeyse her gün zarar ediyoruz” dedi.

Yaz aylarında mera kullanımının artmasıyla yem maliyetlerinin bir miktar düşmesi beklenirken, bunun da düşük satış fiyatlarını dengelemeye yetmediği belirtiliyor.

İş gücü sorunu üretimi zorlaştırıyor

Sektördeki bir diğer önemli sorun ise iş gücü eksikliği. Zsolt, güvenilir çalışan bulmanın neredeyse imkânsız hale geldiğini ve işletmenin büyük bölümünü tek başına yürüttüğünü söyledi.

Hayvancılık faaliyetlerinin sürekli emek gerektirdiğini vurgulayan üretici, hafta sonu veya tatil kavramının bu işte geçerli olmadığını belirtti.

Sektörde daralma riski

Bölgede yaşanan nesil değişimi süreci de sektörü etkiliyor. Genç üreticilerin işletmeleri devraldığı ancak mevcut ekonomik koşullar nedeniyle bu faaliyetlerin sürdürülebilirliğinin sorgulandığı ifade ediliyor.

Zsolt’a göre, önümüzdeki birkaç yıl içinde bölgedeki birçok üretici faaliyetlerini sonlandırabilir. Avrupa genelinde de benzer bir eğilim gözlenirken, bazı üreticilerin hayvan sayısını azalttığı veya tamamen üretimden çekildiği belirtiliyor.

İyileşme beklentisi 2027 sonrası

Uzmanlara göre, üretimdeki olası düşüş uzun vadede arzın azalmasına ve fiyatların yeniden dengelenmesine yol açabilir. Ancak bu sürecin kısa vadede üreticiler için ciddi ekonomik riskler barındırdığı ifade ediliyor.

Zsolt, mevcut koşulların 2026 yılı boyunca devam etmesini beklediklerini, sektörde anlamlı bir toparlanmanın ise en erken 2027 yılında başlayabileceğini dile getirdi.

Güldal, bölgede ekinlerin bitki gelişiminin iyi ve sağlıklı olduğunu belirterek, buğdayın süt olum döneminde bulunduğunu ifade etti.

Verim beklentisi yükseldi

Paylaşımda, mevsim koşullarının bugüne kadar hububat üretimi açısından olumlu seyrettiğine dikkat çekildi. Bu durumun, buğday veriminin geçen yılların üzerine çıkabileceğine işaret ettiği belirtildi.

Çukurova gibi Türkiye’nin önemli üretim merkezlerinden birinde verim beklentisinin artması, ülke genelindeki hububat üretimi açısından da dikkatle izleniyor.

Hasat gecikebilir

Ahmet Güldal, iklim koşullarının olumlu seyretmesi ve bitki gelişiminin güçlü olması nedeniyle hasat döneminin 7 ila 10 gün gecikebileceğini ifade etti.

Bu gecikmenin, ürün gelişiminin daha sağlıklı ilerlemesinden kaynaklandığı ve verim üzerinde olumlu etkiler yaratabileceği değerlendiriliyor.

Çukurova’da üretim yakından takip ediliyor

Adana Çukurova, Türkiye’nin erken hasat yapılan tarım bölgelerinden biri olarak öne çıkıyor. Bölgedeki gelişmeler, ülke genelindeki buğday piyasası ve üretim projeksiyonları açısından önemli göstergeler arasında yer alıyor.

TMO’nun sahadan paylaştığı bu tür gözlemler, üretim sezonuna ilişkin beklentilerin şekillenmesinde kritik rol oynuyor.

Haberde, ülkenin özellikle ilkbahar döneminde beklenen yağışları alamaması nedeniyle toprak neminde düşüş yaşandığı ve bu durumun mahsul gelişimini olumsuz etkileyebileceği belirtildi. Uzmanlar, yağış eksikliğinin devam etmesi halinde ürün veriminde kayıpların kaçınılmaz olabileceği uyarısında bulunuyor.

Toprak nemi kritik seviyelere yaklaşıyor

Avrupa genelinde de benzer bir eğilim gözlenirken, Macaristan’da yağış eksikliğinin daha belirgin olduğu ifade ediliyor. Toprakta oluşan nem açığının özellikle büyüme dönemine giren bitkiler için risk oluşturduğu vurgulanıyor.

Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi verileri de bölgedeki yağış eksikliğine dikkat çekerek, su stresinin hızla artabileceğini ortaya koyuyor.

Tarım üretimi ve fiyatlar etkilenebilir

Haberde, kuraklık riskinin yalnızca üretim miktarını değil, aynı zamanda tarımsal ürün fiyatlarını da etkileyebileceği ifade edildi. Küresel ölçekte artan kuraklık ve aşırı hava olaylarının, gıda arzı üzerinde baskı oluşturduğu belirtiliyor.

Uzmanlara göre, Macaristan gibi tarım üretiminde önemli paya sahip ülkelerde yaşanabilecek verim kayıpları, Avrupa genelinde arz dengesini etkileyebilir.

İklim değişikliği etkisi derinleşiyor

Macaristan’da son yıllarda kuraklık ve su yönetimi risklerinin arttığı, iklim değişikliğinin bu tür aşırı hava olaylarını daha sık ve şiddetli hale getirdiği değerlendiriliyor.

Yetkililer, üreticilerin su yönetimi ve sulama yatırımlarına yönelmesi gerektiğini vurgularken, kuraklığın uzun vadede tarım politikalarında da değişikliklere yol açabileceği belirtiliyor.

Bakan Yumaklı, hayvancılık sektöründe sürdürülebilir üretimi sağlamak amacıyla kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliği içinde yürüttüğü projelerin önemine dikkat çekti. Projenin, yalnızca kamu kaynaklarıyla değil, çok paydaşlı bir yapı ile hayata geçirildiğini vurguladı.

Üretimi artırmaya yönelik yol haritası

Yumaklı, 2024 yılında açıklanan hayvancılık yol haritası kapsamında temel hedefin kırmızı et üretimini artırmak ve mevcut hayvan varlığını daha verimli hale getirmek olduğunu belirtti.

Bu kapsamda özellikle anaç hayvan sayısının artırılmasının kritik önemde olduğunu ifade eden Yumaklı, üreticilerin uzun vadeli ve sürdürülebilir üretim yapabilmesi için çeşitli finansal ve teknik desteklerin sağlandığını söyledi.

Projeye yoğun başvuru

Projeye yaklaşık 200 bin üreticinin başvurduğunu belirten Yumaklı, yapılan değerlendirmeler sonucunda ilk etapta 4 bin 351 yetiştiricinin destek almaya hak kazandığını açıkladı.

Hak sahiplerinin yüzde 42’sinin kadın, yüzde 81’inin genç ve yüzde 90’ının aktif olarak hayvancılıkla uğraşan üreticilerden oluştuğunu ifade etti.

Dört ana destek kalemi

Proje kapsamında üreticilere sağlanan destekler dört başlıkta toplandı:

• TİGEM işletmelerinden temin edilen gebe düvelerin uygun maliyetle verilmesi
• Ziraat Bankası aracılığıyla 2 yıl geri ödemesiz, toplam 7 yıl vadeli kredi imkânı
• Kredilerde yüzde 85’e varan faiz indirimi
• 12 ay boyunca hayvan başına bakım ve besleme desteği ile sigorta güvencesi

Yumaklı, bu desteklerin üreticilerin maliyet yükünü azaltmayı ve üretim sürekliliğini sağlamayı amaçladığını ifade etti.

Van’da 2 bin düve teslimi

Van’da yürütülen proje kapsamında yaklaşık 2 bin düvenin teslim edildiğini belirten Yumaklı, bu modelin diğer illerde de yaygınlaştırılacağını söyledi.

Projenin, üreticilerin kendi kaynaklarıyla damızlık materyal üretmesini teşvik ederek dışa bağımlılığı azaltmayı hedeflediğini vurguladı.

Küçükbaş hayvancılık için yeni adım

Bakan Yumaklı ayrıca, büyükbaş hayvancılığın yanı sıra küçükbaş hayvancılık için de benzer bir destek modelinin devreye alındığını açıkladı.

Van’ın küçükbaş hayvan varlığı ve mera potansiyeli açısından önemli bir merkez olduğuna dikkat çeken Yumaklı, bu alandaki üretim kapasitesinin artırılmasının hedeflendiğini belirtti.

Eğitim ve üretim birlikte yürütülecek

Projeyle birlikte çiftçi eğitim merkezlerinin de kurulacağını açıklayan Yumaklı, üreticilerin modern hayvancılık teknikleri konusunda eğitim almasının sağlanacağını ifade etti.

Bakan Yumaklı, projenin uzun vadede hem üretim artışı hem de gıda arz güvenliği açısından stratejik katkı sunacağını kaydetti.

Yetkililer, yağış miktarının 21 ila 50 kilogram/metrekare arasında olmasının öngörüldüğünü, yüksek kesimlerde ise karla karışık yağmur ve yer yer kar yağışı beklendiğini ifade etti. Yağışların 4 Mayıs Pazartesi günü sabah saatlerine kadar etkisini sürdürmesinin beklendiği kaydedildi.

Valilik açıklamasında, kuvvetli yağışlara bağlı olarak sel ve su baskını, ulaşımda aksamalar, yüksek kesimlerde buzlanma ve don olayı ile yağış anında kuvvetli rüzgâr gibi olumsuzluklara karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olması gerektiği vurgulandı.

Yetkililer, özellikle riskli bölgelerde yaşayan vatandaşların gelişmeleri yakından takip etmeleri ve gerekli önlemleri almalarının önem taşıdığını belirtti.

Belediye tarafından yapılan açıklamada, satış yapmak isteyen yetiştirici ve satıcılar için borsa alanında yer alan padokların tahsis edileceği belirtildi. Uygulama ile hem satıcılar hem de vatandaşlar için daha güvenli, hijyenik ve planlı bir satış ortamı oluşturulması hedefleniyor.

Toplam 36 metrekarelik alanlardan oluşan satış yerleri için başvurular dijital ortamda gerçekleştiriliyor. Satıcılar, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi’nin resmi internet adresi üzerinden yayımlanan başvuru formunu doldurarak işlemlerini tamamlayabiliyor. Başvuru şartları ve gerekli belgelere aynı platform üzerinden erişilebiliyor.

Her bir padok için kira bedeli 4 bin 600 TL olarak belirlenirken, başvuruların 5 Mayıs tarihine kadar alınacağı açıklandı. Başvuru sürecinin tamamlanmasının ardından şartları sağlayan satıcılar arasında kura çekimi yapılacak.

Kura çekimi, 6 Mayıs Çarşamba günü saat 14.00’te Hayvansal Üretim ve Mezbahalar Şube Müdürlüğü binasında gerçekleştirilecek. Kura sonucunda hak kazanan satıcılara padok tahsisi yapılacak.

Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda düzenlenen etkinlikte, üreticilere kuru tarım teknikleri ve suyun etkin kullanımı konularında bilgi verildi. Çiftelerli üreticilerin yoğun ilgi gösterdiği programa, yerel yöneticiler ve sektör temsilcileri de katıldı.

Eğitim kapsamında gerçekleştirilen sunumda, su kaynaklarının verimli kullanımı ve sürdürülebilir üretim yöntemleri ele alındı. Programın uygulamalı bölümünde ise üreticilerin getirdiği toprak numuneleri uzmanlar tarafından analiz edilerek sonuçlar katılımcılarla paylaşıldı.

Etkinlikte, üreticiler sahada karşılaştıkları sorunları doğrudan uzmanlara iletme imkânı bulurken, çözüm önerileri hakkında bilgi aldı. Soru-cevap bölümüyle tamamlanan programda, bilinçli tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması hedefi vurgulandı.

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi yetkilileri, ilçelerde düzenlenen eğitim söyleşilerinin farklı konu başlıklarıyla devam edeceğini belirterek, üreticileri teknik bilgilendirme toplantılarına katılmaya davet etti.

Bu kapsamda son olarak Nazilli’de gerçekleştirilen dağıtımda, domates, biber, patlıcan, acur, salatalık ve fasulye fideleri vatandaşlara ulaştırıldı. Dağıtılan fideler sayesinde vatandaşların kendi bahçelerinde doğal ve sağlıklı ürünler yetiştirmesi hedefleniyor.

Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu, ata tohumlarının korunmasının önemine dikkat çekerek, yerel üretimin sürdürülebilirliğine katkı sunmaya devam edeceklerini belirtti. Çerçioğlu, belediye olarak ata tohumlarından üretilen fideleri vatandaşlarla buluşturmayı sürdüreceklerini ifade etti.

Fide dağıtımından yararlanan vatandaşlar ise sağlanan destekten memnuniyet duyduklarını belirterek, kendi üretimlerini yapabilme imkânı sunulmasının önemli olduğunu dile getirdi.

Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen proje kapsamında, Denizli il sınırlarında ikamet eden ve tütün üretimi yapan çiftçiler destekten yararlanabilecek. Başvuru şartları arasında 2026 yılı Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) belgesine sahip olunması ve üretim alanının 2.000 metrekare ile 20.000 metrekare arasında olması yer alıyor.

Destek kapsamında uygun başvuru sahiplerine, 8 metre genişliğinde ve 30 metre uzunluğunda, toplam 240 metrekarelik, iklim koşullarına karşı 36 ay dayanıklılığa sahip sera naylonları teslim edilecek. Aynı hanede yaşayan kişilerden yalnızca bir üretici bu destekten faydalanabilecek.

Başvurular hem dijital ortamda hem de yüz yüze yapılabilecek. Üreticiler, Denizli Büyükşehir Belediyesi’nin resmi internet adresi üzerinden online başvuru gerçekleştirebilirken, ilçe merkezlerindeki DESKİ İlçe Hizmet Birimleri aracılığıyla da başvurularını iletebilecek. 29 Nisan 2026 tarihinde başlayan başvuru süreci, 13 Mayıs 2026 tarihine kadar devam edecek. Başvurusu kabul edilen üreticilere teslimat bilgileri ayrıca bildirilecek.

Denizli Büyükşehir Belediye Başkanı Bülent Nuri Çavuşoğlu, kentin tarımsal üretim gücüne dikkat çekerek, üreticilerin desteklenmesinin öncelikleri arasında yer aldığını belirtti. Çavuşoğlu, tütün üreticilerinin ekonomik katkısının önemine işaret ederek, üretimin sürdürülebilirliği için desteklerin devam edeceğini ifade etti.

Belediye ekiplerinin hasar tespit çalışmalarının ardından üretime ara vermek zorunda kalan çiftçilere ulaştırılan destekle, tarımsal faaliyetlerin kesintiye uğramaması hedefleniyor. Sağlanan desteklerin, üreticilerin kısa sürede yeniden üretime başlamasına katkı sunması bekleniyor.

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu, sosyal belediyecilik anlayışıyla üreticilerin her koşulda yanında olduklarını belirtti. Dutlulu, doğal afetlerden etkilenen çiftçilerin mağduriyetini gidermek amacıyla hızlı bir şekilde harekete geçtiklerini ifade ederek, üretim sürecinin aksamamasının temel öncelikleri olduğunu vurguladı.

Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Kırsal Kalkınma Şube Müdürü Mustafa Eralp ise, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla destek çalışmalarının hızla yürütüldüğünü belirtti. Eralp, yapılan yardımların hem yerel üretim hem de ülke ekonomisi açısından önemli olduğunu ifade etti.

Fırtınadan etkilenen üreticiler de sağlanan destekten memnuniyet duyduklarını belirterek, seralarını kısa sürede yeniden kurarak üretime devam edeceklerini dile getirdi.

Belediye tarafından üreticilere tohumdan fideye, ekipmandan hayvancılığa kadar birçok alanda destek sağlanırken, kurulacak laboratuvar ile klasik üretim yöntemlerinin ötesine geçilmesi hedefleniyor. Proje ile tarımsal üretimde verimlilik, kalite ve sürdürülebilirlik odaklı yeni bir dönemin başlatılması planlanıyor.

Laboratuvarda hastalıklardan arındırılmış, genetik olarak saf ve yüksek performanslı bitki materyallerinin elde edilmesi mümkün olacak. Sterilizasyon, besi ortamı hazırlama, eksplant kültürü, çoğaltım, köklendirme ve dış ortama adaptasyon gibi tüm süreçler uluslararası standartlara uygun şekilde yürütülecek.

Projenin hayata geçmesiyle birlikte sertifikalı fide ve fidan üretiminin yaygınlaştırılması, kivi ve maviyemiş gibi yüksek katma değerli ürünlerin hızlı ve güvenilir şekilde çoğaltılması, genetik kaynakların korunması ve sürdürülebilir kullanımının sağlanması hedefleniyor. Ayrıca projenin bölgesel tarımın rekabet gücüne katkı sunması bekleniyor.

Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, kentin sahip olduğu verimli ovalar, uygun iklim ve su kaynaklarıyla Türkiye’nin önemli tarım merkezlerinden biri olduğunu belirtti. Bafra ve Çarşamba ovalarının yüksek verimlilikleriyle ülke gıda güvenliğine katkı sunduğunu ifade eden Doğan, tarımda bilimsel üretim yöntemlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik yatırımların sürdüğünü kaydetti.

Doğan, Bitki Doku Kültürü Laboratuvarı’nın üretim süreçlerini hızlandıracağını ve yüksek başarı oranı sağlayacağını belirterek, projenin yalnızca mevcut ihtiyaçlara değil, geleceğin tarımına yönelik altyapı oluşturacağını vurguladı. Açıklamada, projenin kırsal kalkınma hedeflerine de katkı sunacağı ifade edildi.