Hasarlı gemilerin akıbeti merak ediliyor

Azak Denizi, Ukrayna limanları ve Karadeniz’de hedef alan ticaret gemilerinin kurtarılması, denizcilikteki ismiyle tugboat yani römorkor gemilerle ile çekilerek yapılıyor. Dronlara hedef olan ticari gemilerin çoğunlukla; yaşam mahalli, köprü üstü ve makine dairesi hedef alınarak hareketi kısıtlanıyor. Bu saldırılar çoğunlukla gemileri batırmaya yönelik değil, hareketinin kısıtlanması yoluyla ticari faaliyetlerinin sekteye uğratılması olarak görülüyor. Dronların isabet ettiği gemilerde yaşam mahallinde çıkan yangınla gemileri kontrol eden elektronik cihazlar ile GPS ve AIS sistemleri devre dışı kalıyor. Kendi başına hareket edemeyen gemiler, mutlaka tugboat yani römorkörler yardımıyla çekilerek tersanelere taşınabiliyor.

Bayrak ayırmaksızın vuruyorlar

En son Ukrayna’da vurulan Türk firmasına ait ANT gemisini içindeki mürettebat ile birlikte Yalova’daki tersaneye getiren Haktan 1 römorkör armatörü Selim Haktan yaşanan son gelişmeleri kendi cephelerinden değerlendirdi.

Haktan, son 10 gündür Rusya ve Ukrayna’da vurulan gemilerin armatörleri ve sigorta şirketleri tarafından yoğun bir şekilde aranmaya başlandıklarını ancak Türkiye devletinin güvenlik gerekçeleriyle buna izin vermediği için şu an bölgedeki gemileri kurtarmaya gidemediklerini söyledi. Selim Haktan, daha önce savaşın ilk yıllarında Ukrayna ve Rusya’nın Türk gemilerine dokunmadıklarını, ancak şu an bayrak gözetmeksizin her gemiye saldırı düzenlediklerini belirterek şunları söyledi:

“Ukrayna’da ve Rusya’da şu ana kadar kayda geçmiş vurulan gemisi sayısı 170 olarak raporlandı. Bu gemilerin çoğunluğu içindeki hayatta kalan mürettebat kurtarıldıktan sonra bulundukları yerde demirleyerek terk edildiler. Ağır hasar almamış ve kendi imkanlarıyla yüzebilenler de en yakın limanlara sığındılar. Türkiye olarak her iki ülkeyle savaşın başından bu yana görüşebilen ülkeydik. Biz ilk başlarda iki ülkeden bugüne kadar vurulan 14 gemiyi kurtarıp ülkemize getirdik. Ancak son gelinen noktada artık ne Ukrayna ne de Rusya bayrak tanımıyor ve her gemiyi vuruyor. Bu yüzden devlet politikası gereği olarak biz ikinci bir emre kadar bu ülkelere gemi kurtarmaya gitmiyoruz. Bunun için ateşkesin sağlanmasını bekliyoruz.”

Hasarlı gemilerin tamiri en iyi Türk tersanelerinde yapılır

Kendilerini arayan armatörlerin bazılarının Türk, bazıların da farklı ülkelerden olduğunu belirten Selim Haktan, savaş bölgelerinden gelen kurtarma çağrılarına cevap veremediklerini, ancak bu uyarıları dikkate almadan gidebilen bazı römorkör firmaların ciddi cezalar alabileceğini ve bu şekilde kurtarma personelinin hayatının da tehlikeye atılabileceğinin altını çizdi. Selim Haktan, kendilerinin en son Ukrayna’da vurulan ANT gemisini Türkiye Ulaştırma Bakanlığı’nın onayı ve izinleriyle, sadece gemi personelini kurtarma amacıyla getirdiklerini belirtti.

Selim Haktan, vurulan gemilerin savaş sigortası var ise sigorta şirketleri üzerinden, yoksa kiracısıyla birlikte müşterek avarya atayarak ya da kendi aralarında anlaşarak birlikte çekici masraflarını karşıladıklarını anlatarak şunları söyledi: “Bu hasar gören gemilerin, Ukrayna ya da Rusya karasularından Türkiye’deki tersanelere çekilmesi en mantıklısı. Mesafeler uzadıkça masraflar artıyor. Römorkör çekici hizmetlerinin dışında, İstanbul ve Gelibolu boğaz geçiş ücretleri de buna ekleniyor. Hasar almış bir geminin, Rusya ya da Ukrayna’dan Türk karasularına getirilmesi masrafı geminin büyüklüğüne ve gidilen mesafeye göre, 200 bin dolar ile 300 bin dolar arasında gerçekleşiyor. Bu gemiler vurulduğu ülkelerde de tamir görebilir. Ancak Ukrayna’daki tersenelerde imkanlar kısıtlı. Ukrayna’nın Tuna nehri içindeki İzmail limanında bulunan tersanede çalışacak eleman bulunamıyor. Çoğu cephede savaşıyor ve Avrupa’ya gidebilenler de oradaki tersanelerde çalışıyor. Rusya’daki tersanelerde de imkanlar oldukça kısıtlı. Bu hasar gören gemiler en doğru şekilde Türkiye’deki tersanelerde tamir edilebilir. Yalova ve Tuzla tersaneleri bunun için uygun, eğer gemi çok hasar almışsa Aliağa’daki tersanede hurdaya ayrılıyor.”

Direkt gemi personeli hedef alınıyor

PGE TUGS and Salvage gemi kurtarma firması da 6 adet römorkör ile bölgede yoğun bir şekilde hizmet veren firmalardan biri. Bugüne kadar 10’dan fazla gemiyi bölgeden kurtaran PGE’nin Genel Müdürü ve kurucu ortaklarından Serhat Baysal, Ukrayna ve Rusya’da son dönemde vurulduğu rapor edilen ticari gemilerin sayısının Ukrayna kaynaklarının paylaştığı bilgilere göre 170’e ulaştığını söyledi. Baysal bu gemilerin personelleri kurtarıldıktan sonra vuruldukları yerde terk edildiklerini, süreç uzarsa vurulan gemilerin tahıl ve gıda yüklerinin bir süre sonra bozulmaya başlayacağını söyledi.

Gemi vurma hadiseleri daha önce ambargo altındaki bazı Rus gemileriyle sınırlıyken şu an, hem Ukrayna hem de Rusya’ya giden sicili temiz tüm gemilerin bayrak gözetmeksizin hedef alındığını belirten Baysal şunları söyledi: “Şu anda hem tanker hem de kuru yük gemileri vuruluyor. Daha önce bu saldırıların sadece makine daireleri hedef alınarak gemilerin hareketinin kısıtlanması hedeflenirken, şimdi gemilerin direk yaşam mahalli hedef alınarak personelin de canına kastedecek şekilde saldırılar gerçekleştiriliyor. İsabet alan gemilerin yaşam merkezlerinde büyük yangın çıkıyor, kısıtlı imkanlarla bu yangınlar söndürülmeye çalışılıyor. Deniz itfaiyesi gelene kadar bu yaşam mahalli kullanılamaz hale geliyor. Sonrasında bu personel ambarların üstünde kurtarılmayı bekliyor.”

Rusya Türk kurtarma gemilerine izin vermiyor

Ukrayna ve Rusya’da vurulan gemilerin yüzde 10’unun Türk sahipli olduğunu söyleyen Serhat Baysal, kurtarmada bu Türk gemilerine öncelik verdiklerini ve Türk Devletinin ciddi anlamda desteklerini gördüklerini belirtti. Baysal şöyle devam etti: “Bu vurulan gemilerdeki hayatta kalan personel en çok kumanya ihtiyacı oluyor. Biz Ulaştırma Bakanlığı ile ortaklaşa hareket ederek bu gemilere kumanya dahil acil müdahale edilmesi gereken her konuda yardım ulaştırıyoruz. Adeta deniz ambulans gibi hareket ediyoruz. Önceliğimiz gemi personelinin hayatıdır. Ülkemizin bu konudaki çabaları takdire şayandır. Biz devletimizin emirleri gereği sadece savaş bölgesinden 30 mil açıkta olan gemilere müdahale edebiliyoruz. Rusya bu konuda kabotaj kanununu uygulayarak kendi karasularıda vurulan gemilerin kurtarılması için sadece Rus bayraklı römorkörlere izin veriyor. Azak Denizi’ne zaten giremiyoruz. Bu sıkıntıları görüp kendi yük gemilerimizi elden çıkarıp römorkör tarafına ağırlık verdik. Bizim filomuzda 6 adet gemi var. Bu sayıyı arttıracağız. Türkiye’nin açık denizde çalışan en büyük firmasıyız.”

NASS'ın 19 Temmuz itibarıyla yayımladığı haftalık ürün durumu raporuna göre, baharlık buğday ekilişlerinde "iyi" ve "çok iyi" olarak değerlendirilen alanların oranı yüzde 58'den yüzde 53'e geriledi. Geçen yıl aynı tarihte bu oran yüzde 52 olarak kaydedilmişti.

Aynı dönemde mısır ekilişlerinde de sınırlı bir bozulma görüldü. "İyi" ve "çok iyi" durumdaki mısır alanlarının oranı yüzde 68'den yüzde 67'ye düştü. Geçen yılın aynı döneminde bu oran yüzde 74 seviyesindeydi.

Haberde, piyasa beklentisinin aksine soya fasulyesi ekilişlerinde ise hafif bir iyileşme yaşandığı belirtildi. NASS verilerine göre iyi ve çok iyi durumdaki soya alanlarının oranı yüzde 65'ten yüzde 66'ya yükseldi. Geçen yıl aynı tarihte bu oran yüzde 68 olarak açıklanmıştı.

Öte yandan ABD'de kışlık buğday hasadı da hızla devam ediyor. 19 Temmuz itibarıyla hasat, ekili alanların yüzde 74'ünde tamamlandı. Bu oran, geçen yıl aynı tarihteki yüzde 72'nin ve son beş yıl ortalaması olan yüzde 71'in üzerinde gerçekleşti.

Zerno On-Line'ın haberinde yer verilen USDA tahminlerine göre ise ABD'nin 2026 yılı toplam buğday üretiminin (kışlık ve baharlık buğday dahil) 41,81 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Bu tahmin gerçekleşirse ülkenin buğday üretimi 1970 yılından bu yana en düşük seviyeye inecek.

Karşılaştırmalı verilere göre ABD, 2025 yılında 54,01 milyon ton buğday üretmişti. Böylece 2026 yılı tahmini, geçen yıla göre 12,2 milyon tonluk bir düşüşe işaret ediyor.

USDA değerlendirmesinde üretimde beklenen gerilemenin iki temel nedeni bulunuyor. Bunlardan ilki buğday ekim alanlarının 15,07 milyon hektardan 12,98 milyon hektara düşmesi, ikincisi ise ortalama verimin hektar başına 35,8 sentnerden 32,2 sentnere gerilemesi olarak gösteriliyor.

Uzmanlar, önümüzdeki haftalarda hava koşullarının seyri ve hasat dönemindeki gelişmelerin ABD'nin nihai üretim rakamları ile küresel tahıl piyasalarının yönü açısından belirleyici olacağını değerlendiriyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

İnterfaks'ın Agroexport verilerine dayandırdığı habere göre, Rusya'nın söz konusu dönemde mısır ihracatından elde ettiği gelir de önemli ölçüde yükseldi. İhracat geliri, 2025 yılının ilk yarısına kıyasla 2,4 kat artarak yaklaşık 580 milyon dolara ulaştı.

Rus mısırının en büyük alıcıları arasında İran, Türkiye, Çin, Güney Kore ve Kazakistan yer aldı. Bunun yanı sıra Afganistan, Irak, Türkmenistan ve diğer bazı ülkelere de sevkiyat gerçekleştirildi.

Agroexport verilerine göre, 2026 yılının ilk altı ayında gerçekleştirilen mısır ihracatı, 2025 yılının tamamında yapılan toplam ihracatı şimdiden geride bıraktı. Böylece Rusya, yılın henüz ilk yarısında geçen yılın yıllık ihracat performansını aşmış oldu.

Haberde ayrıca Rusya'nın son yıllarda durdurduğu bazı pazarlara yeniden mısır ihracatına başladığı belirtildi. Buna göre Arnavutluk'a 2023 yılından, Tacikistan'a ise 2022 yılından bu yana ilk kez yeniden mısır sevkiyatı gerçekleştirildi.

Öte yandan Rusya Federal İstatistik Servisi (Rosstat) verilerine göre ülkenin mısır üretimi de artış gösterdi. Rusya'nın 2025 yılı mısır hasadı 14,8 milyon ton olarak gerçekleşirken, bu rakam 2024 yılında 13,9 milyon ton seviyesindeydi.

Üretimdeki artışın ihracat performansına da yansıdığı değerlendirilirken, Rusya'nın başta Orta Doğu ve Asya olmak üzere birçok pazardaki mısır satışlarını artırdığı görülüyor. Türkiye'nin de Rus mısırının en önemli ithalatçıları arasında yer alması, gelişmeyi ülkemiz açısından da yakından takip edilen ticari başlıklardan biri haline getiriyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Haberde yer verilen bilgilere göre, Avustralya kökenli akasyalar ilk kez 1845 yılında, hareketli kıyı kumullarını kontrol altına almak ve tarım arazileri ile altyapıyı kum hareketlerinden korumak amacıyla dikildi. Başlangıçta hedeflenen amaca ulaşan ağaçlar, zamanla kontrolsüz şekilde yayılıp doğal yaşam alanlarına taşınarak çevresel sorunlara yol açtı.

The Economic Times'ın aktardığına göre, Landscape and Urban Planning dergisinde yayımlanan araştırma, 19. yüzyılın ikinci yarısında akasya dikimlerinin büyük ölçekte sürdürüldüğünü ve mühendislik uygulamalarıyla birlikte kıyı şeridinde kalıcı değişikliklere neden olduğunu ortaya koydu.

Haberde yer verilen bir başka araştırmaya göre ise istilacı akasyalar, ithal çam ve okaliptüs türleriyle birlikte Güney Afrika'nın önemli su havzalarında ciddi miktarda su tüketiyor. Forest Ecology and Management dergisinde yayımlanan çalışmada, istilacı ağaçların incelenen dört büyük su toplama havzasında doğal nehir akışını yüzde 6 ile yüzde 22 arasında azalttığı belirlendi.

Araştırmaya göre bazı bölgelerde yalnızca akasyalar, istilacı bitkilerin neden olduğu toplam su kaybının üçte birinden fazlasından sorumlu tutuluyor. Bilim insanları, bu türlerin yayılmasının engellenmemesi halinde su kayıplarının daha da artacağı ve mücadele maliyetlerinin katlanacağı uyarısında bulunuyor. Çalışmada, bazı havzalarda temizleme maliyetlerinin birkaç on yıl içinde 25 kattan fazla artabileceği hesaplandı.

The Economic Times'ın haberine göre, istilacı akasyaların olumsuz etkisi yalnızca su kaynaklarıyla sınırlı değil. Restoration Ecology dergisinde yayımlanan araştırma, azot bağlayıcı Acacia saligna türünün toprağın kimyasal yapısını değiştirdiğini ve bunun Güney Afrika'ya özgü finbos bitki örtüsünün yeniden gelişmesini zorlaştırdığını ortaya koydu. Araştırmacılar, akasyalar temizlendikten sonra bile ekosistemin eski doğal yapısına dönmesinin uzun yıllar alabildiğine dikkat çekiyor.

Dünyanın biyolojik çeşitlilik açısından en zengin doğal alanlarından biri kabul edilen finbos ekosisteminde 8 bin 700'den fazla bitki türü bulunuyor. Bu türlerin üçte ikisinden fazlası, yalnızca Güney Afrika'da doğal olarak yetişiyor.

Haberde ayrıca Güney Afrika'nın istilacı bitkilerle mücadele kapsamında yürüttüğü çalışmalara da yer verildi. Buna göre hükümet, 1995 yılında başlattığı Working for Water (Su İçin Çalışma) programıyla bugüne kadar 1 milyon hektardan fazla alanı istilacı bitkilerden temizledi. Program kapsamında mekanik temizleme, herbisit uygulamaları ve biyolojik mücadele yöntemleri birlikte kullanılırken hem su kaynaklarının korunması hem de kırsal bölgelerde istihdam oluşturulması hedefleniyor.

The Economic Times'ın değerlendirmesine göre, bilimsel araştırmalar Güney Afrika'nın geçmişte çevresel fayda sağlaması amacıyla başlattığı bir uygulamanın, aradan geçen yaklaşık iki yüzyılın ardından su yönetimi, biyolojik çeşitlilik ve ekosistem restorasyonu açısından önemli maliyetler doğurduğunu ortaya koyuyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Yasanın yürürlüğe girebilmesi için Senato tarafından da kabul edilmesi gerekiyor. Ancak parlamentonun her iki kanadından temsilcilerin yer aldığı karma komisyonun daha önce metni onaylamış olması nedeniyle Senato sürecinin büyük ölçüde formalite olarak değerlendirildiği belirtiliyor.

Yeni düzenleme ile Fransız çiftçilerinin zararlılarla mücadelede daha fazla seçeneğe sahip olması ve bunun da ürün kayıplarının azaltılarak verimin artırılmasına katkı sağlaması hedefleniyor. Söz konusu iki etken madde Fransa'da yasaklı olmasına rağmen Avrupa Birliği mevzuatı kapsamında kullanımına izin verilen pestisitler arasında yer alıyor.

Buna karşın yasa, Fransa siyasetinde görüş ayrılıklarını da beraberinde getirdi. Hükümet koalisyonundan bazı milletvekilleri, 21 Temmuz'da yürütmenin bu pestisitlerin yeniden kullanımını engellemesi amacıyla değişiklik önerileri sundu.

Fransa Tarım Bakanı Annie Genevard, yasa metninin yalnızca pestisit maddesi üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek düzenlemenin Fransız çiftçilerinin uzun süredir beklediği somut çözümler içerdiğini ifade etti.

Öte yandan Fransa Ekolojik Dönüşüm Bakanı Monique Barbut, asetamipridin yeniden kullanımına karşı olduğunu açıkladı. Bakanın yakın çevresine göre Barbut, yasanın mevcut haliyle kesin olarak kabul edilmesi durumunda görevinden ayrılmayı değerlendirebileceğini dile getirdi.

Fransa'nın en büyük tarım meslek örgütlerinden Ulusal Tarım Sendikaları Federasyonu (FNSEA) ise düzenlemeyi yayımladığı açıklamayla memnuniyetle karşıladı. Federasyon, kabul edilen yasa metnini "önemli bir dönüm noktası" olarak nitelendirirken, kararın Fransız tarımının içinde bulunduğu zorlu koşulların siyasi düzeyde kabul edildiğinin göstergesi olduğunu savundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Şirketten yapılan açıklamada, Kazakistan'da yaşanan gübre arzı yetersizliğini gidermeye katkı sağlamak amacıyla üre ve kompoze gübre üretim tesisi kurulmasının planlandığı bildirildi. Açıklamada, söz konusu yatırımın ülkedeki gübre açığının azaltılmasına destek olmasının hedeflendiği ifade edildi.

Xinjiang Lihua'nın orta vadeli planları arasında pamuk ekim alanlarının genişletilmesi ve tekstil üretim zincirinin büyütülmesi de yer alıyor. Böylece şirket, yalnızca tarımsal üretimde değil, pamuğun işlenmesi ve katma değerli tekstil ürünlerinin üretiminde de faaliyetlerini artırmayı amaçlıyor.

Şirket, pamuk sektöründe tohum ıslahı, yetiştiricilik teknolojileri, pamuk işleme ve tekstil üretimini kapsayan entegre üretim modeliyle faaliyet gösteriyor.

Öte yandan şirketin son yıllarda Kazakistan'daki yatırımlarını istikrarlı şekilde artırdığı dikkat çekiyor. Açıklanan verilere göre Çinli yatırımcılar, son iki yılda yalnızca Türkistan Bölgesi'ndeki sanayi ve pamuk üretimi projelerine toplam 500 milyon dolar yatırım gerçekleştirdi.

Yeni açıklanan 600 milyon dolarlık yatırım planı, son iki yılda yapılan 500 milyon dolarlık yatırımla karşılaştırıldığında 100 milyon dolar daha yüksek bir yatırım büyüklüğüne işaret ediyor. Ancak 600 milyon dolarlık tutar yeni planlanan projeleri kapsarken, 500 milyon dolarlık rakam tamamlanan yatırımları ifade ediyor.

Söz konusu yatırımın tamamlanması halinde Kazakistan'ın gübre üretim kapasitesi ile pamuk ve tekstil sektöründeki sanayi altyapısının güçlenmesine katkı sağlaması bekleniyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Bu beklentinin en önemli nedeni ekim alanlarındaki hızlı büyüme olarak gösteriliyor. Verilere göre Rusya'da kolza ekim alanı son altı yılda 2,5 kattan fazla arttı. 2020 yılında 1,5 milyon hektarın altında bulunan ekim alanı, 2026 yılında yaklaşık 3,9 milyon hektara yükseldi.

Uzmanlara göre üreticilerin kolzaya yönelmesinde üç temel unsur etkili oluyor. Bunlar; kolza yağı ve küspesine yönelik güçlü ihracat talebi, ülke içinde işleme sanayisinin gelişmesi ve bazı tahıl ürünlerine kıyasla daha yüksek kârlılık sağlaması olarak sıralanıyor.

Üretimin coğrafi dağılımı ise kolza çeşitlerine göre farklılık gösteriyor. İlkbaharda ekilen yazlık kolzanın ekim alanlarının yüzde 60'tan fazlası Sibirya'da bulunuyor. Altay Krayı, Novosibirsk ve Omsk bölgeleri üretimde öne çıkıyor.

Kışlık kolza ise daha ılıman iklim koşullarına sahip Rusya'nın Avrupa kesiminde yetiştiriliyor. Oryol ve Bryansk bölgeleri ile Krasnodar Krayı, bu üretimde başlıca merkezler arasında yer alıyor.

Öte yandan, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) daha önce yayımladıkları uzun vadeli projeksiyonlarda Rusya'yı dünya kolza üretimindeki büyümenin temel ülkelerinden biri olarak göstermişti. Her iki kuruluş da ülkede hem ekim alanlarının hem de toplam üretimin önümüzdeki yıllarda artmaya devam edeceğini öngörüyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Verilere göre Rusya'nın Çin'e buğday ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre 3,5 kat artmasına rağmen toplam ihracat değeri 8,7 milyon dolar seviyesinde kaldı. Aynı dönemde Kanada'nın Çin'e buğday ihracatı 416 milyon dolar, Avustralya'nın 259 milyon dolar, Amerika Birleşik Devletleri'nin ise yaklaşık 100 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu rakamlarla Rusya, Çin'in en büyük buğday tedarikçileri arasında beşinci sırada yer aldı.

Arpa ihracatında da Rusya'nın satışları ilk altı ayda iki katına çıkarak 84,5 milyon dolara yükseldi. Buna rağmen Rusya, tedarikçi sıralamasında üçüncülükten dördüncülüğe gerilerken, Arjantin önüne geçti. Çin'in en büyük arpa tedarikçisi ise 1,6 milyar doların üzerindeki ihracatıyla Avustralya oldu.

Rusya açısından en dikkat çekici gelişme mısır ihracatında yaşandı. Çin'e yapılan mısır sevkiyatının değeri ilk yarıda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 40 artarak yaklaşık 70 milyon dolara ulaştı. Böylece Rusya, Brezilya'nın ardından Çin'in ikinci büyük mısır tedarikçisi olmayı sürdürdü.

Sektör değerlendirmelerine göre mevcut ihracat rakamlarından daha önemli konu ise Rusya'nın Çin'e yalnızca yazlık buğday ve yazlık arpa ihraç edebilmesi. Ülkenin ihracat potansiyelinin önemli bölümünü oluşturan kışlık buğday ve kışlık arpa için Çin pazarı henüz açılmış değil.

Uzmanlar, Çin'in ilerleyen dönemde Rusya'nın kışlık buğday ve kışlık arpa ihracatına da izin vermesi halinde iki ülke arasındaki tahıl ticaretinin yalnızca milyonlarca dolarlık artışlarla sınırlı kalmayacağını, ticaret hacminde çok daha büyük bir büyüme potansiyeli oluşabileceğini değerlendiriyor.

Türkiye açısından bakıldığında ise Çin'in tahıl ithalatındaki değişim ve Rusya'nın pazardaki konumu, küresel buğday, arpa ve mısır ticaretindeki rekabeti yakından ilgilendiriyor. Dünyanın en büyük tahıl ithalatçılarından biri olan Çin'in alım politikalarındaki değişiklikler, uluslararası fiyatlar ve ihracatçı ülkelerin pazar payları üzerinde etkili olmaya devam ediyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Yeni düzenleme öncesinde 2026 yılı için 200 bin tonluk ihracat kotası uygulanıyordu. Kota kapsamında gerçekleştirilen ihracatta gümrük vergisi uygulanmazken ihracatçılar tek seferlik lisans almak zorundaydı. Kotanın aşılması durumunda ise ihracat, ürünün gümrük değerinin yüzde 50'si oranında vergiye tabi tutuluyordu.

Resmî Gazete'de yayımlanan kararla birlikte bu uygulama tamamen kaldırıldı. Ayrıca Rusya Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na daha önce düzenlenen tek seferlik ihracat lisanslarının iptal edilmesi talimatı verildi.

Kararın özellikle üreticiler ve ihracatçılar açısından ihracat süreçlerini kolaylaştırması, bürokratik yükü azaltması ve dış pazarlara erişimde daha esnek bir yapı oluşturması bekleniyor. Hasat döneminde alınan kararın çeltik talebi ile üretici alım fiyatlarını destekleyebileceği değerlendiriliyor.

Bununla birlikte piyasa uzmanları, ihracattaki olası artışın Rusya'daki pirinç işleme sanayisinin hammadde temininde rekabeti artırabileceğine dikkat çekiyor. Önümüzdeki dönemde iç piyasa fiyatları, yeni sezon rekoltesi ve ihracat hacmindeki gelişmeler sektör açısından belirleyici göstergeler olacak.

Kararın yalnızca GTİP (TN VED EAEU) 1006 10 kodunda yer alan kabuklu çeltik (ham pirinç) ihracatını kapsadığı, diğer pirinç ürünlerine uygulanmadığı belirtildi.

Rusya, 1 Temmuz 2022 tarihinden 2025 yılı sonuna kadar çeltik ihracatını yasaklamıştı. Daha sonra 2025 yılında pirinç ve işlenmiş pirinç ihracatında tarife kotası uygulamasına geçilmiş, 2026 yılı itibarıyla ise kabuklu çeltik ihracatına 200 bin tonluk kota kapsamında yeniden izin verilmişti. Son kararla birlikte bu kota uygulaması tamamen kaldırılmış oldu.

Türkiye açısından değerlendirildiğinde, Rusya'nın ihracatını artırabilecek bu adımı dünya çeltik ve pirinç ticaretinde arzı etkileyebilecek gelişmeler arasında yer alıyor. Kararın uluslararası fiyatlara olası etkisi ise ihracat hacmi, Rusya'nın yeni sezon üretimi ve ithalatçı ülkelerin talebine bağlı olarak şekillenecek.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Birlik Başkanı Cengiz Balık, küresel ekonomideki belirsizlikler ve lojistik zorluklara rağmen elde edilen ihracat artışının sektörün dayanıklılığını ortaya koyduğunu belirtti. Balık, 2025 yılında 128 ülkeye toplam 1 milyar 231 milyon dolarlık yaş meyve, sebze ve mamulleri ihracatı gerçekleştirildiğini, bu performansla Birliğin Ege Bölgesi bitkisel ürün ihracatındaki liderliğini koruduğunu ifade etti. Türkiye'nin toplam yaş meyve sebze ve mamulleri ihracatının yaklaşık beşte birinin Birlik üyeleri tarafından gerçekleştirildiğini kaydetti.

Balık, 2026'nın ilk yarısında yaş meyve ve sebze grubunda en fazla ihraç edilen ürünlerin kiraz, domates, mandalina ve şeftali olduğunu söyledi. Meyve sebze mamullerinde ise kuru domates, kornişon turşusu, biber turşusu, sebze konserveleri ve elma suyu ihracatın lokomotif ürünleri arasında yer aldı.

İhracatta ülke sıralamasında Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, İngiltere ve Hollanda ilk beş pazarı oluşturdu. Balık, geleneksel pazarlardaki güçlü konumun korunduğunu, okyanus ötesi pazarlarda ise kalıcı bir varlık oluşturulması amacıyla fuar ve ticaret heyetlerine ağırlık verdiklerini belirtti. UR-GE projeleri kapsamında İngiltere, Norveç ve Kanada'ya ticaret heyetleri düzenlendiğini, Turkish Tastes Turquality projesiyle de ürünlerin Amerika Birleşik Devletleri'nde tanıtım çalışmalarının sürdürüldüğünü ifade etti.

Birliğin yeni hedefinin Uzak Doğu pazarı olduğunu açıklayan Balık, 20-29 Kasım 2026 tarihlerinde Japonya ve Güney Kore'ye sektörel ticaret heyeti düzenleneceğini bildirdi. Heyetin, yüksek alım gücüne sahip pazarlarda yeni iş bağlantıları kurulmasına ve Türk ürünlerinin tanıtımına katkı sağlaması hedefleniyor.

Balık ayrıca, Türkiye'den Çin Halk Cumhuriyeti'ne kiraz ihracatının yeniden başlamasına yönelik sürecin de yakından takip edildiğini söyledi. Çin Gümrükler Genel İdaresi teknik heyetinin 22-28 Haziran 2026 tarihlerinde kiraz bahçeleri, paketleme tesisleri ile soğuk işlem ve fumigasyon merkezlerinde incelemelerde bulunduğunu belirten Balık, hazırlanacak raporun ardından Çin makamlarının Türk kirazı ithalatına yeniden izin vermesini beklediklerini ifade etti.

Dünyanın yıllık yaklaşık 600 bin ton kiraz ithal eden en büyük pazarı konumundaki Çin'in yeniden açılmasının, Türk kirazı başta olmak üzere sektörün ihracatına önemli katkı sağlayacağı değerlendiriliyor.

Balık, elde edilen başarının üreticiden ihracatçıya kadar zincirin tüm halkalarının ortak emeğinin sonucu olduğunu belirterek, Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile sektöre katkı sağlayan tüm kurumlara teşekkür etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Hava sıcaklığında önemli bir değişiklik olmayacağı, mevsim normalleri civarında seyredeceği tahmin ediliyor.

Rüzgarın ise genellikle kuzey, yarın (Perşembe) Akdeniz kıyılarında güney yönlerden hafif, ara sıra orta kuvvette esmesi bekleniyor.

KUVVETLİ YAĞIŞ UYARISI: Yağışların, Zonguldak çevreleri ile Düzce'nin kıyı kesimlerinde yer yer kuvvetli olması beklendiğinden yaşanabilecek olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması gerekmektedir.

BÖLGELERİMİZDE HAVA

MARMARA: Parçalı ve çok bulutlu, doğu kesimlerinin yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

BURSA °C, 28°C

Parçalı ve çok bulutlu, bu sabah saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ÇANAKKALE °C, 31°C

Parçalı bulutlu

İSTANBUL °C, 29°C

Parçalı ve çok bulutlu, bu sabah saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

KIRKLARELİ °C, 28°C

Parçalı bulutlu

EGE: Az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor.

DENİZLİ °C, 36°C

Az bulutlu ve açık

İZMİR °C, 34°C

Az bulutlu ve açık

MANİSA °C, 35°C

Az bulutlu ve açık

MUĞLA °C, 36°C

Az bulutlu ve açık

AKDENİZ: Az bulutlu ve açık, doğusunun yer yer parçalı bulutlu, öğle saatlerinde Doğu Akdeniz’in Toroslar Mevkii'nin yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

ADANA °C, 36°C

Parçalı ve az bulutlu

ANTALYA °C, 41°C

Az bulutlu ve açık

BURDUR °C, 35°C

Az bulutlu ve açık

HATAY °C, 34°C

Parçalı ve az bulutlu

İÇ ANADOLU: Parçalı ve az bulutlu, kuzeybatısının yer yer çok bulutlu, Eskişehir ve Çankırı çevreleri ile Ankara’nın kuzey ve batı kesimlerinin yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

ANKARA °C, 31°C

Parçalı ve çok bulutlu, sabah ve öğle saatlerinde kuzey ve batı kesimleri yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ÇANKIRI °C, 33°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ESKİŞEHİR °C, 27°C

Parçalı ve çok bulutlu, sabah ve öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

KONYA °C, 33°C

Parçalı ve az bulutlu

BATI KARADENİZ: Parçalı ve çok bulutlu, bölge genelinin yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, bu sabah saatlerinde Zonguldak çevreleri ile Düzce'nin kıyı kesimlerinde yer yer kuvvetli olması bekleniyor.

BOLU °C, 25°C

Parçalı ve çok bulutlu, bu sabah ve öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

DÜZCE °C, 27°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı ve yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, bu sabah saatlerinde yer yer kuvvetli olması bekleniyor.

KASTAMONU °C, 30°C

Parçalı ve çok bulutlu, bu sabah ve öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ZONGULDAK °C, 26°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı ve yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, bu sabah saatlerinde yer yer kuvvetli olması bekleniyor.

ORTA ve DOĞU KARADENİZ: Parçalı ve çok bulutlu, Doğu Karadeniz'in iç kesimleri ile Samsun, Amasya ve Tokat çevrelerinin yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

AMASYA °C, 34°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

RİZE °C, 30°C

Parçalı ve çok bulutlu, sabah ve öğle saatlerinde iç kesimleri yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

SAMSUN °C, 30°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

TRABZON °C, 29°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde iç kesimleri yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

DOĞU ANADOLU: Parçalı ve az bulutlu, bölgenin kuzeydoğusunun yer yer çok bulutlu, Ardahan ve Kars çevrelerinin yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

ERZURUM °C, 30°C

Parçalı ve çok bulutlu

KARS °C, 29°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

MALATYA °C, 36°C

Parçalı ve az bulutlu

VAN °C, 30°C

Parçalı ve az bulutlu

GÜNEYDOĞU ANADOLU: Az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor.

DİYARBAKIR °C, 41°C

Az bulutlu ve açık

MARDİN °C, 39°C

Az bulutlu ve açık

SİİRT °C, 39°C

Az bulutlu ve açık

ŞANLIURFA °C, 41°C

Az bulutlu ve açık

Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında göletlerin su tutma kapasitesinin artırılması, yağış sularının daha verimli depolanması ve kuraklık dönemlerinde tarımsal üretim ile hayvansal üretimin su ihtiyacının karşılanması hedefleniyor.

Göletlerde kapsamlı yenileme yapılıyor

Ekipler, zamanla gölet tabanında biriken tortu ve çamuru temizleyerek göletleri derinleştiriyor. Çıkarılan malzemeler ise bentlerin güçlendirilmesinde kullanılıyor.

Çalışmalar kapsamında ihtiyaç duyulan göletlere dip savak boruları ve vana sistemleri kurulurken, hayvanların temiz suya ulaşabilmesi için yeni içme suyu sıvatları da inşa ediliyor.

Büyükşehir Belediyesi ayrıca sel, aşırı yağış ve diğer nedenlerle zarar gören ya da ekonomik ömrünü tamamlayan göletlere yönelik acil müdahale ekipleriyle bakım ve onarım çalışmalarını sürdürüyor.

Bismil'de 90 üretici ve 4 bin hayvana katkı

Program kapsamında Bismil ilçesine bağlı Erler Mahallesi'ndeki gölette yürütülen bakım ve yenileme çalışmaları tamamlandı.

Yenilenen gölet sayesinde mahallede 90 üretici doğrudan desteklenirken, 4 bin hayvanın içme suyu ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlandı.

Erler Mahallesi'ndeki çalışmaların ardından ekipler, Bismil ilçesine bağlı Uğrak Mahallesi'nde gölet bakım ve onarım çalışmalarına başladı.

Çalışmalar 11 ilçeye yayılıyor

Büyükşehir Belediyesinin programı kapsamında çalışmalar;

• Çüngüş
• Çermik
• Çınar
• Silvan
• Sur
• Bismil
• Kayapınar
• Kulp
• Dicle
• Eğil
• Ergani

olmak üzere 11 ilçedeki toplam 47 gölette devam ediyor.

Bu çalışmalarla kırsal mahallelerde sulama altyapısının güçlendirilmesi, hayvan içme suyu kaynaklarının korunması ve mevcut su kapasitesinin daha verimli kullanılması amaçlanıyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Türkiye'nin en büyük tarım kampüsü ve rekreasyon alanı olarak faaliyet gösteren ATA Çiftliği (BAKAP) bünyesindeki merkezde üretilen balın en önemli özelliği, saf Anadolu ırkı bal arıları tarafından üretilmesi ve tek bitki kaynağından (monoflora) elde edilmesi oldu. Belediye, bu çalışmalarla hem bal üretimini artırmayı hem de Anadolu arısının gen kaynaklarını korumayı hedefliyor.

Kovan sayısı 50'den 150 koloniye çıkarıldı

ABB Genel Sekreter Yardımcısı Ahmet Mekin Tüzün, merkezde yürütülen çalışmalar hakkında bilgi vererek arıcılık faaliyetlerinin önemli ölçüde büyüdüğünü söyledi.

Tüzün, merkezin 50 kovanla başlayan üretim sürecinin bugün 150 koloniye ulaştığını belirtti. Saf Anadolu arısının genetik özelliklerinin korunmasına yönelik ana arı yetiştiriciliği ve larva transferi çalışmaları yürüttüklerini ifade eden Tüzün, seçilen ana arılar sayesinde kolonilerin verimliliğinin artırılmasının amaçlandığını kaydetti.

Merkezde bal üretiminin yanı sıra propolis, perga ve arı zehri gibi apiterapi ürünlerinin de üretildiğini belirten Tüzün, bu ürünlerle ilgili uygulamalı eğitimlerin üreticilere verildiğini söyledi.

İklim değişikliğine uyum vurgusu

İklim değişikliğinin arıcılık üzerindeki etkilerine de değinen Tüzün, saf Anadolu bal arısının bulunduğu coğrafyaya yüksek uyum gösterdiğini belirterek, arıların tarımsal üretim ve biyolojik çeşitliliğin korunmasındaki önemine dikkat çekti.

Üniversitelerle ortak analiz çalışmaları yürütülecek

ABB Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanı Hüseyin Şemsi Uysal ise bal hasadının yalnızca üretim açısından değil, bilimsel çalışmalar bakımından da önem taşıdığını söyledi.

Uysal, 2025 sonbahar ve 2026 ilkbahar koloni yönetimi uygulamalarının ardından elde edilen bal miktarının değerlendirileceğini belirterek, bal ve polen örneklerinin üniversitelerle iş birliği içinde analiz edileceğini ifade etti.

Merkezde elde edilen sonuçların üniversiteler, sektör yayınları ve üreticilerle paylaşılacağını kaydeden Uysal, uygulamalı eğitimlerle üreticilerin modern arıcılık tekniklerini yerinde öğrenmelerinin hedeflendiğini söyledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı sorumluluğunda faaliyet gösteren laboratuvarda yapılan analizlerle toprak ve bitkilerdeki besin elementi eksiklikleri belirleniyor. Elde edilen veriler doğrultusunda üreticilere bilimsel gübreleme önerileri sunularak gereksiz gübre kullanımının önüne geçilmesi, verim ve ürün kalitesinin artırılması hedefleniyor.

56 il ve 2 ülkeden analiz talebi

Laboratuvar yalnızca Muğla'daki üreticilere değil, ülke genelinden ve yurt dışından gelen taleplere de hizmet veriyor. Bugüne kadar Türkiye'nin 56 ilinden, ayrıca Kıbrıs ve Kazakistan'dan gönderilen numuneler üzerinde yaklaşık 21 bin analiz gerçekleştirildi.

Laboratuvarın sunduğu analiz hizmetleri ve bilimsel gübreleme önerileri sayesinde üreticilerin doğru tarımsal uygulamalara yönlendirilmesi amaçlanıyor.

Analiz sonuçları dijital ortamda

Üreticiler, laboratuvarda hazırlanan analiz sonuçlarına toprak.mugla.bel.tr adresi üzerinden protokol numarasıyla veya parsel bilgilerini kullanarak erişebiliyor. Böylece toprak yapısına uygun gübreleme planları hazırlanabiliyor.

Verimlilik Haritası oluşturuluyor

Laboratuvar Sorumlusu Dr. Öğr. Üyesi Nureddin Öner, toprak analizlerinin üretimin ilk aşamasını oluşturduğunu belirterek analiz sonuçları doğrultusunda üreticilere gübreleme programları hazırlandığını söyledi.

Öner, Muğla'nın 13 ilçesinden gelen numuneler ile il dışından gönderilen örneklerin değerlendirilerek Türkiye'de ilk kez uygulanan Verimlilik Haritası çalışmasına aktarıldığını ifade etti. Ayrıca laboratuvarda topraksız tarım uygulamalarına yönelik analiz ve teknik destek çalışmalarının da sürdüğünü kaydetti.

Başkan Aras: Bilimsel üretimi destekliyoruz

Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras ise tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için bilimsel verilerin önemine dikkat çekerek, doğru analizlerle hem üreticilerin maliyetlerinin azaltılmasını hem de doğal kaynakların korunmasını hedeflediklerini belirtti.

Aras, üreticilerin bilimsel verilere dayalı kararlar alabilmesi için tarımı destekleyen projelerin sürdürüleceğini ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen proje kapsamında, Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı ve 1 ila 12 dekar arasında sert çekirdekli meyve üretimi yapan küçük ölçekli üreticiler destekten yararlanabiliyor.

İlk dağıtım Toroslar ilçesinde gerçekleştirildi. Burada 771 üreticiye toplam 22 bin 40 adet feromon yapışkan tuzağı teslim edildi.

Kimyasal ilaç kullanımının azaltılması hedefleniyor

Akdeniz Meyve Sineği, özellikle sert çekirdekli meyvelerde kalite ve verim kayıplarına neden olurken, ihracatta da önemli sorunlara yol açabiliyor. Belediyenin dağıttığı feromon yapışkan tuzaklarla zararlının popülasyonunun kontrol altına alınması, kimyasal ilaç kullanımının azaltılması ve ürünlerde kalıntı riskinin düşürülmesi amaçlanıyor.

Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanı Abdullah Selçuk Şahutoğlu, belediyenin üreticilerin talepleri doğrultusunda tarımsal desteklerini sürdürdüğünü belirterek, uygulamanın hem üretim maliyetlerini düşürmeye hem de tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine katkı sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Şahutoğlu, destek kapsamında 6 dekara kadar üretim yapan çiftçilere 20 adet, 12 dekara kadar üretim yapan çiftçilere ise 40 adet feromon tuzağı verildiğini ifade etti.

Destek beş ilçeyi kapsıyor

Şahutoğlu'nun verdiği bilgiye göre proje kapsamında;

• Toroslar
• Mezitli
• Yenişehir
• Tarsus
• Çamlıyayla

ilçelerinde toplam 2 bin 700 üreticiye 80 bin adet feromon yapışkan tuzağı dağıtılacak.

Belediye ayrıca dağıtılan tuzakların sahada kullanılıp kullanılmadığını takip edecek ve feromon yenilemelerini de proje kapsamında karşılayacak.

Ziraat Odası: Kimyasal kullanımını azaltacak

Mersin Ziraat Odası Başkanı Musa Yılmaz da uygulamanın özellikle ihracatta yaşanan kalite sorunlarının azaltılmasına katkı sağlayacağını belirterek, feromon yapışkan tuzakların kimyasal ilaç kullanımını azaltan önemli bir biyoteknik mücadele yöntemi olduğunu ifade etti.

Üreticiler destekten memnun

Dağıtıma katılan üreticiler ise Akdeniz Meyve Sineği nedeniyle son yıllarda ciddi zarar yaşadıklarını belirterek, ücretsiz sağlanan feromon tuzaklarının hem maliyetlerini düşürdüğünü hem de daha az kimyasal ilaç kullanmalarına katkı sağlayacağını dile getirdi.

Üreticiler ayrıca piyasada bir feromon tuzağının yaklaşık 150 lira seviyesinde satıldığını, belediye desteğinin önemli bir maliyet avantajı oluşturduğunu ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Dağıtım törenine Denizli Büyükşehir Belediye Başkanı Bülent Nuri Çavuşoğlu, Kale Belediye Başkanı Erkan Hayla, Denizli Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanı Yücel Arazsu, ilçe protokolü ve üreticiler katıldı.

Başkan Bülent Nuri Çavuşoğlu, törende yaptığı konuşmada belediyenin üreticilere yönelik desteklerinin süreceğini belirterek, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği ve üreticilerin maliyet yükünün azaltılmasının öncelikli hedefleri arasında yer aldığını ifade etti.

Kale Belediye Başkanı Erkan Hayla da sera naylonu desteğinin ilçe üreticileri açısından ekonomik ve moral yönüyle önemli katkı sağlayacağını belirterek Denizli Büyükşehir Belediyesine teşekkür etti.

Konuşmaların ardından hak sahibi üreticilere sera naylonları teslim edildi.

Dağıtımlar diğer ilçelerde sürecek

Belediyenin açıkladığı takvime göre proje kapsamında dağıtımlar hafta boyunca farklı ilçelerde devam edecek.

Planlamaya göre;

• Kale: 485 üretici
• Beyağaç: 519 adet sera naylonu
• Güney: 165 adet
• Buldan: 344 adet
• Tavas: 226 adet
• Acıpayam: 165 adet

Böylece program kapsamında farklı ilçelerde yüzlerce üretici destekten yararlanacak.

Üreticilere 36 ay dayanıklı sera naylonu

Proje kapsamında dağıtılan sera naylonları;

• 8 metre genişliğinde
• 30 metre uzunluğunda
• 240 metrekare kullanım alanına sahip
• 36 ay dayanıklılık garantili

olarak üreticilere teslim ediliyor.

Belediye, bu destekle sera üretiminde kullanılan örtü malzemelerinin yenilenmesini, ürün kalitesinin artırılmasını ve iklim koşullarından kaynaklanan üretim kayıplarının azaltılmasını hedefliyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Birlik, 2025 yılında yüzde 23 ihracat artışıyla 1 milyar 185 milyon dolarlık ihracata ulaşırken, 2026'nın ilk altı ayında elde edilen 554 milyon dolarlık ihracatla yıl sonu hedefi doğrultusunda çalışmalarını sürdürdüğünü açıkladı.

Bitkisel yağlar ihracatta ilk sırada yer aldı

Muhammet Öztürk, yılın ilk yarısında ihracatta en büyük payın 245 milyon dolarla bitkisel yağlar grubuna ait olduğunu belirtti.

Bitkisel yağları 94 milyon dolarla küspeler, hayvan yemleri ve evcil hayvan mamaları grubu izledi. Öztürk, bu ürün grubunda değer bazında yüzde 29, miktar bazında ise yüzde 77 artış kaydedildiğini belirterek, bunun ilk altı ayın en dikkat çekici performanslarından biri olduğunu ifade etti.

Çikolatalı şekercilik ürünleri ise ihracatını yüzde 6 artırarak 55 milyon dolara yükseltti.

İlk altı aylık ihracatta ayrıca;

• Yağlı tohumlar 49 milyon dolar
• Hububattan mamul ürünler 41 milyon dolar
• Gıda müstahzarları 21 milyon dolar
• Hububat 17,7 milyon dolar
• Baharatlar 13,5 milyon dolar
• Değirmencilik ürünleri 13 milyon dolar
• Şekercilik mamulleri 3,5 milyon dolar ihracat gerçekleştirdi.

Evcil hayvan maması ihracatı büyümesini sürdürüyor

Öztürk, Türkiye'nin kedi ve köpek maması ihracatının yüzde 62'sinin EHBİB üyesi firmalar tarafından gerçekleştirildiğini söyledi.

Sektörün yılın ilk yarısında 45,5 milyon dolarlık ihracata ulaştığını belirten Öztürk, devam eden yaş mama yatırımlarının önümüzdeki dönemde ihracata katkı sağlamayı sürdüreceğini ifade etti.

Evcil hayvan mamaları sektörüne yönelik yürütülen UR-GE Projesi'nde 14 firmanın yer aldığını aktaran Öztürk, hedef pazarlarda düzenlenecek fuarlar, ticaret heyetleri ve eğitim programlarıyla ihracatçıların uluslararası pazarlardaki rekabet gücünün artırılmasının hedeflendiğini kaydetti.

Cezayir en büyük ihracat pazarı oldu

Birliğin en fazla ihracat yaptığı ülke 63 milyon dolarla Cezayir oldu.

Ocak-haziran döneminde;

• Cezayir'e 63 milyon dolar
• Libya'ya 39,2 milyon dolar
• Suudi Arabistan'a 39 milyon dolar
• Rusya Federasyonu'na 25 milyon dolar
• ABD'ye 23 milyon dolar ihracat gerçekleştirildi.

Tanıtım faaliyetleri ve ticaret heyetleri sürecek

Öztürk, Türkiye Gıda İhracatçıları (TGİ) markasıyla uluslararası fuarlarda Türk gıda ürünlerinin tanıtımını sürdürdüklerini belirtti.

2026'nın ilk yarısında Gulfood Dubai, Foodex Japan, Seoul Food & Hotel ve Summer Fancy Food Show fuarlarında tanıtım çalışmaları yürüttüklerini aktaran Öztürk, 1-4 Eylül tarihlerinde İstanbul TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi'nde düzenlenecek Foodist Fuarı'nın da sektör açısından önemli bir organizasyon olacağını ifade etti.

Ticaret heyetleri ihracata katkı sağladı

Muhammet Öztürk, 2025 yılında Suudi Arabistan'a, 2026 yılında ise Güney Kore'ye düzenlenen sektörel ticaret heyetlerinin ihracata olumlu katkı sağladığını söyledi.

Suudi Arabistan'a ihracatın 32,7 milyon dolardan 39 milyon dolara yükseldiğini belirten Öztürk, bunun yüzde 19,2'lik artışa karşılık geldiğini ifade etti.

Güney Kore'ye ihracatın ise 1 milyon 837 bin dolardan 3 milyon 584 bin dolara çıkarak yüzde 95 arttığını kaydetti.

Altı üründe Türkiye liderliği

Öztürk, EHBİB üyelerinin kedi-köpek maması, yaprak sarma, balık yemi, soya yağı, ekmeğe sürülen kakaolu ürünler ve ayçiçeği tohumu ihracatında Türkiye lideri olduğunu söyledi.

Türkiye'nin ilk altı ayda gerçekleştirdiği 35 milyon dolarlık balık yemi ihracatının yüzde 86'sının, 13 milyon dolarlık yaprak sarma ihracatının 10,4 milyon dolarlık bölümünün, 197 milyon dolarlık soya yağı ihracatının ise 111 milyon dolarlık kısmının EHBİB üyeleri tarafından gerçekleştirildiği bilgisi paylaşıldı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Toplantıya Kayseri Valisi Gökmen Çiçek, Kayseri milletvekilleri Dursun Ataş, Bayar Özsoy ve Murat Cahit Cıngı, Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç, Kayseri Cumhuriyet Başsavcısı Habib Korkmaz ile kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve iş dünyasının temsilcileri katıldı.

Karabulut: 71 yıllık geçmişe sahip bir üretim yapısı

Toplantının açılış konuşmasını yapan Kayseri Şeker Genel Müdürü Mesut Karabulut, şirketin 71 yıllık geçmişiyle yalnızca şeker üreten bir sanayi kuruluşu olmadığını belirterek, binlerce üreticiyle birlikte çalışan, bölgesel kalkınmaya katkı sağlayan önemli bir tarım sanayi kuruluşu olduğunu ifade etti.

Karabulut, Kayseri Şeker'in üreticilerle kurduğu iş birliğinin şirketin gelişiminde önemli rol oynadığını vurguladı.

Akay: Çiftçi odaklı üretim anlayışımızı sürdürüyoruz

Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay da konuşmasında Kayseri Şeker'in üreticisiyle birlikte büyüyen bir yapı olduğunu belirtti.

Akay, şirketin tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini güçlendirmek, verimliliği artırmak ve üreticilerin refahına katkı sağlamak amacıyla çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.

Üreticilerin emeği ile çalışanların katkısının şirketin bugünkü konumuna ulaşmasında önemli pay sahibi olduğunu belirten Akay, geçmişten alınan tecrübeyle geleceğe yönelik yatırımların devam edeceğini söyledi.

Üretim kapasitesi ve yatırımlar paylaşıldı

Program kapsamında gerçekleştirilen sunumlarda Kayseri Şeker'in üretim altyapısı, tarım ve sanayi yatırımları, sürdürülebilirlik çalışmaları, dijitalleşme uygulamaları ve kalite yönetimi süreçleri hakkında katılımcılara bilgi verildi.

Ayrıca Kayseri, Boğazlıyan ve Turhal şeker fabrikalarının üretim kapasiteleri, iştiraklerin faaliyetleri, ihracat potansiyeli ve üreticilere yönelik hizmetler de toplantıda ele alınan başlıklar arasında yer aldı.

Bölgesel kalkınmaya katkı vurgusu

Toplantıda, Kayseri Şeker'in tarımsal üretim ile sanayi yatırımlarını birlikte geliştiren üretim modeli ve bölgesel kalkınmaya sağladığı katkılar değerlendirildi.

Şirket yetkilileri, sürdürülebilir üretim anlayışı doğrultusunda yürütülen yatırımların devam edeceğini, üretici odaklı hizmet yaklaşımıyla tarım sektörüne katkı sunmayı sürdüreceklerini ifade etti.

Toplantının, kurumlar arasındaki iletişimin güçlendirilmesi ve yürütülen çalışmalar hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi amacıyla düzenlendiği belirtildi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

TÜİK verilerine göre Mayıs ayında Tarım-GFE aylık yüzde 0,4, yıllık ise yüzde 36,7 arttı. Ali Çandır, aylık artışın son üç yılın Mayıs ayları içinde en düşük seviyede gerçekleştiğini, ancak yıllık artışın son 10 yılın Mayıs ayı ortalamasının üzerinde kaldığını söyledi.

Gübre yıllık bazda en fazla artan girdi oldu

Tarım-GFE'nin alt kalemlerini değerlendiren Çandır, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarının aylık yüzde 0,4, yıllık ise yüzde 39,3 arttığını belirtti.

Mayıs ayında aylık bazda;

• Tohum fiyatları yüzde 0,7
• Enerji fiyatları yüzde 4,4 azaldı
• Gübre fiyatları yüzde 1,3
• Tarım ilaçları yüzde 1,9
• Veteriner hizmetleri yüzde 0,2
• Yem fiyatları yüzde 1,6
• Diğer mal ve hizmetler ise yüzde 1,3 arttı.

Yıllık değişimlerde ise en yüksek artış yüzde 63,6 ile gübre fiyatlarında görüldü.

Diğer yıllık artışlar ise şöyle gerçekleşti:

• Enerji: yüzde 40,8
• Veteriner hizmetleri: yüzde 36,0
• Yem: yüzde 35,5
• Tohum: yüzde 34,9
• Diğer mal ve hizmetler: yüzde 34,7
• Tarım ilaçları: yüzde 22,7

Çandır, yıllık bazda en yüksek maliyet artışının gübrede yaşanmasının üretim maliyetleri açısından dikkat çekici olduğunu vurguladı.

Tarımsal yatırım maliyetleri de yükseldi

Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerin fiyatlarında da artış sürdü. TÜİK verilerine göre bu grupta aylık artış yüzde 1,0, yıllık artış ise yüzde 21,5 olarak gerçekleşti.

Çandır, aylık bazda en dikkat çekici fiyat artışlarının tarım ilaçları ve yem grubunda yaşandığını, enerji fiyatlarında ise gerileme görüldüğünü ifade etti.

"Üretici fiyatları girdi maliyetlerini karşılamıyor"

Ali Çandır, TÜİK'in açıkladığı Mayıs 2026 Tarımsal Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) verilerine de dikkat çekerek, üretici fiyatlarındaki artışın tarımsal girdi maliyetlerini karşılamakta yetersiz kaldığını söyledi.

Mayıs ayında Tarım-ÜFE aylık yüzde 0,6, yıllık ise yüzde 43,1 arttı.

Çandır, uzun yıllar ortalamaları dikkate alındığında üreticilerin girdi maliyetleri karşısında gelir kaybı yaşamaya devam ettiğini belirterek, üretici fiyatları ile girdi maliyetleri arasındaki farkın sürdürülebilir üretim açısından önemli bir risk oluşturduğunu ifade etti.

Gıda enflasyonu yüksek seyrini sürdürdü

Mayıs ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık yüzde 1,7, yıllık ise yüzde 32,6 olarak açıklandı.

Gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık enflasyon yüzde 34,9 olurken, işlenmemiş gıdada yıllık artış yüzde 34,8 olarak gerçekleşti.

Yaş meyve ve sebzede ise aylık fiyatlar yüzde 9,3 gerilerken, yıllık artış yüzde 40,0 seviyesinde gerçekleşti.

Küresel gelişmeler maliyet baskısını artırabilir

Ali Çandır, mart ayından itibaren yaşanan küresel gelişmelerin özellikle enerji ve gübre başta olmak üzere tarımsal girdiler üzerinde yeni maliyet baskıları oluşturduğunu belirtti.

Çandır, önümüzdeki dönemde küresel piyasalardaki gelişmelerin gübre ve enerji fiyatlarını yakından etkilemeye devam edeceğini ifade ederek, Türkiye'nin bu süreçte uluslararası fiyat hareketlerine karşı nasıl bir konumda olacağının üretim maliyetleri açısından belirleyici olacağını kaydetti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Enerji, tarım, gıda ve sanayi alanlarında faaliyet gösteren Efor Yatırım ile bağlı ortaklığı Efor Gübre'nin İSO araştırmasında elde ettiği sonuçlar, grubun üretim kapasitesi, tedarik altyapısı ve sanayi performansındaki büyümesini ortaya koydu.

Efor Gübre ilk kez İSO İkinci 500 listesinde

Bu yıl ilk kez İSO'nun Türkiye'nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasına giren Efor Gübre, gübre sektöründe verimlilik, sürdürülebilirlik ve etkin tedarik anlayışıyla faaliyetlerini sürdürüyor.

Şirket, kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı sektör kategorisinde 34'üncü sırada yer aldı. Efor Gübre, artan tarımsal üretim ihtiyacının gündemde olduğu bir dönemde, çiftçilerin ihtiyaçlarına yönelik ürün ve hizmetleriyle tarımsal değer zincirine katkı sağlamayı hedeflediğini belirtti.

Efor Yatırım 173 basamak yükseldi

İSO araştırmasına göre Efor Yatırım, geçen yıla kıyasla 173 basamak yükselerek 284'üncü sıraya yerleşti. Şirket ayrıca gıda ürünleri imalatı sektör kategorisinde 66'ncı sırada yer aldı.

Şirket açıklamasına göre bu sonuçlar, üretim, yatırım, lojistik altyapısı ve katma değerli ürün yaklaşımına dayalı entegre büyüme modelinin sanayi performansına yansıması olarak değerlendiriliyor.

Akkuş: "Üretim gücümüzü katma değere dönüştürmeye devam edeceğiz"

Efor Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Akkuş, İSO araştırmasına ilişkin değerlendirmesinde şirketin büyümesini yalnızca finansal göstergelerle değil, üretim, istihdam, yatırım ve ülke ekonomisine sağlanan katma değer üzerinden değerlendirdiklerini ifade etti.

Akkuş, Efor Yatırım'ın İSO İkinci 500 listesinde yükselişini sürdürmesinin ve Efor Gübre'nin ilk kez listeye girmesinin şirketin uzun vadeli büyüme stratejisinin bir göstergesi olduğunu belirtti.

Tarımdan sanayiye, gıdadan enerjiye uzanan faaliyet alanlarında daha verimli ve sürdürülebilir bir yapı oluşturmayı hedeflediklerini kaydeden Akkuş, önümüzdeki dönemde de üretim odaklı yatırımları sürdürmeyi planladıklarını ifade etti.

Tarımsal üretimde gübre sektörünün önemi arttı

Gübre, bitkisel üretimde verimlilik ve kaliteyi doğrudan etkileyen temel tarımsal girdiler arasında yer alıyor. Tarımsal üretim maliyetleri içerisinde önemli paya sahip olan gübre sektöründeki yatırımlar ve üretim kapasitesindeki gelişmeler hem üreticilerin girdi temini hem de sürdürülebilir tarımsal üretim açısından önem taşıyor.

İSO'nun açıkladığı araştırmada Efor Gübre'nin listeye ilk kez girmesi, şirket açısından olduğu kadar gübre sektörünün sanayi içindeki büyüme performansını göstermesi bakımından da dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıktı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Protokol, TÜGİS Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar ile Marmara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Emin Okur tarafından imzalandı. İş birliğiyle gıda sanayisinin bilimsel araştırma altyapısı ve nitelikli insan kaynağıyla bağının güçlendirilmesi hedefleniyor.

Ortak Ar-Ge ve eğitim çalışmaları yürütülecek

Protokol kapsamında TÜGİS ile Marmara Üniversitesi; ortak Ar-Ge projeleri geliştirilmesi, eğitim programlarının hazırlanması ve gıda sektörünün akademik bilgi birikiminden daha etkin yararlanmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirecek.

Taraflar ayrıca Marmara Üniversitesi akademisyenleri ile TÜGİS üyesi firmalar arasında doğrudan iletişimin artırılmasını, sektörün ihtiyaç duyduğu araştırma konularında ortak projeler hazırlanmasını ve bu projelerin ulusal ya da uluslararası destek programlarından yararlanmasını amaçlıyor.

Laboratuvar ve altyapı imkânları paylaşılacak

İş birliği kapsamında öğrenciler için staj imkânları oluşturulması, teknik geziler düzenlenmesi, TÜGİS üyelerine yönelik eğitim programları hazırlanması ile ortak konferans ve seminerlerin gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Protokol ayrıca Marmara Üniversitesi ile TÜGİS üyesi sanayi kuruluşları arasında laboratuvar ve teknik altyapının ortak kullanımına da imkân sağlayacak. Taraflar, analiz hizmetleri, ürün geliştirme çalışmaları ve veri paylaşımı gibi alanlarda da birlikte çalışacak.

Bu kapsamda proje, bilimsel makale, patent ve ticari ürün geliştirme süreçlerinin desteklenmesi hedefleniyor.

Ortak Bilim Komisyonu kurulacak

Protokol doğrultusunda TÜGİS ve Marmara Üniversitesi temsilcilerinden oluşacak Ortak Bilim Komisyonu, yılda en az iki kez toplanarak ortak proje önerilerini değerlendirecek ve uygulanabilecek çalışma başlıklarını ele alacak.

Üniversite bünyesinde açılan tezsiz yüksek lisans programlarında, başvuru şartlarını sağlayan TÜGİS üyeleri için kontenjan ayrılması da iş birliğinin önemli başlıkları arasında yer aldı.

Bunun yanında TÜGİS, Marmara Üniversitesi'nin eğitim ve uygulama faaliyetlerine eğitmen ve teknik altyapı desteği sağlayabilecek. Akademik yeterliliğe sahip TÜGİS üyeleri ise ihtiyaç duyulması halinde üniversitede ders verebilecek.

Kaan Sidar: "Bilimsel altyapıyla daha güçlü bağ kurulacak"

TÜGİS Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar, üniversite-sanayi iş birliklerinin gıda sektörünün gelişimi açısından stratejik öneme sahip olduğunu belirtti.

Sidar, sanayinin yalnızca üretim kapasitesiyle değil; bilgiye erişim, araştırma altyapısı ve nitelikli insan kaynağıyla da güç kazandığını ifade ederek, Marmara Üniversitesi ile imzalanan protokolün sektörün bilimsel altyapıyla daha güçlü bağ kurmasına katkı sağlayacağını söyledi.

Ortak Ar-Ge çalışmaları, eğitim programları, staj olanakları ve uygulamalı projeler sayesinde öğrencilerin sektörü daha yakından tanıyacağını belirten Sidar, sanayicilerin de akademik bilgi birikiminden daha etkin yararlanmasının hedeflendiğini kaydetti.

Protokol beş yıl yürürlükte kalacak

Taraflar arasında imzalanan protokol, imza tarihinden itibaren beş yıl süreyle yürürlükte olacak. Tarafların ortak mutabakat sağlaması halinde protokolün birer yıllık sürelerle uzatılabilmesi öngörülüyor.

Protokol kapsamında gerçekleştirilecek eğitimler, araştırma projeleri ve diğer uygulamalar ise taraflar arasında yapılacak ek sözleşmeler ve ortak kararlar doğrultusunda hayata geçirilecek.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

BURSA — Bursa'nın ilk "Hastalıktan Ari" ve Avrupa Birliği (AB) normlarında üretim yapan Feyz Çiftliği'nin sahibi Sencer Solakoğlu, sosyal medya hesabından yayımladığı videoda kuru soğan üretimi, ithalat politikası ve fiyatlara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Solakoğlu, son üç yılda üreticilerin zarar ettiğini, bunun da üretim alanlarının daralmasına ve fiyatların yükselmesine neden olduğunu savundu.

Konuşmasına 2019 yılında uygulanan tanzim satış sürecini hatırlatarak başlayan Solakoğlu, o dönemde yüksek soğan fiyatlarının stokçuluk iddialarıyla ilişkilendirildiğini belirtti. Bugün gelinen noktada ise benzer sorunların farklı nedenlerle yeniden yaşandığını öne sürdü.

"Üretici üç yıl üst üste zarar etti"

Karacabey'de bir soğan tarlasında açıklama yapan Solakoğlu, geçen yıl kuru soğanın üretim maliyetinin kilogram başına yaklaşık 10 lira olduğunu, ancak üreticinin ürününü 5-6 liraya satmak zorunda kaldığını iddia etti. Aynı dönemde ürünün market raflarında yaklaşık 10 liradan satıldığını belirten Solakoğlu, üreticinin maliyetinin altında satış yapmak zorunda kaldığını söyledi.

Solakoğlu, benzer tablonun yalnızca geçen yıl değil, önceki iki yılda da yaşandığını belirterek, üst üste zarar eden çok sayıda üreticinin kuru soğan ekiminden vazgeçtiğini ifade etti.

Tarlada fiyat yükseldi, raf fiyatı daha da arttı

Bu yıl üretimin azalması nedeniyle tarlada kuru soğan fiyatlarının yaklaşık 30-35 liraya yükseldiğini belirten Solakoğlu, ürünün market raflarında ise 70-75 liraya kadar ulaştığını söyledi.

Solakoğlu'na göre üretimde yaşanan daralma nedeniyle bu yıl satış yapan üreticiler önceki yıllara göre daha yüksek fiyat elde etti. Ancak üretimden çekilen çok sayıda çiftçinin bu fiyat artışından yararlanamadığını savundu.

İthalat kararını eleştirdi

Videoda Tarım ve Orman Bakanlığının kuru soğan ithalatında uygulanan gümrük vergisini yüzde 49'dan yüzde 5'e düşürmesini de eleştiren Solakoğlu, hasat döneminde ithalatın açılmasının üretici açısından doğru bir politika olmadığını öne sürdü.

Solakoğlu, ithalat kararının kısa vadede fiyat artışını önlemeyi hedeflediğini ancak uzun vadede yerli üretimi olumsuz etkilediğini savundu.

TÜİK verilerine dikkat çekti

Solakoğlu, Türkiye'de kuru soğan ekiliş alanlarının son 20 yılda önemli ölçüde azaldığını belirterek, 2000'li yılların başında yaklaşık 100 bin hektar seviyesinde olan ekiliş alanlarının bugün yaklaşık 65 bin hektara gerilediğini ifade etti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri de kuru soğan ekiliş alanlarının yıllar içinde dalgalı bir seyir izlediğini gösteriyor. Ancak üretim miktarı ve ekim alanları; fiyatlar, iklim koşulları, üretici tercihleri ve piyasa şartlarına bağlı olarak her yıl değişiklik gösterebiliyor.

"Plansız üretim hem üreticiyi hem tüketiciyi etkiliyor"

Solakoğlu, üreticilerin ekim öncesinde ürününü kime, hangi fiyattan ve hangi vadede satacağını bilmeden üretim yaptığını belirterek, üretim planlamasının yeterince uygulanmadığını savundu.

Üreticilerin üst üste zarar etmesi nedeniyle farklı ürünlere yöneldiğini ifade eden Solakoğlu, bunun da arzın azalmasına ve fiyatların yükselmesine neden olduğunu söyledi.

Kış aylarına ilişkin öngörüsünü paylaştı

Videonun sonunda Solakoğlu, mevcut üretim miktarı dikkate alındığında kuru soğan fiyatlarının kış aylarında daha da yükselebileceğini öne sürdü.

Bu değerlendirme, herhangi bir resmî kurumun fiyat tahmini değil, Sencer Solakoğlu'nun kişisel öngörüsü niteliği taşıyor.

Tarım ürünlerinde fiyat oluşumu; üretim miktarı, stok durumu, iç ve dış talep, ihracat, ithalat, iklim koşulları ve piyasa dinamikleri gibi çok sayıda faktörün etkisiyle şekilleniyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

TMO'nun paylaştığı bilgilere göre söz konusu ödeme, belirtilen teslim tarihleri arasında kuruma ürün teslim eden üreticileri kapsıyor. Kurum, ödeme yapılan üreticilere kısa mesaj (SMS) yoluyla bilgilendirme yapıldığını da duyurdu.

Açıklamada ayrıca, hububat ürün bedeli ödemelerinin periyodik olarak devam edeceği belirtildi. Böylece sonraki teslim dönemlerine ilişkin hak edişlerin de belirlenen ödeme takvimi doğrultusunda üreticilerin hesaplarına aktarılacağı ifade edildi.

2026 yılı hububat alım döneminde TMO, üreticilerin ürün bedellerini parti bazında belirli aralıklarla ödemeyi sürdürüyor. Kurumun önceki yıllarda da benzer uygulamayla ürün bedellerini teslim tarihlerine göre etaplar halinde üreticilerin hesaplarına aktardığı biliniyor.

Üreticiler, ödeme durumlarını banka hesaplarının yanı sıra TMO tarafından gönderilen SMS bilgilendirmeleri üzerinden de takip edebiliyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Bakanlığın teknik ekipleri tarafından yürütülen inceleme ve takip çalışmalarına göre kamuoyuna yansıyan görüntülerde bulunan çekirgelerin tamamının ülkemizde doğal olarak yaşayan yerli türlere ait olduğu belirlendi. Böylece Balkanlar, Afrika veya başka bir bölgeden sürü halinde çekirge istilası yaşandığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı ifade edildi.

Açıklamada, İstanbul'da tespit edilen türün Beyaz yüzlü çalı çekirgesi (Decticus albifrons) olduğu ve bu türün tarımsal üretime zarar veren çekirgeler arasında yer almadığı belirtildi. Bakanlık, söz konusu türün aksine tarımsal zararlılarla beslenerek biyolojik dengeye katkı sağladığını vurguladı.

Türkiye'de çok sayıda çekirge türünün doğal yaşamın bir parçası olduğu belirtilen açıklamada, iklim koşulları ile özellikle yumurtlama dönemlerinde bazı türlerin popülasyonlarında dönemsel artışlar görülebileceği kaydedildi. Rüzgârın etkisiyle yerleşim alanlarına taşınabilen çekirgelerin sıcak havalarda ışığa yönelmeleri nedeniyle vatandaşlar tarafından daha sık görülebildiği ifade edildi. Bakanlık, bu durumun doğal bir süreç olduğunu ve istila anlamına gelmediğini bildirdi.

Tarım ve Orman Bakanlığı, çekirge popülasyonlarının Yıllık Bitki Sağlığı Mücadele Programı kapsamında 81 ilde görev yapan teknik ekipler tarafından düzenli olarak izlendiğini açıkladı. Son günlerde yapılan ihbarlar nedeniyle İstanbul ve Tekirdağ'daki incelemelerin ayrıca yoğunlaştırıldığı belirtilirken, tarımsal üretime zarar verebilecek türlerin ekonomik zarar eşiğine ulaşması halinde gerekli mücadelenin vakit kaybetmeden uygulanacağı ifade edildi. Mevcut durumda ise böyle bir mücadeleyi gerektirecek herhangi bir durumun bulunmadığı kaydedildi.

Bakanlık, bitkisel üretimin korunmasına yönelik izleme, sürvey ve mücadele çalışmalarının bilimsel esaslar doğrultusunda sürdürüleceğini bildirdi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Barut, yaptığı açıklamada üretim maliyetlerinin yükselmeye devam ettiğini, buna karşın çiğ süt tavsiye fiyatında artış yapılmadığını belirtti. Çiftçi borcunun 1 trilyon 400 milyar lirayı aştığını, bir çuval yemin ise 1.000 liranın üzerine çıktığını ifade eden Barut, mevcut fiyat politikasının süt üreticilerini zor durumda bıraktığını ileri sürdü.

Ulusal Süt Konseyi'nin maliyetlerde gerileme olduğu gerekçesiyle tavsiye satış fiyatını değiştirmeme kararına tepki gösteren Barut, üretimin sürdürülebilirliği açısından üreticinin emeğinin karşılığını alabileceği bir fiyat mekanizmasının oluşturulması gerektiğini söyledi.

Barut, yem-süt paritesine göre üreticinin sattığı 1 litre sütle en az 1,5 kilogram yem alabilmesi gerektiğini belirterek mevcut fiyat ve maliyet yapısında bu dengenin sağlanamadığını savundu.

Üreticilerin yalnızca yem değil; enerji, işçilik, veterinerlik hizmetleri, bakım ve diğer üretim girdilerindeki artışlardan da olumsuz etkilendiğini dile getiren Barut, birçok süt üreticisinin zararına üretim yaptığını, bazı işletmelerin ise süt hayvanlarını kesime göndermek zorunda kaldığını ifade etti.

Damızlık hayvan varlığındaki olası azalmanın yalnızca bugünkü süt üretimini değil, gelecekte et ve süt arzını da etkileyebileceğini belirten Barut, bunun sektör açısından önemli bir risk oluşturduğunu kaydetti.

Süt sektöründe geçici çözümler yerine kalıcı politikaların uygulanması gerektiğini ifade eden Barut, üretim maliyetlerini esas alan adil bir fiyatlandırma sistemi kurulmasını, yem başta olmak üzere temel üretim girdilerinde desteklerin artırılmasını ve küçük ile orta ölçekli işletmelerin üretimde kalmasını sağlayacak teşvik mekanizmalarının güçlendirilmesini istedi.

Barut, üreticinin desteklenmesinin tüketicinin korunması açısından da önem taşıdığını belirterek gıda arz güvenliği ve süt sektörünün sürdürülebilirliği için üretim odaklı tarım politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Şirket açıklamasına göre SuperFresh, Türkiye dondurulmuş gıda pazarında perakende kanalında yüzde 34 pazar payıyla dondurulmuş sebze kategorisinde lider konumda bulunuyor. Yaklaşık 150 bin ton yıllık üretim hacmi ve 300'e yakın sözleşmeli çiftçi ile faaliyetlerini sürdüren şirket, entegre üretim modeliyle yerli tarımsal üretimi desteklediğini belirtti.

Hasat döneminde ürünlerin ideal olgunluk seviyesine ulaştıktan sonra toplandığı belirtilirken, ekim planlaması, hasat zamanı, kalite kontrol ve üretim süreçlerinin ziraat mühendisleri ile üreticiler tarafından birlikte yürütüldüğü ifade edildi. Ispanak, bezelye ve mısır gibi ürünlerin hasat planlamasının mevsimsel olgunluk esas alınarak gerçekleştirildiği aktarıldı.

Şirket açıklamasında, hasat edilen ürünlerin fabrikaya ulaştırıldıktan sonra -40 dereceye kadar üretim koşullarında IQF teknolojisiyle tek tek dondurulduğu bildirildi. Bu yöntemin ürünlerin birbirine yapışmasını önlediği, doku, lezzet ve besin değerinin korunmasına katkı sağladığı ifade edildi.

SuperFresh ayrıca, dondurulmuş ürünlerin yalnızca ihtiyaç kadar kullanılabilmesinin gıda israfının azaltılmasına katkı sunduğunu belirtti. Ön hazırlığı yapılmış ürünlerin tüketicilere pratik kullanım imkânı sağladığı da vurgulandı.

Besler Pazarlama ve Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Gülizar Doğan, şirketin üretim modeline ilişkin değerlendirmesinde, ürün yolculuğunun tarlada başladığını ve çiftçilerle uzun vadeli iş birlikleri yürüttüklerini belirtti. Doğan, IQF teknolojisi sayesinde ürünlerin mevsimindeki kalitesini yıl boyunca korumayı hedeflediklerini ifade etti.

Doğan, "Döngüsel Bereket" yaklaşımıyla kaliteli ürün sunmanın yanı sıra tarımsal üretimin değerini korumayı, gıda israfıyla mücadeleye katkı sağlamayı ve sürdürülebilir bir gıda sistemi oluşturmayı öncelikleri arasında gördüklerini kaydetti.

Açıklamada, SuperFresh'in sözleşmeli tarım modeli, ileri üretim teknolojileri ve sürdürülebilirlik odaklı uygulamalarıyla yerli tarımsal üretimi desteklemeye ve gıda israfının azaltılmasına yönelik çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Şirket tarafından paylaşılan verilere göre kaçak elektrik kullanımının en yüksek olduğu bölgeler, Harran ilçesine bağlı Damlasu Mahallesi ile Eyyübiye ilçesine bağlı Yolbaşı ve Keskin mahalleleri oldu. Bu mahallelerde tarımsal sulama döneminde kaçak elektrik tüketim oranının yüzde 94'e ulaştığı belirtildi. Ayrıca 28 mahallede ortalama kaçak tüketim oranının yüzde 90 olarak ölçüldüğü açıklandı. Buna göre söz konusu mahallelerdeki kaçak kullanım oranı, en yüksek seviyenin yalnızca 4 puan altında bulunuyor.

Dicle Elektrik verilerine göre Eyyübiye, Harran, Akçakale ve Ceylanpınar ilçelerinde Damlasu, Türkoğlu ve Demirli enerji hatlarından elektrik alan 591 tarımsal sulama abonesinin 554'ünün vadesi geçmiş elektrik borcu bulunuyor. Bu sayı, toplam abonelerin yaklaşık yüzde 93,7'sine karşılık geliyor. Aynı bölgelerde elektrik tüketim bedelini düzenli ödeyen üreticilerin oranının ise yüzde 5 seviyesinde olduğu bildirildi.

Şirket, bazı abonelerin yaklaşık 10 yıldır elektrik borçlarını ödemediğini ve harici bağlantılarla kaçak elektrik kullanmaya devam ettiğini ileri sürdü.

İl genelindeki verilere göre Şanlıurfa'da toplam 17 bin 143 tarımsal sulama abonesi bulunuyor. Dicle Elektrik, bu abonelerin yaklaşık yüzde 70'inin elektrik borcu bulunduğunu açıkladı. Şirket, tarımsal sulamadan kaynaklanan ödenmemiş elektrik borcunun ise milyarlarca lira seviyesine ulaştığını bildirdi. Açıklamada kesin borç tutarı paylaşılmadığı için toplam miktara ilişkin sayısal bir değer verilmedi.

Dicle Elektrik, kaçak tüketim ve tahsilat sorunlarının mevcut düzeyde sürmesi halinde enerji şebekesi üzerindeki yükün daha da artabileceğini belirtti. Şirket, bunun yalnızca kaçak elektrik kullanan aboneleri değil, borcunu düzenli ödeyen üreticiler ile diğer aboneleri de etkileyebileceğini ifade etti.

Açıklamada ayrıca, elektrik bedelini düzenli ödeyen üreticilerin olası kesintilerden etkilenmemesi amacıyla jeneratör desteği sağlandığı belirtildi. Şirket, jeneratörlerin yakıt maliyetlerinin de karşılandığını ve bu uygulamayla üretimde aksama yaşanmamasının hedeflendiğini bildirdi.

Haberde yer alan kaçak tüketim, tahsilat ve borç bilgileri Dicle Elektrik'in kamuoyuyla paylaştığı verilere dayanıyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

ABD'de 2025/26 sezonunda avokado arzı tarihi seviyelere ulaştı. Bunun en önemli nedenleri arasında Meksika'dan yapılan yüksek ihracat ile Kaliforniya'daki güçlü hasat gösterildi. Artan arz sayesinde avokado fiyatlarının normalleştiği, farklı meyve boyutları arasındaki fiyat farkının da azaldığı ifade edildi.

Güney Amerika'da ise avokado ihracatı 2025 yılında ilk kez 1 milyon ton sınırını aştı. Bu büyümede en büyük payı Peru, Kolombiya ve Şili aldı.

Raporda, El Niño'nun oluşturabileceği sıcaklık ve yağış değişikliklerinin verim üzerinde belirsizlik yarattığı belirtilirken, önümüzdeki sezon üretim miktarlarının ülkeler arasında farklılık gösterebileceği değerlendirildi.

Öte yandan Avrupa Birliği'nin avokado ithalatı artışını sürdürüyor. Rabobank verilerine göre AB'nin avokado ithalat hacmi 2010 yılından bu yana yaklaşık beş katına çıktı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Tarım-GFE'de (2020=100), 2026 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre %0,44 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %18,01 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %36,65 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %34,20 artış gerçekleşti.

Ana gruplarda bir önceki aya göre, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde %0,35 artış, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde %1,04 artış gerçekleşti. Bir önceki yılın aynı ayına göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde %39,29 artış, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde %21,52 artış gerçekleşti.

Ana gruplara göre Tarım-GFE ve değişim oranları (%), Mayıs 2026

Tarım-GFE yıllık değişim oranı (%), Mayıs 2026

Yıllık değişimin en yüksek olduğu alt grup %63,56 artış ile gübre ve toprak geliştiriciler, aylık değişimin en yüksek olduğu alt grup %4,39 azalış ile enerji ve yağlayıcılar oldu.

Alt gruplara göre Tarım-GFE yıllık değişim oranları (%), Mayıs 2026

Alt gruplara göre Tarım-GFE aylık değişim oranları (%), Mayıs 2026

S&P Global Platts'a konuşan Vietnamlı yemlik tahıl ithalatçısı bir kaynak, ülkedeki yem fabrikalarının maliyetleri düşürmek amacıyla yemlik buğday kullanımını azaltmaya başladığını söyledi.

Kaynağa göre, Karadeniz'den Vietnam'a yapılan sevkiyatların maliyetindeki artış ve yemlik buğday fiyatlarının yükselmesi, yemlik mısırı daha cazip hale getirdi.

Vietnam'daki iki farklı yem fabrikası yetkilisi de bu değerlendirmeyi doğruladı. Yetkililerden biri, yemlik buğdayın kilogram başına 300-400 Vietnam dongu (yaklaşık 10-15 ABD doları/ton) daha pahalı hale geldiğini, bu nedenle yem formüllerinde mısır kullanımının artırıldığını ifade etti.

Bir başka yem üreticisi ise Vietnam'ın aylık 400 bin-500 bin ton seviyesinde olan yemlik buğday ithalatının, fiyatlardaki hızlı yükseliş nedeniyle 200 bin tona kadar gerileyebileceğini öngördü.

Platts daha önce, Güneydoğu Asya'ya yönelik Karadeniz çıkışlı ekmeklik buğdayın CFR tekliflerinin, Ağustos-Eylül teslimatları için bir hafta içinde ton başına yaklaşık 10 ABD doları arttığını bildirmişti.

Vietnamlı ithalatçı kaynaklara göre, Ukrayna'dan Vietnam'a yapılan sevkiyatlarda navlun ücreti, 10 Temmuz'da Ağustos yüklemeleri için 46 ABD doları/ton seviyesindeyken, 14 Temmuz itibarıyla 55-56 ABD doları/tona yükseldi. Aynı dönemde Rusya çıkışlı sevkiyatların navlun ücretleri de ton başına yaklaşık 10 ABD doları arttı.

Buna karşın Güney Kore'deki yem üreticilerinin mevcut gelişmelerden önemli ölçüde etkilenmesi beklenmiyor.

Güney Koreli bir yemlik tahıl alım grubunun temsilcisi, şirketlerinin Rusya ve Ukrayna limanlarından yüklenen kargoları daha önce tedarik programlarından çıkardığını, bu nedenle son gelişmelerin doğrudan satın alma faaliyetlerini etkilemediğini söyledi.

Bir Güney Koreli ticaret temsilcisi de son dönemde Karadeniz yemlik buğdayı alımlarının yalnızca Romanya'nın Köstence (Constanța) Limanı üzerinden gerçekleştirildiğini, bu limanın son çatışmalardan etkilenmediğini belirtti.

Piyasa katılımcıları ise yemlik tahıl piyasasına ilişkin genel görünüm konusunda iyimserliğini koruyor.

Hindistanlı bir tahıl tüccarı, Kerç Boğazı'nda yaşanan sorunların bir süre daha devam edebileceğini, bunun da sezon boyunca fiyatları destekleyebileceğini söyledi. Tüccara göre üreticiler yüksek fiyat seviyelerini gördükten sonra daha düşük fiyatlardan satış yapmak istemeyecek. Ayrıca Arjantin ve Avustralya'da üretimin önemli ölçüde azalmasının da fiyatları destekleyen unsurlar arasında yer alabileceği değerlendiriliyor.

Avustralya ve Asya'daki tüccarlar ise Karadeniz'deki lojistik sorunların, Avustralya buğdayına olan talebi artırabileceğini öngörüyor.

Öte yandan S&P Global Energy bünyesinde faaliyet gösteren Platts, 13 Temmuz tarihinde Kuzeydoğu Asya CFR yemlik mısır fiyatını, 11 Ekim-10 Kasım varışlı yüklemeler için ton başına 3 ABD doları artırarak 264 ABD dolarına yükseltti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Tarım Piyasaları Konjonktür Enstitüsü (IKAR), Rusya'nın temmuz ayındaki buğday ihracatının 2 milyon tonun altında kalabileceğini açıkladı. Enstitü daha önce temmuz ayı için 2,5 milyon ton ihracat öngörüyordu. Böylece beklenti yaklaşık %20 aşağı çekilmiş oldu.

Tarım danışmanlık şirketi SovEcon da tahminini aşağı yönlü revize etti. Kuruluş, temmuz ayı ihracat beklentisini %13 azaltarak 2 milyon tona indirdi.

Analistlere göre bu tahminlerin gerçekleşmesi halinde Rusya'nın temmuz ayı buğday ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre %4,8, uzun yıllar ortalamasına göre ise %35,5 daha düşük gerçekleşecek.

IKAR Genel Direktörü Dmitriy Rılko, temmuz ayında ihracatı sınırlandırabilecek başlıca nedenler arasında geciken hasat, önemli ithalatçı ülkelerden gelen talebin zayıf seyretmesi ve lojistikte yaşanan aksaklıkları gösterdi.

Bu yıl Rusya'da hasat çalışmaları geçen yılın aynı dönemine göre 7 ila 14 gün geriden geliyor. Analistler, gecikmenin geç ekim yapılması ve dizel yakıt arzındaki sıkıntılardan kaynaklandığını belirtiyor.

Strategy Partners şirketinde Tüketici ve Tarım Sektörü Projeleri Direktörü Artyom Suvorov, temmuz ayının hasat sezonunda geçiş dönemi olduğunu belirterek ihracat tahminindeki düşüşün hem mevsimsel etkilerden hem de lojistik sorunlardan kaynaklandığını ifade etti.

SovEcon raporunda ise Kerç Boğazı'ndaki gemi trafiğinde yaşanabilecek kısıtlamaların önemli risk oluşturduğu vurgulandı. Rapora göre 10 Temmuz 2026 tarihinden itibaren Azak-Don Kanalı'nda gemi hareketlerine sınırlamalar getirildi. Bu durum Azak Limanı'ndaki tahıl terminallerinin faaliyetlerini de etkiliyor.

Ulaştırma sektöründen Kommersant'a konuşan kaynaklar ise resmi bir seyrüsefer yasağı bulunmadığını, ancak taşımacılık şirketlerinin güvenlik koşullarına göre kendi operasyonlarını sınırlandırabildiğini belirtti.

Rusya Ulaştırma Bakanlığı, Azak Denizi'nde sivil gemilere yönelik saldırıların artması nedeniyle yük taşımacılığının sürdürülebilmesi için gerekli önlemlerin alındığını açıkladı. Bakanlık, liman başkanlıklarının gemi trafiğini hızlandırmaya yönelik çalışmalar yürüttüğünü, ihtiyaç halinde tahıl dahil dökme yüklerin diğer ulaşım türlerine yönlendirilebileceğini bildirdi.

SovEcon verilerine göre Kerç Boğazı'nın gerisindeki sığ limanlardan, Rusya'nın toplam tahıl ve ayçiçek yağı ihracatının yaklaşık %25'i gerçekleştiriliyor. Bu limanlar ağırlıklı olarak Orta Doğu ülkeleriyle, özellikle de Rus buğdayının önemli alıcılarından biri olan Türkiye ile yapılan ticarette kullanılıyor.

Piyasa uzmanlarına göre Karadeniz'deki derin su limanları ise daha çok Asya pazarına yönelik ihracata hizmet veriyor.

SovEcon Direktörü Andrey Sizov, Kerç Boğazı'ndaki kısıtlamaların Volga Nehri üzerindeki tahıl terminallerini de etkileyebileceğini belirtti. Volga üzerinden taşınan ürünlerin önemli bölümü Volga-Don su yolu aracılığıyla Kerç Boğazı üzerinden ihraç ediliyor. Bir kısmı ise Hazar Denizi limanlarına yönlendirilerek İran'a gönderiliyor. Ancak Sizov'a göre İran, Rus buğdayında büyük bir pazar değil; bu hatta daha çok arpa ve mısır ihracatı yapılıyor.

Tarım şirketi Bio-Ton Yönetim Kurulu Başkanı Eduard Zernin, hasat döneminin başında yaşanan seyrüsefer kısıtlamalarının "rahatsız edici ancak olağanüstü bir durum olmadığını" söyledi. Zernin, Rusya'nın Karadeniz ve Kuzeybatı'daki derin su limanlarının faaliyetlerini sürdürdüğünü, şirketin ihracatını demiryolu taşımacılığıyla artırmayı planladığını ifade etti.

Andrey Sizov, Rusya'nın derin su limanlarının aylık 4 ila 4,5 milyon ton tahıl ihraç edebilecek kapasiteye sahip olduğunu belirtti. Bu kapasitenin temmuz ayında yeterli olabileceğini ancak hasadın yoğunlaştığı Ağustos-Ekim döneminde aylık ihracatın 5 ila 6,5 milyon tona ulaşabildiğini söyledi. Bu nedenle lojistik kısıtlamaların etkisinin, seyrüseferdeki sınırlamaların ne kadar süreceğine bağlı olacağı ifade edildi.

Piyasa temsilcileri, lojistikte yaşanan yeniden yapılanmanın özellikle hasat döneminde kolay olmayacağını, yakıt arzındaki sıkıntılar nedeniyle taşıma maliyetlerinin de artabileceğini belirtiyor. Bazı üreticilerin ürünlerini geçici olarak depolamak zorunda kalabileceği, bunun da iç piyasada arz fazlası oluşturarak fiyatlar üzerinde baskı yaratabileceği değerlendiriliyor.

KSM Analitik Ajansı'nın verilerine göre, 13 Temmuz 2026 itibarıyla Rusya'nın güney bölgelerinde 3. sınıf buğdayın ortalama fiyatı ton başına 15 bin ruble seviyesinde bulunuyor. Geçen yıl aynı tarihte fiyat 15 bin 500 ruble/ton düzeyindeydi. Analistler, artan üretim maliyetlerine rağmen fiyatların yükselmemesinin üreticilerin kârlılığını olumsuz etkilediğine dikkat çekiyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Rapora göre, ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik görüşmelerde kaydedilen ilerleme, küresel gübre piyasasındaki belirsizliği azaltabilecek önemli gelişmeler arasında gösteriliyor. StoneX, Hürmüz Boğazı'nda deniz taşımacılığının yeniden normalleşmesi ve Çin'in üre ihracatını kademeli olarak artırmasının, son aylarda fiyatları yukarı yönlü baskılayan arz sıkışıklığını hafifletebileceğini değerlendirdi.

StoneX analisti Thomas Pernias, diplomatik sürecin olumlu ilerlemesinin küresel gübre piyasasındaki riskleri azalttığını belirterek, bunun yılın ikinci yarısında ticaret akışlarının normalleşeceğine yönelik beklentileri güçlendirdiğini ifade etti. Ancak analist, bunun yeni jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmediğinin de altını çizdi.

Raporda, normalleşme sürecinin tüm gübre gruplarını aynı şekilde etkilemeyeceği vurgulandı. Azotlu gübre piyasasında fiyatların sert düzeltme yaşadığı ve yeniden toparlanma potansiyeli bulunduğu belirtilirken, fosfatlı gübre piyasasında yapısal arz sorunlarının fiyatların hızlı gerilemesini engellemeye devam ettiği kaydedildi.

StoneX'e göre, Orta Doğu'daki çatışmaların en yoğun döneminde tarihi zirvelere çıkan üre fiyatları, son aylarda önemli ölçüde geriledi. Raporda örnek olarak Brezilya'da üre fiyatlarının Nisan ayında ton başına yaklaşık 800 ABD dolarına ulaştığı, ancak yalnızca dokuz hafta içinde yaklaşık %50 düştüğü belirtildi.

Analistler, lojistikte yaşanan iyileşmenin tek başına piyasanın çatışma öncesi koşullara döneceği anlamına gelmediğini ifade etti. Özellikle kükürt arzındaki belirsizliğin, fosfatlı gübre üretimi açısından kritik önemini koruduğu ve bu nedenle fiyatlardaki olası düşüşlerin daha yavaş gerçekleşebileceği değerlendirildi.

Raporda ayrıca Çin'in monoamonyum fosfat (MAP) ve diamonyum fosfat (DAP) ihracatında güçlü bir toparlanma ihtimalinin düşük olduğu belirtilirken, bunun fosfatlı gübre fiyatlarının uzun süre yüksek seviyelerde kalmasına neden olabileceği ifade edildi.

Potasyumlu gübre piyasasında ise daha dengeli bir görünüm öne çıkıyor. StoneX, alıcıların fiyat artışlarını kabul etmekte temkinli davrandığını ve küresel arzda önemli bir daralma işareti bulunmadığını bildirdi.

Thomas Pernias, potasyum piyasasında arz ve talep dengesinin görece istikrarlı olduğunu belirterek, mevcut koşullarda fiyatlarda sert yükseliş ya da sert düşüşü destekleyecek temel bir unsur bulunmadığını söyledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Haziran ayında dünyanın en büyük beş soya ihracatçısı olan ABD, Kanada, Brezilya, Arjantin ve Ukrayna, toplam 17,49 milyon ton soya sevkiyatı gerçekleştirdi. Bu rakam, geçen yılın aynı ayına göre 1 milyon ton daha yüksek oldu.

Ülkelere göre ihracatta Brezilya 14,5 milyon ton ile ilk sırada yer aldı. Brezilya'nın geçen yıl haziran ayındaki ihracatı 13,4 milyon ton seviyesindeydi. ABD'nin ihracatı ise 1,87 milyon tona yükselirken, geçen yıl aynı ay 1,5 milyon ton olarak kaydedildi.

Oil World'e göre, 57 milyon tonluk küresel soya ihracatının yaklaşık %70'i Çin'e gönderildi. Kalan ihracat ise ağırlıklı olarak Türkiye, Pakistan, Bangladeş, Tayland, Vietnam, Mısır ve Cezayir pazarlarına yöneldi.

Raporda, Çin'in haziran ayındaki soya ithalatının beklentilerin altında kaldığı belirtildi. Çin, Haziran 2026'da 11,54 milyon ton soya ithal etti. Bu rakam, Haziran 2025'teki 11,27 milyon tonun üzerinde olsa da beklentilerin gerisinde kaldı. Analistler, Çin'in ithalat artış hızındaki yavaşlamanın Haziran-Ağustos 2026 dönemindeki küresel alımları etkileyebileceğini değerlendiriyor.

Avrupa Birliği'nde de soya talebinde zayıflama dikkat çekiyor. Rapora göre, 2026 yılının başından bu yana birlik ülkelerinde soya ve soya küspesi tüketimi geriledi. Beş büyük ihracatçıdan Avrupa Birliği'ne yapılan sevkiyat ise Ocak-Mart 2026 döneminde 2,96 milyon ton ile geçen yılın aynı dönemine göre değişmedi.

Türkiye açısından değerlendirme

Oil World raporunda Türkiye, Çin'in ardından küresel soya ticaretinde öne çıkan alıcı ülkeler arasında gösteriliyor. Türkiye'nin yem sanayi, kanatlı sektörü ve bitkisel yağ üretimi için büyük ölçüde ithal soyaya ve soya küspesine ihtiyaç duyması nedeniyle, küresel arz ve talepte yaşanan değişimler iç piyasadaki hammadde maliyetleri ile yem sektörünü doğrudan etkileyebiliyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Rapora göre üreticilerin artan girdi maliyetleri kârlılığı baskılamaya devam ederken, bunun tarım sektöründe belirsizlik oluşturan temel unsurlardan biri olduğu ifade edildi.

Avrupa Komisyonu, AB genelinde birçok tarla bitkisinin gelişiminin olumlu seyrettiğini bildirdi. Kışlık ürünlerde verimin uzun yıllar ortalamasının üzerine çıkması beklenirken, ilkbahar ve yazlık ürünlerde özellikle kurak bölgelerde yüksek sıcaklık ve su yetersizliği riskinin devam ettiği kaydedildi.

Komisyonun tahminlerine göre AB'nin 2026/27 sezonu tahıl üretimi 273,7 milyon ton olacak. Bu miktar, önceki sezonun sıra dışı seviyelerinin ardından uzun yıllar ortalamasına dönüş anlamına geliyor.

Raporda ayrıca yağlı tohum üretiminin %3,1 artmasının beklendiği belirtilirken, protein bitkileri üretiminin bir miktar gerilemesine rağmen uzun yıllar ortalamasının üzerinde kalacağı öngörüldü.

Şeker sektöründe ise farklı bir tablo dikkat çekiyor. Avrupa Komisyonu, şeker pancarı ekim alanlarının daralması nedeniyle şeker üretiminin düşebileceğini tahmin ediyor.

Türkiye açısından ne anlama geliyor?

Avrupa Birliği, Ülkemizin en önemli tarım ticareti ortaklarından biri konumunda bulunuyor. AB'de tahıl ve yağlı tohum üretimindeki değişimler; hububat, ayçiçeği, kanola ve bitkisel yağ piyasalarının yanı sıra dış ticaret fiyatlarını da etkileyebiliyor. Bu nedenle Avrupa Komisyonu'nun üretim tahminleri, Türkiye'deki üreticiler, ihracatçılar ve ithalatçılar açısından yakından takip edilen göstergeler arasında yer alıyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Rapora göre üretimde beklenen artışın temel nedenleri, geçen sezon yaşanan kuraklığın ardından topraktaki nem rezervlerinin iyileşmesi ve ekim alanlarının genişlemesi olarak gösterildi.

Ayçiçeği ekim alanını en fazla artıran ülkeler Macaristan, Fransa, Bulgaristan, Romanya ve İspanya oldu. Haziran ayı sonunda görülen yüksek sıcaklıklara rağmen birçok bölgede etkili olan yağışlar, ekili alanların gelişimini olumlu yönde etkiledi.

Oil World, bu gelişmeler sayesinde AB genelinde ortalama ayçiçeği veriminin geçen sezona göre yaklaşık %6 artabileceğini tahmin ediyor. Ancak raporda, yağ işleme tesislerinin sınırlı kapasitesi ile kanola ve soya fasulyesi üretiminin oluşturduğu rekabetin üretim artışını sınırlandırabilecek unsurlar arasında yer aldığı belirtildi.

Raporda ticarette de önemli değişiklikler yaşanabileceğine dikkat çekildi. Ülkemizde beklenen rekor ayçiçeği hasadının gerçekleşmesi halinde, ayçiçeği ithalatı ihtiyacının önemli ölçüde azalabileceği ifade edildi. Bu durumun özellikle Romanya ve Bulgaristan'ın Türkiye'ye yönelik ayçiçeği ihracatını azaltabileceği değerlendiriliyor.

Analize göre AB de artan kendi üretimi ve ihracattaki yavaşlama nedeniyle ithal ayçiçeğine daha az ihtiyaç duyacak. 2026/27 sezonunda AB'nin ayçiçeği ithalatının yaklaşık yarı yarıya azalarak 0,9 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Bu gelişmenin Avrupa pazarına önemli miktarda ürün satan Arjantinli ihracatçıları olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.

OleoScope'un haziran sonu verilerine göre AB'de ayçiçeği ekim alanı 12,8 milyon hektara (yaklaşık 128 milyon dekar) ulaştı. Bu rakam, Haziran 2025'e göre 1,4 milyon hektar (yaklaşık 14 milyon dekar) artışa işaret ediyor. Böylece ekim alanları geçen sezon gerçekleşen nihai seviyenin de yaklaşık %4 üzerine çıktı.

Türkiye açısından ne anlama geliyor?

AB'nin üretimini artırması ve Ülkemizde beklenen yüksek ayçiçeği üretimi, Türkiye'nin ithalat ihtiyacını azaltabilir. Bunun gerçekleşmesi halinde Romanya ve Bulgaristan başta olmak üzere Türkiye'ye ayçiçeği ihraç eden AB ülkelerinin satışlarında düşüş yaşanabilir. Aynı zamanda uluslararası ayçiçeği ticareti ve fiyat dengelerinde de değişiklikler görülebilir.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Bakan Faruk'un açıklamasına göre üretim, geçen yıla göre %6,5 arttı. Artan yerli üretim sayesinde Mısır'ın buğday ithalatı ihtiyacı 13,2 milyon tondan 12,5 milyon tona geriledi.

Hükümet ayrıca çiftçilerden yapılacak buğday alımlarında da tarihi seviyeye yaklaştı. Sezon sonuna kadar 5 milyon ton buğdayın kamu tarafından satın alınması hedefleniyor. Bu rakam gerçekleşirse Mısır tarihindeki en yüksek kamu alımı olacak. Üreticileri teşvik etmek amacıyla devletin alım fiyatı da ardeb başına 2.500 Mısır lirasına yükseltildi. (Buğday için 1 ardeb = 150 kilogram.)

Üretimdeki artışın en önemli nedenlerinden biri ekim alanlarının genişlemesi oldu. Buğday ekim alanı 3,76 milyon feddana (yaklaşık 15,8 milyon dekar) yükselirken, bu rakam geçen yıla göre 600 bin feddanlık (yaklaşık 2,52 milyon dekar) artış anlamına geliyor.

Verimlilikte de önemli gelişmeler kaydedildi. Ortalama verim feddan başına 18-20 ardebe (yaklaşık 643-714 kilogram/dekar) yükselirken, modern üretim tekniklerini kullanan işletmelerde verim 28 ardeb/feddana (yaklaşık 1.000 kilogram/dekar) ulaştı.

Tarım Bakanı Alaa Faruk, son üç yılda Tarımsal Araştırmalar Merkezi tarafından geliştirilen yaklaşık 60 yeni çeşit ve hibritin üretim artışında önemli rol oynadığını belirtti. Yeni çeşitlerin yüksek verim, hastalıklara dayanıklılık ve iklim değişikliğine uyum özellikleriyle öne çıktığı ifade edildi.

Yaklaşık 2,8 milyon akr (yaklaşık 11,3 milyon dekar) alanda uygulanan modern tarım teknolojileri de üretimi destekledi. Lazerli arazi tesviyesi, derin toprak işleme ve su tasarrufu sağlayan uygulamalar sayesinde tarımsal verimliliğin yaklaşık %20 arttığı bildirildi.

Türkiye açısından ne ifade ediyor?

Mısır, dünya buğday ticaretinin en büyük alıcılarından biri konumunda bulunuyor. Ülkenin yerli üretimini artırarak ithalat ihtiyacını azaltması, uluslararası buğday ticareti ve fiyat dengeleri açısından dikkatle izlenen bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Ülkemiz hem önemli bir buğday üreticisi hem de un ve makarna ihracatında dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer alıyor. Bu nedenle Mısır gibi büyük ithalatçı ülkelerde üretimin artması ve ithalat ihtiyacının azalması, küresel tahıl piyasalarını ve ihracat dengelerini dolaylı olarak etkileyebilir.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Analize göre Avrupa Birliği, Rusya'dan ithal edilen azotlu gübrelere Temmuz 2025'te ton başına 40 avro, Temmuz 2026'dan itibaren ise ton başına 60 avro ek gümrük vergisi uygulamaya başladı. Bu kararın ardından Rusya'dan yapılan gübre ithalatı 2026'nın ilk yarısında 664 bin tona geriledi.

Rus gübresi yerine Avrupa'nın ağırlıklı olarak Mısır, Cezayir ve ABD kaynaklı gübreye yöneldiği belirtilirken, bu alımların küresel üre fiyatlarının Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler nedeniyle yükseldiği döneme denk gelmesi maliyetleri daha da artırdı.

BAZA'nın hesaplamalarına göre, Avrupalı çiftçiler Rus gübresini almaya devam etseydi ve mevcut yüksek vergileri ödeseydi bile yıllık ek maliyet 190-220 milyon avro seviyesinde kalacaktı. Buna karşılık alternatif tedarikçilere yönelinmesi nedeniyle yalnızca altı ayda 200-270 milyon avroluk ilave maliyet oluştu.

Analizde dikkat çeken bir başka unsur ise Rus gübre üreticilerinin Avrupa pazarındaki kaybı kısa sürede telafi etmesi oldu. Avrupa pazarının daralması nedeniyle Rus üreticilerinin yıllık yaklaşık 1,7 milyar avro gelir kaybına uğradığı belirtilirken, sektörün yeni pazarlara yönelmesi sayesinde 2026'nın ilk çeyreğinde gübre ihracatından 3,6 milyar avro gelir elde edildi. Başlıca alıcılar arasında Brezilya, Hindistan ve diğer ülkeler yer aldı.

Raporda ayrıca ABD'nin Rus üre ithalatını %60 artırdığı, ithal edilen ürünün bir bölümünün daha sonra ABD üzerinden yeniden Avrupa pazarına satıldığı iddia edildi.

Öte yandan Avrupa tarımı yalnızca gübre maliyetleriyle mücadele etmiyor. Tahıl ticaret kuruluşu COCERAL, aşırı sıcak hava nedeniyle Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık'ın tahıl üretim tahminini 16 milyon ton aşağı yönlü revize etti. Bunun üreticiler açısından yaklaşık 3 milyar avroluk gelir kaybına yol açabileceği öngörülüyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Meksika Tarım ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, "Gübre ile Refah" (Fertilizantes para el Bienestar) programı kapsamında yıl sonu için belirlenen hedefin %89'u Temmuz ayının ilk haftası itibarıyla tamamlandı.

Bakanlık verilerine göre dağıtım merkezlerine yaklaşık 970 bin ton gübre sevk edildi. Bu miktar, planlanan toplam gübre arzının %92'sine karşılık geliyor. Bunun 900 bin tondan fazlası ise doğrudan üreticilere teslim edildi.

Program kapsamında bugüne kadar yaklaşık 3 milyon hektar tarım alanı desteklenirken, bu rakam 2026 yılı için hedeflenen 3,5 milyon hektarın %86'sına ulaştı.

Destek programında kadın üreticilere de özel önem verildi. Tarımsal üretimin yoğun olduğu Guerrero eyaletinde planlanan gübre miktarının %89'u dağıtılırken, 154 binden fazla kadın çiftçi destekten yararlandı.

Meksika hükümeti, Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum döneminde sürdürülen bu programın, tarımsal üretimin artırılması ve küçük üreticilerin üretim maliyetlerinin azaltılması açısından bugüne kadar uygulanan en başarılı destek modellerinden biri olduğunu belirtti.

Türkiye açısından ne ifade ediyor?

Meksika'nın ücretsiz gübre programı, tarımsal üretim maliyetlerinin azaltılmasına yönelik uygulanan destek modellerine dikkat çekiyor. Gübre maliyetlerinin üretici gelirleri üzerinde önemli baskı oluşturduğu birçok ülkede olduğu gibi Ülkemizde de gübre destekleri ve üretim maliyetleri tarım sektörünün en önemli gündem başlıkları arasında yer alıyor.

Bu nedenle Meksika'nın uyguladığı model, tarım politikaları açısından uluslararası bir örnek olarak değerlendirilebilir.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Çin'in Jilin eyaletindeki Hunchun Uluslararası İş Birliği Bölgesi'nde Temmuz ayında ithal et ürünleri için özel denetim terminali hizmete alındı. Yetkililer, yeni tesis sayesinde Rusya'dan gelen et ürünlerinin Çin'in kuzeydoğu pazarına daha hızlı ulaştırılacağını belirtti.

Rusya ile kara sınırı bulunan Hunchun'un lojistik avantajı ve hızlandırılan gümrük işlemlerinin, Rus kırmızı etinin Çin pazarındaki sevkiyat kapasitesini artırması bekleniyor.

Çinli yetkililer, sınır kapısındaki ortak denetim birimlerinin gümrük süreçlerini sadeleştirmek ve ithal et terminalinin altyapısını geliştirmek için çalışmalarını sürdürdüğünü açıkladı. Amaç, Rusya'dan et ithalatını düzenli ve sürdürülebilir hale getirmek.

Haberde dikkat çeken bir diğer gelişme ise Şanghay merkezli Dejiachun Gıda şirketinin Hunchun'da faaliyetlerine başlaması oldu. Şirket, et ithalat iznini aldıktan sonra Rus ortaklarıyla 67 bin ton dondurulmuş et ithalatı konusunda kota anlaşmasına vardığını açıkladı.

Şirket yetkilileri, Hunchun'un Rusya'ya yakın konumu ile lojistik altyapısını önemli avantaj olarak gördüklerini, ilerleyen dönemde yalnızca et ithalatını değil, et işleme yatırımlarını da büyütmeyi planladıklarını bildirdi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Agroexport'un hesaplamalarına göre, Haziran ayında Türkiye ve Hindistan'a yapılan toplam ihracat Mayıs ayına göre %189, geçen yılın aynı dönemine göre ise %415 artış gösterdi. Böylece iki ülkeye yapılan sevkiyat, yaklaşık 20 ayın zirvesine çıktı.

Analistler, ihracattaki hızlı yükselişin temel nedenleri arasında Türkiye ve Hindistan'da talebin yeniden canlanmasını gösterdi. Bunun yanında Rus ihracatçılarının, 2024 yılının sonundan bu yana en düşük seviyeye gerileyen ihracat vergisinden yararlanmak amacıyla sevkiyatlarını hızlandırdığı belirtildi.

Haziran ayında Rusya'nın ayçiçek yağı ihracat vergisi ton başına 1.337,5 ruble olarak uygulanırken, bu seviyenin 2024 sonundan bu yana görülen en düşük vergi oranı olduğu ifade edildi.

Agroexport, uluslararası piyasalarda ithalat fiyatlarının halen güçlü seyrettiğini belirterek, Temmuz ayında da ihracatın yüksek seviyesini koruyabileceğini öngördü.

Bununla birlikte raporda, Türkiye'de yeni ayçiçeği hasadının başlaması, Hindistan'ın sezon sonuna doğru stoklarını artırması ve 2026/27 sezonunda küresel ayçiçeği üretiminde beklenen artışın, önümüzdeki aylarda uluslararası fiyatların yönünü değiştirebileceği değerlendirmesine yer verildi.

Türkiye, ayçiçek yağı ve ham ayçiçek yağı tedarikinde Rusya'nın en önemli pazarlarından biri olmayı sürdürürken, Rusya'daki ihracat politikaları ve üretim gelişmeleri iç piyasadaki fiyat oluşumları açısından da yakından takip ediliyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Rosselhoznadzor, kararın gerekçesi olarak Ülkemizden Rusya'ya gönderilen sert çekirdekli meyve sevkiyatlarında, Avrasya Ekonomik Birliği ülkeleri açısından karantina riski taşıyan zararlı organizmaların sistematik olarak tespit edilmesini gösterdi.

Kurum açıklamasına göre geçici ithalat kısıtlaması, Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesi'nin VII. maddesi ile 21 Temmuz 2014 tarihli ve 206-FZ sayılı Rusya Bitki Karantinası Kanunu kapsamında yürürlüğe alındı.

Açıklamada, kısıtlamanın yalnızca 5 Türk ihracatçısını kapsadığı belirtilirken, bu firmaların isimleri kamuoyu duyurusunda paylaşılmadı.

Rosselhoznadzor'un açıklamasında, uygulamanın tüm Türk meyve ihracatını kapsamadığı, yalnızca belirtilen ihracatçılardan Rusya'ya gönderilecek sert çekirdekli meyve ürünleri için geçerli olduğu ifade edildi.

Sert çekirdekli meyve grubunda genel olarak kiraz, vişne, şeftali, nektarin, kayısı ve erik gibi ürünler yer alıyor. Ancak açıklamada hangi ürünlerin etkilendiğine ilişkin ayrıntılı liste yayımlanmadı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Taslağa göre federal bütçeden öncelikli tarımsal üretim alanlarına 2027 yılında 14,3 milyar ruble kaynak ayrılması planlanıyor. Bu tutarın, daha önce öngörülen seviyeye göre yaklaşık 21 milyar ruble daha düşük olduğu belirtiliyor. 2028 ve 2029 yıllarında ise tarımsal destek bütçesinin yaklaşık 20,7 milyar ruble seviyesinde olması ve önceki planlamalara göre yaklaşık 19 milyar ruble daha düşük gerçekleşmesi öngörülüyor.

Yeni düzenleme kapsamında üç destek programının tamamen kaldırılması teklif ediliyor. Bunlar;

• Tarımsal teknolojik çalışmalar ile hektar bazlı doğrudan destekler,
• Elit tohumculuk ve yerli ıslah edilmiş tohum alımlarına yönelik destekler,
• Tahılın ileri işlenmesi ile çiğ sütün işlenmesine yönelik destek programları.

Taslakta sübvansiyonlardan yararlanma şartları da önemli ölçüde değiştiriliyor. Hayvansal üretimin birçok alanında, süt üretiminde ve çok yıllık bitkisel üretim alanlarının bakımına yönelik desteklerde tarım sigortası yaptırılmış olması zorunlu şart haline getiriliyor. Böylece daha önce sigorta yaptıran üreticilere sağlanan ilave avantaj kaldırılırken, sigorta destek alabilmenin temel koşullarından biri olacak.

Rusya'nın bölgelerine ise belirli ölçüde öncelik belirleme yetkisi tanınması planlanıyor. Damızlık hayvancılık ve tarım sigortası gibi zorunlu alanların yanı sıra her bölge en fazla üç öncelikli üretim alanını belirleyerek bu alanlara destek verebilecek.

Taslak ayrıca bölgesel yönetimlere yönelik yeni performans kriterleri de içeriyor. Buna göre bölgelerin, kendilerine tahsis edilen sübvansiyonların en az %50'sini (Uzak Doğu Federal Bölgesi için %20) 1 Temmuz'a kadar üreticilere ulaştırması gerekecek. Bu oranın sağlanamaması halinde federal finansmanda %10'a varan kesinti uygulanabilecek. Ayrıca 2027 yılından itibaren hayvan hastalıklarıyla mücadele kapsamında yürütülen koruyucu çalışmaların başarı düzeyi de bölgelere aktarılacak kaynak miktarını etkileyecek.

Taslak düzenleme, tarımsal destek sisteminin çok sayıda destek kaleminden daha hedef odaklı bir yapıya dönüştürülmesini amaçlıyor. Buna göre daha sınırlı bütçeyle desteklerin belirli alanlara yönlendirilmesi, dijital kayıt sistemlerinin kullanılması, tarım sigortasının yaygınlaştırılması ve performans göstergelerine dayalı bir destek mekanizmasının oluşturulması hedefleniyor.

Taslak düzenlemenin kabul edilmesi halinde yeni kuralların 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi ve 2027-2029 federal bütçesinin hazırlanmasında esas alınması planlanıyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

İHA'dan aktarılan görüntüler doğrultusunda bölgeye yönlendirilen yangın söndürme ekipleri, kısa sürede olay yerine ulaşarak alevlerin ormanlık alana sıçramasını önledi. Ekiplerin zamanında müdahalesi sayesinde yangın büyümeden kontrol altına alındı.

Yangına neden olduğu belirlenen kişi hakkında yasal işlem başlatıldı.

Orman Genel Müdürlüğü, İHA destekli erken tespit sistemi sayesinde orman yangınlarına en kısa sürede müdahale edildiğini belirterek, teknolojik gözetleme altyapısının Yeşil Vatan'ın korunmasında önemli rol oynadığını vurguladı.

OGM, özellikle yaz aylarında vatandaşların ormanlık alanlarda ateş yakmamaları ve yangına neden olabilecek her türlü ihmal ve dikkatsizlikten kaçınmaları çağrısını yineledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

NİĞDE — CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, tarım sektöründe artan borç yükünün üreticileri ekonomik açıdan zor durumda bıraktığını belirterek, çiftçilerin bankalara olan kredi borcunun 1 trilyon 439 milyar 81 milyon liraya ulaştığını söyledi. Gürer, üreticilerin son iki yılda yaşanan doğal afetler, artan girdi maliyetleri ve ürünlerini bekledikleri değerlerde satamamaları nedeniyle ödeme güçlüğü yaşadığını ifade etti.

Gürer, bu ekonomik tablonun icra işlemlerine de yansıdığını belirterek, bu ay içinde 77 traktör ve 9 tarla için icra işlemi görüldüğünü, ayrıca 12 büyükbaş hayvanın icra yoluyla satışa çıkarıldığını söyledi. Söz konusu hayvanlar arasında süt ineklerinin de bulunduğunu ifade eden Gürer, işlemlerin Antalya, Bursa ve Balıkesir'de görüldüğünü kaydetti.

"Çiftçi ekonomik sorunların altında eziliyor"

Ekonomide yaşanan sıkıntıların toplumun birçok kesimini etkilediğini belirten Gürer, tarım sektörünün de bu süreçten ağır şekilde etkilendiğini söyledi.

Gürer,

"İşçinin, çiftçinin, esnafın, emeklinin, memurun, sanayicinin ekonomik sorunların altında ezildiği bir süreç yaşıyoruz. Dar gelirlilerin, sabit gelirlilerin gelirlerine göre her gün artan fiyatlardan dolayı yaşamları daralıyor."

ifadelerini kullandı.

Tarım sektörünün kredi borçlarının tarihi seviyelere ulaştığını belirten Gürer,

"Tarım kesiminin bankalara olan borcu 1 trilyon 439 milyar 81 milyon liraya ulaşmış bulunuyor. Cumhuriyet tarihinin bankalar ve finans kuruluşlarına olan kredi borcunun en üst seviyeye erdiği dönemi yaşıyoruz."

dedi.

"İcra kapıya dayanıyor"

Üreticilerin son iki yılda peş peşe yaşanan sorunlarla karşı karşıya kaldığını ifade eden Gürer, geçen yıl yaşanan zirai don olaylarının birçok üreticiyi olumsuz etkilediğini, bu yıl ise ürünlerin beklenen fiyatlardan satılamaması nedeniyle gelir-gider dengesinin bozulduğunu söyledi.

Bu durumun üreticilerin borçlarını ödemesini zorlaştırdığını belirten Gürer,

"Çiftçiler geçen yıl iklim değişikliği ile ortaya çıkan dondan önemli ölçüde etkilendi ve ödeme güçlüğüne düştü. Bu yıl ise ürettikleri ürünü değerine satamadılar. Gelir gider dengeleri bozulduğu için icra kapıda."

ifadelerini kullandı.

Üreticilerin hem piyasaya hem de bankalara olan borçlarını ödemekte zorlandığını dile getiren Gürer,

"Piyasaya olan borçlarının dışında bankalara olan kredi borçlarını ödeyemeyince haciz de kapıya dayanıyor ve elindeki avucunda ne varsa gidiyor. Arazisi gidiyor, evi gidiyor, tarlası gidiyor, traktörü gidiyor, hayvanı gidiyor."

şeklinde konuştu.

Gürer, ekonomik sıkıntı yaşayan üreticiler için daha önce de borçların yeniden yapılandırılması yönünde çağrılarda bulunduklarını belirterek, üreticilerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için desteklenmeleri gerektiğini söyledi.

Süt üreticilerinin maliyet baskısına dikkat çekti

Hayvansal üretim yapan işletmelerin de benzer sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Gürer, özellikle küçük aile işletmelerinin üretimden yeterli gelir elde edemediğini ifade etti.

"Çiğ süt 24 lira 30 kuruştan üreticiden alınıyor. Rafta 100 liraya kadar sütün çıkmış olması o üreticiye yaramıyor. Üreticinin girdi maliyetleri arttığı için ürettiği üründen de para kazanamadığından borcunu ödemekte zorlanıyor."

diyen Gürer, Ulusal Süt Konseyi'nin çiğ süt tavsiye fiyatının 24,30 TL/litre seviyesinde sabit tutulduğunu, buna karşın üretim maliyetlerinin kendi değerlendirmesine göre 30 TL'nin üzerine çıktığını savundu.

"Planlı üretim ve destek şart"

Buğday başta olmak üzere birçok üründe düşük alım fiyatları nedeniyle üreticinin beklediği geliri elde edemediğini söyleyen Gürer, yem ve gübre gibi temel girdilerde desteklerin artırılması gerektiğini ifade etti.

Gürer,

"Girdi maliyetleri düşmeden ürün fiyatının rafta düşmesi mümkün değil. Aracılık sistemi düzenlenmeden üreticinin para kazanmadığı yerde aracıların para kazandığı bir sistemde tüketici de uygun fiyata ürün alma şansı bulamaz."

ifadelerini kullandı.

Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için planlı üretimin önemine dikkat çeken Gürer, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Tarımda planlamaya önem verilmeden bu işlerin üstesinden gelinemez. Tarımda planlı üretim sağlanmalı ve bu yolla çiftçilerin kapısına icra gelmesi değil, o çiftçinin üretimde kalması sağlanmalıdır."

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Birlik Başkanı Ufuk Atakan Demir, 2025 yılında Türkiye su ürünleri ve hayvansal mamuller sektörünün 4,04 milyar dolarlık ihracata ulaştığını, Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği'nin ise 1,84 milyar dolarlık ihracatla bunun yaklaşık yüzde 45,5'ini gerçekleştirdiğini belirtti.

Demir, 2026 yılının ilk yarısında Türkiye genelinde sektör ihracatının 1 milyar 904 milyon dolar seviyesine ulaştığını, Birliğin ise yüzde 16 artışla 949 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini ifade etti.

Su ürünleri ihracatı artışını sürdürdü

Türkiye genelinde su ürünleri ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14 artarak 1 milyar 110 milyon dolara yükseldi.

Yumurta ihracatı, ihracat kotalarındaki artış ve kuş gribi nedeniyle uygulanan bazı ihracat kısıtlamalarının sona ermesinin etkisiyle yüzde 70 artarak 287 milyon dolara çıktı.

Buna karşılık;

• Kanatlı eti ihracatı yüzde 41 düşüşle 200 milyon dolar,
• Süt ve süt ürünleri ihracatı yüzde 19 gerileyerek 153 milyon dolar,
• Bal ihracatı ise yüzde 5 düşüşle 15 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

Birlik bazında en yüksek artış yumurtada

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği verilerine göre;

• Su ürünleri ihracatı yüzde 14 artışla 755 milyon dolar oldu.
• Türkiye'nin toplam su ürünleri ihracatının yaklaşık yüzde 68'i Birlik üyeleri tarafından gerçekleştirildi.
• Yumurta ihracatı yüzde 131 artarak 98 milyon dolara ulaştı.
• Kanatlı eti ihracatı yüzde 19 azalışla 53 milyon dolar olarak gerçekleşti.
• Süt ve süt ürünleri ihracatı yüzde 31 gerileyerek 17 milyon dolara indi.
• Bal ihracatı ise yüzde 3 düşüşle 7 milyon dolar seviyesinde kaldı.

Başkan Demir, sektörün uzun süredir çeşitli sorunlarla mücadele ettiğini ancak üretim ve ihracat faaliyetlerini sürdürdüğünü belirterek, veteriner sağlık sertifikası bulunmayan ülkelere ihracatın önünün açılması amacıyla diplomatik ve teknik girişimlerin devam ettiğini söyledi.

Hedef 2 milyar dolar

Demir, Birliğin 2026 yılı sonunda 2 milyar dolar ihracat hedeflediğini açıkladı.

Türkiye genelinde sektörün ihracat hedefinin 2026 yılı sonunda 4,3 milyar dolar, 2030 yılında ise 5 milyar dolar olduğu bilgisini paylaşan Demir, su ürünleri özelinde ise 2027 hedefinin 2,7 milyar dolar, 2030 hedefinin ise 3,5 milyar dolar olarak belirlendiğini ifade etti.

Yılın ikinci yarısında Singapur'daki Dünya Yumurta Konferansı, İspanya'daki Conxemar Fuarı, Fransa'daki SIAL Paris Fuarı, Çin Fisheries & Seafood Expo ile China International Import Expo başta olmak üzere çok sayıda uluslararası organizasyonda sektörün tanıtım çalışmalarının sürdürüleceğini belirtti.

Turkish Seafood markası tanıtılıyor

Demir, Ticaret Bakanlığı destekleriyle yürütülen TURQUALITY projeleri kapsamında Turkish Seafood markasının uluslararası pazarlarda tanıtım faaliyetlerinin sürdüğünü söyledi.

Seafood Expo Global Barcelona, Seafood Expo North America Boston ve Amsterdam Private Label Show gibi uluslararası fuarlarda düzenlenen tanıtım etkinlikleriyle Türk su ürünlerinin küresel pazarlardaki bilinirliğinin artırılmasının hedeflendiğini ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Borsaya getirilen ilk ürün, Uzunköprü'ye bağlı Salarlı Köyü üreticilerinden Engin Ataç tarafından teslim edildi. Toplam 1.000 kilogram ayçiçeği, üyelerden Gürkan Gür Zahirecilik Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi sahibi Gürkan Gür tarafından ton başına 250.000 TL sembolik fiyatla satın alındı.

İlk mahsulü borsaya getiren üretici Engin Ataç'a, Uzunköprü Ticaret Borsası Meclisi adına Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Orhan Gür tarafından gram altın takdim edildi.

Uzunköprü Ticaret Borsası açıklamasında, 2026 yılı ayçiçeği hasat sezonunun üreticiler ve borsa üyeleri için bereketli ve hayırlı geçmesi temennisinde bulunuldu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

OGM, yüksek sıcaklık, düşük nem ve rüzgârın birleşmesiyle en küçük kıvılcımın kısa sürede büyük bir orman yangınına dönüşebileceğine dikkat çekerek, ormanlık alanlarda ve ormanlara komşu bölgelerde ateş yakılmaması, sigara izmariti atılmaması, anız ve bahçe atıklarının yakılmaması gerektiğini vurguladı.

Açıklamada, yangın sezonu boyunca OGM'nin hava ve kara unsurlarıyla 7 gün 24 saat görev yaptığı belirtilirken, vatandaşların göstereceği duyarlılığın yangınlarla mücadelede kritik önem taşıdığı ifade edildi.

Orman Genel Müdürü Bekir Karacabey, meteorolojik koşulların orman yangınları açısından son derece riskli bir döneme işaret ettiğini belirterek, hava sıcaklığındaki artış, nem oranındaki düşüş ve rüzgârın etkisiyle yangınların çok kısa sürede büyüyebildiğini söyledi.

Karacabey, özellikle önümüzdeki dört gün boyunca vatandaşlardan azami hassasiyet beklediklerini belirterek, orman yangınlarının büyük bölümünün insan kaynaklı nedenlerle çıktığını, alınacak basit önlemler sayesinde Yeşil Vatan'ın korunabileceğini ifade etti.

OGM, vatandaşlara şu uyarılarda bulundu:

• Ormanlık alanlarda ve yakın çevresinde ateş yakmayın.
• Sigara izmaritini doğaya atmayın.
• Anız ve bahçe atıklarını yakmayın.
• Cam şişe ve benzeri atıkları doğada bırakmayın.
• Yangın riski oluşturabilecek faaliyetlerden kaçının.
• Duman veya alev görülmesi halinde vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bilgi verin.

Yetkililer, aşırı sıcakların etkili olacağı günlerde tüm ekiplerin teyakkuz halinde görev yaptığını, vatandaşların göstereceği duyarlılığın teknik imkânlar kadar önemli olduğunu belirtti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Türkiye Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Şemsettin Bayram Özgür başkanlığındaki heyette, Ege, İstanbul ve Güneydoğu Anadolu Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçı Birliklerinin yöneticileri ile sektör temsilcileri yer aldı.

Toplantılarda;

• kuru kayısı üretiminin sürdürülebilirliği,
• lisanslı depoculuk,
• ürün arzının devamlılığı,
• gıda güvenliği,
• markalaşma,
• Ar-Ge,
• kurumlar arası iş birliği

başlıkları ele alındı.

Şemsettin Bayram Özgür, Malatya Kayısısı'nın Ülkemizin dünya pazarlarındaki en önemli tarımsal ürünlerinden biri olduğunu belirterek, 2025 yılında yaşanan zirai donun sektör açısından önemli kayıplara yol açtığını, buna rağmen ihracat pazarlarının korunması için üretici ve ihracatçıların ortak hareket ettiğini söyledi.

Özgür, iklim değişikliğine bağlı üretim dalgalanmalarının arttığını belirterek, ürünün bol olduğu yıllarda lisanslı depolarda uygun koşullarda muhafaza edilmesinin hem ihracatın devamlılığı hem de pazar kayıplarının önlenmesi açısından kritik önem taşıdığını ifade etti.

Heyet, Recep Tayyip Erdoğan Dünya Kayısı Ticaret Merkezi ile Malatya Ticaret Borsası bünyesindeki lisanslı kuru kayısı deposu, soğuk hava tesisleri ve analiz laboratuvarlarında incelemelerde bulundu. Yapılan ziyaretlerde kalite kayıplarının azaltılması ve yıl boyunca düzenli ürün arzının sağlanmasına yönelik uygulamalar değerlendirildi.

Malatya Ticaret Borsasında gerçekleştirilen istişare toplantısında ise 2025 yılındaki zirai donun üretim ve ihracata etkileri, 2026 sezonuna ilişkin beklentiler, fiyat istikrarı ve kaybedilen ihracat pazarlarının yeniden kazanılması için yapılabilecek çalışmalar görüşüldü.

Malatya Valiliği, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası ile Malatya Büyükşehir Belediyesine yapılan ziyaretlerde şehrin yeniden yapılanma süreci, ihracat altyapısı, marka değerinin artırılması ve uluslararası pazarlardaki görünürlüğünün güçlendirilmesi konuları değerlendirildi.

Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde gerçekleştirilen görüşmelerde ise iklim değişikliğinin kayısı üretimine etkileri, yeni çeşit geliştirme çalışmaları, verimlilik, hastalık ve zararlılarla mücadele ile bilimsel araştırmalar ele alındı.

Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğündeki toplantıda ise gıda güvenliği kapsamında bitki koruma ürünlerinin doğru kullanımı, pestisit ve okratoksin risklerinin azaltılması, izlenebilirlik, organik üretim uygulamaları ve B-Reçete Sistemi değerlendirildi.

Program, gün sonunda gerçekleştirilen Türkiye Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu toplantısıyla tamamlandı. Toplantıda gün boyunca yapılan ziyaretlerden elde edilen değerlendirmeler doğrultusunda sektörün yeni dönem öncelikleri ele alındı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Sarıbal, beslenme hakkının temel bir insan hakkı olduğunu belirterek tarım politikalarının üretim odaklı olması gerektiğini ifade etti. Türkiye'nin gıda güvencesinin ithalata dayalı politikalarla sağlanamayacağını savunan Sarıbal, üreticinin artan maliyetler nedeniyle zorlandığını, tüketicinin ise yüksek gıda fiyatlarıyla karşı karşıya kaldığını söyledi.

Ekonomi yönetimini de eleştiren Sarıbal, 2026 yılı bütçesinde faize yaklaşık 3 trilyon lira, tarımsal desteklere ise 168 milyar lira ayrıldığını belirterek bu tabloyu tarım politikaları açısından değerlendirdi.

Gıda enflasyonu değerlendirmesi

Basın toplantısında Türkiye'nin gıda enflasyonuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Sarıbal, ülkedeki gıda enflasyonunun yüzde 35,45 seviyesinde olduğunu belirtti. Türkiye'nin bu oranla Venezuela ve İran'ın ardından üçüncü sırada yer aldığını ifade eden Sarıbal, bu tablonun yalnızca küresel gelişmelerle açıklanamayacağını savundu. Bu değerlendirme Sarıbal'ın siyasi açıklaması niteliğindedir.

Çiftçi borçlarına dikkat çekti

Sarıbal, 2002 yılında Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı yaklaşık 2,8 milyon çiftçi bulunduğunu, aynı dönemde tarımsal kredi borçlarının 2,4 milyar lira seviyesinde olduğunu söyledi. Günümüzde ise çiftçi borçlarının 1 trilyon 390 milyar liraya ulaştığını belirten Sarıbal, aynı süreçte tarımsal desteklerin yaklaşık 70 kat, çiftçi borçlarının ise 579 kat arttığını ifade etti. Bu rakamlar Sarıbal'ın basın toplantısında paylaştığı verilerdir.

Çiğ süt fiyatı eleştirisi

Ulusal Süt Konseyi'nin çiğ süt tavsiye fiyatını 24,30 lira/litre seviyesinde bırakmasını eleştiren Sarıbal, TÜSEDAD'ın hesaplamasına göre üretim maliyetinin 26,97 lira/litre olduğunu belirtti. Buna göre üreticinin litre başına yaklaşık 2,67 lira maliyet baskısıyla karşı karşıya kaldığını söyledi. Ayrıca küçük ölçekli üreticilerin yem maliyetlerinin daha yüksek olduğunu ve süt satış fiyatlarının birçok bölgede 22-23 lira seviyesinde kaldığını ifade etti.

B-Reçete sistemi

Sarıbal, 1 Temmuz itibarıyla uygulanmaya başlayan B-Reçete sisteminin bitki koruma ürünlerinin izlenebilirliği açısından önemli bir hedef taşıdığını ancak mevcut haliyle sahada uygulanmasının güç olduğunu dile getirdi. Sistemin çiftçi ve bayilere ilave bürokratik yük oluşturduğunu savunan Sarıbal, uygulamanın sektör temsilcileriyle birlikte yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

İthalat kararlarına eleştiri

Basın toplantısında ayçiçeği ve kuru soğan ithalatına ilişkin düzenlemeleri de değerlendiren Sarıbal, hasat öncesinde açıklanan ithalat kontenjanlarının üretici fiyatlarını baskılayabileceğini öne sürdü. Yerli üretimin desteklenmesini isteyen Sarıbal, ithalatın ancak iç piyasa dengeleri değerlendirildikten sonra gündeme gelmesi gerektiğini ifade etti.

Sarıbal, açıklamasının sonunda tarım politikalarının üretim, gıda güvencesi ve yerli üreticiyi esas alan bir anlayışla oluşturulması gerektiğini belirterek mevcut uygulamaların yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Rosstat verileri, aynı dönemde tavuk etinin %7,31 artışla 243,78 rubleye (yaklaşık 3,17 ABD doları), domuz etinin %1,9 artışla 392,22 rubleye (yaklaşık 5,10 ABD doları), kuzu etinin ise yalnızca %0,08 artışla 815,53 rubleye (yaklaşık 10,60 ABD doları) yükseldiğini gösterdi. Buna göre sığır eti, temel et ürünleri arasında fiyatı en hızlı artan ürün oldu.

Tüketici sepetindeki diğer temel gıda ve içeceklerle karşılaştırıldığında da sığır eti ilk sırada yer aldı. Aynı dönemde votkanın litre fiyatı 974,31 rubleye (yaklaşık 12,67 ABD doları) çıkarak %14,63, dondurulmuş balığın kilogram fiyatı 364,34 rubleye (yaklaşık 4,74 ABD doları) ulaşarak %14,2, 10 adet yumurtanın fiyatı ise 96,17 rubleye (yaklaşık 1,25 ABD doları) yükselerek %11,68 arttı. Böylece sığır eti, tüketici sepetindeki en hızlı zamlanan ürünlerden biri olarak öne çıktı.

Rusya Tarım Bakanlığı, sığır eti üretiminin diğer et türlerine kıyasla daha uzun üretim süreci ve daha yüksek sermaye gerektirdiğini belirterek maliyet baskısının fiyat artışında etkili olduğunu bildirdi. Bakanlık ayrıca, 2025 yılı sonunda ülkenin et üretiminde kendine yeterlilik oranının %100'ün üzerine çıktığını, gıda güvenliği doktrininde belirlenen hedefin ise %85 olduğunu açıkladı.

Ulusal Et Birliği Başkanı Sergey Yuşin, sığır eti üretim döngüsünün yaklaşık üç yıl sürdüğünü ve sektörün domuz ile kanatlı üretimine göre daha fazla yatırım gerektirdiğini söyledi. Rusprodsoyuz İcra Direktörü Dmitriy Vostrikov ise bir dananın kesim ağırlığına ulaşmasının 14-18 ay, broyler tavukların 35-40 gün, domuzların ise 6-8 ay sürdüğünü belirterek, bu süreçte yem, yakıt, veteriner ilaçları ve işçilik maliyetlerindeki artışın üreticilerin maliyetlerini yükselttiğini ifade etti.

Rosstat verilerine göre 2026 yılının Ocak-Mart döneminde Rusya'da büyükbaş hayvan varlığı geçen yılın aynı dönemine göre %3,9, sığır eti üretimi ise %5,7 azaldı. Uzmanlar, aile işletmelerindeki hayvan sayısının azalmasının yanı sıra süt sığırcılığında daha yüksek verimli ineklerin kullanılmasının toplam inek sayısını düşürdüğünü, bunun da besiye alınan erkek dana sayısını azaltarak sığır eti arzını sınırladığını değerlendiriyor.

Sektör temsilcilerine göre üretim açığı Belarus ve Güney Amerika ülkelerinden yapılan ithalatla karşılanmaya çalışılıyor. Ancak küresel sığır eti fiyatlarındaki artış nedeniyle gümrüksüz ithalat uygulaması fiyat yükselişini frenlemekte yetersiz kalıyor. Rus et üreticisi Miratorg ise gümrüksüz ithalatın yerli üreticiler üzerindeki rekabet baskısını artırdığını ve ithal ürünlerin ülke tüketimindeki payının %25'e yaklaştığını belirtiyor.

Perakende sektörünü temsil eden AKORT Başkanı Stanislav Bogdanov ise market zincirlerinin sosyal açıdan önemli görülen temel sığır eti ürünlerinde fiyat artışını sınırlamaya çalıştığını açıkladı. Bogdanov'un verdiği bilgiye göre Haziran 2026 itibarıyla en düşük fiyatlı sığır etinin kilogramı 353 ruble (yaklaşık 4,59 ABD doları) seviyesinde satıldı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Üretici, sert buğday çeşitlerinde verimin geçen sezona göre daha düşük gerçekleştiğini, yumuşak buğdaylarda ise daha yüksek sonuç aldıklarını belirtti.

Dekar başına ortalama 500 kilogram verim elde ettiğini ifade eden üretici, hasadın ardından ürününü TMO'ya teslim ettiğini söyledi.

Ahmet Güldal ise üreticiyle hasat dönemine ilişkin sohbet ederek bu yılki verim durumu hakkında bilgi aldı. Üretici, TMO alım noktasındaki personelin kendileriyle yakından ilgilendiğini ifade etti.

Ziyaret kapsamında alım sürecini de yerinde inceleyen Güldal, üreticiye bereketli bir sezon temennisinde bulundu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Programa Susurluk Kaymakamı Turgut Gülen, Susurluk Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Sefer Göçer, siyasi parti temsilcileri, üreticiler ve sektör temsilcileri de katıldı.

Ziyaret kapsamında üretici Hüseyin Sargut ile sohbet eden Güldal, hasat dönemi, ürün teslim süreci, verim ve alım fiyatlarına ilişkin bilgi aldı.

Güldal üreticinin görüşlerini dinledi

Üretici Hüseyin Sargut, bu sezon şimdiye kadar yaklaşık 20 ton ürün teslim ettiğini belirterek kalan ürününü de TMO'ya getirdiğini söyledi.

Sargut, ürününün ilk bölümünü 14,40 TL alım fiyatıyla teslim ettiğini ifade ederken, yeni teslim edeceği ürünlerde fiyatın daha yüksek olmasını beklediğini dile getirdi.

Verim durumuna ilişkin bilgi veren Sargut, arazilerinde dekara 500-550 kilogram arasında ürün aldıklarını, eğimli alanlarda ise sıcak hava nedeniyle verim kaybı yaşandığını söyledi.

Güldal: "Bereketli olsun"

Üreticinin değerlendirmelerini dinleyen TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal, üretime ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"İyi, bereketli olsun arkadaşım. Var mı bir isteğin?"

Üretici Hüseyin Sargut ise herhangi bir talebinin olmadığını belirterek TMO yetkililerine teşekkür etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

TMO'nun açıklamasına göre, söz konusu dönemde teslim edilen hububat ürünleri için 14 milyar 942 milyon lira üreticilerin hesaplarına aktarıldı.

Kurum, ödemesi tamamlanan üreticilere kısa mesaj (SMS) yoluyla bilgilendirme yapıldığını belirtirken, alım bedellerinin belirlenen takvim doğrultusunda periyodik olarak ödenmeye devam edeceğini bildirdi.

Hububat alım kampanyasında üreticilerin ürün teslim tarihine göre ödeme süreci aşamalı olarak yürütülüyor. TMO, önceki dönemlerde olduğu gibi ödemelerin belirlenen periyotlar halinde üreticilerin hesaplarına aktarılacağını duyurdu.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Üretici Aykut Seyhan'ın, "Buğday ithalatı falan yok o zaman, bitti?" sorusu üzerine Güldal, ülkenin mevcut üretim durumuna ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

"İthalata gerek yok. Şu an fazlasıyla var arkadaşlar. Biz kendimize fazlasıyla yeteriz Allah'ın izniyle."

Güldal, açıklamasıyla mevcut üretim miktarının iç talebi karşılayabilecek seviyede olduğunu ifade etti.

Tesislerde yürütülen alım çalışmalarına da değinen Güldal, TMO'nun ülke genelinde 650'nin üzerinde alım noktasında hizmet verdiğini belirterek, günlük yaklaşık 400 bin ton ürün alımı gerçekleştirildiğini söyledi. Havsa Tesisi'nde ise günlük yaklaşık 1.000 ton ürün kabul edildiğini ifade etti.

"TMO'ya teslim edilen ürün çürümez"

Açık yığın depolama sistemine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Güldal, kamuoyunda zaman zaman dile getirilen ürün kaybı iddialarına ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"O devlete teslim edilen mal, TMO'ya çürümez. O algıya hiç itibar etmeyiniz. Buradaki ve lisanslı depodaki kayıp ne kadarsa standart oranı onu geçmez."

Güldal, açık alanda muhafaza edilen ürünlerin düzenli olarak kontrol edildiğini, sıcak havalarda haşerelere karşı ilaçlama yapıldığını, yağış dönemlerinde ise drenaj sistemlerinin işletildiğini belirtti. Ürünlerin ihtiyaç durumuna göre 6 ay, 1 yıl hatta 2 yıla kadar uygun koşullarda muhafaza edilebildiğini söyledi.

TMO'nun basın açıklamasına göre Ahmet Güldal, programına Ankara Başmüdürlüğüne bağlı Güvercinlik Depolarındaki alım noktasını ziyaret ederek başladı. Burada ürün kabul süreçleri ile depolama ve muhafaza koşullarını inceleyen Güldal, alım faaliyetlerinin etkin şekilde yürütülmesine ilişkin bilgi aldı.

Daha sonra Haymana Ajans Amirliği Oyaca Tesisli Ekibini ziyaret eden Güldal, üreticilerle görüşerek hasat dönemine ilişkin verim, kalite ve rekolte değerlendirmelerini dinledi. Üreticilerin alım süreçlerine ilişkin görüş ve memnuniyetlerini de yerinde aldı.

Program kapsamında Haymana Ajans Amirliği, Merkez Alım Merkezi, Evliyafakılı Geçici Alım Merkezi ve Emirler Geçici Alım Merkezi'nde yürütülen çalışmaları inceleyen Güldal, üreticilerin talep ve beklentilerini dinledi.

"Alımlar Son Üreticiye Kadar Devam Edecek"

Güldal, TMO'nun hasat döneminde yoğun ürün arzına rağmen alım süreçlerini planlanan şekilde sürdürdüğünü belirterek, son üretici ürününü teslim edinceye kadar alımların devam edeceğini ifade etti.

Açıklamada, ülke genelindeki alım noktalarında yoğun ürün teslimatı yaşandığı, hasat öncesinde yapılan planlamalar sayesinde alım faaliyetlerinin herhangi bir aksaklık yaşanmadan sürdürüldüğü bildirildi.

Lisanslı Depolar ve Ticaret Borsasında İnceleme

Ahmet Güldal, Haymana'da faaliyet gösteren Özersoy Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk A.Ş. tesislerinde de incelemelerde bulundu. Burada lisanslı depoculuk sistemi kapsamında yürütülen faaliyetler hakkında bilgi alan Güldal, üreticiler ve tesis çalışanlarıyla görüştü.

Ankara programının son bölümünde Haymana Ticaret Borsasını ziyaret eden Güldal, Yönetim Kurulu Başkanı Fazlı Çınar ve borsa üyeleriyle hasat sezonunu değerlendirdi. Elektronik Ürün Satış Salonu'nda da incelemelerde bulunan Güldal, üreticilere sunulan hizmetler hakkında bilgi aldı.

Programın sonunda sahada görev yapan TMO personeline teşekkür eden Güldal, üreticilere bereketli ve kazançlı bir hasat sezonu dileyerek kurumun hasat dönemi boyunca üreticilerin yanında olmaya devam edeceğini ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Bakan Yumaklı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, destekleme ödemelerinin üretimin sürdürülebilirliğine katkı sağlamayı amaçladığını belirtti.

Yumaklı açıklamasında, "Çiftçilerimizin emeğini güvence altına alan destekleme politikalarımızla kırsala güç katmaya devam ediyoruz. 237 milyon TL tarımsal destek ödemesini çiftçilerimizin hesaplarına aktarıyoruz. Hayırlı ve bereketli olsun." ifadelerini kullandı.

Destek ödemesinin, hak sahibi üreticilerin hesaplarına Tarım ve Orman Bakanlığının belirlediği takvim doğrultusunda aktarılması bekleniyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Yeni Erdek Gazetesi'ne yaptığı açıklamada konuşan Mustafa Saçıl, Erdek Ziraat Odası ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerinin sahada hasar tespit çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi. Çalışmaların devam ettiğini belirten Saçıl, üreticilerin başvurularının destek taleplerinin güçlenmesi açısından önemli olduğunu dile getirdi.

Saçıl, dolu ve fırtınanın Erdek'in büyük bölümünü etkilediğini belirterek, sivil toplum kuruluşlarına, siyasi parti temsilcilerine ve bölge milletvekillerine üreticilerin yaşadığı mağduriyetin ilgili kurumlara aktarılması çağrısında bulundu. Afet bölgesi ilan edilmesinin mümkün olmaması halinde bile üreticilerin zararlarını hafifletecek destek mekanizmalarının devreye alınmasını istediklerini söyledi.

Üreticinin Borç Yüküne Dikkat Çekti

Mustafa Saçıl, üreticilerin geçen yıl yaşanan düşük verim nedeniyle borçlarını bu sezona ertelediğini, bu yıl ise zeytinde "var yılı" beklentisiyle budama, gübreleme ve bakım masraflarını yaptıklarını ancak doğal afet nedeniyle yeni bir ekonomik sıkıntıyla karşı karşıya kaldıklarını ifade etti.

Üreticilerin Ziraat Odasına, MarmaraBirlik'e vadeli alınan gübrelere ve tarım bayilerinden temin edilen ilaç ile gübre ödemelerine dikkat çeken Saçıl, afet sonrası bu borçların ödenmesinin güçleşeceğini belirterek devlet desteği beklediklerini söyledi.

Çiftçi Yaş Ortalaması Yükseliyor

Saçıl, Erdek'te zeytincilik yapan üreticilerin yaş ortalamasının 60-65 seviyesine yükseldiğini, gençlerin tarımdan uzaklaştığını söyledi.

Rekoltenin son yıllarda gerilediğini ifade eden Saçıl, açıklamasında "15-16 milyon kilolardan 23 milyon kilolara düştük" ifadesini kullandı. Ancak bu rakamlar arasında kronolojik ve sayısal tutarsızlık bulunduğundan, açıklamada hangi dönemlerin karşılaştırıldığı net olarak belirtilmedi. Bu nedenle söz konusu veri bağımsız kaynaklarla doğrulanamadı.

TARSİM Uyarısı

İklim koşullarının geçmiş yıllara göre daha öngörülemez hale geldiğini belirten Saçıl, üreticilere TARSİM tarım sigortasını yaptırmaları çağrısında bulundu. Doğal afet risklerinin arttığını ifade eden Saçıl, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından sigortanın önemine dikkat çekti.

Bölgelere Göre Hasar Değişiyor

Mustafa Saçıl'ın verdiği bilgilere göre hasarın şiddeti bahçeden bahçeye farklılık gösteriyor.

Açıklanan hasar oranları

Saçıl, röportajın yapıldığı bahçede ağaç dallarının kırıldığını ve ağaç üzerinde kalan zeytinlerin de dolu nedeniyle zarar gördüğünü belirterek, bu ürünlerin de dökülmesinin beklendiğini söyledi.

Erdek Ziraat Odası ile İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün hasar tespit çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Saçıl, üreticilerin resmi başvurularını gecikmeden yapmalarının önem taşıdığını yineledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

The Guardian'ın haberine göre değerlendirmeler, Goldman Sachs, UniCredit ve UBS analistlerinin görüşleri ile NOAA verilerine dayanıyor. NOAA, deniz yüzeyi sıcaklığı anomalilerinin +2°C'nin üzerine çıkma ihtimalini %63 olarak hesaplıyor. Bu seviyedeki olaylar, gayriresmî olarak "Süper El Niño" veya "Godzilla El Niño" şeklinde adlandırılıyor.

UniCredit ise El Niño'nun yeniden iklim kaynaklı enflasyon riskini gündeme taşıdığı görüşünde.

Bankanın tahminlerine göre küresel tarımsal üretim %14,3 oranında azalabilir. Buna bağlı olarak tarım sektörünün karşı karşıya kalabileceği ekonomik kaybın 342 milyar dolara ulaşabileceği öngörülüyor.

Aynı değerlendirmelerde, temel tarım ürünlerinin fiyatlarının %10 ile %50 arasında artabileceği belirtilirken, en yüksek fiyat artışlarının pirinç, palm yağı, şeker ve kahvede görülebileceği ifade edildi. Bu ürünlerde fiyat artışlarının %50 ile %100'ün üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.

Söz konusu veriler, olası senaryolara dayalı tahminlerden oluşuyor. El Niño'nun şiddeti ve küresel tarımsal üretim üzerindeki etkileri, önümüzdeki dönemde iklim koşullarına bağlı olarak netlik kazanacak.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Açıklanan verilere göre Mısır'a yapılan ihracat, 2024/25 sezonuna göre %6 arttı. Buna göre bir önceki sezonda ihracatın yaklaşık 9,43 milyon ton seviyesinde olduğu hesaplanıyor. Ayrıca 2025/26 sezonundaki miktar, son beş sezon ortalamasının yaklaşık %27 üzerinde gerçekleşti.

Sudan da aynı dönemde Rus buğdayı alımlarını önemli ölçüde artırdı. Ülkenin ithalatı yaklaşık 2,2 milyon ton olarak kaydedildi. Bu miktar, 2024/25 sezonundaki yaklaşık 1,1 milyon tonluk seviyenin iki katına, son beş sezon ortalamasının da yaklaşık iki katına ulaştı.

Veriler, Sudan'daki ithalat artışının temel nedeninin, siyasi kriz nedeniyle üretimi aksayan bazı un değirmenlerinin faaliyetlerini kademeli olarak yeniden başlatması olduğunu ortaya koyuyor.

Mısır, dünyanın en büyük buğday ithalatçılarından biri olmayı sürdürürken, Sudan'da yeniden canlanmaya başlayan un sanayisinin buğday talebini artırdığı değerlendiriliyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Karayılan'a inceleme ziyaretinde İl Müdür Yardımcısı Serdar Mersinli ile Sarıgöl İlçe Tarım ve Orman Müdürü Ahmet Akar da eşlik etti. Heyet, Emcelli Mahallesi'ndeki seralarda yürütülen hasat çalışmalarını üreticilerle birlikte değerlendirdi.

Üretici, yaklaşık 150 yıllık geçmişe sahip olduğunu belirttiği Emcelli Biberi'nin ata tohumuyla yetiştirilmeye devam edildiğini ifade ederek, yerel genetik mirasın korunmasına önem verdiklerini söyledi. Üretici, ata tohumunun gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla üretime aynı tohum materyaliyle devam ettiklerini dile getirdi.

Ziyaret sırasında yapılan açıklamalara göre üretici, 2026 yılı üretim sezonunda ilk fidelerin 21 Ocak'ta yaşanan soğuk hava nedeniyle zarar gördüğünü, ardından yeniden dikim yapıldığını ve ürünün Mayıs ayı başında pazara sunulduğunu belirtti.

Üretici, Emcelli Biberi'nin sezonun ilk satışlarında kilogram fiyatının 400 lira olduğunu, ziyaret tarihi itibarıyla ise 200 lira seviyesinde işlem gördüğünü ifade etti. Böylece sezon başına göre ürün fiyatında yaklaşık yüzde 50'lik bir gerileme yaşandığı görüldü.

Verim konusunda da bilgi veren üretici, serasında yaklaşık 1.500 kilogram ürün elde ettiğini söyledi. Ancak bu miktarın hangi üretim alanına veya sera büyüklüğüne ait olduğu paylaşılmadığından resmi verim ortalaması olarak değerlendirilmiyor.

Karayılan ise ziyaret sırasında yaptığı değerlendirmede, İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinin sahadaki çalışmalarını yerinde görmek amacıyla üreticileri ziyaret ettiklerini belirterek Tarım ve Orman Bakanı'nın selamlarını da üreticilere iletti. Resmî tatil olmasına rağmen Alaşehir ve Sarıgöl'de üzüm bağları ile biber üretim alanlarını ziyaret ettiklerini ifade eden Karayılan, üreticilere emekleri dolayısıyla teşekkür etti.

Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada da Emcelli Biberi'nin yetiştiği mahalleden adını aldığı, kendine özgü acılığı, parlak rengi ve lezzetiyle Manisa ve çevresinde tanındığı belirtildi. Açıklamada, coğrafi işaret tescilinin ürünün katma değerini artırdığı, yerel genetik kaynakların korunmasına katkı sunduğu ve bölge üreticilerine ekonomik değer sağladığı vurgulandı.

İl Müdürlüğü, coğrafi işaretli ürünlerin korunması, ata tohumlarının gelecek nesillere aktarılması ve sürdürülebilir tarımsal üretimin desteklenmesine yönelik çalışmaların kararlılıkla sürdürüldüğünü bildirdi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Bakanlığın verdiği bilgilere göre, 2025 yılında tarımsal sulama abone sayısı 796 bin 391 olarak kaydedildi. Aynı yanıtta, borcu nedeniyle elektriği kesilen tarımsal sulama abonelerinin oranının yüzde 2,33 olduğu bildirildi.

Bu oran esas alındığında hesaplanan yaklaşık 18 bin 557 tarımsal sulama abonesinin elektriğinin borç nedeniyle kesildiğine dikkat çeken Gürer, söz konusu rakamın yalnızca istatistikten ibaret olmadığını, sulama yapamayan ve üretim süreci aksayan üreticileri temsil ettiğini ifade etti.

Gürer, tarımsal üretimde gübre, mazot, ilaç, tohum, işçilik ve sulama giderlerinin son yıllarda önemli ölçüde arttığını belirterek özellikle yeraltı suyuyla sulama yapan üreticiler açısından elektrik maliyetlerinin temel üretim girdileri arasında yer aldığını söyledi. Elektrik borcu nedeniyle yapılan kesintilerin üretim üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu savundu.

Milletvekili Gürer, TBMM soru önergesinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına; tarımsal faaliyetlerde kullanılan elektrik faturalarında indirim planı bulunup bulunmadığını, çiftçilerin toplam elektrik borcu tutarını, borç nedeniyle yapılan elektrik kesintilerinin sayısını ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile ortak bir destek çalışmasının planlanıp planlanmadığını sordu.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ise yanıtında, tarımsal faaliyetler abone grubunda uygulanan elektrik tarifesinin son yıllarda piyasa maliyetinin altında olduğunu ve 2026 yılında da düşük tarife uygulamasının sürdüğünü belirtti. Bakan ayrıca alçak gerilim seviyesinde tarımsal faaliyetler abone grubuna uygulanan nihai elektrik fiyatının 493,66 kuruş/kWh olduğunu ifade etti. Yanıtta, ihtiyaç duyulması halinde 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında Cumhurbaşkanı kararıyla ilgili tüketici gruplarına bütçeden sübvansiyon sağlanabileceği de aktarıldı.

Gürer ise Bakanlığın elektrik tarifesinin piyasa maliyetinin altında uygulandığı yönündeki değerlendirmesinin üreticilerin ödeme güçlüğünü ortadan kaldırmadığını ileri sürdü. Elektrik borçlarının yapılandırılması, üretim döneminde kesintilerin önlenmesi ve tarımsal sulamada kullanılan elektriğe doğrudan destek verilmesi gerektiğini savunan Gürer, sulama sezonunda yaşanabilecek elektrik kesintilerinin üretim ve gıda arzı açısından risk oluşturabileceğini ifade etti.

Haberde yer alan sayısal veriler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın TBMM soru önergesine verdiği resmi yanıtta belirtilen 796 bin 391 tarımsal sulama abonesi ile yüzde 2,33 kesinti oranı esas alınarak karşılaştırmalı biçimde değerlendirilmiştir. Bu hesaplamaya göre borç nedeniyle elektriği kesilen abone sayısı yaklaşık 18 bin 557 olarak ortaya çıkmaktadır.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Önergede, TÜİK'in 2025 yılı verilerine göre ülkemizde 97 bin 984 arıcı, 8 milyon 961 bin 975 kovan ve 95 bin 492 ton bal üretimi bulunduğu belirtilirken, üretime katkı sağlayan 918 bal ormanının Türk arıcılığı açısından önemli bir altyapı oluşturduğu ifade edildi. Aynı açıklamada ülkemizin çam balı üretiminde dünya lideri konumunda olduğu vurgulandı.

Sunat, 18 Haziran 2026 tarihli "Bal Ormanları ve Orman Alanlarında Yürütülecek Arıcılık Faaliyetlerine İlişkin Tebliğ" kapsamında yürürlüğe giren uygulamayla, bal ormanları ve devlet ormanlarında konaklayan arıcılardan kovan başına 100 TL Arı Konaklatma Ekosistem Hizmet Bedeli alınmasının öngörüldüğünü hatırlattı.

Milletvekili Sunat, gezgin arıcılık yapan üreticilerin son dönemde artan akaryakıt, nakliye, şeker, işçilik, ilaç ve ekipman maliyetleri nedeniyle ekonomik baskı altında bulunduğunu belirterek, yeni uygulamanın üretim maliyetlerini daha da artırabileceğine ilişkin değerlendirmelerin sektör tarafından dile getirildiğini ifade etti.

Soru önergesinde, söz konusu ücretin hangi ekonomik analiz ve bilimsel gerekçeler doğrultusunda belirlendiği, uygulamadan 2026 yılında kaç kovanın etkileneceği, buradan elde edilmesi beklenen toplam gelirin ne olacağı ve bu gelirin hangi harcama kalemlerinde kullanılacağının açıklanması istendi.

Sunat ayrıca, düzenleme hazırlanırken Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği, Bal Üreticileri Merkez Birliği, üniversiteler ve sektör temsilcilerinin görüşlerinin alınıp alınmadığını da Bakanlığa yöneltti.

Önergede, uygulamanın gezgin arıcılık faaliyetleri, tarımsal polinasyon, çam balı üretimi ve ihracat üzerindeki olası etkilerine ilişkin herhangi bir ekonomik veya sektörel etki analizinin yapılıp yapılmadığı da soruldu.

Şenol Sunat, arıcılardan tahsil edilen ücret karşılığında Orman Genel Müdürlüğünün hangi somut hizmetleri sunduğunun, üreticilere akaryakıt, nakliye ve diğer temel girdilere yönelik yeni destek planlarının bulunup bulunmadığının da açıklanmasını istedi.

Milletvekili, 2025 yılında arıcılara kovan başına 100 ila 140 TL arasında temel hayvancılık desteği verildiğini, buna karşılık 2026 yılında aynı Bakanlığa bağlı Orman Genel Müdürlüğü tarafından kovan başına 100 TL ücret alınmasının destek politikalarıyla nasıl bağdaştırıldığını da soru önergesinde gündeme getirdi.

Sunat açıklamasında, Türkiye'nin dünya çam balı üretimindeki liderliğine dikkat çekerek, bal ormanlarının arıcılığı desteklemek amacıyla kurulduğunu belirtti ve uygulamanın sektöre etkilerine ilişkin kamuoyunun açıklama beklediğini ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

AGRO TV'de yayınlanan AGRO TV ile Günaydın programında konuşan TÜSEDAD Yönetim Kurulu Başkanı Müslüm Doğru, hastalıktan ari işletme statüsüne sahip işletmelerin birçok alanda ilave avantaj elde ettiğini belirtti.

Daha yüksek süt primi

Doğru'nun verdiği bilgilere göre hastalıktan ari işletmeler, standart süt desteklerine kıyasla daha yüksek süt primi alabiliyor. Bu destekler dönemsel olarak Cumhurbaşkanı Kararları ve Tarım ve Orman Bakanlığı düzenlemeleriyle güncelleniyor.

Buzağı desteklerinde avantaj

Sertifika sahibi işletmeler, damızlık faaliyetleri kapsamında uygulanan buzağı desteklerinde de ilave avantajlardan yararlanabiliyor. Destek miktarları ve uygulama esasları her destekleme döneminde yeniden belirleniyor.

Çiğ süt satışı imkânı

Programda yapılan açıklamaya göre, mevzuatta öngörülen şartları sağlayan hastalıktan ari işletmeler, belirlenen kurallar çerçevesinde çiğ süt satışı yapabiliyor. Bu satışların soğuk zincir, ambalajlama ve etiketleme gibi teknik şartlara uygun yürütülmesi gerekiyor.

Finansman kolaylığı

Doğru, hastalıktan ari işletmelerin Ziraat Bankası tarafından kullandırılan bazı hayvancılık kredilerinde faiz avantajlarından yararlanabildiğini, ayrıca kredi üst limitlerinin de diğer işletmelere göre farklı uygulanabildiğini ifade etti.

TARSİM desteği

Programda, hastalıktan ari işletmelerin hayvan hayat sigortalarında da çeşitli avantajlardan yararlanabildiği bilgisi paylaşıldı. Bu uygulamanın risk yönetimini güçlendirmeyi amaçladığı belirtildi.

Sertifika yalnızca destek için alınmıyor

Müslüm Doğru, sertifikanın temel amacının daha fazla destek almak olmadığını, esas hedefin işletmelerde biyogüvenlik kültürünü geliştirmek, kayıt sistemini güçlendirmek ve güvenilir hayvansal üretimi teşvik etmek olduğunu söyledi. Ona göre sertifika sistemi hem üreticinin kurumsallaşmasına hem de tüketici güveninin artırılmasına katkı sağlıyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

İSTANBUL — TÜSEDAD Yönetim Kurulu Başkanı Müslüm Doğru, hayvancılık sektörünün önemli organizasyonları arasında gösterilen 5. TÜSEDAD Çiftlik Zirvesi için hazırlıkların sürdüğünü belirterek, etkinliğin 3-4 Aralık tarihlerinde Haliç Kongre Merkezi'nde gerçekleştirileceğini açıkladı.

AGRO TV'de yayınlanan AGRO TV ile Günaydın programında konuşan Doğru, zirvenin organizasyon çalışmalarının planlandığı şekilde ilerlediğini söyledi. Yurt dışındaki firmalarla görüşmelerin sürdüğünü, yönetim kurulunun ise program akışı ve içerik üzerinde çalışmalarını devam ettirdiğini ifade etti.

Haliç Kongre Merkezi vurgusu

Doğru, organizasyonun İstanbul'da ve Haliç Kongre Merkezi gibi sektör tarafından bilinen bir merkezde düzenlenecek olmasının katılım açısından önemli avantaj sağlayacağını belirtti. Firmalardan şimdiden yoğun ilgi gördüklerini ifade eden Doğru, fuaye alanı ve etkinlik bölümlerine yönelik taleplerin arttığını söyledi.

"Üretici için yapılan her etkinliği destekliyoruz"

TÜSEDAD'ın yalnızca kendi organizasyonlarına odaklanmadığını belirten Doğru, üreticiye katkı sağlayan tüm etkinlikleri önemsediklerini söyledi.

"Üretici için yapılan her etkinliğe TÜSEDAD Başkanı olarak katılmaya çalışıyorum. Kim düzenlemiş diye bakmıyorum. Üreticiye katkı sağlayan her organizasyonu destekliyorum."

ifadelerini kullandı.

Kayıt sistemi açıldı

Doğru, zirveye katılım kayıtlarının başladığını belirterek, bu yıl kayıt sisteminde yeni bir uygulamaya geçildiğini açıkladı.

Katılımcılar isterlerse;

• yalnızca ilk gün,
• yalnızca ikinci gün,
• veya iki gün boyunca

katılım sağlayabilecek şekilde kayıt oluşturabilecek. Böylece üreticilerin zaman planlamasını daha kolay yapabilmesi hedefleniyor.

Yoğun katılım bekleniyor

Doğru, daha önce düzenlenen dört zirvenin de yüksek katılımla gerçekleştirildiğini hatırlatarak, bu yıl da sektörün farklı kesimlerinden yoğun katılım beklediklerini ifade etti.

Geçtiğimiz dönemde gerçekleştirilen Ziraat Bankası Tarım Ekosistemi Buluşması'nda da çok sayıda üretici ve sektör temsilcisiyle bir araya geldiklerini belirten Doğru, benzer ilginin Çiftlik Zirvesi'ne de yansımasını beklediklerini söyledi.

"Her yıl üzerine koyarak ilerliyoruz"

TÜSEDAD Başkanı Müslüm Doğru, önceki dört organizasyonda her yıl katılımın ve organizasyon kalitesinin arttığını belirterek, beşinci zirvede de daha güçlü bir program hazırlamayı hedeflediklerini söyledi.

Zirvenin temel amacının hayvancılık sektöründe bilgi paylaşımını artırmak, üreticileri yeni teknolojiler ve uygulamalarla buluşturmak ve sektör paydaşları arasında iş birliğini geliştirmek olduğunu ifade etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

İSTANBUL — TÜSEDAD Yönetim Kurulu Başkanı Müslüm Doğru, hastalıktan ari işletmelere yönelik denetimlerin yalnızca Bursa ile sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, benzer uygulamaların Ülkemiz genelindeki tüm ari işletmeleri kapsamasının sektördeki tartışmaları sona erdireceğini ve denetimlerde standart uygulamayı güçlendireceğini söyledi.

AGRO TV'de yayınlanan AGRO TV ile Günaydın programında konuşan Doğru, Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilileriyle yaptığı görüşmelerden edindiği bilgiler doğrultusunda, hastalıktan ari işletmelere yönelik denetimlerin ilerleyen süreçte Ülke genelinde yaygınlaştırılmasının planlandığını ifade etti. Bu değerlendirme, Doğru'nun programdaki beyanına dayanmaktadır.

Doğru, denetimlerin yaygınlaştırılmasının yalnızca mevzuatın uygulanması açısından değil, kamuoyunda oluşan farklı değerlendirmelerin önüne geçilmesi bakımından da önemli olacağını belirtti. Bursa'da başlayan uygulamanın farklı yorumlara neden olduğunu hatırlatan Doğru, aynı standartların tüm işletmelere uygulanmasının sektörde adalet algısını güçlendireceğini dile getirdi.

Konuşmasında, hastalıktan ari işletmelerin de kendi uygulamalarını düzenli olarak gözden geçirmesi gerektiğini vurgulayan Doğru, denetim sürecinin işletmeler açısından bir öz değerlendirme fırsatı oluşturacağını söyledi. Özellikle biyogüvenlik tedbirleri, çevre güvenliği, kayıt sistemi ve işletme içi düzenlemelerin sürekli güncel tutulmasının önemine dikkat çekti.

Doğru, programda bir örnek de paylaşarak bazı işletmelerde çevre çitlerinde meydana gelen küçük fiziksel eksikliklerin dahi denetimlerde kriter olarak değerlendirilebildiğini belirtti. Bu nedenle hastalıktan ari işletme belgesine sahip tüm işletmelerin yalnızca hayvan sağlığına değil, sertifikasyon kapsamında yer alan tüm teknik ve idari kriterlere aynı hassasiyetle yaklaşması gerektiğini ifade etti.

TÜSEDAD Başkanı, denetimlerin yaygınlaştırılmasının uzun vadede hem üretici hem de tüketici açısından olumlu sonuçlar doğuracağını belirterek, biyogüvenlik standartlarının yükselmesiyle birlikte hastalıktan ari işletme sistemine duyulan güvenin de artacağını söyledi.

Kamu kaynaklarının etkin kullanımı vurgusu

Doğru, hastalıktan ari işletmelere çeşitli kamu destekleri sağlandığını hatırlatarak, bu nedenle denetimlerin etkin yürütülmesinin kamu kaynaklarının doğru kullanılmasını da güvence altına alacağını ifade etti. Destek alan tüm işletmelerin aynı kriterler doğrultusunda değerlendirilmesinin sektör açısından önemli olduğunu dile getirdi.

Konuşmasının sonunda Doğru, sıkı ancak eşit şekilde uygulanan denetimlerin üreticilerin standartlarını yükselteceğini ve bunun Ülkemizde güvenilir hayvansal üretimin gelişmesine katkı sağlayacağını belirtti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

İSTANBUL— TÜSEDAD Yönetim Kurulu Başkanı Müslüm Doğru, son dönemde hastalıktan ari işletmelere yönelik tartışmaların yalnızca üreticileri değil, tüketicileri de etkilediğini belirterek kamuoyunda oluşan yanlış algıların gıda güvenliği konusunda gereksiz endişeye yol açtığını söyledi.

AGRO TV'de yayınlanan AGRO TV ile Günaydın programında konuşan Doğru, hastalıktan ari işletme sertifikasına sahip olmayan işletmelerin hastalıklı olduğu yönünde bir değerlendirme yapılmasının doğru olmadığını ifade etti. Ari işletme belgesinin belirli biyogüvenlik ve idari kriterleri karşılayan işletmelere verilen bir sertifika olduğunu belirten Doğru, bu belgenin bulunmamasının tek başına hastalık bulunduğu anlamına gelmeyeceğini dile getirdi.

"Tüketiciler de etkilendi"

Doğru, kamuoyunda oluşan tartışmaların ardından vatandaşların süt tüketimi konusunda tereddüt yaşamaya başladığını belirterek, özellikle "Acaba içtiğimiz sütte brusella veya tüberküloz var mı?" şeklindeki kaygıların arttığını söyledi. Bu durumun hem süt sektörünü hem de üreticileri olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.

Bilimsel değerlendirmeyi uzmanlar yapmalı

Programda veteriner hekim ya da gıda mühendisi olmadığını özellikle vurgulayan Doğru, brusella, tüberküloz ve gıda güvenliğiyle ilgili teknik değerlendirmelerin ilgili uzmanlık alanları tarafından yapılması gerektiğini söyledi. Kendisinin yalnızca üretici olarak edindiği tecrübeleri paylaştığını ifade etti.

Çiğ süt güvenli şekilde tüketilmeli

Doğru, çiğ sütün güvenli tüketimi konusunda da değerlendirmelerde bulunarak, tüketilecek çiğ sütün uygun ısıl işlemden geçirilmesinin önemine dikkat çekti. Programda, brusella ve tüberküloz etkenlerinin belirli sıcaklıklarda etkisiz hâle geldiğine ilişkin bilgi paylaşılırken, bu konudaki teknik ayrıntıların gıda mühendisleri ve veteriner hekimler tarafından kamuoyuna anlatılmasının daha doğru olacağını ifade etti.

Pastörizasyon vurgusu

Programda yapılan değerlendirmelerde, pastörizasyon işleminin gıda güvenliği açısından önemli bir uygulama olduğu belirtilirken, çiğ sütün uzun süre kaynatılmasının ise besin değerinde kayıplara yol açabileceğine dikkat çekildi. Doğru, tüketicilerin bu konuda bilimsel bilgilendirmeyle desteklenmesi gerektiğini söyledi.

Küçük aile işletmelerine dikkat çekti

Doğru, Ülkemizde üretilen sütün önemli bölümünün küçük aile işletmeleri tarafından üretildiğini belirterek, yürütülen tartışmaların bu üreticilerin tamamını zan altında bırakacak şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Küçük aile işletmelerinin de Tarım ve Orman Bakanlığının denetim ve aşılama programları kapsamında faaliyet gösterdiğini hatırlattı.

"Doğru bilgilendirme önemli"

Doğru, gıda güvenliği konusunda kamuoyunun doğru ve bilimsel bilgilerle bilgilendirilmesinin hem tüketici güveni hem de süt sektörünün sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıdığını belirterek, yanlış algıların hem üreticiye hem de tüketiciye zarar verebileceğini söyledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

İSTANBUL — TÜSEDAD Yönetim Kurulu Başkanı Müslüm Doğru, bazı hayvancılık işletmelerinde aynı çiftlik içerisinde birden fazla işletme oluşturulmasının geçmişte uygulanan destekleme sistemiyle bağlantılı olduğunu belirterek, bu yöntemin doğru bir uygulama olmadığını söyledi.

AGRO TV'de yayınlanan AGRO TV ile Günaydın programında konuşan Doğru, geçmiş yıllarda buzağı desteklerinin belirli hayvan sayısına kadar tam, bu sınırın üzerinde ise kademeli olarak ödendiğini hatırlattı. Bu nedenle bazı üreticilerin aynı çiftlik içinde iki ayrı işletme kaydı oluşturarak desteklerden daha fazla yararlanmayı tercih ettiğini ifade etti.

Doğru, farklı yerlerde bulunan işletmelerin ayrı işletme olarak değerlendirilmesinin doğal olduğunu ancak aynı çiftlik sınırları içerisinde ikinci bir işletme oluşturulmasının destek sisteminin ruhuna uygun olmadığını dile getirdi.

Uygulamanın yalnızca üreticiler açısından değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Doğru, yıllardır bu işletmeleri denetleyen kamu görevlilerinin de bu yapıyı bildiğini ifade etti. Bazı üreticilerin, işletmelerini ilgili il veya ilçe müdürlüklerinin yönlendirmesi doğrultusunda bu şekilde kayıt altına aldıklarını söylediklerini aktaran Doğru, bu iddiaların da araştırılması gerektiğini kaydetti.

Doğru, devlet desteklerinin kamu kaynaklarından karşılandığını hatırlatarak, destekleme sisteminin mevzuata uygun şekilde uygulanmasının hem üreticiler hem de kamu yönetimi açısından önemli olduğunu vurguladı. Destekleme kurallarının açık ve eşit biçimde uygulanmasının sektörde güveni artıracağını ifade etti.

Konuşmasında, söz konusu uygulamanın geçmişte yaşanmış olmasının bugünkü denetimlerin önemini artırdığını belirten Doğru, bundan sonraki süreçte kayıt sistemlerinin daha şeffaf ve denetlenebilir hale gelmesinin hem sektör hem de kamu açısından olumlu sonuçlar doğuracağını söyledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

İSTANBUL — işletmelerin sertifikalarının iptal edilmesine ilişkin açıklamasında, kararın sağlık gerekçesiyle değil, ari işletme mevzuatında yer alan kriterlere uyulmaması nedeniyle alındığını bildirdi.

AGRO TV'de yayınlanan AGRO TV ile Günaydın programında sunucu Taner Öztürk tarafından paylaşılan Bakan Yardımcısı Ahmet Gümen'in mesajında, Tarım ve Orman Bakanlığının rutin denetimler gerçekleştirdiği ve denetimler sonucunda bazı işletmelerde ari işletme mevzuatına aykırı uygulamalar tespit edildiği ifade edildi.

Mesajda, ari işletme içinde bulunmaması gereken hayvanların tespit edilmesi ve aynı ari işletme sınırları içerisinde ikinci bir işletme oluşturulması gibi nedenlerle bazı işletmelerin hastalıktan ari işletme sertifikalarının iptal edildiği belirtildi.

Ahmet Gümen'in açıklamasında, kamuoyunda oluşan yanlış algıya da dikkat çekildi. Mesajda, hastalıktan ari işletme sertifikasına sahip olmayan işletmelerin hastalıklı işletmeler olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığı vurgulanırken, ari işletme statüsünün belirli biyogüvenlik ve idari kriterleri yerine getiren işletmelere verilen bir sertifikasyon sistemi olduğu hatırlatıldı.

Açıklamada ayrıca, yürürlükteki mevzuat gereği hastalıktan ari işletme statüsüne sahip olmayan işletmelerin çiğ süt satışına ilişkin özel haklardan yararlanamadığı bilgisi de paylaşıldı.

Programın konuğu TÜSEDAD Yönetim Kurulu Başkanı Müslüm Doğru ise Ahmet Gümen'in açıklamasına ilişkin değerlendirmesinde, denetimlerde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için işletmelere önce süre verilmesi ve sertifikaların doğrudan iptal edilmesi yerine askıya alınmasının daha uygun olacağını ifade etti. Doğru, eksikliklerin tamamlanmasının ardından yeniden değerlendirme yapılmasının üreticilerin mağduriyetini azaltabileceğini dile getirdi. Bu değerlendirme Müslüm Doğru'nun kişisel görüşü olarak programda yer aldı.

Programda aktarılan bilgiler çerçevesinde, Bakanlığın açıklaması ile TÜSEDAD'ın değerlendirmesi arasında denetimlerin gerekliliği konusunda ortak yaklaşım bulunurken, görüş ayrılığı sertifikanın doğrudan iptal edilmesi yerine askıya alınması uygulaması üzerinde yoğunlaştı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

İSTANBUL — TÜSEDAD Yönetim Kurulu Başkanı Müslüm Doğru, hastalıktan ari işletme sertifikasının üreticilere yalnızca biyogüvenlik ve kalite standartları kazandırmadığını, aynı zamanda çeşitli kamu desteklerinden daha avantajlı şekilde yararlanma imkânı sunduğunu belirtti. Doğru, sertifika sisteminin temel amacının işletmelerde düzenli üretim, hayvan sağlığı ve gıda güvenliğini teşvik etmek olduğunu söyledi.

Desteklerin artırılmasının hedefi, ari işletme sayısını yükseltmek

Doğru, hastalıktan ari işletmelere yönelik desteklerin özellikle Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı döneminde sadeleştirildiğini ve bu sayede daha fazla işletmenin sisteme dahil edilmesinin hedeflendiğini ifade etti. Konuşmasına göre, 2026 yılı sonuna kadar hastalıktan ari işletme sayısının 1.400-1.500 seviyesine çıkarılması amaçlanıyor. Bu hedef, programda dile getirilen bilgi olup resmi hedeflerin Bakanlık tarafından açıklanması esas kabul edilmelidir.

Süt priminde dört kat avantaj

Programda verilen bilgilere göre, normal şartlarda litre başına 20 kuruş olan baz süt desteği, hastalıktan ari işletmeler için 80 kuruşa kadar çıkabiliyor. Doğru, bunun üreticiler açısından önemli bir ekonomik avantaj oluşturduğunu söyledi. Bu rakamlar konuşmada aktarılan bilgiler olup, yürürlükteki destekleme kararları dönemsel olarak değişebilmektedir.

Çiğ süt satışı hakkı

Doğru, geçmişte çiğ süt satışının genel olarak yasak olduğunu, ancak hastalıktan ari işletme sertifikasına sahip işletmelere belirli kurallar çerçevesinde çiğ süt satışı izni verildiğini anlattı.

Buna göre çiğ sütün;

• soğuk zincirde taşınması,
• ambalajlı olması,
• sağım tarihi ve saatinin belirtilmesi,
• son tüketim bilgisinin yer alması,
• belirlenen kurallara uygun şekilde pazarlanması

gerekiyor. Doğru, uygulamanın temel amacının tüketicinin güvenli gıdaya erişimini sağlamak olduğunu ifade etti.

Buzağı desteklerinde önemli fark

Programda paylaşılan bilgilere göre hastalıktan ari işletmelerde doğan dişi buzağılara yönelik destekler de standart uygulamaya göre daha yüksek seviyede bulunuyor.

Doğru, geçmiş yıllarda uygulanan kademeli sistemde desteklerin hayvan sayısına göre sınırlandığını, sonraki düzenlemelerle bu yapının değiştirildiğini anlattı. Destek miktarlarının ise ilgili yılın resmi destekleme kararlarına göre belirlendiğini hatırlattı.

Ziraat Bankası kredilerinde avantaj

Hastalıktan ari işletmelerin Ziraat Bankası tarafından kullandırılan hayvancılık kredilerinde de avantajlı konumda olduğunu belirten Doğru, bu işletmelere kredi faizlerinde yüzde 10 indirim uygulandığını söyledi.

Ayrıca yatırım ve işletme kredilerinde kredi üst limitlerinin de hastalıktan ari işletmeler lehine daha yüksek olduğunu ifade etti. Bu avantajın özellikle büyük ölçekli süt sığırcılığı işletmeleri açısından önemli finansman kolaylığı sağladığını dile getirdi.

TARSİM primlerinde indirim

Doğru, hayvanlarını geniş kapsamlı sigorta kapsamına alan hastalıktan ari işletmelerin TARSİM uygulamalarında da çeşitli prim avantajlarından yararlanabildiğini belirtti.

Bu uygulamanın hem üreticiyi teşvik ettiğini hem de risk yönetimini güçlendirdiğini ifade etti.

"Desteklerin amacı yalnızca ödeme yapmak değil"

Doğru, tüm bu desteklerin yalnızca üreticiye ilave gelir sağlamak amacı taşımadığını, asıl hedefin biyogüvenlik standartlarını yükseltmek, kayıt sistemini güçlendirmek ve güvenilir süt üretimini yaygınlaştırmak olduğunu söyledi.

Hastalıktan ari işletme sisteminin hem üreticinin rekabet gücünü artırdığını hem de tüketiciye güvenli gıda sunulmasına katkı sağladığını vurguladı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

İSTANBUL — TÜSEDAD Yönetim Kurulu Başkanı Müslüm Doğru, hastalıktan ari işletme sertifikasının yalnızca büyük ölçekli işletmelere yönelik olduğu yönündeki yaygın kanaatin doğru olmadığını belirterek, gerekli şartları sağlayan her işletmenin bu belgeyi alabileceğini söyledi. Doğru, tek hayvanı bulunan bir işletmenin dahi mevzuatta yer alan kriterleri yerine getirmesi halinde hastalıktan ari işletme sertifikası almaya hak kazanabileceğini ifade etti.

Doğru, Türkiye'de 2025 yılı sonu itibarıyla yaklaşık 1.380 hastalıktan ari işletme bulunduğunu, 2026 yılında bu sayının artırılmasının hedeflendiğini söyledi. Bu rakamın konuşmada dile getirilen bilgi olduğunu, resmi güncel verilerin Tarım ve Orman Bakanlığı kayıtlarından takip edilmesi gerektiğini de hatırlatmak gerekir.

Kayıt sistemi eksiksiz tutulmalı

Doğru'ya göre ari işletme belgesi alabilmenin temel şartlarından biri işletmedeki tüm hayvanların eksiksiz kayıt altına alınması. Büyük sürülerde sürü takip sistemlerinin önemli kolaylık sağladığını belirten Doğru, hayvan hareketlerinin düzenli şekilde kayıt altına alınmasının denetimlerde temel kriterlerden biri olduğunu ifade etti.

Hijyen kuralları zorunlu

Ari işletmelerde biyogüvenlik uygulamalarının eksiksiz yerine getirilmesi gerektiğini belirten Doğru, işletmeye girişlerde koruyucu kıyafet kullanılması, araçların dezenfeksiyon havuzlarından geçirilmesi ve çiftlik içindeki hijyen kurallarına eksiksiz uyulmasının sertifikanın temel koşulları arasında yer aldığını söyledi.

Karantina bölümü bulunmalı

Doğru, işletmede dışarıdan hayvan alınmasa bile karantina alanının bulunmasının zorunlu olduğunu belirtti. Bunun yalnızca yeni gelen hayvanlar için değil, işletme içinde hastalık şüphesi oluşabilecek hayvanların diğerlerinden ayrılması amacıyla da önemli olduğunu ifade etti.

Hayvan girişleri analizlerden sonra yapılabiliyor

Programda verilen bilgiye göre, işletmeye getirilen damızlık veya gebe düveler önce karantinaya alınıyor. Gerekli kan analizleri ve veteriner kontrolleri tamamlandıktan sonra, ilgili prosedürlerin uygun bulunması halinde sürüye dahil ediliyor.

Zoonoz hastalıklar yakından izleniyor

Doğru, hastalıktan ari işletmelerde özellikle insanlara bulaşabilen zoonoz hastalıklar açısından düzenli kontroller yapıldığını belirtti. Tüberküloz ve brusella yönünden temiz sürü yapısının korunmasının yanı sıra şap hastalığına karşı aşılama kayıtlarının da denetimlerde incelendiğini ifade etti. Konuşmasında, bu hastalıkların teknik yönlerinin veteriner hekimler ve gıda güvenliği uzmanları tarafından değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Sağım hijyeni de kriterler arasında

Doğru, otomatik sağım sistemi, süt soğutma tankı ve sağım hijyeninin de hastalıktan ari işletme kriterleri arasında bulunduğunu söyledi. Küçük işletmeler için bu yatırımların önemli maliyet oluşturduğunu ancak isteyen üreticilerin gerekli yatırımları yaparak sertifika alabileceğini belirtti.

Sertifika her yıl yeniden denetleniyor

Hastalıktan ari işletme belgesinin tek seferlik alınan bir belge olmadığını vurgulayan Doğru, Tarım ve Orman Bakanlığı ekiplerinin işletmeleri düzenli aralıklarla denetlediğini, biyogüvenlikten kayıt sistemine kadar tüm kriterlerin yeniden kontrol edildiğini ve uygun bulunan işletmelerin sertifikalarının yenilendiğini ifade etti.

Doğru, bu sistemin yalnızca desteklerden yararlanmak amacıyla değil, hayvan sağlığının korunması, gıda güvenliğinin güçlendirilmesi ve işletmelerde sürdürülebilir üretim standartlarının oluşturulması açısından da önemli rol üstlendiğini söyledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

İSTANBUL —TÜSEDAD Yönetim Kurulu Başkanı Müslüm Doğru, Bursa'da bazı hastalıktan ari işletme sertifikalarının iptal edilmesine ilişkin yürütülen sürecin üreticiler üzerinde ciddi ekonomik ve idari sonuçlar doğurduğunu belirterek, sağlık riski tespit edilmeyen durumlarda doğrudan iptal yerine "askıya alma" uygulamasının tercih edilmesi gerektiğini söyledi.

AGRO TV'de yayınlanan "AGRO TV ile Günaydın" programında konuşan Doğru, Bursa'da gerçekleştirilen denetimlerde sertifikaları iptal edilen işletmelerin önemli bölümünde brusella veya tüberküloz hastalığı tespit edildiğine ilişkin bir bulgu bulunmadığını ifade etti. Doğru'ya göre, iptaller daha çok hastalıktan ari işletme kriterleri kapsamındaki idari ve teknik eksikliklerden kaynaklandı.

Doğru, denetimlerin devletin doğal görevi olduğunu vurgulayarak, Tarım ve Orman Bakanlığının haber vermeden denetim yapma yetkisine sahip olduğunu söyledi. Ancak mevcut uygulamada, tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için işletmelere süre tanınması gerektiğini, sertifikanın doğrudan iptal edilmesinin hem üreticiler hem de sektör açısından ağır sonuçlar doğurduğunu dile getirdi.

Konuşmasında, hastalıktan ari işletme sertifikasının yalnızca prestij sağlamadığını, aynı zamanda üreticilere çeşitli mali avantajlar sunduğunu belirten Doğru, sertifikanın iptal edilmesiyle birlikte bazı işletmelerin süt primi avantajını, kredi faiz indirimlerini ve diğer desteklerden yararlanma imkanını kaybedebildiğini ifade etti. Ayrıca Ziraat Bankası kredi limitleri ve faiz avantajlarının da bu süreçten etkilendiğini söyledi.

Doğru, bazı işletmelerin damızlık hayvan satışı yapan örnek işletmeler olduğunu, sertifikanın iptal edilmesinin kamuoyunda bu işletmelerde bulaşıcı hastalık bulunduğu yönünde yanlış algı oluşturabileceğine dikkat çekti. Konuşmasında, brusella veya tüberküloz tespit edilmesi halinde uygulanacak karantina ve imha süreçlerinin çok daha farklı ve ağır yaptırımlar içerdiğini, mevcut olayda ise bu tür sağlık gerekçelerine dayalı bir iptal sürecinden söz edilmediğini ifade etti.

Bakanlığın daha sonra yaptığı kamuoyu açıklamalarının sürecin teknik gerekçelerine açıklık getirdiğini belirten Doğru, kendi değerlendirmesine göre ilgili işletmelere önce eksikliklerini gidermeleri için süre verilmesi, sertifikanın askıya alınması ve eksiklikler tamamlandıktan sonra yeniden değerlendirme yapılmasının daha uygun olacağını dile getirdi.

Öte yandan Doğru, edindiği bilgiler doğrultusunda benzer denetimlerin yalnızca Bursa ile sınırlı kalmayacağını, ülke genelindeki hastalıktan ari işletmelerde de uygulanmasının beklendiğini söyledi. Böyle bir uygulamanın hem kamu kaynaklarının etkin kullanılmasına hem de tüm işletmelerde biyogüvenlik standartlarının yükseltilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.

Konuşmasının sonunda Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'ya çağrıda bulunan Doğru, üreticilerin mağduriyet yaşamaması için iptal kararlarının yeniden değerlendirilmesini ve uygun görülen durumlarda askıya alma statüsüne dönüştürülmesini temenni etti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Güneydoğu Anadolu Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (GAİB) verilerine göre sektör, bölge ihracatının yüzde 30,8'ini oluşturarak ihracatın lokomotifi olmayı sürdürdü.

Yılın ilk yarısında yaklaşık 608 bin ton makarna, 395 bin ton buğday unu ve 240 bin ton ayçiçek yağı ihraç edildi.

İhracat gelirinde ilk sırada yer alan ayçiçek yağı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 23,1 artışla 392,5 milyon dolara yükseldi. İkinci sıradaki makarna ihracatı ise yüzde 14,5 artarak 328 milyon dolar oldu.

Bölgesel pazarlara bakıldığında, Orta Doğu'ya yapılan ihracat yüzde 8,9 azalarak 726 milyon dolara gerilerken, Afrika pazarına gerçekleştirilen ihracat yüzde 20,9 artışla 651,2 milyon dolara ulaştı.

GAİB Başkanı Celal Kadooğlu, küresel gıda ticaretinde yaşanan jeopolitik gelişmelerin kısa vadeli riskler oluşturduğunu ancak Birliğin uzun vadeli ihracat stratejilerini sürdürdüğünü belirtti.

Kadooğlu, Uzak Ülkeler Stratejisi kapsamında özellikle Çin pazarına yönelik hazırlıkları tamamladıklarını ifade ederek, temmuz ayı sonunda Şanghay ve Guangzhou şehirlerini kapsayan sektörel ticaret heyeti programının gerçekleştirileceğini bildirdi. Çin'in 1,4 milyarlık nüfusu ve tarım ürünleri ithalatındaki büyüklüğü nedeniyle stratejik öneme sahip pazarlardan biri olduğunu vurguladı.

Çin pazarına yönelik girişimlerin yalnızca bu ülkeyle sınırlı olmadığını belirten Kadooğlu, Asya ve Okyanusya ülkelerinde kalıcı bir ihracat ağı oluşturmayı hedeflediklerini kaydetti.

Kadooğlu, Türkiye'nin toplam hububat ihracatında Asya ve Okyanusya ülkelerinin payının halen yüzde 5-6 seviyesinde bulunduğunu belirterek, bölgedeki yüksek nüfus ve artan gıda talebinin önemli ihracat fırsatları sunduğunu ifade etti.

Japonya'daki Foodex Japan ile Güney Kore'deki Seoul Food & Hotel fuarlarında elde edilen olumlu sonuçların Türk gıda ürünlerine yönelik ilginin arttığını gösterdiğini belirten Kadooğlu, geleneksel pazarlardaki güçlü konumu korurken Asya'da da uzun vadeli ve sürdürülebilir ticari ortaklıklar kurmayı hedeflediklerini söyledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Tarım-ÜFE'de (2020=100), 2026 yılı Haziran ayında bir önceki aya göre %9,02 azalış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %7,73 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %9,55 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %37,44 artış gerçekleşti.

Sektörlerde bir önceki aya göre, tarım ve avcılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde %9,57 azalış, ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde %2,14 azalış ve balık ve diğer balıkçılık ürünleri; su ürünleri; balıkçılık için destekleyici hizmetlerde %0,18 azalış gerçekleşti. Ana gruplarda bir önceki aya göre, tek yıllık (uzun ömürlü olmayan) bitkisel ürünlerde %15,55 azalış, çok yıllık (uzun ömürlü) bitkisel ürünlerde %10,30 azalış ve canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde %1,49 artış gerçekleşti.

Sektör ve ana gruplara göre Tarım-ÜFE ve değişim oranları (%), Haziran 2026

Tarım-ÜFE yıllık değişim oranı (%), Haziran 2026

Yıllık değişimin en yüksek olduğu alt grup %60,71 artış ile sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular, aylık değişimin en yüksek olduğu alt grup %27,64 azalış ile tropikal ve subtropikal meyveler oldu.

Alt gruplara göre Tarım-ÜFE yıllık değişim oranları (%), Haziran 2026

Alt gruplara göre Tarım-ÜFE aylık değişim oranları (%), Haziran 2026

Sosyal medya hesabından açıklama yapan Bakan Yumaklı, "Tarım ve Orman Bakanlığı ailemizi büyütmeye devam ediyoruz. Bakanlığımızın gücüne güç katacak 1.874 personel alımı sürecini başlatıyoruz. Ülkemizin dört bir yanında üretime ve üreticiye hizmet edecek yeni çalışma arkadaşlarımıza şimdiden başarılar diliyorum. Hayırlı olsun." ifadelerini kullandı.

Bakanlığın paylaştığı görsele göre personel alımı, Bakanlığın taşra teşkilatında istihdam edilmek üzere gerçekleştirilecek.

Alım yapılacak kadrolar arasında en yüksek kontenjan 645 veteriner hekim için ayrıldı. Bunu 515 ziraat mühendisi ile 239 destek personeli izledi.

Kontenjan dağılımında ayrıca;

• 185 gıda mühendisi
• 73 koruma ve güvenlik görevlisi
• 60 büro personeli
• 49 su ürünleri mühendisi
• 45 harita (alan) mühendisi
• 23 gemi adamı
• 13 avukat
• 9 laborant
• 7 biyolog
• 6 balıkçılık teknolojisi mühendisi
• 5 kimyager

kadroları yer aldı.

Toplam kontenjanın yaklaşık yüzde 34,4'ünü veteriner hekimler, yüzde 27,5'ini ziraat mühendisleri, yüzde 12,2'sini ise destek personeli oluşturdu. Veteriner hekim ve ziraat mühendisi kadroları birlikte değerlendirildiğinde, toplam alımların yaklaşık yüzde 62'si bu iki meslek grubuna ayrıldı.

Personel alımının başvuru takvimi, başvuru şartları ve tercih sürecine ilişkin ayrıntıların ilgili resmi duyurularla ilan edilmesi bekleniyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Mustafa Ensar Yılmaz, 3 Temmuz 2026 tarihinde sona eren başvuru sürecinde, yatırımcıların programa yoğun ilgi gösterdiğini ifade etti. Açıklamaya göre 2026 yılı 17. Etap kapsamında yapılan 86 proje için talep edilen toplam hibe tutarı 172 milyon 594 bin 378 TL oldu.

İl Müdürü Yılmaz'ın paylaştığı verilere göre, bir önceki uygulama döneminde 37 proje başvurusu yapılırken, bu sayı yeni dönemde 86'ya yükseldi. Böylece proje başvuru sayısında 49 proje artışı gerçekleşti ve artış oranı yüzde 232 olarak kaydedildi.

Talep edilen hibe tutarında da dikkat çekici bir yükseliş yaşandı. Önceki dönemde 57 milyon 987 bin 321 TL olan hibe talebi, bu yıl 172 milyon 594 bin 378 TL'ye ulaştı. Buna göre talep edilen hibe tutarı yaklaşık 114 milyon 607 bin TL artarken, artış oranı yüzde 297 olarak açıklandı.

Program kapsamında kırsal alanda gelir düzeyinin artırılması, tarımsal üretim ile tarıma dayalı sanayinin entegrasyonunun güçlendirilmesi, aile işletmeleri ile küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi, tarımsal pazarlama altyapısının geliştirilmesi, gıda güvenilirliğinin artırılması ve kırsal bölgelerde alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması hedefleniyor.

Mustafa Ensar Yılmaz, Giresun'da üreticiler ve girişimcilerin Tarım ve Orman Bakanlığı desteklerinden en üst düzeyde yararlanabilmesi için çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Gıda mühendislerinin işletmelerde güvenli gıda üretimi, halk sağlığının korunması, ürün kayıplarının önlenmesi ve enerji verimliliği açısından kritik görev üstlendiğini söyleyen Barut, ilgili kanun kapsamında uygulanan "çalıştırılması zorunlu personel" sisteminin olumlu olmakla birlikte mevcut haliyle yetersiz kaldığını dile getirdi.

İstihdam edilen gıda mühendislerinin ücretlerinin; aldıkları eğitim, sahip oldukları mesleki bilgi birikimi, işletmelerde üstlendikleri sorumluluklar, karşı karşıya kaldıkları hukuki ve mesleki riskler ile güncel yaşam koşulları dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini vurgulayan Barut, mevcut uygulamaların bu beklentiyi karşılamadığını söyledi.

Barut, meslek odalarının uyguladığı taban ücret tarifelerine karşı açılan iptal davalarının ardından mühendislerin serbest piyasa koşullarında daha düşük ücretlerle çalıştırılmasının önünün açıldığını belirterek, bunun hak kayıplarına neden olabileceğini ifade etti.

Düşük ücret politikalarının mesleğin niteliğini olumsuz etkileyebileceğini savunan Barut, gıda güvenliğinin korunması açısından sorumluluk üstlenen mühendislerin emeğinin değersizleştirilmemesi gerektiğini kaydetti.

Konuşmasında, çalıştırılması zorunlu personelin özlük haklarının geliştirilmesi çağrısında bulunan Barut, mesleki sorumluluklarla uyumlu çalışma koşullarının oluşturulmasının hem çalışanlar hem de toplum sağlığı açısından önem taşıdığını söyledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

28-30 Haziran 2026 tarihleri arasında New York'taki Javits Center'da gerçekleştirilen fuarda, Türkiye pavilyonu iki ayrı katta toplam 836 metrekare alanda ziyaretçileri ağırladı. Turkish Tastes Projesi kapsamında oluşturulan 74 metrekarelik canlı mutfak ve tadım alanı ise organizasyonun en yoğun ilgi gören bölümleri arasında yer aldı.

Fuarda Türkiye Milli Katılım Organizasyonu kapsamında 49 firma, İstanbul Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği UR-GE Kümesi'nden katılan 13 firma ile birlikte toplam katılımcı sayısı 62'ye ulaştı.

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Ufuk Atakan Demir, ABD'nin yıllık yaklaşık 240 milyar dolarlık gıda ithalatıyla dünyanın en büyük pazarlarından biri olduğunu belirterek, Türk gıda sektörünün bu pazardaki payını artırmayı hedeflediğini söyledi.

Demir'in paylaştığı verilere göre, Ülkemizin ABD'ye 2026 yılı Ocak-Haziran döneminde gerçekleştirdiği su ürünleri ve hayvansal mamuller ihracatı 79 milyon dolar oldu. Bunun 56 milyon dolarlık bölümü Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği tarafından gerçekleştirildi. Böylece Birliğin toplam ihracattaki payı yaklaşık yüzde 71 seviyesine ulaştı. Açıklamada bu ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 arttığı bilgisi de paylaşıldı.

Demir ayrıca, Turkish Tastes Projesi'nin başladığı 2019 yılından bu yana ABD'ye gerçekleştirilen toplam gıda ihracatının 781 milyon dolardan 1 milyar 727 milyon dolara yükseldiğini belirtti. Buna göre ihracat tutarında yaklaşık 946 milyon dolarlık artış gerçekleşirken, artış oranı yüzde 121 olarak açıklandı.

Fuar kapsamında Turquality desteğiyle yürütülen Turkish Tastes Projesi çerçevesinde beş şef, bir şarap uzmanı ve bir zeytinyağı uzmanının katılımıyla üç gün boyunca canlı mutfak gösterileri düzenlendi. Etkinliklerde Türk kahvesi, zeytinyağı, kuru meyveler, deniz ürünleri, bakliyat ve baharatlar başta olmak üzere çok sayıda ürün profesyonel alıcılara tanıtıldı.

Summer Fancy Food Show ile eş zamanlı olarak New York Türkevi'nde düzenlenen resepsiyonda ise satın alma yöneticileri, ithalatçılar, distribütörler, sektör temsilcileri ve uluslararası basın mensupları ağırlandı. New York Başkonsolosu Muhittin Ahmet Nazal ile Ticaret Ataşeleri de Türkiye pavilyonunu ziyaret ederek katılımcı firmalarla bir araya geldi.

Turkish Tastes Projesi kapsamında konuşan Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Bedri Girit, projenin temel hedefinin Türk gıda ürünlerini dünya mutfaklarının kalıcı bir parçası haline getirmek olduğunu belirtti. Girit, Türk ürünlerinin kalite, izlenebilir üretim altyapısı ve sürdürülebilir üretim anlayışıyla uluslararası pazarlarda daha güçlü bir konuma ulaşmasını amaçladıklarını ifade etti.

Türkiye pavilyonunda fuar ziyaretçilerine zeytin ve zeytinyağı, kuru meyveler, kuruyemiş, deniz ürünleri, bakliyat, konserve ürünleri, meyve suları, makarna, dondurulmuş gıdalar, baharatlar ile tatlı ve pastacılık ürünlerinden oluşan geniş ürün yelpazesi tanıtıldı.

Canlı mutfak gösterileri, şarap, zeytinyağı ve Türk kahvesi tadımları ile influencer iş birlikleri kapsamında yürütülen sosyal medya çalışmaları da #TurkishTastes etiketiyle on binlerce kullanıcıya ulaştı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Koordinasyon ve Tarımsal Veriler Şube Müdürlüğü Proje Birimi ile Arnavutköy ve Çekmeköy İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinin teknik personelinin katılımıyla yürütülen incelemelerde, destek kapsamında dağıtılan fidelerin gelişim süreçleri yerinde değerlendirildi.

İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün verilerine göre Arnavutköy'de bugüne kadar 182 üreticiye 2 bin 516 kilogram tohum ile 27 bin 564 adet fide desteği sağlandı. Destekler kapsamında üreticilere ayçiçeği ve baharlık yem bitkisi tohumu ile kavun, biber, domates ve hıyar fideleri ulaştırıldı.

Çekmeköy'de ise 42 üreticiye 240 kilogram tohum ve 24 bin 504 adet fide desteği verildi. İlçede baharlık yem bitkisi tohumu ile biber, domates ve hıyar fideleri dağıtıldı.

Karşılaştırmalı verilere göre Arnavutköy'de desteklenen üretici sayısı Çekmeköy'ün yaklaşık 4,3 katı, dağıtılan tohum miktarı ise yaklaşık 10 katı seviyesinde gerçekleşti. Fide desteğinde ise Arnavutköy'de 27 bin 564, Çekmeköy'de 24 bin 504 adet fide dağıtıldı.

İl Müdürlüğü, 2026 yılı TAKE Projesi uygulamalarının planlandığı şekilde sürdüğünü belirterek yıl içerisinde yapılacak yeni tohum ve fide dağıtımlarıyla üreticilere yönelik desteklerin devam edeceğini bildirdi.

Müdürlüğün sosyal medya hesaplarında paylaşılan görüntülerde Arnavutköy Dursunköy Mahallesi'nde üreticiler ve mahalle muhtarı da proje hakkındaki görüşlerini paylaştı.

Üretici Yalçın Üner, bir tohumun toprağa düşerek sofralara ulaşan ürüne dönüşmesinin kendilerini mutlu ettiğini ifade etti.

Dursunköy Mahalle Muhtarı Sami Tuncel ise İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinin sağladığı kavun, domates, biber, mısır ve ayçiçeği destekleri için teşekkür ederek ürünlerden verim almaya başladıklarını söyledi.

Üretici Berk Koç da teknik personelle birlikte ürün gelişimini düzenli takip ettiklerini, dağıtılan fidelerin kaliteli olduğunu ve ürünlerin verimli geliştiğini dile getirdi.

İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, tarımsal üretimi güçlendirmek, verimliliği artırmak ve üreticilere teknik destek sağlamak amacıyla saha takip çalışmalarını sürdüreceğini açıkladı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Toplantılara Genel Müdür Yardımcısı, ilgili daire başkanları ve teknik personelin yanı sıra koordinatör il müdür yardımcıları, tarımsal altyapı ve arazi değerlendirme şube müdürleri, bitkisel üretim ve bitki sağlığı şube müdürleri ile Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) ve Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) il sistem sorumluları katıldı.

Teknik değerlendirmelerde mobil ürün izleme uygulaması, uydu takip programı, yapay zekâ destekli ürün tespit süreçleri, referans parsel yönetimi, saha doğrulama çalışmaları ve 2026 üretim yılı uygulama planlamaları ayrıntılı olarak ele alındı.

Genel Müdürlüğün açıklamasına göre, 2025 üretim yılında ilk kez uygulamaya alınan Uzaktan Algılama ile Ürün Belirleme Çalışmaları, tarımsal üretimin dijital teknolojilerle izlenmesi ve yönetilmesinde yeni bir uygulama sürecini başlattı.

Sistem kapsamında uydu görüntüleri, coğrafi bilgi sistemleri, mobil uygulamalar ve yapay zekâ teknolojileri birlikte kullanılıyor. Sahadan toplanan referans parseller ile uydu verileri birlikte değerlendirilerek makine öğrenmesi algoritmaları çalıştırılıyor. Böylece ekili ürünlerin tespiti, sınıflandırılması ve üretim desenlerinin belirlenmesine yönelik analizler gerçekleştiriliyor.

Toplantılarda, özellikle güvenilir referans verisinin yapay zekâ destekli ürün tespitinde kritik öneme sahip olduğu vurgulandı. Kışlık ürünlerde referans parsellerin hasat öncesinde yeterli yoğunlukta ve doğru şekilde toplanmasının sistem başarısını doğrudan etkilediği belirtilirken, yazlık ürünlerde de sezon boyunca veri toplama çalışmalarının sürdürülmesinin önemine dikkat çekildi.

Ayrıca uydu verilerinin işlenmesi, ürün desen analizleri, veri doğrulama mekanizmaları, CBS entegrasyonları, saha kontrol planlamaları ve ÇKS beyan doğruluk kontrolleri de toplantı gündeminde yer aldı. Bu çalışmalarla iller arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesine yönelik teknik yol haritası oluşturuldu.

Tarım Reformu Genel Müdürlüğü, yapay zekâ ve uzaktan algılama teknolojilerinin tarımsal üretime entegrasyonuyla veriye dayalı karar alma süreçlerini güçlendirmeyi ve dijital tarım altyapısını geliştirmeyi hedeflediğini bildirdi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ

Toprağın Hekimleri programında tarım gazetecisi Harun Göksel'in sorularını yanıtlayan Tanyeri, Söke Ovası'nın ülkemizin önemli üretim merkezlerinden biri olmasına rağmen üreticinin son yıllarda ciddi ekonomik zorluklarla karşı karşıya kaldığını söyledi.

Pamuk ekim alanlarında önemli düşüş

Tanyeri'nin paylaştığı verilere göre Söke'de pamuk ekim alanları yaklaşık 325 bin dekardan 130 bin dekara geriledi. Bu durum yaklaşık 195 bin dekarlık ve yaklaşık yüzde 60 seviyesinde bir alan kaybına işaret ediyor.

Pamuk fiyatlarının son yıllarda kilogram başına 21-22 lira bandında kaldığını belirten Tanyeri, buna karşın üretim girdilerindeki artışın üreticinin kârlılığını olumsuz etkilediğini ifade etti. Yağlı tohum desteğinin kaldırılmasının da üretici üzerinde ilave baskı oluşturduğunu dile getirdi.

Krediye erişim sorunu üreticiyi zorluyor

Mustafa Tanyeri, üreticilerin hasat sonunda borçlarını kapatmakta zorlandığını belirterek, Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kredi limitlerinin yetersiz kalması nedeniyle bazı üreticilerin özel bankalara yönelmek durumunda kaldığını söyledi.

Tanyeri, tarımsal kredilerin uzun vadeli ve düşük faizli şekilde yeniden yapılandırılması ile geri ödeme planlarının hasat dönemine göre düzenlenmesinin üretici açısından önem taşıdığını ifade etti.

Buğday üreticisinde maliyet-satış farkı

Tanyeri'nin verdiği bilgiye göre buğdayın kilogram maliyeti yaklaşık 16,50 lira olurken, küçük üreticilerin önemli bir bölümü ürününü 13,50 liradan satmak zorunda kaldı.